2023-09-14 Presentatie Vervolgonderzoek Bereikbaarheid Ameland

Vervolgonderzoek bereikbaarheid Ameland 2030 Projectpresentatie Gemeenteraad Noardeast-Fryslân

14 september 2023 1

2

Waarom dit project? De afgelopen decennia is de vaargeul langer, smaller en ondieper geworden. • Meer baggeren • Minder betrouwbaar • Druk op het ecosysteem

3

Vervolgonderzoek bereikbaarheid Ameland 2030 betrouwbaarheid verbeteren

mobiliteit verduurzamen

bereikbaarheid garanderen

4

In samenwerking met:

Inwoners Adviesgroep Ameland Adviesgroep vaste wal Begeleidingscommissies

5

Projectaanpak Onderzoeken uitvoeren

Alternatieven ontwikkelen

Alternatieven uitwerken

Alternatieven beoordelen

Advies aan ministerie van IenW

6

Mogelijke oplossingen 7

Twee oplossingsrichtingen als vertrekpunt (LTOA)

8

6 alternatieven binnen 2 oplossingsrichtingen

9

Alternatief 1.1 - Veerdam Nes ophogen - Nieuwe veerdam in Holwert (ca. 1700m verplaatst) - Veerdam deels op palen, deels in grond - Huidige omvang autoschepen, grotere sneldienst - Autoschepen: uurdienstregeling

10

Alternatief 1.2 - Veerdam Nes ophogen - Veerdam Holwert ophogen - Kleinere autoschepen (maar wel drie, in plaats van twee), grotere sneldienst - Autoschepen: vijfkwartierdienstregeling - Smallere vaargeul: doorsnede circa 80%

11

Alternatief 1.3 - Veerdam Nes ophogen - Veerdam Holwert ophogen - Huidige omvang autoschepen, grotere sneldienst - Autoschepen: varen op tij - Ondiepere vaargeul, doorsnede circa 60%

12

Alternatief 2.1 - Veerdam Nes ophogen - Nieuwe veerdam in Ferwert - Veerdam als gronddam - Omvang autoschepen en sneldienst zoals in huidige situatie - Autoschepen: uurdienstregeling

“de situatie in Holwert kopiëren naar Ferwert”

13

Alternatief 2.2 - Veerdam Nes ophogen - Nieuwe veerdam in Ferwert - Veerdam deels op palen, deels als gronddam - Huidige omvang autoschepen, grotere sneldienst inzetten - Autoschepen: vijfkwartierdienstregeling

14

Alternatief 2.3 - Veerdam Nes ophogen - Nieuwe veerdam in Ferwert - Veerdam deels op palen, deels in grond - Kleinere autoschepen (maar wel drie in plaats van 2), grotere sneldienst - Autoschepen: vijfkwartierdienstregeling - Smallere vaargeul: doorsnede circa 80%

15

Uitwerken alternatieven, waarom? Geen status, uitwerking is om inzicht te krijgen in de volgende punten: •

Een beeld te krijgen bij de ruimte die het inneemt – nodig om te kunnen beoordelen wat de impact is op natuur, morfologie et cetera.

•

Inzicht krijgen in benodigde hoeveelheden materialen en bijbehorende kosten

•

Inschatting van bouwwerkzaamheden en doorlooptijden – Invloed op de veerdienst (vooral bij werkzaamheden huidige veerdam) – Invloed op mens en natuur (verstoringstijd)

16

Uitwerking schetsontwerp nieuwe veerdam bij Holwert

17

Uitwerking schetsontwerp nieuwe veerdam bij Holwert Gegevens nieuwe veerdam Holwert

18

-

Totale lengte: 2500m Hoogte: NAP + 5m

-

Grondverzet gronddam: ca. 150.000 m3

-

Breuksteen in gronddam: ca. 25.000 m3

-

Weg op palen: - ca. 9.000 m3 beton - ca. 250 stalen palen

-

Havenhoofd: - ca. 17.000 m3 beton - ca. 460 stalen palen

De beoordeling van effecten 19

Effectbeoordeling Thema’s • Morfologie • Natuur • Ruimtegebruik en inpassing • Verkeer en vervoer • Duurzaamheid • Kostenraming en economische analyse

20

Hoeveel moet er gebaggerd worden in de verschillende oplossingen?? Wat is de impact op natuur? Wat zijn de effecten op bereikbaarheid? Hoeveel ruimte is er nodig? Wat kost een oplossing?

Morfologie 21

Wat is er onderzocht Beoordeling morfologie op ‘criterium’: •

effecten op natuurlijke bodemdynamiek van kwelders, wadplaten en geulen in het studiegebied ten opzichte van de referentiesituatie •

22

Beoordeeld op basis van oppervlak (in m2) waarbinnen natuurlijke dynamiek verstoord wordt

Morfologie: baggeren

23

Samenvatting beoordeling morfologie 1.1

1.2

1.3

2.1

2.2

2.3

Positief effect ten opzichte van de referentiesituatie

Geen effect ten opzichte van de referentiesituatie

Geen effect ten opzichte van de referentiesituatie

Positief effect ten opzichte van de referentiesituatie

Sterk positief effect ten opzichte van de referentieisituatie

Sterk positief effect ten opzichte van de referentieisituatie

Laatste 1700 m vaargeul niet meer gebaggerd;

Beperking baggeren alleen aan randen van gebaggerde geul;

Geen afname van het gebaggerde oppervlak;

Grote afname van het gebaggerde oppervlak (orde 25 ha);

Grote afname van het gebaggerde oppervlak (orde 25 ha);

Grote afname van het gebaggerde oppervlak (orde 26 ha);

Netto geen verandering kwelderdynamiek

Natuurlijkere kwelderovergang door veerdam op palen

Natuurlijkere kwelderovergang door veerdam op palen

Natuurlijkere kwelderovergang door veerdam op palen

24

Geen verandering kwelderdynamiek

Geen verandering kwelderdynamiek

Natuur 25

Natuur: twee onderdelen in de beoordeling •

Ecosysteem: Of alternatieven een verslechtering of verbetering veroorzaakt van de ecologische knelpunten tussen vaarverbinding en het ecosysteem* op de lange termijn

•

Natuurwetgeving: In welke mate er negatieve effecten optreden bezien vanuit natuurwetgeving (met nadruk op Natura2000 en Kader Richtlijn Water)

* De knelpunten zijn gebaseerd op de ecosysteemanalyse uit fase 1 van VBA2030

26

Verstoring in Waddenzee

27

27

Samenvatting beoordeling ecosysteem Criterium

1.1

1.2

1.3

2.1

2.2

2.3

Vertroebeling Bodemberoering Versnippering Verstoring Plaat- kwelderdynamiek Conclusie

28

28

Samenvatting beoordeling natuurwetgeving Criterium

Ref.

1.1

1.2

1.3

2.1

2.2

2.3

Aanleg Natura 2000 Aanleg stikstofdepositie Aanleg KRW Gebruik Natura 2000 Gebruik stikstofdepositie Gebruik KRW Conclusie

29

29

Ruimtelijke kwaliteit en leefomgeving 30

Wat is er onderzocht? • •

31

Effect op gebruikswaarde, toekomstwaarde en belevingswaarde Invloed op het ruimtegebruik

Wat is er onderzocht? In alternatieven met een nieuwe veerdam: - heeft nieuwe binnendijkse infra (wegen en parkeerplaats) een negatief effect op het ruimtegebruik - hebben passagiers een extra overstap door de binnendijkse parkeerplaats

Criterium gebruikswaarde, toekomstwaarde en belevingswaarde ruimtegebruik

32

1.1

1.2

1.3

2.1

2.2

2.3

Aandachtspunt ruimtelijke kwaliteit •

Kansen en knelpunten verzameld in inpassingsvisie (fase 1)

•

Verdere inpassing en ontwerp moet uitgewerkt worden in vervolgfase

•

Integrale benadering noodzakelijk om aantrekkelijkheid (zoveel mogelijk) te behouden/vergroten en hinder te beperken

33

33

Verkeer en vervoer 34

Wat is er onderzocht De onderscheidende effecten van de alternatieven op het thema verkeer en vervoer op: Scheepvaart en wegverkeer tijdens aanlegfase en gebruiksfase In deze presentatie: effecten scheepvaart in de gebruiksfase • overige onderdelen niet onderscheidend

35

Verkeer en vervoer: ontmoetingen van schepen Plaatje links:

NES

HOLWERT

NES

FERWERT

75 minuten dienstregeling Twee autoschepen

Plaatje rechts:

75 minuten dienstregeling Drie autoschepen De grijze delen geven de ondiepe delen van de geul aan.

36

Beoordeling gebruiksfase scheepvaart Criterium

1.1

1.2

1.3

2.1

2.2

2.3

60

75

op tij

60

75

75

Capaciteit Betrouwbaarheid dienstregeling Ontmoetingen van schepen Beschikbaarheid vaargeul Beschikbaarheid bij calamiteiten 37

37

Duurzaamheid 38

Duurzaamheid

1.1

39

1.2

1.3

2.1

2.2

2.3

Ref.

39

Duurzaamheid

40

40

Duurzaamheid Havenhoofd in grond

1.1

41

1.2

1.3

2.1

Havenhoofd op palen

2.2

2.3

Ref.

41

Kostenraming en economische analyse 42

Kosten €100 M

€200 M

€300 M

€400 M

€500 M

referentiesituatie 1.1 Holwert 1.2 Holwert 1.3 Holwert 2.1 Ferwert 2.2 Ferwert 2.2 Ferwert

Investeringskosten

43

Instandhoudingskosten

43

Economische analyse Maatschappelijke kosten en baten in beeld gebracht per alternatief (op basis van kentallen)

•

Conclusie: alternatieven leiden tot verschuiving van kosten – Onderhoudskosten nemen af door afname baggeronderhoud (in alle alternatieven) – Vervoerskosten nemen toe • Pendeldienst voor binnendijks parkeren, vijfkwartierdienstregeling, brandstofverbruik, en duurdere schepen

44

45

Conclusie • Een nieuwe veerdam biedt het grootste doelbereik – Baggerbezwaar fors reduceren – Verplaatsing naar Ferwert is het meest duurzaam • Smallere (1.2) of ondiepere (1.3) vaargeul naar Holwert leidt tot knelpunten op betrouwbaarheid. • Vijfkwartierdienstregeling verbetert de betrouwbaarheid. • Nieuwe veerdam in Ferwert is binnen levensduur terugverdiend – wel met toename van kosten voor verzorgen veerverbinding.

46

Vergunbaarheid nieuwe veerdam • Risicovol omdat de kans bestaat dat Raad van State het voorkeursalternatief toch tegenhoudt • Significant negatieve effecten op instandhoudingsdoelstellingen verwacht – ADC-traject dan noodzakelijk bij nieuwe veerdam, uitkomst ongewis • Binnendijks parkeren is randvoorwaardelijk • Bestaande buitendijkse infrastructuur Holwert moet opgeruimd bij nieuwe veerdam

47

Advies Rijkswaterstaat • Op basis van de uitkomsten van het vervolgonderzoek adviseert Rijkswaterstaat het ministerie van IenW. • Regionale partijen geven – indien gewenst – een eigen advies aan de minister. • Advies ter bespreking op agenda bestuurlijk overleg 26 september. • Streven is voor het einde van dit jaar een besluit over een mogelijk vervolg.

48

De rapporten staan op het Rijkswaterstaat Publicatie Platform

rijkswaterstaat.nl/bereikbaarheid ameland nieuwsbrief ‘bereikbaar Ameland’ vba2030@rws.nl

49

Einde presentatie