2. Antea, Tracéstudie Ee-vallei (publieksversie), 19 maart 2021.pdf
Tekst van het document
Tracéstudie Ee-Vallei Gemeente Noardeast Fryslân | Rapport | 19.03.2021 Antea Group | Ruimte | Stad en Klimaat | Status: definitief
De gemeente Noardeast Fryslân heeft Antea Group gevraagd een tracéstudie uit te voeren naar een robuuste verbinding tussen de N357 en de N361. Binnen deze tracéstudie is voor een aantal scenario’s inzichtelijk gemaakt in welke mate en waarop deze bijdragen aan de gestelde ambities rondom bereikbaarheid en leefbaarheid van de Ee-vallei. Naast de verkeerskundige beschrijving zijn per scenario de relevante omgevingsfactoren inzichtelijk gemaakt of is aangegeven welke consequenties deze met zich meebrengen.
Jenno Kootstra
Michiel Evers
Sr. Adviseur Verkeersveiligheid en Verkeersgedrag
Adviseur Mobiliteit
(06) 25694855 Jenno.kootstra@anteagroup.com
(06) 51554638 Michiel.Evers@anteagroup.com
3
Tracéstudie Ee-Vallei.
Inhoudsopgave 1.
Mobiliteitsvisie & Ambities Ee Vallei. Op regionaal niveau is voor Noordoost Friesland in 2020 de Mobiliteitsvisie opgesteld. Hierin is, o.a. voor de Ee Vallei, beschreven welke mobiliteitsambities nagestreefd dienen te worden. De gemeente Noardeast Fryslân heeft daaraan kernwaarden voor de robuuste verbinding door de Ee Vallei toegevoegd. Deze zijn kort beschreven in hoofdstuk 1.
2.
Huidige situatie en toekomstige ontwikkelingen. De Ee Vallei kent een fijnmazige wegenstructuur en een veelheid aan routes die leiden van de N357 tot aan de brug over de Dokkumer Ee bij Burdaard. Wat dit betekent voor de doorstroming, rijsnelheid, leefbaarheid en verkeersveiligheidsrisico’s is beschreven in hoofdstuk 2. Met specifieke aandacht voor de dorpen en inzicht in relevante ontwikkelingen.
3.
9 t/m 23.
Scenario’s Om te komen tot een verbinding tussen de N357 en de N361 die robuust is, zorgt voor het bundelen van verkeersstromen, de leefbaarheid binnen de Ee Vallei verbeterd, verkeersveiligheidsrisico’s wegneemt en beheerst en zorg draagt voor het scheiden van verkeersdeelnemers zijn 3 scenario’s beschreven en in praatplaten uitgewerkt.
4.
5 t/m 8.
24 t/m 31.
Beoordelingscriteria en afwegingskader Om de verschillende scenario’s te kunnen beoordelen is een afwegingskader ingevuld, waarbij voor ieder scenario voor 6 verschillende thema’s de eventuele gevolgen beschreven zijn. En naast de verkeerskundige aspecten, die uitgebreid zijn beschouwd, is voor andere relevante ruimtelijke aspecten op hoofdlijnen aangegeven wat de consequenties zijn. Aan het einde van dit hoofdstuk is het eindadvies opgenomen en zijn aanbevelingen gedaan.
32 t/m 41
Bijlage(n) 42 t/m 51 4
1. Mobiliteitsvisie & ambities Ee Vallei. Mobiliteitsvisie Noordoost Friesland In de Mobiliteitsvisie Noordoost Friesland zijn meerdere doelen rondom verkeer en vervoer uitgewerkt. Hierin is ook voor de Ee Vallei beschreven welke mobiliteitsambities nagestreefd dienen te worden. Gemeente Noardeast Fryslân Aanvullende op deze visie heeft de gemeente haar eigen set aan kernwaarden toegevoegd. Basis en uitgangspunten De ambities en kernwaarden voor mobiliteit binnen de Ee Vallei zijn op de volgende pagina’s uitgeschreven en vormen de basis en het uitgangspunt onder deze Tracéstudie Ee Vallei.
5
Mobiliteitsvisie & ambities Ee Vallei.
MOBILITEITSVISIE 2020 | DOEL Begin 2020 is door de gemeente Dantumadiel, Noardeast-Fryslân, Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel een mobiliteitsvisie opgesteld voor de regio Noordoost Fryslân. Het belangrijkste en voor deze tracéstudie relevantste doel vanuit deze mobiliteitsvisie is dat voor de geschetste leefbaarheidsopgave in de Eé-vallei een duidelijke en robuuste ontsluitingsstructuur wordt gedefinieerd voor het gebied tussen de N357 en de N361. Waarbij rekening gehouden dient te worden met de effecten voor het gehele wegennet.
6
Mobiliteitsvisie & ambities Ee Vallei.
MOBILITEITSVISIE 2020 | AMBITIES Om te komen tot een aantal scenario’s voor het tracé wordt aangesloten bij de ambities die gemeente Noardeast-Fryslân nastreeft op het gebied van verkeer en vervoer. Die ambities zijn opgenomen in de mobiliteitsvisie die begin 2020 is opgesteld voor de regio Noordoost Fryslân en in het gemeentelijke beleid.
•
Iedereen kan kiezen hoe hij wil reizen en overstappen is gemakkelijk. Alle vervoerswijzen brengen je vlot en veilig op je bestemming.
•
De gemeente kiest voor een duurzame en gezonde mobiliteitskeuze en ruimtelijke kwaliteit.
•
De bestaande infrastructuur wordt zo goed mogelijk benut (met de digitale mogelijkheden van nu en in de toekomst).
7
Mobiliteitsvisie & ambities Ee Vallei.
GEMEENTE NOARDEAST-FRYSLÂN | VISIE Aanvullend op de Mobiliteitsvisie 2020 is vanuit de gemeente Noardeast-Fryslân een aantal specifieke ambities voor de verbinding tussen de N357 en de N361 benoemd. De toekomstige verbinding dient aan de volgende kernwaarden te voldoen: •
Robuuste verbinding
•
Bundelen van verkeersstromen
•
Verbeteren leefbaarheid
•
Verbetering verkeersveiligheid
•
Scheiden van verkeersdeelnemers
8
Netwerk Ee Vallei
2. Huidige situatie (1). Ee Vallei Tussen de N357 en de N361 ligt de Ee Vallei. In het gebied tussen de provinciale wegen zoekt verkeer enerzijds haar bestemming en anderzijds een doorgaande route door het gebied. Tussen de N357 en de N361 zorgt de Dokkumer Ee voor een fysieke barrière. Het passeren van deze vaart kan zowel bij Leeuwarden als Dokkum, maar centreert zich binnen de Ee Vallei voornamelijk bij de brugpassage(s) bij Burdaard. Fijnmazig netwerk Het fijnmazige wegennetwerk binnen de Ee Vallei maakt dat vanaf dit punt tot aan de N357 er geen sprake is van één duidelijke hoofdroute. Nagenoeg alle wegen binnen de Ee Vallei kennen buiten de bebouwde kom een maximumsnelheid van 80 km/ uur. Qua weginrichting lijken een aantal wegen op erftoegangswegen, maar is de maximumsnelheid onveranderd. Uit verkeerstellingen blijk dat het rijsnelheid binnen de Ee Vallei aan de hoge kant is. Met op een aantal rechtstanden flinke uitschieters.
Snelheidsbeeld Ee Vallei
9
Reistijden Ee Vallei
Huidige situatie (2). Reistijdverschillen minimaal Afhankelijk van de bestemming van het verkeer kent de Ee Vallei verschillende concurrerende routes om vlot door het gebied te rijden. En de verschillen in reistijd zijn minimaal. In de huidige situatie kent de route Burdaard – Zuidermiedwei – N357 een gemiddelde reistijd van 12 minuten en dat geldt ook voor de route Burdaard – Noordermiedwei – N357. Voor de route Burdaard – Wânswert – Marrum – N357 geldt een iets kortere reistijd van 10 minuten en voor de route Burdaard – Hikkaarderdyk – Harstawei – Ferwerd – N357 is dat 12 minuten. Ingrepen op structuurniveau Dit betekent tevens dat met minimale ingrepen op structuurniveau invloed uitgeoefend kan worden op de routekeuzes binnen de Ee Vallei. Door push- & pullmechanismen toe te passen kan binnen het huidige wegennet een hoofdroute, dé robuuste verbinding, door de Ee Vallei ontstaan. Een goed voorbeeld hiervan is de maatregel die op de kruising N357 – Zuidermiedwei in de periode 2011-2013 is door-gevoerd. Het aantal verkeersbewegingen op de Zuidermiedwei is door het wegnemen van de logische en directe verbinding, sterk teruggedrongen en daarmee is de functie en het gebruik van deze weg, en daarmee de verkeersveiligheid en leefbaarheid, veel beter in overeenstemming gekomen.
Verkeersbewegingen Ee Vallei
10
Fietsverbindingen Ee Vallei
Huidige situatie (3). Verschuiven van verkeersstromen Het neveneffect van deze maatregel is dat verkeer zich over de andere doorgaande routes is gaan verdelen. En daarmee is, bijvoorbeeld op de doorgaande route van Marrum – Wânswert – Birdaard, de functie en gebruik van de weg, inclusief de leefbaarheid en verkeersveiligheid, steeds verder onder druk komen te staan. Functie en gebruik wegen Niet alleen de toename van het aantal verkeersbewegingen op de andere wegen is daarbij van belang, maar m.n. de samenstelling van het verkeer. Voor fietsers geldt binnen de Ee Vallei dat zij op hun routes van een naar verschillende voorzieningen de hoofdrijbaan moeten delen met automobilisten en landbouwverkeer.
Deelgebied LTO | aandachtspunten | Ee Vallei
Kwaliteitsnetwerk voor landbouwverkeer Het kwaliteitsnetwerk landbouwverkeer draagt bij aan het verbeteren van de verkeersveiligheid, de verkeersafwikkeling en de leefbaarheid binnen de provincie Fryslân. I.s.m. wegbeheerders en LTO-afdelingen zijn in 2013 aandachtspunten voor verschillende deelgebieden beschreven. Onderstaande punten zijn nog steeds actueel: •
Het gehele tracé van Marrum tot aan N361 behoort tot het wegennet van het landbouwverkeer, waarbij tussen Marrum en Wânswert sprake is van 80 km/ uur met fietsers op de rijbaan;
•
Wânswert, onderdeel van gewenste gebiedsontsluitingsroute.
11
Verkeersongevallen “Ee Vallei” 2014-2020
Huidige situatie (4). Ongevallenbeeld Ee Vallei In de periode 2014 – 2020 hebben op het tracé (tussen de N357 en de N361) 17 verkeersongevallen plaatsgevonden. 11 daarvan vonden plaats op een kruising. Bij de 17 verkeersongevallen zijn 31 personen betrokken geweest. 24 personen waren bestuurder of inzittende van een (bestel-)auto. Tweemaal was een fiets/ e-bike betrokken bij een verkeersongeval. Bij de 17 ongevallen zijn 10 slachtoffers gevallen. 8 personen zijn hierbij gewond geraakt en er zijn twee dodelijke slachtoffers te betreuren. Verkeersveiligheidsrisico’s Binnen de Ee Vallei is op veel wegen weinig afstemming als het gaat om de grote massaverschil tussen verkeersdeelnemers die de rijbaan delen. Bovendien de rijsnelheid van het gemotoriseerde verkeer (te) hoog (zie voor snelheidsbeeld pagina 10) in combinatie met de aanwezigheid van (jonge en seniore) fietsers. Dit samen met het niet consistente wegontwerp zorgt ervoor dat binnen de EeVallei sprake is van tenminste 5 van de 9 risicothema’s, die vanuit de risicoanalyses conform Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030, herkend kunnen worden. In bijlage 1 is toegelicht hoe verkeersveiligheidsrisico’s op basis van beschikbare datasets vanuit de risicoanalyse opvallen).
12
Huidige situatie.
Marrum De huidige aansluiting op de N357 ten noorden van Marrum is voor nu leidend voor de op te stellen scenario’s. Dorpsbelangen Marrum heeft de wens uitgesproken binnen de bebouwde kom de verblijfsfunctie te willen herstellen en de verkeersveiligheid te verbeteren. Door het doorgaande verkeer buiten de kern om te leiden wordt aan beide doelstellingen tegemoet gekomen. Een geschikte aansluiting op de N357 is gelegen aan de noordzijde van Marrum. Verkeer hoeft zodoende niet door de bebouwde kom en wikkelt op een veilige locatie af op de N357.
13
Huidige situatie | Dorpen | Wânswert.
Wânswert Verkeer vanaf Burdaard in de richting van Marrum maakt gebruik van het tracé Goslingawei-Kleasterdyk. Dit tracé is de snelste route voor het doorgaande verkeer vanaf de N361 richting de N357. Het tracé is gelegen in de bebouwde kom van Wânswert. De functie en het gebruik van de wegen binnen de bebouwde van Wânswert kom niet met elkaar overeen en vormen om deze reden een knelpunt. leidend voor het op stellen van scenario’s is het ontlasten van de wegen in Wânswert. Op de volgende pagina is kort beschreven in welke fase de Variantenstudie Rondweg Wânswert zich bevindt.
14
Huidige situatie | Dorpen | Wânswert.
✓ Prioritair project vanuit de fusie gemeente Noardeast Fryslân ✓ Functie en gebruik binnen bebouwde kom niet in overeenstemming ✓ Verkeersveiligheid en leefbaarheid in geding
Variantenstudie rondweg Wânswert. Achtergrond en processtappen.
✓ 5 verschillende rondwegen verkend en afgewogen op ruimtelijke aspecten ✓ ✓ ✓
2 varianten met maximumsnelheid 60 km/ uur 2 varianten met maximumsnelheid 80 km/ uur 1 gemeentelijke (robuuste) variant 80 km/ uur
✓ Toe aan volgende stap: de voorkeursvariant bepalen.
15
Huidige situatie | Dorpen | Variantenstudie Wânswert | Dorpsvariant 60 km/ uur.
Dorpsvariant 60 De Dorpsvariant is opgesteld aan de hand van de input de bewoners van Wânswert. Tijdens het eerste overlegmoment hebben de bewoners met behulp van een grote kaart de variant, die vanuit het dorp is opgesteld, toegelicht. De Dorpsvariant is vervolgens ingetekend aan de hand van de richtlijnen uit het handboek wegontwerp. De bewoners van Wânswert gaven aan dat het tracé zo veel mogelijk de bestaande watergangen moet volgen, waardoor de landeigenaren zo min mogelijk land moeten afstaan voor de aanleg van de rondweg. De weg wordt ingericht als erftoegangsweg buiten de bebouwde kom met een snelheid van 60 km/u. De huidige ontsluiting van het dorp (de Buorren) komt te vervallen in de Dorpsvariant. In deze variant wordt tussen de Kleasterdyk en Wirdsterterp een nieuw verbinding gerealiseerd. Deze nieuwe verbinding dient als hoofdontsluiting van Wânswert en zorgt ervoor dat het vrachtverkeer naar de achterliggende landbouwbedrijven niet meer door het dorp hoeft te rijden. Aan de oostzijde van het dorp is geen aansluiting op de Goslingawei ingetekend. De Joastereed ontsluit rechtstreeks op de nieuwe rondweg.
16
Huidige situatie | Dorpen | Variantenstudie Wânswert | Dorpsvariant 80 km/ uur.
Dorpsvariant 80 De dorpsvariant is eveneens ingetekend als een gebiedsontsluitingsweg buiten de bebouwde kom met een snelheid van 80 km/u. Bij een gebiedsontsluitingsweg horen andere ontwerpeisen dan een erftoegangsweg, waardoor het tracé een ander verloop heeft. Net als in Dorpsvariant 60 wordt ook in de 80 variant een nieuwe verbinding gerealiseerd tussen de Kleasterdyk en Wirdsterterp. Deze verbinding sluit middels een rotonde aan op de Kleasterdyk en geldt als de hoofdontsluiting van het dorp. Deze verbinding zorgt er tevens voor dat het vrachtverkeer naar de achterliggende landbouwbedrijven niet meer door het dorp hoeft te rijden. Ook in deze variant is er aan de oostzijde van Wânswert geen aansluiting op de Goslingawei ingetekend. Een gebiedsontsluitingsweg heeft geen directe erfontsluitingen, dit betekend dat de Joastereed de nieuwe rondweg kruist. Er bestaat geen mogelijkheid om vanaf de Joastereed links- of rechtsaf te slaan naar de Goslingawei of de Kleasterdyk.
17
Huidige situatie | Dorpen | Variantenstudie Wânswert | Optimale variant 60 km/ uur.
Optimale variant 60 De optimale variant is gebaseerd op de richtlijnen uit het handboek wegontwerp. Hierbij is rekening gehouden met de directheid van het tracé. In deze variant is de weg ingetekend als erftoegangsweg buiten de bebouwde kom met een snelheid van 60 km/u. Het tracé is dichter bij het dorp gelegen en beschikt in deze variant over drie aansluitingen.
Eén westelijke aansluiting vanaf de Buorren op de Kleasterdyk, één aansluiting van de Joastereed en een oostelijke aansluiting van de Buorren op de Goslingawei. Het dorp wordt hierdoor aan twee zijden ontsloten. Tussen de Buorren en de Wirdsterterp wordt een nieuwe verbinding aangelegd. Deze verbinding zorgt er voor dat het vrachtverkeer naar de achterliggende landbouwbedrijven niet meer door het dorp hoeft te rijden.
18
Huidige situatie | Dorpen | Variantenstudie Wânswert | Optimale variant 80 km/ uur.
Optimale variant 80 De optimale variant 80 is ingetekend als gebiedsontsluitingsweg buiten de bebouwde kom met een snelheid van 80 km/u. In tegenstelling tot de voorgaande varianten sluit de rondweg aan de oostzijde niet aan op de Goslingawei, maar op de Ledyk. Door het tracé op de Ledyk aan te laten sluiten wordt de directheid van het tracé vergroot. Aan de westzijde van Wânswert is een nieuwe verbinding ingetekend tussen de Kleasterdyk en de Wirdsterterp. Deze verbinding sluit aan op de Kleasterdyk door middel van een rotonde en zorgt er voor dat het vrachtverkeer naar de achterliggende landbouwbedrijven niet meer door het dorp hoeft te rijden. De Buorren sluit halverwege de nieuwe verbinding aan en dient als hoofdontsluiting van het dorp. Aan de oostkant van het dorp is geen ontsluiting ingetekend. Ook in deze variant geldt dat er geen erfaansluitingen worden toegestaan op de rondweg, waardoor er op de Joastereed enkel een overstekende beweging mogelijk is.
19
Huidige situatie | Dorpen | Variantenstudie Wânswert | Gemeente-variant 80 km/ uur.
Gemeente-variant 80 De Gemeente variant 80 km/ u is de zogenaamde back-bone van de gemeente Noardeast Fryslân. Deze robuuste verbinding is een wens om het wegennetwerk binnen de gemeente op orde te maken. De gemeente-variant wijkt daardoor sterk af van de overige varianten, doordat deze niet enkel de rondweg om Wânswert betreft maar een volledig tracé tussen de provinciale weg bij Marrum en de brug over Dokkumer Ee bij Birdaard. Het tracé is ingetekend als gebiedsontsluitingsweg buiten de bebouwde kom met een maximum snelheid van 80 km/u. Tijdens de tweede bewonersbijeenkomst (29.05.2020) kon deze variant op veel draagvlak rekenen en werden enkele optimalisaties in het tracé voorgesteld. Een korte beschouwing op het verleggen van het tracé leert dat het tracé dan volledig over de oude en historische kerkpaden ten noordwesten van Wânswert loopt. In de praktijk betekent het dat een dergelijk tracé een risico vormt voor de haalbaarheid. Om die reden is besloten dat voor deze verkenning het voorliggende tracé als uitgangspunt wordt aangehouden.
20
Huidige situatie | Dorpen | Burdaard.
Burdaard Door de barrièrewerking van de Dokkumer Eé en het beperkt aantal plaatsen waar gemotoriseerd verkeer deze waterweg kruist, is er momenteel nog geen sprake van een robuuste verbinding / backbone tussen de provinciale wegen N357 en de N361. De brug bij Burdaard biedt als enige een geschikt oversteek van de Dokkumer Eé voor een back bone tussen de provinciale wegen. De brug bij Burdaard is leidend voor de op te stellen scenario’s. Dorpsbelang Burdaard heeft de wens uitgesproken om te bekijken of rondom Burdaard een rondweg gerealiseerd kan worden om daarmee ontwikkelingen en samenhang binnen het dorp te bevorderen. De passage van de Dokkumer Ee wordt daarin d.m.v. een aquaduct vormgegeven.
Steenhuisbrug en Kolkhuisbrug Naarmate de vaarweg (Dokkumer Ee) gedurende het jaar intensiever gebruikt wordt staan de bruggen overdag vaker open en moet het wegverkeer kort wachten. Tussen 07.00 en 18.00 uur (afhankelijk van de geldende dienstregeling) leidt dit in sommige gevallen tot sluipverkeer door de kern van Burdaard.
21
Toekomstige ontwikkelingen (1). Doorfietsroute Dokkum - Leeuwarden Vanuit het programma fiets is door de regio de wens uitgesproken om een doorfietsroute te realiseren tussen Dokkum en Leeuwarden. Een mogelijk tracé voor deze doorfietsroute ligt parallel aan de Dokkumer Ee. Afwaarderen N361 De provincie Fryslân is voornemens om de N361 af te waarderen van een stroomweg met maximumsnelheid van 100 km/ uur naar een gebiedsontsluitingsweg en daarmee de maximumsnelheid te verlagen naar 80 km/u. Veerdienst Ameland Door het dichtslibben van de Waddenzee is Rijkswaterstaat een onderzoek gestart naar alternatieven van de veerdienstterminal Holwerd. Het verlengen van de veerdam met gesplitste vervoersstromen of het verplaatsen van de pier naar Ferwerd.
22
Toekomstige ontwikkelingen (2). Westelijke rondweg Dokkum Door het realiseren van de Westelijke Rondweg wordt het regionale industriegebied Betterwird beter ontsloten. Een rondweg aan de westzijde van Dokkum heeft mogelijk invloed op verkeersafwikkeling in het gebied ten westen van Dokkum. Recreatieve- en bedrijfsmatige ontwikkelingen In Burdaard zijn diverse plannen voor nieuwe ontwikkelingen. Het industriegebied aan de Hikkaarderdyk biedt ruimte voor de huisvesting van nieuwe bedrijven. Daarnaast denkt de eigenaar van de jachthaven en de camping aan een uitbreiding van zijn terrein.
23
3. Scenario’s. De Mobiliteitsvisie Noordoost Friesland en de kernwaarden die door de gemeente Noardeast Fryslân voor de back bone tussen de N357 en de N361 zijn opgesteld zijn vertaald in een drietal scenario’s, te weten: Scenario 1 | Duurzaam Veilig Optimaal Scenario 2 | Minimaal vereist Scenario 3 | ETW 60 in het midden Ieder scenario is op hoofdlijnen beschreven en uitgewerkt in een praatplaat. Op de praatplaat is het tracé ingetekend en is aangegeven op welke wijze het scenario bijdraagt aan één of meerdere gemeentelijke kernwaarden én het beheersen en/ of wegnemen van verkeersveiligheidsrisico’s.
24
Scenario’s | Duurzaam Veilig Optimaal.
Duurzaam Veilig Optimaal gaat uit van een volwaardige gebiedsontsluitingsweg buiten de bebouwde kom met een maximumsnelheid van 80 km/ uur. Doorgaande verkeersstromen worden buiten de dorpskernen van Marrum en Wânswert omgeleid. Onderdeel van de volwaardige gebiedsontsluitingsweg buiten de bebouwde kom is dat er op de hoofdrijbaan geen plek is voor fietsers. Voor fietsers wordt een eigen (nieuwe) infrastructuur aangebracht of routes worden over onderliggend (verkeersluwer) wegennet geleid.
Scenario 1 Duurzaam Veilig Optimaal
Duurzaam Veilig Optimaal zorgt door het directe, logische en vlotte tracé automatisch voor de bundeling van verkeer. De aanwezigheid van landbouwvoertuigen heeft daar nagenoeg geen effect op en zorgt voor het (deels) onttrekken van dit type weggebruikers uit de dorpskernen. Kruisende verkeersstromen vinden plaats op duurzaam veilig ingerichte kruisingen. Kwetsbare en onervaren verkeersdeelnemers worden bovendien ontvlochten van het gemotoriseerde verkeer, waardoor verkeersveiligheidsrisico’s worden beheerst en weggenomen. Door een gedeelte van de Iedyk weg te halen uit het netwerk wordt op structuurniveau met een minimale ingreep het gebruik van alternatieve routes op het onderliggende wegennet voorkomen. En het gebruik van het nieuwe tracé afgedwongen.
25
Nieuwe rondweg aan noordoostzijde van dorp aansluiten op N357. Doorgaande route door bebouwde kom afsluiten. Verblijfsfunctie herstellen in dorp. Fietsers via kortste route aansluiten op de Nieuweweg.
1 2 3 4 5
Tracé DV Optimaal
Duurzaam Veilig Optimaal
Legenda
Marrum
Kernwaarden Robuuste verbinding Ee Vallei
1 4 5
Nieuweweg - Kleasterdyk
Mienskipsvariant | Rondweg en aquaduct
Detailoplossing Zie bijlage 2
Wânswert
Gebiedsontsluitingsweg met maximumsnelheid van 80 km/ uur wordt vanaf de Hikkaarderdyk om de dorpskern en het industrieterrein van Burdaard gelegd. Het aquaduct voorkomt dat verkeer gehinderd wordt door vaarverkeer. Aandachtspunt is de kruising van het tracé met de Dokkumerstraatweg.
1 2 3 4 5
1
Nieuwe rondweg aan noordzijde van dorp. Verkeer binnen bebouwde kom voornamelijk bestemmingsverkeer. Versterkt door verwij- 2 deren van de Iedyk tussen Goslingawei en Hikkaarderdyk. Verblijfs- 3 functie herstellen binnen bebouwde kom. Fietsers via onderliggend 4 wegennet en vrij van de doorgaande verkeersstroom.
5
Hikkaarderdyk - Kolkhuizerweg
1
Gebiedsontsluitingsweg met maximumsnelheid van 80 km/ uur. Fietsers via onderliggend wegennet en vrij van de doorgaande 2 verkeersstroom. Rotonde Dokkumerstraatweg-Hikkarderdyk3 Kolkhuizerweg voor gemotoriseerd verkeer. Na gereedkomen 4 snelfietsroute Dokkum-Leeuwarden fietsers ongelijkvloers.
5
26
Aan te pakken Risicothema’s
Nieuwe rondweg Wânswert sluit 150 meter ten zuiden van de kruising IedykHikkaarderdyk als gebiedsontsluitingsweg vloeiend aan op de bestaande Hikkarderdyk. Het verwijderen van de Iedyk tussen de Hikkarderdyk en Goslingawei dwingt doorgaand verkeer binnen Ee Vallei de hoofdwegenstructuur te gebruiken. De nieuwe aansluiting Hikkaarderdyk op het nieuwe weggedeelte wordt net als de kruisingen HikkarderdykJislumerdyk en It Spyk worden duurzaam veilig ingericht.
4
Fietspad (nieuw) Fietsroute bestaand Te verwijderen wegvak
Kleasterdyk - Hikkaarderdyk
Gebiedsontsluitingsweg met maximumsnelheid van 80 km/ 1 uur. Vrij liggend fietspad vanaf komgrens Marrum tot aan 2 afslag Wânswert. Duurzaam veilige inrichting kruispunten Nieuwe-weg-Herjuwsmawei-Kleasterdyk, Kleasterdyk3 Patroanswei en Kleasterdyk-”Afslag Wânswert”
Mienskipsvariant
Robuuste verbinding Bundelen verkeer Verbeteren Leefbaarheid Verbeteren Verkeersveiligheid Scheiden verkeersdeelnemers Mobiliteitsvisie gemeente Noardeast Fryslân
Veilige infrastructuur
1
Heterogeniteit in het verkeer
2
Kwetsbare verkeersdeelnemers
3
Onervaren verkeersdeelnemers
4
Hoge snelheid
5
Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030
Scenario’s | Minimaal vereist.
“Minimaal vereist” gaat uit van een gebiedsontsluitingsweg buiten de bebouwde kom met een maximumsnelheid van 80 km/ uur. De doorgaande verkeersstroom worden buiten de dorpskern van Wânswert omgeleid, maar blijft net als in de huidige situatie door de dorpskern van Marrum gaan. Onderdeel van de gebiedsontsluitingsweg buiten de bebouwde kom is dat er op de hoofdrijbaan geen plek is voor fietsers. Voor fietsers wordt uitsluitend op de noodzakelijke tracés een eigen nieuwe infrastructuur aangebracht. De overige routes worden geleid over onderliggend paden en/ of (verkeersluwer) wegennet.
Scenario 2 “Minimaal vereist”
“Minimaal vereist” kent tussen Marrum en de kruising met de Iedyk een directe, logische en vlotte verbinding en zorgt op dat deel voor de bundeling van verkeer. De aanwezigheid van landbouwvoertuigen heeft nagenoeg geen negatief effect op de bundeling. Kruisende verkeersstromen vinden plaats op duurzaam veilig ingerichte kruisingen. Kwetsbare en onervaren verkeersdeelnemers worden bovendien ontvlochten van het gemotoriseerde verkeer, waardoor verkeersveiligheidsrisico’s worden beheerst en weggenomen. Dit geldt niet voor de situatie binnen de bebouwde kom van Marrum. Doordat de Iedyk niet veranderd blijft de kans ontstaan dat het verkeer ervoor kiest om vanaf dit punt alternatieve routes op het onderliggende wegennet te kiezen. En het gebruik van het nieuwe tracé niet automatisch afgedwongen wordt.
27
1
Legenda
Doorgaande route van en naar N357 door bebouwde kom Marrum. Doorgaande route gebiedsontsluitingsweg 50 km/ uur. Zijwegen allemaal uit de voorrang. Fietsers delen rijbaan binnen bebouwde kom. Vanaf komgrens vrij liggend fietspad.
Tracé minimaal vereist
“Minimaal vereist”
Marrum
5
Fietspad (nieuw) Fietsroute bestaand
Kleasterdyk - Hikkaarderdyk
Kernwaarden Robuuste verbinding Ee Vallei
1 4 5
Nieuweweg - Kleasterdyk
Gebiedsontsluitingsweg met maximumsnelheid van 80 km/ 1 uur. Vrij liggend fietspad vanaf komgrens Marrum tot aan 2 afslag Herjuwsmawei. Duurzaam veilige inrichting kruispunten Nieuwe-weg-Herjuwsmawei-Kleasterdyk, Kleaster- 3 dyk-Patroanswei en Kleasterdyk-”Afslag Wânswert”
4
Wânswert
1
Nieuwe rondweg aan noordzijde van dorp. Verkeer binnen bebouwde kom voornamelijk bestemmingsverkeer. Versterkt door kruising 2 op de Iedyk in de voorrang te zetten. Verblijfsfunctie herstellen 3 binnen bebouwde kom. Fietsers via onderliggend wegennet en vrij 4 van de doorgaande verkeersstroom.
5
Hikkaarderdyk - Kolkhuizerweg
1
Gebiedsontsluitingsweg met maximumsnelheid van 80 km/ uur. Fietsers via onderliggend wegennet en vrij van de doorgaande 2 verkeersstroom. Rotonde Dokkumerstraatweg-Hikkarderdyk3 Kolkhuizerweg voor gemotoriseerd verkeer. Fietsers steken 4 gelijkvloers over op korte afstand van de rotonde.
5
28
Aan te pakken Risicothema’s
Nieuwe rondweg Wânswert sluit als T-aansluiting aan op de Iedyk. De doorgaande verkeersstroom krijgt op de nieuwe kruising en de kruising Iedyk-Hikkaarderdyk voorrang. Er blijft een mogelijkheid om de doorgaande verbidning over de Iedyk te gebruiken, met daardoor de kans dat alternatieve routes blijven bestaan. De overige kruisingen, Hikkarderdyk-Jislumerdyk en It Spyk worden duurzaam veilig ingericht.
Robuuste verbinding Bundelen verkeer Verbeteren Leefbaarheid Verbeteren Verkeersveiligheid Scheiden verkeersdeelnemers Mobiliteitsvisie gemeente Noardeast Fryslân
Veilige infrastructuur
1
Heterogeniteit in het verkeer
2
Kwetsbare verkeersdeelnemers
3
Onervaren verkeersdeelnemers
4
Hoge snelheid
5
Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030
Scenario’s | ETW 60 in het midden.
“ETW 60 in het midden” gaat uit van een tracé dat gedeeltelijk bestaat uit een erftoegangsweg met maximumsnelheid 60 km/ uur en een gebiedsontsluitingsweg van 80 km/ uur. De doorgaande verkeersstroom wordt buiten de dorpskern van Wânswert omgeleid, maar blijft net als in de huidige situatie door de dorpskern van Marrum gaan, waarbij de verblijfsfunctie in gedrang komt met het doorgaande karakter. Op het gedeelte waar het tracé als erftoegangsweg 60 km/ uur wordt uitgevoerd delen alle weggebruikers de rijbaan. Vanaf Wânswert worden fietsers door het dorp over het onderliggende wegennet geleid. Voor het gedeelte vanaf de brug over de Dokkumer Ee tot aan de N361 blijft de gebiedsontsluitingsweg ongewijzigd en zijn fietsers.
Scenario 3 ETW 60 in het midden
“ETW 60 in het midden” kent tussen Marrum en de kruising met de Iedyk een directe, logische maar niet hele vlotte verbinding en zorgt op dat deel voor een beperkte mate van bundeling van verkeer. De aanwezigheid van landbouwvoertuigen heeft hier nagenoeg negatief effect. De aanwezigheid van verkeersmaatregelen om een passende rijsnelheid van het gemotoriseerde verkeer af te dwingen zorgen voor een onaantrekkelijke route en wellicht tot het vermijden van deze route. Kruisende verkeersstromen vinden plaats op duurzaam veilig ingerichte en in dit geval gelijkwaardige kruisingen. Kwetsbare en onervaren verkeersdeelnemers worden pas bij Wânswert ontvlochten van het gemotoriseerde verkeer, waardoor verkeersveiligheidsrisico’s beperkt worden beheerst en niet geheel weggenomen. Doordat het overgrote deel van het tracé als erftoegangsweg 60 wordt uitgevoerd is er geen sprake van een robuuste verbinding die een noemenswaardig voordeel heeft boven de alternatieve routes. Doorgaand verkeer zal niet vanzelfsprekend kiezen om de beoogde route als voorkeursroute te nemen, het gebruik van het nieuwe tracé wordt niet automatisch afgedwongen.
29
Legenda
1
Kernwaarden Robuuste verbinding Ee Vallei
5
Kleasterdyk – Iedyk – Hikkaarderdyk Nieuwe rondweg Wânswert sluit ten zuiden van Wanswert aan op bestaande infrastructuur. Er blijft een mogelijkheid om de doorgaande verbinding over de Iedyk te gebruiken, met daardoor de kans dat alternatieve routes blijven bestaan. De overige kruisingen, Hikkarderdyk-Jislumerdyk en It Spyk worden duurzaam veilig en gelijkwaardig ingericht.
Nieuweweg - Kleasterdyk
1 5
Gebiedsontsluitingsweg met maximumsnelheid van 80 km/ 1 uur. Vrij liggend fietspad vanaf komgrens Marrum tot aan 2 afslag Herjuwsmawei. Duurzaam veilige inrichting kruispunten Nieuwe-weg-Herjuwsmawei-Kleasterdyk, Kleaster- 3 dyk-Patroanswei en Kleasterdyk-”Afslag Wânswert”
4
Wânswert
Nieuwe rondweg aan noordzijde van dorp. Verkeer binnen bebouw- 1 de kom voornamelijk bestemmingsverkeer. Doorgaand verkeer als 2 gevolg van de gelijkwaardige kruising op de Iedyk wordt niet 3 verwacht. Verblijfsfunctie herstellen binnen bebouwde kom. Fietsers via onderliggend wegennet en vrij van de doorgaande 4 verkeersstroom.
5
Hikkaarderdyk - Kolkhuizerweg
1
Gebiedsontsluitingsweg met maximumsnelheid van 80 km/ uur. Fietsers via onderliggend wegennet en vrij van de doorgaande 2 verkeersstroom. Rotonde Dokkumerstraatweg-Hikkarderdyk3 Kolkhuizerweg voor gemotoriseerd verkeer. Fietsers steken 4 gelijkvloers over op korte afstand van de rotonde.
5
30
Aan te pakken Risicothema’s
Doorgaande route van en naar N357 door bebouwde kom Marrum. Doorgaande route erftoegangsweg 30 km/ uur. Zijwegen allemaal als gelijkwaardige kruispunten vormgeven. Fietsers delen rijbaan binnen bebouwde kom.
Gebiedsonts. 80
ETW 60 in de midden
Marrum
Erftoegangweg 60 Fietspad (nieuw) Fietsroute bestaand
Robuuste verbinding Bundelen verkeer Verbeteren Leefbaarheid Verbeteren Verkeersveiligheid Scheiden verkeersdeelnemers Mobiliteitsvisie gemeente Noardeast Fryslân
Veilige infrastructuur
1
Heterogeniteit in het verkeer
2
Kwetsbare verkeersdeelnemers
3
Onervaren verkeersdeelnemers
4
Hoge snelheid
5
Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030
4. Beoordelingscriteria en afwegingskader. Gemeentelijke kernwaarden Eerste onderdeel van de beoordeling is de beoordeling van de mate waarin een scenario bijdraagt aan de door de gemeente geformuleerde kernwaarden voor de verbinding tussen de N357 en de N361. Verkeerskundige aspecten en beheersing risico’s Op dezelfde wijze zijn de verschillende scenario’s gescoord op een set van verkeerskundige aspecten en tevens de mate waarop een scenario de in de huidige situatie aanwezige verkeersveiligheids-risico’s beheerst en/ of wegneemt.
Relevante omgevingsfactoren Naast verkeer worden nog vijf thema’s beoordeeld. Deze hebben betrekking op water, milieu, archeologie en bodem, ecologie en landschap en haalbaarheid. Alle beoordelingscriteria zijn op de volgende pagina voorzien van een korte verklaring.
31
Beoordelingscriteria en afwegingskader.
Thema
Gemeentelijke kernwaarden*
Verkeersveiligheidsrisico’s*
Verklaring van de beoordelingscriteria (1)
Verkeer*
Criterium
Verklaring
Robuuste verbinding
De mate waarin de verbinding fungeert als back-bone binnen de Ee Vallei
Bundelen van verkeersstromen
De mate waarin de verbinding als hoofdroute in staat is verkeer te bundelen.
Verbeteren van de leefbaarheid
De mate waarin de verbinding bijdraagt aan het verbeteren van de leefbaarheid.
Verbeteren van verkeersveiligheid
De mate waarin de verbinding de verkeersveiligheid binnen de Ee Vallei verbetert.
Scheiden van verkeersdeelnemers
De mate waarin de verbinding verkeersdeelnemers fysiek van elkaar scheidt.
Verkeersonveilige infrastructuur
De mate waarin het scenario bijdraagt aan een verkeersveilige weg- en fietsinfrastructuur.
Heterogeniteit in het verkeer
De mate waarin afstemming in massaverschil tussen weggebruikers wordt gewaarborgd.
Kwetsbare verkeersdeelnemers
De mate waarin maatregelen worden getroffen ten behoeve van kwetsbare weggebruikers.
Onervaren verkeersdeelnemers
De mate waarin maatregelen worden getroffen ten behoeve van onervaren weggebruikers.
Snelheid in het verkeer
De mate waarin maatregelen worden getroffen om een passende snelheid af te dwingen.
Functie & gebruik
De mate waarin de functie van de weg en het gebruik ervan in overeenstemming is.
Doorstroming
Beoordeling van de doorstroming van het verkeerssysteem
Routering modaliteiten
Beoordeling van het effect op de (logica) van de toekomstige routes per modaliteit.
Kruisingen
Beoordeling van het aantal, de verschijningsvorm en de voorrangsregeling.
Oversteekbaarheid
Beoordeling in hoeverre voetgangers/ fietsers de weg over kunnen steken.
Afstemming in snelheid
Mate waarin snel stromend verkeer al dan niet gescheiden wordt van langzaam verkeer.
Afstemming in richting
Mate waarin afstemming is tussen verkeer met een andere rijrichting.
Afstemming in massa/ landbouw
Mate waarin verkeer met een substantieel andere massa gescheiden is van elkaar.
Afstemming in afmeting/ landbouw
Mate waarin verkeer met een substantieel andere breedte gescheiden is van elkaar.
Bescherming verkeersdeelnemers
Mate waarin de infrastructuur weggebruikers fysieke beschermd.
Onderkennen competenties
Mate waarin het wegontwerp rekening heeft gehouden met competenties weggebruiker.
* Voor deze thema’s wordt de mate waaraan criteria bijdragen gescoord op een schaal van 1 t/m 10. Waarbij de 1 staat voor zeer slechte bijdrage aan het criterium en een 10 voor een uitstekende bijdrage aan het criterium.
32
Beoordelingscriteria en afwegingskader.
Thema
Criterium Waterkering
Water* Waterhuishouding
Externe veiligheid Milieu*
Geluid Luchtkwaliteit
Archeologie en bodem*
Archeologie
Ecologie en Landschap*
Ecologie
Bodem
Landschap
Grondeigendom
Haalbaarheid*
Procedures Uitvoeringsfase
Verklaring van de beoordelingscriteria (2)
Investering (SSK)
Verklaring Mate van impact op waterkering. Waarbij gekeken is naar in hoeverre de kernzone van de waterkering beïnvloed wordt. Mate van impact op waterhuishouding. Waarbij gekeken is naar de impact en compensatie in huidige watergangen. En wat verwacht wordt ten behoeve van verdroging, vernatting en beheersing grondwaterpeil. Beoordeling van raakvlak en daaruit volgende risico’s ten behoeve van de externe veiligheid. Toelichting op verplichte onderzoeken vanuit de Wet Geluidhinder en te verwachten uitkomsten. Beoordeling van de impact op gehanteerde luchtkwaliteitsnorm. Toelichting op verplichte onderzoeken en te verwachten uitkomsten. Beoordeling van de verwachte kwaliteit van de bodem. Uitsluitend beoordeling van het effect op de kernkwaliteit(en) NNN en/ of habitats binnen Natura 2000 worden aangetast. Beoordeling van de impact op het ruimtebeslag. Beoordeling of grondaankopen nodig zijn en met behulp van de grondpositiekaart is vastgesteld om welke grondeigenaren het gaat. Beoordeling en inschatting van welke procedures en processen met de stakeholders doorlopen dienen te worden. Inschatting van complexiteit tijdens uitvoeringsfase, waarbij gekeken is naar fasering, bouwtijd en technische complexiteit. Weergave van de totale investering op basis van de SSK (= voorziene kosten + risicoreservering)
* Voor deze thema’s is het ingevulde afwegingskader in bijlage 3 toegevoegd.
33
Beoordelingscriteria en afwegingskader | Gemeentelijke kernwaarden.
Bijdrage aan gemeentelijke kernwaarden verbinding N357 – N361 Duurzaam Veilig Optimaal
Minimaal vereist
ETW 60 in de midden
Duurzaam Veilig Optimaal De volwaardige gebiedsontsluitingsweg en rondwegen rondom de dorpskernen zorgt voor een aantrekkelijke, herkenbare en robuuste verbinding door de Ee Vallei. Door het wegontwerp in combinatie met het verwijderen van een deel van de Iedyk bundelt dit scenario al het doorgaande verkeer en verlicht daarmee het onderliggende wegennet. Dit in combinatie met de rondwegen om de kernen van Wânswert en Marrum zorgt voor een perfecte impuls voor de leefbaarheid. In het ontvlechten (scheiden) van kwetsbare verkeersdeelnemers van het gemotoriseerde verkeer een grote verkeersveiligheidswinst én met het wegontwerp wordt functie en gebruik van het wegennet hersteld.
Robuuste verbinding 10 9 8 7
Minimaal vereist
6
5 Scheiden van verkeersdeelnemers
4 3
Bundelen van verkeersstromen
2 1 0
De volwaardige gebiedsontsluitingsweg en rondweg rondom de dorpskern van Wânswert zorgt voor een herkenbare en vrij robuuste verbinding door de Ee Vallei. Het wegontwerp zorgt op het tracé Marrum- Wânswert én Birdaard-N361 voor bundeling van verkeer. In het tussenstuk (verbinding Iedyk) is het aannemelijk dat weggebruikers alternatieve routes kiezen. De rondweg om de kern van Wânswert zorgt daar voor een stevige impuls van de leefbaarheid, maar binnen de bebouwde kom van Marrum is de bijdrage hieraan beperkt. In het ontvlechten (scheiden) van kwetsbare verkeersdeelnemers van het gemotoriseerde verkeer op het overgrote deel van dit tracé is sprake van aanzienlijke verkeersveiligheidswinst.
ETW 60 in het midden Verbetering van verkeersveiligheid
Verbeteren van de leefbaarheid
In de basis is een erftoegangsweg niet geschikt voor doorgaande verkeersstromen. Het type weg en de geldende maximumsnelheid van 60 km/ uur maakt dat er geen sprake is van een robuuste verbinding. De weg zal hierdoor teveel lijken op alle omliggende wegen en niet als aantrekkelijk en voor de hand liggend alternatief beschouwd worden. Daardoor bundelt dit scenario het verkeer onvoldoende. De rondweg om de kern van Wânswert zorgt daar voor een stevige impuls van de leefbaarheid, maar binnen de bebouwde kom van Marrum is de bijdrage hieraan beperkt. Er zijn veel maatregelen nodig om een passend verkeersgedrag in het kader van verkeersveiligheid af te dwingen. Het scheiden van verkeersdeelnemers is op een erftoegangsweg niet aan de orde, waardoor deze kernwaarde onvoldoende scoort.
34
Beoordelingscriteria en afwegingskader | Beheersing verkeersveiligheidsrisico’s.
Mate van beheersen en/ of wegnemen Verkeersveiligheidsrisico’s SPV 2030 Duurzaam Veilig Optimaal
Snelheid in het verkeer
Minimaal vereist
Verkeersonveilige infrastructuur 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1 0
ETW 60 in de midden
Duurzaam Veilig Optimaal De volwaardige gebiedsontsluitingsweg, rondwegen rondom de dorpskernen in combinatie met duurzaam veilige inrichting van de kruisingen maakt dat dit scenario uitstekend bijdraagt aan een verkeersveilige infrastructuur binnen de Ee vallei. Doordat fietsers (kwetsbare en onervaren verkeersdeelnemers) een eigen infrastructuur krijgen en/ of gebruik maken van onderliggend (verkeersluw) wegennet is in grote mate bijgedragen in de heterogeniteit in het verkeer. Door het wegontwerp wordt in dit scenario een passende rijsnelheid over het hele tracé afgedwongen.
Minimaal vereist Heterogeniteit in het verkeer
De volwaardige gebiedsontsluitingsweg, rondweg rondom de dorpskern Wânswert in combinatie met duurzaam veilige inrichting maakt dat dit scenario in grote mate bijdraagt aan een verkeersveilige infrastructuur binnen de Ee Vallei. Doordat fietsers (kwetsbare en onervaren verkeersdeelnemers) een eigen infrastructuur krijgen en/ of gebruik maken van onderliggend (verkeersluw) wegennet is in grote mate bijgedragen in de heterogeniteit in het verkeer. Doordat de Iedyk volledig onderdeel blijft uitmaken van het netwerk is daar extra aandacht nodig voor dit risico. Door het wegontwerp wordt in dit scenario over het overgrote deel van het tracé een passende rijsnelheid afgedwongen. Ter plaatse van de Taansluiting op de Iedyk zijn aanvullende maatregelen nodig om snelheidsreductie af te dwingen.
ETW 60 in het midden Onervaren verkeersdeelnemers
Kwetsbare verkeersdeelnemers
Het toepassen van een gedeeltelijke erftoegangsweg maakt dat er veel verkeersmaatregelen nodig zijn om op rechtstanden, kruisingen en tussen de verschillende weggebruikers passend verkeersgedrag af te dwingen. Dat maakt de bijdrage aan een verkeersveilige infrastructuur binnen de Ee Vallei beperkt. Doordat kwetsbare en onervaren verkeersdeelnemers gebruik maken van de hoofdrijbaan is er geen sprake van bescherming en blijft deze doelgroep een risico. Het afdwingen van een passende snelheid wordt een grote uitdaging en vergt veel aanvullende maatregelen.
35
Beoordelingscriteria en afwegingskader | Verkeersaspecten.
Verkeer Duurzaam Veilig Optimaal
Minimaal vereist
ETW 60 in de midden
Duurzaam Veilig Optimaal Dit scenario scoort uitstekend op de aspecten functie en gebruik van de wegen binnen de Ee Vallei, de doorstroming, logische routes voor alle weggebruikers, afstemming in zowel verkeer als rijrichting en afmeting(en) & massa en zorgt voor goede bescherming van de verschillende weggebruikers. Het scenario scoort goed op de punten kruisingen én oversteekbaarheid.
Bescherming van verkeersdeelnemers
Afstemming in afmeting/ massa
Functie en gebruik 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1 0
Minimaal vereist Doorstroming
Routering modaliteiten
ETW 60 in het midden Dit scenario scoort voldoende op de aspecten doorstroming van het verkeer, afstemming in snelheid en rijrichting. De aspecten functie en gebruik van wegen binnen de Ee Vallei, de routes van weggebruikers, de kruisingen, oversteekbaarheid, afstemming in massa en bescherming van verkeersdeelnemers onvoldoende.
Afstemming in richting
Afstemming in snelheid
Dit scenario scoort uitstekend op de aspecten afstemming in rijrichting en afmeting(en) & massa. Het scenario scoort goed op functie en gebruik van de wegen binnen de Ee Vallei, de doorstroming van het verkeer, de kruisingen en de afstemming in snelheid. Op de punten routering weggebruikers, oversteekbaarheid en de bescherming van de verschillende weggebruikers scoort het scenario ruim voldoende.
Kruisingen
Oversteekbaarheid
36
Beoordelingscriteria en afwegingskader | Ramingen.
Duurzaam Veilig Optimaal De informatie voor deze raming is herleid uit het schetsontwerp. De toegepaste constructies en daarvan afgeleide prijzen zijn gebaseerd op realistische inschatting van de calculator. Voor zover de ontwerpen geen uitsluitsel geven omtrent de aanpassingen aan de boven- en ondergrondse infrastructuur zijn deze ingeschat op basis van expert judgement. De voorziene kosten voor dit scenario zijn geraamd op €14.226.035,- waarbij een risicoreservering geldt van €2.845.207,- De totale projectkosten zijn hiermee geraamd op €17.071.242,-. In bijlage 4 is de SSK Duurzaam Veilig Optimaal weergegeven.
Minimaal vereist
Ramingen
De informatie voor deze raming is herleid uit het schetsontwerp. De toegepaste constructies en daarvan afgeleide prijzen zijn gebaseerd op realistische inschatting van de calculator. Voor zover de ontwerpen geen uitsluitsel geven omtrent de aanpassingen aan de boven- en ondergrondse infrastructuur zijn deze ingeschat op basis van expert judgement. De voorziene kosten voor dit scenario zijn geraamd op €11.783.040,- waarbij een risicoreservering geldt van €2.356.608,-. De totale projectkosten zijn hiermee geraamd op €14.139.648,-. In bijlage 5 is de SSK Minimaal Vereist weergegeven.
ETW 60 in het midden De informatie voor deze raming is herleid uit het schetsontwerp. De toegepaste constructies en daarvan afgeleide prijzen zijn gebaseerd op realistische inschatting van de calculator. Voor zover de ontwerpen geen uitsluitsel geven omtrent de aanpassingen aan de boven- en ondergrondse infrastructuur zijn deze ingeschat op basis van expert judgement. De voorziene kosten voor dit scenario zijn geraamd op €10.066.945,- waarbij een risicoreservering geldt van €2.013.389,-. De totale projectkosten zijn hiermee geraamd op €12.080.334,-. In bijlage 6 is de SSK ETW 60 in de midden weergegeven.
37
Beoordelingscriteria en afwegingskader | Advies en aanbevelingen.
Antea Group adviseert om te kiezen voor het tracé Duurzaam Veilig Optimaal. Daarmee wordt volledig tegemoet gekomen aan de 5 kernwaarden die de gemeente Noardeast Fryslân aan de verbinding tussen de N357 en de N361 heeft meegegeven. Bovendien worden de verkeersveiligheidsrisico’s, die in de huidige situatie aanwezig zijn beheerst en door ingrepen in het netwerk weggenomen.
Advies & aanbevelingen (1)
Met passende kruispuntoplossingen op de Dokkumerstraat-weg, de Iedyk, de Hikkaarderdyk en de Nieuweweg zorgt Duurzaam Veilig Optimaal ervoor dat deze verkeerssituaties, waar in het verleden met enige regelmaat verkeersongevallen plaats hebben gevonden, duurzaam veilig worden opgelost. Op de volgende pagina is weergegeven wat Duurzaam Veilig Optimaal concreet inhoudt.
38
Beoordelingscriteria en afwegingskader | Advies en aanbevelingen.
Duurzaam Veilig Optimaal | De verbinding tussen de N357 en de N361 wordt uitgevoerd als een Gebiedsontsluitingsweg buiten de bebouwde kom met een maximumsnelheid van 80 km/ uur. Voor fietsers is er sprake van vrij liggende voorzieningen, zowel nieuw aan te leggen als gebruikmakend van bestaand onderliggend wegennet. Bij Marrum komt een rondweg met maximumsnelheid 80 km/ uur en ook rondom de dorpskern van Wânswert wordt een rondweg aangelegd, die een vloeiend vervolg kent op de Hikkaarderdyk.
Advies & aanbevelingen (2)
Doordat een belangrijke schakel uit het verkeerssysteem wordt verwijderd, namelijk deel van de Iedyk, ontstaat automatisch het bundelend karakter op het tracé. Doordat parallel aan de ontwikkeling van het tracé de hiërarchie van het omliggende wegennet wordt afgemaakt, downgrading van het onderliggende wegennet naar 60 km/ uur, wordt het functie en gebruik van het wegenet afgedwongen. Aan de zuidoostkant van Burdaard wordt een rotonde op de kruising DokkumerstraatwegHikkarderdyk-Kolkhuizerweg aangelegd, waarbij in te toekomst de mogelijkheid bestaat om een ongelijkvloerse kruising voor de doorfietsroute Dokkum – Leeuwarden te realiseren.
39
Beoordelingscriteria en afwegingskader | Advies en aanbevelingen.
Oostelijke aansluiting Wânswert | Het tracé Duurzaam Veilig Optimaal gaat uit van een westelijke aansluiting van Wânswert op de nieuw aan te leggen rondweg. Dit in combinatie met het verwijderen van een deel van de Iedyk uit het verkeersnetwerk, maakt dat het verkeer dat een bestemming ten zuidoosten van Wânswert heeft (o.a. Tergrêft – Bartlehiem) ná de realisatie van het tracé twee routekeuzes heeft: (1) gebruikmaken van de Zuidermiedwei of (2) de route kiezen door de bebouwde kom van Wânswert. De verwachte verkeersstroom van en naar dit gebied is beperkt. In het gebied ten zuidoosten van Wânswert zijn echter wel 10 tot 12 agrarische ondernemers gevestigd en dit zorgt ervoor dat ook landbouwverkeer een keuze gaat maken tussen één van beide routes. Antea Group verwacht dat deze toekomstige verkeersstroom geen noemenswaardige invloed heeft op de leefbaarheid of verkeersveiligheid.
Advies & aanbevelingen (3)
Het is echter wel aan te bevelen om vanuit de risico-gestuurde verkeersveiligheidsaanpak een reële inschatting te maken van het toekomstig aantal (landbouw-)voertuigbewegingen dat de route door de bebouwde kom van Wânswert zal gaan nemen. En of op basis daarvan in de toekomstige situatie sprake is van een verkeersveiligheidsrisico t.a.v. van heterogeniteit in het verkeer binnen de bebouwde kom van Wânswert. Mocht dat risico zich in (te) sterke mate voordoen, dan zou overwogen kunnen worden om de westelijke aansluiting voor gemotoriseerd verkeer niet te realiseren en deze ten oosten van Wânswert door middel van een nieuwe aansluiting aan te leggen. Daarmee wordt het risico rondom heterogeniteit in het verkeer weggenomen.
40
Beoordelingscriteria en afwegingskader | Advies en aanbevelingen.
Steenhuisbrug en Kolkhuisbrug | Mienskipsvariant | Een belangrijk argument voor het realiseren van de Mienskipsvariant (rondweg inclusief aquaduct onder Dokkumer Ee), naast het herstellen van de samenhang en ontwikkelperspectief in het oostelijke deel van Burdaard, is het voorkomen van het effect van ongewenst doorgaand verkeer door de dorpskern. Dit sluipverkeer ontstaat als de brug op de Hikkaarderdyk open staat en het wegverkeer verplicht moet wachten.
Advies & aanbevelingen (4)
Omdat binnen de realisatie van de Mienskipsvariant de bouwkosten van alleen al het aquaduct geraamd zijn op ruim 20 miljoen euro (zie bijlage 7), beveelt Antea Group aan om de problematiek van sluipverkeer in tijd op te lossen. Onderzoek in dit kader of tijdens het toeristisch vaarseizoen in de spitsperioden het moment van opengaan van beide bruggen gesynchroniseerd kan worden. Concreet betekent dit dat dan zowel de Steenhuisbrug als de Kolkhuisbrug gelijktijdig open staan. Daarmee wordt voorkomen dat de ongewenste verkeersstromen door de dorpskern ontstaan.
41
Bijlage(n) 1. Verkeersveiligheidsrisico’s Risicomonitor Verkeersveiligheid 2. Principeprofiel solitaire fietsoversteek 3. Ingevulde afwegingskaders overige Scenario’s 4. SSK scenario Duurzaam Veilig Optimaal 5. SSK scenario Minimaal Vereist 6. SSK scenario 60 in de midden 7. SSK scenario Duurzaam Veilig Optimaal, incl. Mienskipsvariant
42
Bijlage 1.
43
Bijlage 1.
Risicomonitor Verkeersveiligheid Uit de risicoanalyse binnen de Ee Vallei blijkt in de huidige situatie dat binnen 5 van de 9 beleidsthema’s van het Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030 verkeersveiligheidsrisico’s naar voren komen die beheerst, dan wel weggenomen dienen te worden. Dit zijn in ieder geval: • Verkeersveilige infrastructuur • Heterogeniteit in het verkeer • Kwetsbare verkeersdeelnemers • Onervaren verkeersdeelnemers • Snelheid in het verkeer
Bijlage 2.
45
Bijlage 2.
Bijlage 3.
47
Afwegingskader | Tracéstudie Ee Vallei | Duurzaam Veilig Optimaal 1.1
Motivatie criteria
De beoordelingscriteria zijn verdeeld onder zes thema’s, namelijk verkeer, water, milieu, archeologie en bodem, ecologie en landschap en haalbaarheid. Ieder thema bevat meerdere criteria. De beoordelingscriteria (24) zijn hieronder weergegeven en voorzien van een korte verklaring. Thema
Verkeer
Criterium Functie & gebruik Doorstroming Routering modaliteiten Kruisingen Oversteekbaarheid Afstemming in snelheid Afstemming in richting Afstemming in massa/ landbouw Afstemming in afmeting/ landbouw Bescherming verkeersdeelnemers Onderkennen competenties Waterkering
Water Waterhuishouding Externe veiligheid Milieu
Archeologie en bodem Ecologie en Landschap
Geluid Luchtkwaliteit Archeologie Bodem Ecologie Landschap Grondeigendom Procedures
Haalbaarheid Uitvoeringsfase Investering (SSK)
Verklaring De mate waarin de functie van de weg en het gebruik ervan in overeenstemming is. Beoordeling van de doorstroming van het verkeerssysteem Beoordeling van het effect op de (logica) van de toekomstige routes per modaliteit. Beoordeling van het aantal, de verschijningsvorm en de voorrangsregeling. Beoordeling in hoeverre voetgangers/ fietsers de weg over kunnen steken. Mate waarin snel stromend verkeer al dan niet gescheiden wordt van langzaam verkeer. Mate waarin afstemming is tussen verkeer met een andere rijrichting. Mate waarin verkeer met een substantieel andere massa gescheiden is van elkaar. Mate waarin verkeer met een substantieel andere breedte gescheiden is van elkaar. Mate waarin de infrastructuur weggebruikers fysieke beschermd. Mate waarin het wegontwerp rekening heeft gehouden met competenties weggebruiker. Mate van impact op waterkering. Waarbij gekeken is naar in hoeverre de kernzone van de waterkering beïnvloed wordt. Mate van impact op waterhuishouding. Waarbij gekeken is naar de impact en compensatie in huidige watergangen. En wat verwacht wordt ten behoeve van verdroging, vernatting en beheersing grondwaterpeil. Beoordeling van raakvlak en daaruit volgende risico’s ten behoeve van de externe veiligheid. Toelichting op verplichte onderzoeken vanuit de Wet Geluidhinder en te verwachten uitkomsten.
Beoordeling van de impact op gehanteerde luchtkwaliteitsnorm. Toelichting op verplichte onderzoeken en te verwachten uitkomsten. Beoordeling van de verwachte kwaliteit van de bodem. Uitsluitend beoordeling van het effect op de kernkwaliteit(en) NNN en/ of habitats binnen Natura 2000 worden aangetast. Beoordeling van de impact op het ruimtebeslag. Beoordeling of grondaankopen nodig zijn en met behulp van de grondpositiekaart is vastgesteld om welke grondeigenaren het gaat. Beoordeling en inschatting van welke procedures en processen met de stakeholders doorlopen dienen te worden. Inschatting van complexiteit tijdens uitvoeringsfase, waarbij gekeken is naar fasering, bouwtijd en technische complexiteit. Weergave van de totale investering op basis van de SSK (= voorziene kosten + risicoreservering)
1.1.1 Traject Marrum (N357) tot aan Wânswert Thema
Criterium Functie & gebruik
Doorstroming
Routering modaliteiten
Kruisingen
Verkeer
Oversteekbaarheid
Afstemming in snelheid Afstemming in richting Afstemming in massa/ landbouw Afstemming in afmeting/ landbouw Bescherming verkeersdeelnemers Onderkennen competenties Waterkering Water Waterhuishouding Externe veiligheid Milieu
Geluid Luchtkwaliteit
Archeologie en bodem
Archeologie Bodem
Ecologie en Landschap
Ecologie Landschap Grondeigendom Procedures
Haalbaarheid Uitvoeringsfase Investering (SSK)
Beoordeling De weg is gecategoriseerd als gebiedsontsluitingsweg buiten de bebouwde kom en geldt als (volwaardig onderdeel van de) backbone. Functie en gebruik van de weg zijn op elkaar afgestemd. De kern van Marrum wordt ontzien, waardoor verblijfsfunctie niet vermengd wordt met verkeersfunctie. Doorgaand verkeer wordt om de bebouwde kom van Marrum geleid. De doorstroming op de gebiedsontsluitingsweg is nagenoeg optimaal. Met dien verstande dat landbouwvoertuigen (met een lagere rijsnelheid) voor minimale reistijdhinder kunnen zorgen. De route voor alle modaliteiten zijn direct en logisch. Fietsers rijden via een bestaande en/ of nieuwe infrastructuur nagenoeg parallel aan de hoofdrijbaan. Gemotoriseerd verkeer door de bebouwde kom van Marrum heeft niet langer en aansluiting in de richting Wanswert en wordt gedwongen de rondweg te gebruiken. Een nieuwe aansluiting wordt gerealiseerd op de N357. Daarnaast worden de kruisingen met de Herjuwsmawei en de Patroanswei opnieuw ingericht, zodat uitwisseling van verkeer (zowel gemotoriseerd verkeer als landbouw- en fietsverkeer) kan plaatsvinden. De aansluitingen voldoen aan de duurzaam veilig. Kruisingen worden conform duurzaam veilig ingericht. Daarbij geldt dat de hoofdrijbaan in de voorrang is en de kruispuntoplossing voorziet in maatregelen om de oversteekbaarheid voor alle modaliteiten te faciliteren.
Fietsverkeer maakt buiten de bebouwde kom gebruik van een eigen infrastructuur. Tussen gemotoriseerd verkeer is daardoor sprake van optimale afstemming in snelheid. Tussen landbouwverkeer, dat op de hoofdrijbaan toegestaan blijft, en het overige gemotoriseerde verkeer geldt de afstemming iets minder. De rijrichtingen zijn afgebakend door middel van belijning. Langzaam verkeer heeft een eigen infrastructuur en komt niet in conflict met het doorgaande (landbouw) verkeer. Wel kan er een conflict ontstaan tussen landbouw verkeer en autoverkeer. Landbouw verkeer is toegestaan op de hoofdrijbaan. Het landbouwverkeer conflicteert enigszins met autoverkeer. Fiets verkeer kent een eigen infrastructuur en is fysiek beschermt tegen het gemotoriseerde verkeer. De rondweg impliceert dat er buiten de bebouwde kom een verkeersomgeving gecreëerd is om vlot voorbij de dorpskern te rijden. Dat maakt dat het verwachtingspatroon ten aanzien van de snelheid overeenkomstig met de werkelijkheid. De kruispuntoplossingen zijn conform Duurzaam Veilig en daardoor herkenbaar voor alle weggebruikers. De variant kruist 5 waterlopen. Voor een goede waterhuishouding dienen deze waterlopen verlegd te worden of dient er een duiker gerealiseerd te worden. Circa 550 meter van deze variant gaat door onverhard gebied.
Uitgaande van een breedte van 7,5 meter, betekent dit dat er een toename van 4.125 m2 is aan verharding. In de directe omgeving van de variant zijn geen buisleidingen of transportroutes gelegen. Direct naast het nieuwe tracé ligt de lakfabriek die geldt als gevaarlijke inrichtingslocatie. De variant is een verbetering ten opzichte van de huidige situatie. In de huidige situatie zijn er woningen langs de route gesitueerd. De route van deze variant komt niet in de buurt van panden met een woonfunctie te liggen. Er komen minder woningen direct aan de doorgaande weg te liggen. Dit is een verbetering ten opzichte van de huidige situatie. De algehele luchtkwaliteit in de omgeving zal door de variant niet significant verschillen van de huidige situatie. In de omgeving van de variant is archeologisch waardevol gebied gelegen. Circa 160 meter van deze variant doorkruist dit gebied. Voor dit deel van de variant is archeologisch onderzoek nodig. De variant loopt volledig door agrarisch gebied. Dit gebied is mogelijk verdacht op bodemverontreiniging. Daarom dient dit verder uitgezocht te worden. De variant gaat niet door een ecologisch waardevol gebied (Natuurnetwerk Nederland en Natura 2000-gebieden). Gezien de variant circa 550 meter door onverhard gebied gaat dient ecologisch onderzoek gedaan te worden. Daarnaast ligt circa 1,5 kilometer afstand een stikstofgevoelig habitat.
Dit dient ook verder onderzocht te worden. De variant gaat door landschappelijk waardevol gebied. Dit betreft kleinschalige onregelmatige blokverkaveling. Deze blokverkaveling zal aangetast worden over circa 550 meter. Grondaankopen zijn benodigd. Het overgrote deel is in eigendom van particulieren. Bestemmingsplanprocedure is benodigd. In verband met de PAS is het noodzakelijk om de impact op externe werking inzichtelijk te maken. Een watertoets dient uitgevoerd te worden richting het VO. Uitvoering is goed in te delen in een fasering, waarbij het verkeerssysteem kan blijven functioneren.
1.1.2 Traject Wânswert – Birdaard (tot brug over Dokkumer Ie) Thema
Criterium Functie & gebruik
Doorstroming
Routering modaliteiten
Kruisingen
Verkeer
Oversteekbaarheid
Afstemming in snelheid Afstemming in richting Afstemming in massa/ landbouw Afstemming in afmeting/ landbouw Bescherming verkeersdeelnemers Onderkennen competenties
Waterkering Water Waterhuishouding Externe veiligheid Milieu
Geluid Luchtkwaliteit
Archeologie en bodem
Archeologie Bodem
Ecologie Ecologie en Landschap Landschap Grondeigendom Procedures Haalbaarheid Uitvoeringsfase Investering (SSK)
Beoordeling De weg is gecategoriseerd als gebiedsontsluitingsweg buiten de bebouwde kom en geldt als (volwaardig onderdeel van de) backbone. Functie en gebruik van de weg zijn op elkaar afgestemd. De kern van Wânswert wordt ontzien evenals de kern van Birdaard, waardoor verblijfsfunctie niet vermengd wordt met verkeersfunctie. Doorgaand gemotoriseerd verkeer wordt om de bebouwde kom van Wânswert geleid. De doorstroming op de gebiedsontsluitingsweg is nagenoeg optimaal. Met dien verstande dat landbouwvoertuigen (met een lagere rijsnelheid) voor minimale reistijdhinder kunnen zorgen. De routering is voor alle doorgaande modaliteiten direct en logisch. De routering van het onderliggende wegennet wordt beïnvloed door het weghalen van huidige verbinding Iedyk. Deze maatregel zorgt op structuurniveau voor de bundeling op de robuuste backbone. Er dient een nieuwe aansluiting gerealiseerd te worden aan de westkant van Wânswert en op de Iedyk. Daarnaast wordt de kruising met zowel de Jislumerdyk als It Spyk opnieuw ingericht, zodat uitwisseling van verkeer (zowel gemotoriseerd verkeer als vracht- en fietsverkeer) kan plaatsvinden. De aansluitingen voldoen aan de duurzaam veilig. Kruisingen worden conform duurzaam veilig ingericht.