220616 Collegebrief aan raad - beantwoording technische vragen Jaarrekening 2021

Aan de leden van de raad van de gemeente Noardeast-Fryslân Postbus 13 9290 AA Kollum

Ons kenmerk: Behandeld door: E-mailadres: Datum:

2022-090695 P. Westra p.westra@noardeast-fryslan.nl dinsdag 14 juni 2022

Onderwerp: Technische vraag jaarstukken 2021 Geachte raad, Hierbij ontvangt u de beantwoording van de technische vragen over de jaarstukken 2021 van gemeente Noardeast-Fryslân. Nr. 1

Fractie ChristenUnie

Vraag 101.3 De rapportagetool van het Zaaksysteem. Wanneer is die beschikbaar en wanneer kan de raad informatie verwachten over de dienstverlening?

2

ChristenUnie

102 Verkeersveiligheid: wanneer krijgt dit onderwerp weer prioriteit in de samenwerkings-overleggen en het lokaal politieoverleg?

3

ChristenUnie

blz.14: Aantal woninginbraken daalt. Concrete aantallen bekend?

4

ChristenUnie

blz.15: Jeugdoverlast is laag. Concrete aantallen bekend?

5

ChristenUnie

Tabel blz 20: Inhuur € 5.830

Bijlagen:

Antwoord Het is nog onduidelijk wanneer de rapportages die wij nodig hebben gemaakt kunnen worden, hier is nog geen concreet tijdspad voor te geven. De tool werkt nog niet naar behoren op dit moment. Regionaal is dit een aandachtspunt binnen het project “zaakgericht werken”. Zodra monitoring mogelijk is, worden de rapportages gemaakt om te zien in hoeverre wordt voldaan aan de servicenormen. De samenwerking tussen Veiligheid, Verkeer & Politie op het gebied van verkeersveiligheid zal naar verwachting in de tweede helft van 2022 meer gestalte krijgen. Vanaf dat moment is er weer voldoende capaciteit bij het team Feiligens om op een goede wijze met dit soort thema’s aan de slag te gaan. Dit doet overigens op geen enkele wijze afbreuk aan de wijze waarop collega’s van andere teams, zoals de interne verkeerskundigen, met het onderwerp aan de slag zijn. Hier heerst een hoge mate van urgentie- en prioriteitsbesef. 2019: 35 woninginbraken 2020: 23 woninginbraken 2021: 18 woninginbraken 2019: 248 meldingen 2020: 371 meldingen 2021: 321 meldingen Het bedrag van € 5.830.000 aan externe

Nr.

Fractie

Vraag Waaraan besteed? En wanneer zijn vergelijkbare Nederlandse kengetallen beschikbaar op het gebied van: formatie, bezetting, apparaatskosten en externe inhuur?

6

ChristenUnie

202, pag 27: Dockinga College wordt gesloopt en het gemeentehuis verkocht. Staan er dan nog afspraken open met de inwoners van Ferwert m.b.t. het voorzieningenniveau voor het dorp.

7

8

ChristenUnie

ChristenUnie

204.2 pag. 30: Er is een enquête gehouden onder de medewerkers van het gemeentehuis over het beheersen van het Frysk. 1. Wat is er uit die enquête gekomen m.b.t. het beheersen van het Frysk en 2. Is er op het gemeentehuis ook ruimte voor en kennis over het gebruik van de andere streektalen die in de gemeente NEF worden gesproken.

blz.34: Kosten Binc tour € 78k lager. Waardoor gekomen?

–2–

Antwoord inhuur is voor een deel gebruikt als inzet op formatieplekken en een deel heeft betrekking op projecten. De inzet op formatieplekken was nodig vanwege de huidige situatie op de arbeidsmarkt en om piekmomenten op te vangen. De kengetallen formatie, bezetting, apparaatskosten en externe inhuur van andere gemeenten zijn niet openbaar gebundeld te vinden. De meeste andere kengetallen zijn wel te vinden op bijvoorbeeld waarstaatjegemeente.nl of het CBS, en zijn ook meegenomen in de jaarrekening. Er is regelmatig overleg met een delegatie vanuit het dorp over het gemeentehuis (verkoopprocedure). Niet over het voorzieningenniveau in het algemeen. Er zijn geen ontwikkelingen die daar aanleiding toe geven bij de basisschool, sporthal (gerenoveerd) en zorgcentrum. Het gemeentehuis is gereed gemaakt voor tijdelijke opvang van Oekraïense vluchtelingen. Verder is er een kroeg/brûsplak. Dit is in beheer van het dorp zelf en is in gebruik als ontmoetingsplek. Gebouw “Stap der ris yn” is een project binnen Kleigoed (project van de Provincie). Het initiatief ligt bij private zorgondernemer en dorpsbelang. Hier worden meerdere functies in ondergebracht: zorg (opvang kwetsbare personen), een toeristisch informatiepunt, verblijfsaccommodatie, dagrecreatie. Út de enkête blykt dat it grutste part fan de meiwurkers it Frysk ferstiet, praat en lêze kin. It skriuwen bliuwt dêr wol op achter.

Der binne no wol mear minsken dy’t Frysk skriuwe of it mear dwaan wolle as yn 2018. Fierder docht bliken dat de hâlding tsjinoer it Frysk posityf feroare is sûnt 2018. De respondinten fine it bynammen folle belangryker dat alle meiwurkers it Frysk fersteane. Der is ek oandacht foar de streektalen. Der is in wurkgroep gearstald dy’t bestiet út fertsjintwurdigers fan belanghawwende organisaasjes en ynwenners mei ynteresse foar taal. Dizze wurkgroep neame wy de Streektaal Stipers en komt 4 x per jier byelkoar. Ferbining, ynspiraasje en stimulearre binne de trije kernwurden foar de Streektaal Stipers. Er is een extra (niet begrote) bijdrage binnengekomen van de provincie ad € 50.000 waardoor de gemeentelijke

Nr.

Fractie

Vraag

9

ChristenUnie

302 Uitgangspunten Welzijnsbeleid zijn niet gehaald, het neemt tijd. Hoeveel tijd? Wat is de planning wanneer dit is afgerond?

10

ChristenUnie

tabel blz 46 : Is er een verklaring voor het feit dat het aantal cliënten met een maatwerk arrangement WMO in onze gemeente hoger ligt dan het Nederlandse gemiddelde? En zijn als gevolg van deze maatwerkarrangementen de kosten dan ook hoger ten opzichte van het gemiddelde in Nederland?

11

ChristenUnie

Blz 50: TONK-regeling: € 333.000 minder uitgegeven aan Bijzondere Bijstand. Hoe verhoud zich dit tot de armoede in onze gemeente?

12

ChristenUnie

401.1 Oost-tangent Kollum. Wanneer is de nadere uitwerking gereed?

13

ChristenUnie

401.2 Kenniswerkplaats/lab: Dit proces is niet gestart. Waarom niet en wat is de reden?

14

ChristenUnie

15

ChristenUnie

Werken aan challenges in diverse thema labs. Door corona onderbroken. Wanneer wordt dit weer opgepakt? 403 Bedrijven stimuleren afval als

–3–

Antwoord bijdrage bijgesteld kon worden. Daarnaast zijn er door Corona minder kosten gemaakt dan oorspronkelijk geraamd waren. Dat is helaas lastig aan te geven. De uitgangspunten Welzijnsbeleid (kadernota) zijn opgesteld door de gemeente. Dat is volgens planning gegaan. Echter de vertaling naar een concrete uitvoeringsaanpak, daarvoor is de medewerking van het Bolwerk een vereiste. Die medewerking heeft vertraging opgelopen. Hierover worden momenteel gesprekken gevoerd met het bestuur van het Bolwerk. Daar is niet een eenvoudige verklaring voor te geven. Vrijwel alle gemeenten in Noord Nederland laten eenzelfde beeld zien. De oorzaak kan hem liggen in demografische opbouw, leefstijl, inkomen, krimp in (zorg)voorzieningen, platteland vs stedelijke gebieden of een combinatie van deze factoren. Voor een verklaring zal er onderzoek moeten plaatsvinden. De kosten zijn navenant hoger, wanneer het gebruik van voorzieningen vanuit de Wmo hoger is dan gemiddeld. Inwoners die in aanmerking kwamen voor de TONK-regeling, waren voornamelijk ondernemers. Hoewel de voorwaarden ruimhartig waren, bestaat er een hoge drempel om bij de overheid financiële steun aan te vragen. Dit verklaart mogelijk dat er weinig gebruik is gemaakt van de regeling. De doelgroep voor de TONK is een andere, dan waar we normaal gesproken mee te maken hebben.

In het algemeen zien we de afgelopen jaren weinig ontwikkeling in het gebruik van bijzondere bijstand. De Oost-tangent is al lange tijd een bestuurlijke wens. In het verleden is een variantenstudie uitgevoerd naar mogelijke tracés en kosten. Er is echter geen geld beschikbaar gesteld voor vervolgstappen. De opgaven waar de Kenniswerkplaats zich mee bezighield zijn opgenomen in de Versnellingsagenda. Bij de uitvoering zijn nog steeds de partijen betrokken die voorheen in de Kenniswerkplaats samenwerkten (o.a. Nordwin College). Maar nu in een breder verband en onder eigen naam. De challenges, waaronder de techniekchallenge, zijn inmiddels weer opgepakt. Als onderdeel van de ANNO III gaan de

Nr.

Fractie

Vraag grondstof te gebruiken. Dit wordt nader uitgewerkt. Wanneer is die uitwerking klaar?

16

ChristenUnie

17

ChristenUnie

18

ChristenUnie

blz. 72: Aantoonbaar maatschappelijk circulair ingekocht. Hoe kan de raad dit beoordelen? blz.92: te laat aanbestede onkruidbestrijding: wat is de reden van te laat aanbesteden en hoe wordt dit in de toekomst voorkomen? 504: Waarom licht op groen? Er heeft immers nog geen besluitvorming plaatsgevonden.

19

ChristenUnie

20

ChristenUnie

21

ChristenUnie

blz 92 / 601 Wat is de oorzaak van het te laat aanbesteden van de onkruidbestrijding? blz 111 R155 Wanneer komt er duidelijkheid over wie is uiteindelijk verantwoordelijk voor de mogelijke sanering van de munitiestortplaats Engelsmanplaat? Er staat momenteel een risico van € 5 miljoen ingeboekt. Kan dit geen punt van overleg worden met betrokken ministeries wie bij sanering de kosten draagt, zodat het risico kan worden weggenomen of (voor een deel) in de begroting worden gereserveerd als de gemeente in de kosten moet bijdragen. De CU heeft hier al vaker vragen over gesteld, bij geen duidelijkheid wie de kosten betaald blijft er jaarlijks een risico boven de begroting hangen van € 5 miljoen. blz 111 R110 Wat houdt het risico exact in? Gevolgen staan niet vermeld, terwijl er wel een risico op geld is gezet ter waarde van € 1.125.000.

–4–

Antwoord gemeenten werken aan een plan voor verduurzaming en circulariteit van de regionale economie. De verduurzaming van bedrijventerreinen en bedrijven zijn daar een onderdeel van. Dit plan zal na de zomer worden uitgewerkt. Het antwoord is nog niet beschikbaar. Wij zullen dit zo snel mogelijk nasturen. De voorbereidingen tijdens de aanbestedingsfase hebben meer tijd gekost in verband met de juiste contractvorm voor beide gemeenten. Besluitvorming hiervoor heeft een lange voorbereidingstijd nodig, nl. voor het maken van grondstoffenplan en het doorlopen van een voorbereidingsprocedure daarmee. Met het groene stoplicht wordt uitgedrukt dat dit proces tot op heden naar wens verloopt. Er zijn ook nog geen aanwijzingen dat er kinken in de kabel komen. Dat zou alsnog kunnen gebeuren door het nemen van een besluit in afwijking van het voorstel. Mocht dat zich gaan voordoen, dan kan dat de aanleiding zijn om toch een oranje of rood stoplicht op te nemen, omdat er dan wellicht bijgestuurd moet worden op doel en/of inzet. Zie antwoord op vraag 17. Het risico dat een sanering noodzakelijk is én de gemeente voor de kosten opdraait is zeer gering. Voor zover bekend zijn er de afgelopen jaren geen directe contacten geweest met het huidige ministerie van Infrastructuur en Waterstaat over het toezicht op de munitiestortplaats.

De toenmalige ministeries Infrastructuur en Defensie hebben aangeven verantwoordelijk voor de stortplaats te zijn. Bij brief van 27 juni 2014 heeft de Minister van Defensie aangeven dat zij van mening is dat de risico’s voor veiligheid en milieu gering zijn en dat er geen onderzoek wordt gedaan naar saneringsvarianten. Wij zullen navraag doen naar de huidige stand van zaken en vragen om een actuele verklaring over de verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid. Het gaat hier om een mogelijk risico dat wordt gelopen als we zouden worden getroffen door bijvoorbeeld een aanval met gijzelsoftware of iets van dien orde. Voorbeeld in den lande is Hof van Twente waar de gemeente gedurende

Nr.

Fractie

Vraag

22

ChristenUnie

23

ChristenUnie

R32, blz.110: wordt er daadwerkelijk rekening gehouden met een faillissement MFC? Welk MFC? R214, blz.111: waarom wordt er niet overgegaan naar maandelijkse MT-rapportage en voor de Raad kwartaalrapportage? Door frequent te rapporteren wordt financiële info beter inzichtelijk en kan er veel sneller op worden geanticipeerd/bijgestuurd, toch?

24

ChristenUnie

Balans per 31.12.2021, blz.165: Vorderingen a € 7.897.011. Hoeveel moet hiervan nu nog worden ontvangen?

–5–

Antwoord lange tijd niet meer bij zijn gegevens kon. Nu is het risico op zo’n scenario door extra beveiligingsmaatregelen en back-upfaciliteiten bij SSC weliswaar afgenomen, toch is het nooit volledig uit te sluiten. In het geval dat er zich een situatie voordoet waarbij er moet worden teruggegrepen op back-ups dan zal dat altijd leiden tot de nodige data-loss. Uit ervaring weten dat de kosten voor het herstel in zo’n situatie al snel oplopen tot zo’n € 100.000 per dag waarbij er rekening wordt gehouden met het feit dat er dan ook meerder dagen niet gewerkt kan worden en er dus sprake zal zijn van een aanzienlijk productieverlies. Er wordt geen rekening gehouden met een faillissement, maar dit risico is ook niet uit te sluiten. Het gaat om MFC Burdaard. De rapportages van het college aan de raad zijn ingericht aan de hand van art. 6 van de Financiële Verordening Noardeast-Fryslan, en voorzien in 3 rapportage momenten: 1e tussentijdse rapportage over de eerste 4 maanden in juli, 2e tussentijdse rapportage over de eerste 8 maanden in oktober/november en de jaarrekening in juli van het jaar volgend op het boekjaar. Deze rapportage bestaat niet alleen uit financiële informatie, maar brengt ook de voortgang van de uitvoering van de programmabegroting in beeld.

Het college is bezig om het sturings- en rapportage instrumentarium zodanig aan te passen dat de tijdigheid en de kwaliteit van de informatie zowel op Raadsniveau als op College en Directieniveau zal gaan verbeteren. Bij de invulling zal rekening worden gehouden met de aanbevelingen van de Rekenkamer in het rapport “Financiële informatie voorziening deel 1” van november 2021. Hiervoor zijn wijzigingen in de processen en de systemen nodig, die binnen de organisatie belegd zijn als onderdeel van de Verbeteragenda, dus dit is op korte termijn nog niet realiseerbaar. Wij zullen u op de hoogte houden van de voortgang van dit proces. Van de € 7.897.011 stond op 8 juni 2022 nog € 5.607.033 open. Naast enkele kleine vorderingen (totaal € 5.468) komt dit geheel voor rekening van de declaratie bij het BTWcompensatiefonds 2021. De declaratie moet altijd voor 1 februari worden ingediend, waarna de beschikking en de

Nr.

Fractie

Vraag

25

CDA

26

CDA

27

CDA

28

CDA

De som van lasten en baten geeft op pagina 10 van de bijlage aan dat er vorig jaar meer is uitgegeven dan er is binnengekomen. Klopt dit? Hoe ziet de extra inhuur er uit om de woningbouw aan te pakken. Wat is het plan? Heeft het college ook actie ondernomen om de bestaande leningen tegen een lagere rente percentage te herfinancieren? Het college reserveert in de resultaatsbestemming €588.000 voor organisatorische knelpunten. Waar is dit op gebaseerd?

29

CDA

Er wordt een reserve gevormd voor de ontvlechting. Zijn deze kosten incidenteel of structureel?

30

FNP

Der wurdt by alle programma’s praat oer doelen. SMART stiet foar spesifyk, mjitber, akseptabel, realistysk en tiidbûn. De doelen foldogge net oan dit kritearium en de taljochting al hielendal net. Hoe kin de ried no kontrolearje wat echt binnen in tiidsbestek útfierd is? De term “ het loopt ” is net echt smart. Servicenormen: de tevredenheid moet omhoog van ca. 6,7 in 2019, is er geen monitoring over de tevredenheid van burgers tot de tool in de loop van 2022 in gebruik wordt genomen? Ferwert – werken aan een toekomstbestendige voorzieningenstructuur. Dockinga wordt/is gesloopt, het gemeentehuis wordt verkocht, wat is er dan daadwerkelijk gedaan om deze voorzieiningenstructuur toekomstbestendig te maken (m.u.v. sport)?

Antwoord betaling van de belastingdienst meestal halverwege worden ontvangen. Nee, het resultaat bedraagt € 6,7 miljoen, wat op taakveld 0.11 staat bij de lasten. Er is minder uitgegeven bij de lasten. Het plan is om tijdelijk extra personeel in te huren om het proces te versnellen. Nee, deze actie is niet uitgezet.

Het bedrag is een aandeel in het positieve resultaat van de samenwerking van € 1,1 miljoen. De organisatorische knelpunten worden toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering. De € 3,5 miljoen bestaat voor € 1,5 miljoen uit incidentele kosten en voor 2x € 1 miljoen uit structurele kosten die daarna binnen de huidige bedrijfvoering opgevangen moeten worden. Dat klopt inderdaad. Er staat SMARTdoelen terwijl deze niet (altijd) SMART zijn. Bij het opstellen voor de nieuwe doelen bij de begroting 2023 zullen wij hier rekening mee houden.

Er is geen monitoring geweest in de tussenliggende periode. Er is toen gekozen om daar geen structurele investering in te doen. 2 mei is de nieuwe tool in gebruik genomen. Volgend jaar worden daar de eerste resultaten van verwacht. Er zijn geen gesprekken met het dorp geweest over het voorzieningenniveau in het algemeen. Er zijn geen ontwikkelingen die daar aanleiding toe geven bij de basisschool, sporthal (gerenoveerd) en zorgcentrum. Behalve deze voorzieningen is er een kroeg en een Meitinkhûs. Gebouw “Stap der ris yn” is een project binnen Kleigoed (project van de Provincie). Het initiatief ligt bij private zorgondernemer en dorpsbelang. Hier worden meerdere functies in ondergebracht: zorg (opvang kwetsbare personen), een toeristisch informatiepunt, verblijfsaccommodatie, dagrecreatie.

–6–

Nr.

Fractie

Vraag Subsidie leefbaarheidsinitiatieven: er zijn in 2021 25 aanvragen gehonoreerd. Hoeveel aanvragen zijn er in totaal binnengekomen? Waarom niet meer? (bekendheid, procedure?)

Antwoord De subsidieregeling bestaat uit 2 onderdelen, te weten de basisondersteuning, die door alle dorpen aangevraagd kan worden en bestaat uit een vast bedrag per inwoneraantal, en de incidentele ondersteuning voor leefbaarheid. De regeling is wel bekend; dit blijkt uit het feit dat in 2021 32 van de 38 dorpsbelangen en 4 van de 5 wijkraden een aanvraag hebben ingediend voor basisondersteuning.

Cultuur: -45.000. Wat is er de oorzaak van dat er zoveel is besteed, terwijl er legio activiteiten zijn afgelast door COVID-19?

Waarom er niet meer aanvragen zijn ingediend? Waarschijnlijk speelt corona hierbij een belangrijke rol. Het verschil van € 45.000 betreft minder inkomsten in plaats van minder uitgaven. Bij de uitgaven is te zien dat er minder besteed is ad € 102.000. Dit is inderdaad ontstaan doordat als gevolg van corona er minder uitgaven zijn gedaan.

Hoogachtend, Namens het college van burgemeester en wethouders van Noardeast-Fryslân,

H.J.C.M. Verbunt, MBA Secretaris

mr. J.G. Kramer Burgemeester

–7–