230125 Open brief Holwerd aan Zee - Dorpsbelang Holwert

Holwert, 24 januari 2023

Open brief aan Provinciale Staten en Gedeputeerde Staten van Provincie Fryslân en College en Gemeenteraad gemeente Noardeast-Fryslân.

Wij voelen ons als Dorpsbelang Holwert genoodzaakt om een open brief te sturen waarin wij onze zorgen over de besluitvorming en recente ontwikkelingen van Holwerd aan Zee met u willen delen. We vallen maar direct met de deur in huis. We voelen ons in het hemd gezet, bedonderd en niet serieus genomen. Al jaren zijn we met de overheid in gesprek en worden er voor de noordelijke Kleiregio plannen gemaakt, verkenningen en onderzoeken gedaan. Deze verdwijnen na verloop van tijd in een bureaula onder een dikke laag stof. Er is tot nu toe nog nooit daadwerkelijk wat uitgekomen of gerealiseerd. Dit dreigt nu ook te gebeuren met het plan Holwerd aan Zee. Wij horen u nu denken ‘er zijn daar in het gebied toch wel zaken gerealiseerd?’ Op basis van eigen kracht en vrijwillige inzet van de inwoners zijn er inderdaad initiatieven succesvol van de grond gekomen en hebben wij het verschil kunnen maken. Wij hebben zelf in de jaren 80 een sporthal gebouwd. We hebben zelf in tijden van gemeentelijke bezuinigingen de nek uitgestoken om de Multifunctionele Accommodatie over te nemen en te runnen met vrijwilligers. En zo zijn er tal van voorbeelden wat we zelf als dorp in gang hebben gezet. We staan bekend als een dorp dat zelf het initiatief neemt, ambities realiseert en over de dorpsgrenzen heen kijkt. We zijn ambitieus, hebben lef en durf.

In Holwert is een sterke sociale structuur, het zit in de mentaliteit. Mensen helpen elkaar, zijn betrokken en kijken naar elkaar om. De agrarische wortels drukken nog steeds hun stempel op de manier van omgaan met elkaar. Harde werkers en betrouwbaar. En daar zijn we ‘grutsk’ op. In 2013 hebben we - tegen de verdrukking in en in een periode van krimp – Holwerd aan Zee bedacht. We hebben ervoor gezorgd dat het dorp en de regio weer de wind in de rug kreeg. Een groot verhaal, een plan, een droom. Perspectief! Dat zie je niet vaak in een regio waar veel nuchterheid heerst en ook cynisme: ‘Ach dat lukt toch net, litte we it mar lyts halde’. De magie van het perspectief heeft inmiddels zichtbaar zijn werk gedaan. Al ver voor de woningcrisis was in Holwert geen woning meer te koop en hebben nieuwe ondernemers zich gevestigd. In het dorp zit weer energie, ondernemerschap en hoop. Dankzij het project Holwerd aan Zee weten we dat het onmogelijke mogelijk is. We kunnen écht impact maken

en het tij van krimp keren. Holwert wil door op deze ingeslagen weg, deze kracht blijven inzetten en de vruchten daarvan plukken. Holwert heeft zin in de toekomst! Vanaf het allereerste begin hebben de initiatiefnemers van Holwerd aan Zee heel bewust de samenwerking gezocht met de omgeving, overheid en het bedrijfsleven. We weten als Holwert waar we goed in zijn maar we kennen ook onze zwaktes. We willen niet alles alleen doen, we willen niet alleen Holwert versterken. We willen onze regio smoel, identiteit en perspectief geven. We willen dat de opgehaalde en gereserveerde miljoenen in onze gemeente blijven en omgezet worden in banen, leefbaarheid, economie en ecologie op basis van een goed onderbouwd en realistisch plan. Holwerd aan Zee is de afgelopen jaren breed omarmd door de politiek en werd bejubeld als hét voorbeeldproject van onderop. Het plan heeft nog nooit zo dicht tegen realisatie aangezeten. De miljoenen zijn door de inzet en durf van het gebied zelf bij elkaar gebracht. Vanaf december 2019 werken Wetterskip Fryslân, Provincie Fryslân, Vogelbescherming Nederland, Gemeente Noardeast-Fryslân en Stichting Holwerd aan Zee samen om Holwerd aan Zee te realiseren. Deze samenwerking is vastgelegd in een intentie-overeenkomst. De daadwerkelijke uitvoering van dit baanbrekende project zou hiermee een flinke stap dichterbij komen.

In 2021 bleek dat het voorliggende plan onvoldoende goed zou uitpakken voor de natuur en er te veel slib in het getijdemeer zou komen. Het plan zou te duur worden en niet te realiseren. Toch wilden de partijen verder met Holwerd aan Zee en daarom hebben ze in juni 2022 gezamenlijk besloten dat het plan bijgesteld moest worden. Vorig jaar zijn er verschillende varianten onderzocht. Hieruit is een goed en haalbaar plan gekomen – de natuurvariant - met als basis een volwassen en positieve Maatschappelijke Kosten en Batenanalyse. Een rapport waarin alle risico’s zijn beschreven met realistische maatregelen. Geen onrealistisch, geromantiseerd verhaal maar een onderbouwd plan opgesteld door een onafhankelijk en gerenommeerd ingenieursbureau. Inhoudelijk staat het als een huis. In november 2022 is door de meerderheid van de samenwerkende partijen deze natuurlijke variant gepresenteerd mét een positief advies richting Provinciale Staten. Wetterskip Fryslân heeft zich in deze fase teruggetrokken. Niet omdat ze inhoudelijk tegen Holwerd aan Zee zijn maar omdat zij twijfels hebben over de financiële verantwoordelijkheid voor het beheer en onderhoud. Opmerkelijk is dat ook LTO Noord zich heeft teruggetrokken. Deze belangenorganisatie heeft de intentie-overeenkomst van 2019 echter niet ondertekend en was daarmee niet onderdeel van de samenwerking.

Toch zaten ze aan de bestuurlijke besluitvormingstafel. Vanaf het begin hebben ze zich openlijk negatief en zeer kritisch uitgelaten over het plan Holwerd aan Zee. Wij zetten dan ook vraagtekens bij hun intentie en begrijpen niet waarom ze überhaupt met deze houding aan tafel konden zitten. Het doel van de samenwerking was toch om van idee tot realisatie te komen en gezamenlijk voorbereidingen te treffen voor de realisatie van fase 2 van het plan?

Tot onze grote verbazing kondigt Gedeputeerde dhr. K. Fokkinga op 17 januari 2023 aan dat Gedeputeerde Staten een negatief advies geeft. Ze willen niet verder met de plannen van Holwerd aan Zee. De reden ‘de huidige plannen wijken te veel af van de oorspronkelijke plannen in 2018’. Wij ergeren ons als Dorpsbelang Holwert aan deze rammelende onderbouwing. De partijen hebben in juni 2022 zelf het verzoek gedaan om de plannen aan te passen en bij te stellen. Het is dan ook logisch en verklaarbaar waarom het huidige plan afwijkt. De plotselinge draai van Gedeputeerde staten -die wij niet zagen aankomen- vinden wij niet in lijn met voorgaande besluitvorming en is inhoudelijk niet onderbouwd. In de weken tussen 24 november 2022 en 17 januari 2023 zijn er geen nieuwe onderzoeksresultaten (plannen) opgeleverd. Welke conclusie moeten wij als Dorpsbelang Holwert nu trekken? Zijn de gereserveerde miljoenen nodig voor en intussen al verdeeld over andere belangrijke dossiers? Kennelijk heeft de democratische besluitvorming aan de bestuurlijke tafel van de stuurgroep geen waarde. Ook lijkt het dat het college van gemeente Noardeast-Fryslân het standpunt van Gedeputeerde Staten gaat volgen. Zonder onderbouwing en blijkbaar klakkeloos. Plan B ligt volgens wethouder dhr. P. Braaksma al klaar. Wij kennen de inhoud van het plan niet.

En blijkbaar heeft de wethouder in de weken tussen november en januari de noodzaak gevoeld om alvast te starten met een alternatieve route. Op basis waarvan, geen idee. Misschien een goed bedoelde poging om de miljoenen in het gebied te houden maar zonder goed onderbouwd plan schatten wij de kans van slagen daarvan laag in. Het dossier Holwerd aan Zee is inmiddels politiek geworden. Het gaat niet meer om het belang van de regio maar om het belang van alle verschillende partijen. De mienskip is daarmee buitenspel gezet. Wij als vertegenwoordiging van het dorp, de mienskip, moeten erop kunnen vertrouwen dat het besluitvormingsproces transparant, consistent en op basis van onderbouwing plaatsvindt. Als Dorpsbelang roepen wij u op om kritisch naar de onderbouwing van het negatieve advies van Gedeputeerde Staten te kijken, vraagtekens te stellen bij het rammelende besluitvormingsproces, de plotselinge draai én drang naar een plan B. Wij vragen u het kind met het badwater niet weg te gooien, ons en de toekomstige generaties niet in de kou te laten staan, de magie van het perspectief te begrijpen, de Maatschappelijke Kosten en Baten Analyse en alle andere opgeleverde, onderbouwende stukken en adviezen als belangrijkste basis te nemen voor besluitvorming. Ook willen we nog benadrukken dat een gebied zonder perspectief zorgt voor een negatieve teneur.

Er gaat zeker een generatie overheen voordat er weer zo’n gemotiveerde groep vrijwilligers opstaat om op deze schaal het verschil te maken voor onze unieke leefomgeving.

Dorpsbelang Holwert