1e turap 2021 Noardeast Fryslân 2021

Signed By: Dijkstra, Sytze <s.dijkstra@noardeast-fryslan.nl> 02/07/2021 11:42:16 CEST ID: 6debb974-7c7a-48c7-8344-f2b88c7a045a Auth: Scribble

1e Tussentijdse Rapportage Noardeast-Fryslân 2021

1

2

Inhoudsopgave Inleiding.............................................................................................................................................................. 4 Programma 1: Ynwenner en Bestjoer ............................................................................................................... 5 Programma 2: Mienskip ................................................................................................................................... 18 Programma 3: Soarch en Wolwêzen ............................................................................................................... 27 Programma 4: Wurk, Bedriuw en Rekreaasje ................................................................................................. 39 Programma 5: Wenjen en Omjouwing ............................................................................................................. 52 Programma 6: Iepenbiere Romte .................................................................................................................... 66 Programma Algemiene dekkingsmiddels ........................................................................................................ 75 Overhead .........................................................................................................................................................

79 Heffing Vennootschapsbelasting ..................................................................................................................... 82 Onvoorzien ...................................................................................................................................................... 84 Totaaloverzicht financieel effect 1e rapportage 2021 ...................................................................................... 86 Effecten voor de meerjarenraming 2022-2024 ................................................................................................ 88 Corona ............................................................................................................................................................. 90

3

Inleiding Op basis van de financiële verordening wordt u doormiddel van tussentijdse rapportages tweemaal per jaar ingelicht over de voortgang van de programmadoelen en de financiële stand van zaken. Voor u ligt nu de eerste tussentijdse rapportage over 2021. Wat staat er in deze rapportage Per programma volgt een rapportage op de voortgang van de doelen, subdoelen en activiteiten uit de begroting 2021. Naast de doelen wordt er per programma een overzicht van de financiële afwijkingen gegeven. Afwijkingen groter dan € 50.000 worden toegelicht. Corona Aan deze rapportage is de paragraaf Corona toegevoegd. In deze paragraaf wordt ingegaan op de risico’s, de extra kosten die gemaakt worden en de compensatie vanuit het Rijk. Rapportage op voortgang doelen Daarna wordt ingegaan over de voortgang van de bestuurlijke activiteiten en de belangrijke terugkerende activiteiten, beleidswijzigingen en projecten in 2021. Door middel van stoplichten wordt de voortgang aangegeven, de betekenis van de icoontjes staan hieronder toegelicht. Groen: Realisatie doelstelling ligt op schema, er is geen toelichting vereist Oranje: Realisatie doelstelling loopt vertraging op, maar wordt nog wel gehaald Rood: Realisatie van de doelstelling wordt niet gehaald. Vinkje: Activiteit is gehaald / gereed Indien een stoplicht op oranje of rood staat dan is een toelichting verplicht.

Resultaat 1e rapportage Het resultaat van de 1e rapportage 2021 bedraagt € 23.000 voordelig. Daarmee wordt het voorlopige begrotingsresultaat 2021 € 659.000 nadelig.

Het college van burgermeester en wethouders.

4

Programma 1: Ynwenner en Bestjoer Waar gaat programma 1 ‘Ynwenner en Bestjoer’ over? Portefeuillehouder(s) Programmaregisseur Programmamanager

: J.G. Kramer / T. Berends : D. de Jong / S. Elverdink : H. Verbunt

Inleiding: Dienstverlening is een kerntaak van de gemeente. Daaraan is in de afgelopen jaren dan ook de nodige aandacht besteed, wat onder andere tot uitdrukking kwam in de ontwikkeling en vaststelling van een aantal documenten, zoals de Besturings- en Organisatiefilosofie 2017 (BOF), Centrumregeling en Dienstverleningshandvest Dantumadiel – Noardeast Fryslân 2018 en het nieuwe Dienstverleningsconcept Noardeast-Fryslân en Dantumadiel 2019-2022. Vanuit het organisatiemotto ‘Samen, persoonlijk en in de buurt’ zal worden gewerkt aan het optimaliseren van onze dienstverlening. Daarbij wordt deze raadsperiode ingezet op de hierna onder 101.1 t/m 101.3 genoemde speerpunten. Eén van de opbrengsten van de programmamarkt van maart 2019 is daarbij dat er extra aandacht komt voor bewustwording over (digitale) laaggeletterdheid en hulp voor en doorverwijzing van mensen die daaraan behoefte hebben. Ten aanzien van interne dienstverlening en bedrijfsvoering worden alleen doelen of activiteiten opgenomen, als die bijdragen aan een betere (externe) dienstverlening aan de klant. Het belang van een goede interne bedrijfsvoering voor onze externe dienstverlening is onmiskenbaar.

Gebiedsgericht werken – een vorm van collectieve dienstverlening – maakt onderdeel uit van het programma Mienskip, maar een gebiedsgerichte benadering is natuurlijk ook terug te vinden bij de doelstellingen op het gebied van een krachtig en eigentijds bestuur. Ook veiligheid is een kerntaak van de overheid en in het bijzonder ook van de gemeente. Het realiseren van een veilige woon- en leefomgeving is een terugkerend en actueel onderwerp en staat daarom altijd hoog op de politieke agenda. Hoewel de gemeente een regierol heeft als het gaat om veiligheid en ook de kaders voor het (integraal) veiligheidsbeleid vaststelt, opereert de gemeente in een speelveld met veel spelers (ketenpartners). In het veiligheidsdomein is het formuleren en realiseren van smart-doelstellingen door de afhankelijkheid van ketenpartners daarom niet altijd mogelijk. Bij het bepalen van de doelen, speerpunten en activiteiten is zoveel mogelijk aangesloten op het bestaande beleid en de actuele ontwikkelingen op het gebied van veiligheid. De inspanningen op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving behoren in de regel tot de reguliere activiteiten en daar waar extra inspanning wordt gevraagd, zijn deze (door alle programma’s heen) expliciet op activiteitenniveau opgenomen (bijvoorbeeld bij jeugdoverlast en evenementen).

Tijdens de eerder gememoreerde programmamarkt, bleek dat toezicht en handhaving op het gebied van overlast in de openbare ruimte meer aandacht verdient. Een maatregel in dat kader is de aanstelling en inzet van BOA’s met taakaccent jeugd. De gemeentebesturen van de drie voormalige gemeenten hebben de afgelopen jaren ingezet op meer ruimte voor de samenleving als het gaat om zeggenschap over en invloed op het beleid en de eigen woon- en leefomgeving. Initiatieven vanuit de samenleving werden zoveel mogelijk ondersteund en gefaciliteerd. Noardeast-Fryslân trekt die lijn door. Bij de inrichting van de bestuurspraktijk en het functioneren van de bestuursorganen wordt er veel ruimte gegeven aan de samenleving. Zo biedt de nieuwe vergaderstructuur van de raad met ondermeer ‘It Petear’ en ‘It Poadium’ volop gelegenheid voor een actieve inbreng vanuit alle geledingen van de samenleving. Daarnaast wordt middels dialoogonderwerpen uit de raadsagenda het gesprek met de samenleving aangegaan. Ook het college wil zoveel mogelijk met inwoners, bedrijfsleven en andere partners werken aan het behouden en verbeteren van de leefbaarheid en aantrekkelijkheid van de gemeente: ‘Samen, In de buurt, Persoonlijk!’. De bestaande internationale samenwerking en vriendschapsband vanuit voormalig Dongeradeel met Fulda en Crediton wordt voortgezet.

5

Op grond van het BBV wordt het financieel beleid (inclusief belastingen) jaarlijks verwerkt in de toelichting(en) en paragrafen bij de begroting en meerjarenraming (niet in de doelen). Hoofddoelstelling: De gemeente Noardeast-Fryslân is een resultaatgerichte organisatie met focus op klantgerichte dienstverlening, goed toegesneden op de toekomst en met als speerpunten het verbeteren van de dienstverlening, een veilige woon- en leefomgeving, een krachtig en eigentijds bestuur en een gezond financieel beleid voor de lange termijn. Kerndoelstellingen: De hoofddoelstelling is nader uitgewerkt naar kerndoelstellingen die hieronder per onderwerp worden beschreven. Onderwerp: verbeteren van de dienstverlening Kerndoelen Het aanbod van producten en diensten dat digitaal wordt aangeboden, neemt verder toe Speerpunt: • optimaliseren digitale dienstverlening en benutten van kansen op dat gebied. Beter passende dienstverlening (maatwerk) en hoge kwaliteit en klanttevredenheid Speerpunten: • persoonlijke, servicegerichte en integrale dienstverlening, afgestemd op behoeften van inwoners en op doelgroepen (toegankelijkheid via meerdere kanalen); • hoge klanttevredenheid; • optimaliseren loketfunctie. Minder regels en meer efficiënte en effectieve (digitale) werkprocessen Speerpunten: • klantgerichte, efficiënte en effectieve bedrijfsvoering en werkprocessen; • deregulering.

Onderwerp: veilige woon- en leefomgeving Kerndoel De inwoners ervaren een veilige leefomgeving, zowel thuis als in de openbare ruimte Speerpunten: • ondermijning veilige leefomgeving; • high Impact Crimes (overvallen, straatroven, geweldsdelicten en woninginbraken); • jeugd en veiligheid (jeugdgroepen en middelengebruik); • sociale veiligheid (waaronder personen met verward gedrag en overlast door buren); • evenementenveiligheid; • dorps- en wijkgerichte politiezorg. Onderwerp: open, transparant, interactief, integer en coöperatief bestuur Kerndoel Open, transparante, interactieve en integere bestuursorganen Speerpunten: • het bestuur is herkenbaar en toegankelijk, blijft dichtbij de inwoners en zorgt zo voor verbinding met de gemeente Noardeast-Fryslân; • de inwoners en samenleving staan centraal (van buiten naar binnen werken); • het bestuur geeft vorm en inhoud aan een open dialoog met de samenleving; • het bestuur biedt ruimte voor initiatieven en invloed vanuit de samenleving. Kerndoel De internationale samenwerking en vriendschapsband met Fulda en Crediton wordt voortgezet • het bestendigen en stimuleren van culturele uitwisseling en contacten met Fulda en Crediton Onderwerp: gezond financieel beleid voor de lange termijn Kerndoel Gezond financieel beleid voor de lange termijn

6

Nr

Smartdoelen

101.1

Het aanbod van producten en diensten dat digitaal wordt aangeboden neemt verder toe In 2021 kan 80% van alle producten en diensten digitaal worden aangevraagd.

101.2

Een beter passende dienstverlening (maatwerk) en hoge kwaliteit en klanttevredenheid De waardering van de dienstverlening (gemiddeld over alle kanalen) uitgedrukt in een cijfer is in 2022 minimaal een 7,0 (2018: 6,7).

De waardering van de klantbejegening (gemiddeld over alle kanalen) uitgedrukt in een cijfer is in 2022 minimaal een 7,0 (2018: 6,7).

Cijfer klanttevredenheid is in 2021 gestegen naar een 7,0 (2018: 6,6).

Activiteiten

Voortgang 1e rapportage

Toelichting 1e rapportage

Het plan van aanpak dat in 2019 is opgesteld, is vertaald naar uitgangspunten voor implementatie van het zaaksysteem. In 2021 zullen nieuwe formulieren ontwikkeld worden bij de producten en diensten die via de website worden aangeboden, maar waarvoor nog geen digitale aanvraag mogelijk is (bv. evenementenvergunning).

Er zijn momenteel zo'n 50 digitale formulieren beschikbaar via de website. Vanwege de coronamaat-regelen is het gebruik van de digitale formulieren sterk toegenomen (van 4.938 naar 14.268). Bij de implementatie van het nieuwe zaaksysteem worden de formulieren vernieuwd en verbeterd en worden er voor veel meer werkprocessen formulieren ontwikkeld.

Jaarlijks wordt de klanttevredenheid en -bejegening gericht op het verbeteren van onze dienstverlening gemonitord. In 2021 zal een tool aangeschaft worden waarmee vaker en nauwkeuriger kan worden gemeten. Investeren in een organisatieontwikkelingsprogramma gericht leren denken en handelen vanuit de behoefte van de klant (klantbetrokken benadering) en de zelfredzaamheid van de klant bevorderen.

Regionaal wordt onderzocht op welke wijze tools kunnen ondersteunen om kwalitatieve en kwantitatieve servicenormen structureel te monitoren. De verwachting is dat de implementatie van deze tool eind 2021 in gebruik is genomen. In 2020 en 2021 zijn medewerkers getraind op duidelijke taal. In 2021 zal een monitoringstool worden ontwikkeld in de regio omtrent klanttevredenheidsonderzoek. Met de resultaten hieruit willen we beter aansluiten op de wensen en behoeften van de klant. Regionaal wordt onderzocht op welke wijze tools kunnen ondersteunen om kwalitatieve en kwantitatieve servicenormen structureel te monitoren. De verwachting is dat de implementatie van deze tool eind 2021 in gebruik is genomen.

Ontwikkeling actieve sturing op managementinformatie.

7

Nr

101.3

Smartdoelen

Activiteiten

Alle schriftelijke communicatie van de gemeenten is vanaf 2021 op B1 niveau (dit is het niveau van 80% van de Nederlanders).

Uitvoering en afronding project duidelijke taal (gestart in 2020).

Minder regels en meer efficiënte en effectieve (digitale) werkprocessen Vanaf 2020 voldoet 80% van de dienst- De in 2019 op basis van het verlening aan de vast te stellen servidienstverleningsconcept vastgecenormen. stelde servicenormen worden doorlopend gemonitord op naleving.

Effectieve implementatie van de Omge- Uitvoering van de Omgevingswet. vingswet

Voortgang 1e rapportage

Toelichting 1e rapportage In 2020 en 2021 zijn medewerkers getraind op duidelijke taal. Tijdens deze trainingen is het uitgangspunt dat communicatie naar inwoners op B1 niveau wordt geschreven. Op de website wordt al een tool ingezet die metingen doet op het gebruik van duidelijk taal.

Het kwaliteitshandvest is ontwikkeld en bevat servicenormen per kanaal en voor een aantal producten of diensten. De monitoring op de normen in 2020 heeft plaatsgevonden en geeft aan dat we binnen de vastgestelde normen de dienstverlening realiseren. (rapportage volgt nog) De komende periode worden meer service normen vastgesteld en worden deze normen structureel gemonitord. Teven wordt hier jaarlijks over gerapporteerd. Samen met de andere Friese gemeenten wordt er binnen de ‘Friese Aanpak’ gewerkt aan de door de VNG geformuleerde minimale eisen voor invoering. Het is afhankelijk van het Rijk of de Omgevingswet per 1 januari 2022 wordt ingevoerd, vooral vanwege het deel Digitaal Stelsel. Met de Klankbordgroep uit de gemeenteraad zijn wij in goed gesprek over de invoering en de invoeringsinformatie die ook de gemeenteraad nodig heeft. Er zijn nog een aantal informatiebijeenkomsten gepland in 2021.

8

Nr

Smartdoelen

102

De inwoners ervaren een veilige leefomgeving, zowel thuis als in de openbare ruimte Aanpak verkeersveiligheid in Noardeast- Fryslân (op naar nul slachtoffers) door vergroten van de feitelijke verkeersveiligheid én het verhogen van de verkeersveiligheidsbeleving (zie ook programma 6).

Aanpak woninginbraken: realiseren stabilisering van het aanpak (woning)inbraken naar het niveau van 2017.

Activiteiten

Voortgang 1e rapportage

Toelichting 1e rapportage

De integrale verbinding tussen verkeer & vervoer én veiligheid wordt geïntensiveerd door een structurele samenwerking te organiseren tussen deze beleidsafdelingen, aangevuld met de politie. Verkeersveiligheid wordt structureel geagendeerd in het operationeel veiligheidsoverleg met de politie én minstens eenmaal per jaar in de lokale gezagsdriehoek.

Het initiëren van het ambtelijk verkeersveiligheidsoverleg staat op de planning voor het tweede kwartaal van 2021.

Vergroten van het risicobewustzijn én meldingsbereidheid door blijvende inzet op inbraakpreventie, met name rond de ‘donkere dagen’ en vakantieperiodes. Dit wordt gedaan door het inzetten van allerlei communicatiemiddelen, maar ook door het organiseren van inbraakpreventieavonden, het gebruiken van lichtkranten of de inzet van bijvoorbeeld de ‘preventietruck’. Preventief bestrijden van heling door de verdere uitrol van het Digitaal Opkopers Register (DOR), waarmee de registratieplicht van handelaren in tweedehands goederen wordt gefaciliteerd.

Preventieve aanpak van woninginbraken is going concern. De communicatieve inzet is onverminderd doorgegaan. Er hebben vanzelfsprekend geen preventiebijeenkomst o.i.d. plaatsgevonden. Het aantal woninginbraken is in 2020 gedaald. Dit is toe te schrijven aan het feit dat mensen meer thuis zijn vanwege de corona-maatregelen. De verwachting is dat deze trend zich in (de eerste helft van) 2021 voortzet.

Deze activiteit staat gepland om in de loop van 2021 op te pakken, in navolging van het ambtelijk verkeersveiligheidsoverleg.

De uitrol van het DOR staat voor uiterlijk het derde kwartaal van 2021 gepland.

9

Nr

Smartdoelen

Activiteiten Insteken op buurtpreventie door de begeleiding, facilitering en bekendmaking van WhatsApp groepen (onder andere door WhatsApp-borden ter beschikking te stellen).

De komende jaren wordt er ingezet op de aanpak van problematische jeugdgroepen en groepsgedrag door: het verminderen van criminaliteit en overlast het versterken van de sociale positie en de jongeren perspectief bieden het verstoren van de negatieve groepsdynamiek het voorkomen van aanwas het vergroten van het veiligheidsgevoel in de wijken en dorpen en onder de jongeren.

Implementatie en verdere ontwikkeling van de aanpak problematische jeugdgroepen en groepsgedrag (inclusief juridisch kader voor o.a. het delen van informatie). Hierbij is aandacht voor de capaciteit en beschikbaarheid van jongerenwerk en gemeentelijke toezichthouders/ boa’s.

Jeugdoverlast is een samenspel en per casus/groep wordt een concrete aanpak ontwikkeld. Daar waar sprake is van structurele overlast, worden (fysieke) maatregelen getroffen Blijven investeren in de aanpak op en rond het water in Dokkum en aan De Swemmer.

Voortgang 1e rapportage

Toelichting 1e rapportage De aanvragen om WhatsApp-borden beschikbaar te stellen worden in behandeling genomen. Er ontbreekt echter een beleidsmatige basis. Voor het vierde kwartaal van 2021 staat de ontwikkeling van integraal beleid rondom (buurt)preventie woninginbraken op de planning. Hier wordt volop aan gewerkt vanuit diverse teams en ketenpartners. Met de (tijdelijke) aanstelling van een jeugdboa per 1 maart jl. wordt uitvoering gegeven aan een pilot. De jeugdboa heeft als doel om sneller zicht te krijgen op jeugdgroepen (preventief) en duidelijke grenzen te stellen aan het gedrag van jongeren (repressief). In de preventieve sfeer signaleert de jeugdboa in een vroegtijdig stadium zorggedrag. Going concern. Het aantal meldingen/gevallen van jeugdoverlast is de afgelopen maanden laag. Dit is ieder jaar eenzelfde beeld rond deze periode.

Deze aanpak heeft structureel onze aandacht. In het tweede kwartaal van ieder jaar wordt het integrale draaiboek m.b.t. ‘watergerelateerde overlast’ geactualiseerd, besproken en vastgesteld.

10

Nr

Smartdoelen

Activiteiten

Een evenementenrijke gemeente met een gezond horecaklimaat, waarbij een veilig verloop vooropstaat. Overlast, geweld en excessief middelengebruik wordt zoveel als mogelijk voorkomen.

In 2020 is de behoefte voor het ontwikkelen van evenementenbeleid onderzocht. Hierin is specifiek aandacht voor de toenemende groei van evenementen en de gevolgen voor gemeentelijke inzet.

Onder regie van de gemeentelijke evenementencoördinator worden aanvragen voor evenementen nauwkeurig behandeld, waarbij we nauw samenwerken met onze adviespartners als de politie en Veiligheidsregio Fryslân (brandweer/ GHOR). Bij verschillende (grote) evenementen wordt een multidisciplinair veiligheidsteam ingericht, onder voorzitterschap vanuit het veiligheidsdomein (i.v.m. directe verantwoordelijkheid burgemeester). Dit veiligheidsteam monitort de uitvoering van het evenement en stuurt bij op beperking/ voorkoming van risicovolle situaties. Draagvlak voor een horecaconvenant – waarin veiligheidsafspraken tussen o.a. horecaondernemers, politie en gemeente worden vastgelegd – wordt nader onderzocht. De meerwaarde en het inrichten van de functie van een gemeentelijke horecacoördinator wordt verkend.

Voortgang 1e rapportage

Toelichting 1e rapportage Het evenementenbeleid is eind 2020 vastgesteld door het college. In dit beleid zijn verschillende ambities/ verbetervoorstellen bekrachtigd. De financiële gevolgen hiervan worden opgenomen in de perspectiefnota 2022. De uitvoering van het vastgestelde beleid is daarmee afhankelijk van hoeveel financiële middelen er worden vrijgemaakt in de perspectiefnota. Ten gevolge van de landelijke coronamaatregelen hebben er tot op heden geen evenementen plaatsgevonden. Met o.a. de Veiligheidsregio Fryslân worden voorbereidingen getroffen voor als het evenementenseizoen in de loop van dit jaar toch nog ‘los’ gaat. Ten gevolge van de landelijke coronamaatregelen hebben er tot op heden geen evenementen plaatsgevonden.

Deze activiteit staat voor het derde kwartaal van 2021 gepland.

Deze activiteit, afkomstig uit de meerjarig veiligheidsagenda, wordt in/vanaf 2022 opgepakt.

11

Nr

Smartdoelen

Activiteiten

De komende jaren moet de overlast door verwarde en overlast gevende personen worden verminderd, het draagvlak op straat en in de buurt worden vergroot en een snellere toeleiding tot zorg en ondersteuning.

Naast deelname aan de regionale aanpak wordt lokaal ingezet op (multi)casuïstiek waarmee de overlast door personen met verward gedrag wordt beperkt.

Dit betreft een going concern activiteit.

Implementeren/ uitvoeren van de Wet verplichte ggz, waaronder het trainen van gemeentelijke medewerkers.

De wet verplichte GGZ is sinds 1 januari 2020 van kracht. De administratieve processen et cetera zijn inmiddels ingeregeld en op te vatten als ‘going concern’.

Er wordt projectmatig ingezet op locaties, fenomenen en branches binnen de gemeente waar nog onvoldoende zicht op is. De zogenaamde witte vlekken en gelegenheden.

Begin 2021 heeft het college een tweejarig uitvoeringsplan ondermijning vastgesteld, met diverse activiteit voor 2021 en 2022. Met betrekking tot deze activiteit wordt o.a. in mei 2021 (vervolg op ‘Boef zoekt boer’) gestart met het project Veilig Buitengebied. Hierbij wordt een publiek private samenwerking aangegaan met de ondernemers in het buitengebied. In 2021 krijgen alle nieuwe medewerkers (en huidige medewerkers die daar behoefte aan hebben) een basisworkshop op het gebied van ondermijning. Na de workshop zijn zij bekend met verschillende vormen van ondermijning en hoe die de gemeente kunnen raken. Het thema integriteit speelt hierbij ook een belangrijke rol. In het derde kwartaal worden trainingen voor college- en raadsleden georganiseerd.

Medewerkers, inwoners en ondernemers herkennen ondermijnende criminaliteit en weten hoe en waar ze dit moeten melden. Er is hierbij specifiek aandacht voor het buitengebied.

Er wordt extra ingezet op de ambtelijke en bestuurlijke integriteit en weerbaarheid in relatie tot het thema ondermijning.

Voortgang 1e rapportage

Toelichting 1e rapportage

12

Nr

Smartdoelen

Activiteiten Het uitvoeren van onderzoeken die voortvloeien uit de in het ondermijningsbeeld genoemde signalen, bovenop de reguliere werkzaamheden.

Het consequenter inzetten van het beschikbaar bestuurlijk instrumentarium.

Er wordt extra ingezet op bewustwording van inwoners, ondernemers en de eigen organisatie

103.1

Raad en bestuur zijn open, transparant, interactief en integer De gemeente heeft een krachtig, eigentijds en integer bestuur dat een goede relatie met de burger onderhoudt en ruimte geeft aan nieuwe vormen van participatie en democratie vanuit een open dialoog met de samenleving.

Op basis van de raadsagenda ‘In nije dei, mei elkoar foarút!’ worden deze raadsperiode nog 3 dialoogonderwerpen met de samenleving opgepakt, die kunnen leiden tot voorstellen aan en besluiten van de raad.

Voortgang 1e rapportage

Toelichting 1e rapportage Er wordt inmiddels ingezet op actuele ondermijningscasuïstiek. Een schaarste aan capaciteit betekent wel dat er scherpe keuzes gemaakt (moeten) worden. In het tweede kwartaal van 2021 wordt een lokale “ondermijningstafel” opgestart, waarbinnen deze activiteit wordt opgepakt. In de loop van dit jaar krijgt een tactisch ondermijnings-overleg tussen politie en gemeente vorm. De toepassing van o.a. wet Bibob en sluiting van drugspanden op grond van artikel 13b Opiumwet wordt steeds beter ingebed in onze organisatie. In het tweede kwartaal van 2021 wordt door het RIEC een zgn. ‘weerbaarheidsscan’ uitgevoerd. Hierbij wordt o.a. ons beleid getoetst, maar ook worden kwetsbare processen in beeld gebracht. Deze activiteit loopt (o.a. basis-workshop medewerkers en project veilig buitengebied). Daarnaast wordt een meldpunt ondermijning ingericht binnen de gemeente.

Het gaat om de volgende drie onderwerpen: • Cultuurnota --> startnotitie is vastgesteld door de raad. Cultuurnota komt dit jaar op de raadsagenda. • Formele en informele zorg --> onderzoek rekenkamer Leeuwarden loopt. • Verduurzaming woningen --> onderdeel van de Transitievisie Warmte die voor eind dit jaar op de raadsagenda staat.

13

Nr

103.2

Smartdoelen

Activiteiten

Voortgang 1e rapportage

Toelichting 1e rapportage

Het onderwerp bestuurlijke integriteit heeft permanente aandacht en staat minimaal één keer per jaar op de agenda van raad en college.

De jaarlijkse raadsexcursie zal dit jaar in het teken staan van integriteit en ondermijning.

Om ook de stem van kinderen te (laten) horen wordt er jaarlijks een nieuwe kinderburgemeester benoemd.

De huidige kinderburgemeester blijft aan tot 1 september. In het najaar wordt een opvolger geselecteerd.

Er wordt een rekenkamer(commissie) ingesteld, zo mogelijk gezamenlijk met de gemeente Dantumadiel, die minimaal één onderzoek per jaar uitvoert naar doelmatigheid, doeltreffendheid en rechtmatigheid van het gevoerde bestuur.

De rekenkamercommissie (RKC) is ingesteld. De gezamenlijke RKC bereidt een eerste onderzoek voor.

Het Vriendschapscomité Dokkum wordt ondersteund bij het stimuleren van culturele uitwisseling en contacten met Fulda en Crediton.

Het Vriendschapscomité wordt ondersteund.

De internationale vriendschapsband met Fulda en Crediton wordt voortgezet

14

Nr

Smartdoelen

104

Gezond financieel beleid voor de lange termijn

Activiteiten

Voortgang 1e rapportage

De gemeenteraad stelt jaarlijks een sluitende meerjarenbegroting vast. De Provincie toetst de begroting aan de financiële vereisten en baseert op basis daarvan de mate van haar wettelijke toezicht. Naast een sluitende begroting houdt de gemeente voldoende middelen in de Algemene Reserve om de risico’s die de gemeente loopt op te kunnen vangen.

Toelichting 1e rapportage

De gemeente heeft een sluitende begroting 2021-2024 vastgesteld, die voldoet aan de gestelde eisen. De Algemene reserve is voldoende om de risico’s die de gemeente loopt op te vangen.

Onderwerp beleidsdocumenten Dienstverlening Besturings- en organisatiefilosofie en hoofdstructuur Noardeast-Fryslân en Dantumadiel (2017) Centrumregeling en Dienstverleningshandvest Dantumadiel – Noardeast-Fryslân (2018) Dienstverleningsconcept Noardeast-Fryslân en Dantumadiel Veilige woon- en leefomgeving Veiligheidsagenda Noardeast-Fryslân 2020 – 2023: Mei elkoar foar feiligens Regionaal Beleidsplan Veiligheid Noord-Nederland 2020 – 2023 (Politie) Beleidsplan Veiligheid 2019 – 2022 (Veiligheidsregio Fryslân) Samenwerkingsovereenkomst Veiligheidshuis Fryslân Convenant Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) Beleidsregels artikel 13b Opiumwet (2019) Open, transparante, interactieve en integere bestuursorganen Raadsagenda ‘In nije dei, mei elkoar foarút’ Coalitieagenda ‘Trochpakke!, mei elkoar foarút’ Besturings- en organisatiefilosofie en hoofdstructuur Noardeast-Fryslân en Dantumadiel (2017) Centrumregeling en Dienstverleningshandvest Dantumadiel – Noardeast Fryslân (2018) Sociaal Economisch Masterplan en Agenda Netwerk Noordoost (ANNO) Notitie gebiedsgericht werken Noardeast-Fryslân en Dantumadiel Gezond financieel beleid voor de lange termijn Financiële beleidsdocumenten (begroting, meerjarenraming, jaarrekening en perspectiefnota)

15

Verbonden partij Vereniging van Friese Gemeenten Vereniging van Nederlandse Gemeenten Vereniging van Waddenzeegemeenten Veiligheidsregio Fryslân (VRF), onderdeel veiligheid Shared Servicecentrum Leeuwarden

Centrumregeling samenwerking Dantumadiel en Noardeast-Fryslân

Bijdrage aan beleidsdoelstellingen De VFG behartigt de belangen voor alle Friese gemeenten, totaal 18. De VNG behartigt de belangen voor alle Nederlandse gemeenten. Deze vereniging treedt op als belangenorganisatie voor alle Waddenzeegemeenten. Belangrijke partner bij het realiseren van een veilige woon- en leefomgeving Het SSL garandeert en faciliteert de ICTvoorzieningen en –dienstverlening voor de gemeenten Noardeast-Fryslân en Dantumadiel. Zij schept zoveel mogelijk de randvoorwaarden voor een efficiënte bedrijfsvoering en een klantgerichte en effectieve dienstverlening. De gemeente Dantumadiel laat door de gemeente Noardeast-Fryslân in beginsel alle gemeentelijke taken uitvoeren, voor zover deze niet aan anderen zijn opgedragen en zoals omschreven in het dienstverleningshandvest (art 7 centrumregeling).

Overzicht baten en lasten 2021 Programma 1: Ynwenner en Bestjoer Onderwerpen (bedragen x € 1.000) Baten Lasten Saldo baten en lasten Toevoegingen aan reserves Onttrekkingen aan reserves Geraamd resultaat

Primitieve begroting 2021 491 -7.018 -6.527 0 106 -6.421

Begroting na wijziging 549 -7.018 -6.469 0 106 -6.363

Wijziging 1e rapportage 0 -206 -206 0 173 -33

Begroting na 1e rapportage 549 -7.224 -6.675 0 279 -6.396

16

Toelichting op de wijzigingen Programma 1: Ynwenner en Bestjoer Bedragen x € 1.000 Baten Totaal baten Lasten Verkiezingen Door de extra corona maatregelen tijdens de Tweede Kamerverkiezingen zijn de kosten € 115.000 hoger dan geraamd. Hiervoor zijn extra middelen verkregen vanuit het Rijk die zijn gestort in de reserve Coronacompensatie. De middelen worden hier nu voor aangewend. Verschillen kleiner dan € 50.000 Verschillen kleiner dan € 50.000 Totaal lasten Onttrekkingen aan reserves Reserve Coronacompensatie Dekking meerkosten verkiezingen door de aanvullende corona maatregelen. Zie omschrijving hierboven. Reserve Coronacompensatie Dekking voor de meerkosten personele inzet van team KKS boargersaken om de dienstverlening te kunnen blijven waarborgen. Reserve Coronacompensatie Dekking voor de meerkosten personele inzet van team Feiligens. Door corona is er extra inzet benodigd om uitvoering te geven aan de veiligheidsagenda, naast de corona gerelateerde werkzaamheden. Totaal onttrekkingen Totaal saldo wijzigingen

Afwijkingen 1e rapportage 0

Incidenteel (I) Structureel (S)

0

-115

I

-73 -18

I S

-206

115

I

18

I

40

I

173 -33

17

Programma 2: Mienskip Waar gaat programma 2 ‘Mienskip’ over? Portefeuillehouder(s) Programmaregisseur Programmamanager

: P. de Graaf / J. D. de Vries : M. Jansen : L. Venekamp

Inleiding: In Noardeast-Fryslân staan inwoner en samenleving centraal en gaan we uit van de leefwereld van de inwoners in onze samenleving. Dat past bij de veranderende rollen die overheid, inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties innemen. We ontwikkelen ons van een overheid die beslist en stuurt en daarbij waar nodig mensen en organisaties betrekt, naar een overheid die inwoners en instellingen faciliteert bij door hen aangedragen ideeën. De rol van de gemeente is binnen dit programma vaak die van: • een netwerkende overheid, die samenwerking zoekt met andere partijen en daarmee gezamenlijk doelen bepaalt; • een responsieve, participerende overheid, die ruimte geeft aan maatschappelijke initiatieven van onderop en deze ondersteunt. Vanwege de veranderende rol van de gemeente is een aantal doelen binnen dit programma opgenomen als procesdoelen: we gaan met initiatiefnemers en partners een (gebiedsgericht) proces in en het resultaat is niet vooraf te bepalen. De doelen zijn daarom soms minder ‘smart’ geformuleerd. Daar waar meetbare smartdoelstellingen zijn geformuleerd zal een nulmeting worden uitgevoerd en worden gegevens van GGD en “Waar staat je gemeente” gebruikt. Noardeast-Fryslân kent een rijk verenigingsleven en sterke mienskipssin.

Activiteiten op het gebied van sport en cultuur, al dan niet in verenigingsverband, verbindt mensen en vergroot de levendigheid van de dorpen. Het is daarom belangrijk initiatieven blijvend aan te jagen en te ondersteunen. Binnen de gemeente hebben we echter wel te maken met demografische ontwikkelingen: bevolkingsdaling, vergrijzing en ontgroening. Dit heeft gevolgen voor bijvoorbeeld voorzieningen als sportclubs, scholen, zorgvoorzieningen en wonen. En daarmee voor de leefbaarheid. Duidelijk is dat het niet mogelijk is alle voorzieningen of accommodaties in de regio te behouden. Er is discussie nodig over voorzieningenspreiding, op thematisch of meer integraal niveau. In alle gevallen is afstemming nodig, anders riskeert de gemeente de leefbaarheid en vitaliteit. Het realiseren van een toekomstige voorzieningenstructuur (voorzieningentransitie) vergt tijd en zal vorm moeten krijgen mét de betrokken partners (zoals schoolbesturen en sportverenigingen) en de dorpen (inwoners). Het is belangrijk betrokkenen te informeren over bevolkingsontwikkelingen en met elkaar de perspectieven voor de toekomst te bespreken. Hoofddoelstelling: Behouden en versterken van vitale gemeenschappen en van de leefbaarheid. Kerndoelstellingen: De hoofddoelstelling is nader uitgewerkt naar kerndoelstellingen die hieronder per onderwerp worden beschreven.

Onderwerp: sociale verbondenheid Kerndoelen Meer sociale verbondenheid en betrokken burgers Speerpunten: • aanbod van culturele activiteiten; • aanbod van cultuureducatie voor kinderen / jeugd; • sportactiviteiten;

18

Waar gaat programma 2 ‘Mienskip’ over? • •

verenigingsleven; vrijwillige inzet in dorpen.

Meer zelforganisatie, zelfsturing en eigen verantwoordelijkheid van inwoners Speerpunten: • ondersteunen en versterken van initiatieven van onderop; • duidelijk gemeentelijk aanspreekpunt; • participatie van burgers; • samenhang in initiatieven waar mogelijk; • overheidsparticipatie / nieuw samenspel inwoners en overheid. Onderwerp: voorzieningenniveau Kerndoel Beter passend voorzieningenniveau Speerpunten: • onderwijs; • culturele voorzieningen (culturele infrastructuur); • sportvoorzieningen; • overige maatschappelijke voorzieningen (en combi’s). Onderwerp: talentontwikkeling (onderwijs, cultuur) Kerndoelen Optimaliseren van de schoolloopbaan zodat kinderen beter voorbereid zijn op hun toekomst Speerpunten: • doelgroep jongeren; • aansluiting onderwijs op arbeidsmarkt. Jongeren in de gelegenheid stellen hun talenten op het gebied van cultuur te ontdekken Speerpunten: • doelgroep 0-18 jarigen. Onderwerp: verbondenheid met het gebied Kerndoelen Versterken van de culturele identiteit van het gebied Speerpunten: • samenwerkingsverbanden; • richten op kinderen basisschoolleeftijd–educatie; • initiatieven aanjagen en faciliteren; • inwoners zijn trots op de streek/gemeente waar ze wonen. Kerndoelen Versterken van de Friese taal(cultuur) Speerpunten: • doelgroep kinderen basisschoolleeftijd; • tweetalige gemeentelijke organisatie; • zichtbaarheid van het Fries.

19

Nr

Smartdoelen

Activiteiten

201.1

Meer sociale verbondenheid en betrokken burgers Het aantal mensen dat in aanraking komt en betrokken is bij culturele activiteiten en/of culturele vorming is in 2022 toegenomen met 10% t.o.v. 2018.

Nieuwe initiatieven op cultureel gebied worden gestimuleerd.

Culturele evenementen en activiteiten zijn daar waar mogelijk gesubsidieerd (doorlopend proces).

Samen met inwoners wordt nieuw cultuurbeleid opgesteld

Hier is en wordt aan gewerkt.

Er worden kennismakingslessen van diverse sporten op de scholen gegeven via de buurtsportcoach. Hierbij is aandacht voor de Fryske sporten. De plaatselijke verenigingen worden hierbij betrokken. Uitvoering van het lokaal Sportakkoord voor het ondersteunen van verenigingen met aandachtspunten: georganiseerde bredere omni-activiteiten.

Er zijn kennismakingslessen geweest, o.a. judo. Het beweegteam (buurtsportcoaches) heeft de actie omarmd om kennismakingslessen structureler op de agenda te krijgen bij scholen en verenigingen. Georganiseerde bredere omniactiviteiten is opgenomen als actiepunt binnen het sportakkoord (gezondheidsakkoord).

Inbreng (communicatie) bij met name grotere evenementen met publieke aandacht zoals de (fiets)Elfstedentocht, ludieke acties voor goede doelen etc. Hierin zal de evenementencoördinator een rol spelen.

Is opgestart en wordt verder uitgewerkt. Met name bij de Binck Banktour 2021 is deze koppeling goed meegenomen.

Toename van het aantal door inwoners georganiseerde activiteiten al dan niet in verenigingsverband (o.a. cultuur en sport) gericht op de levendigheid van de dorpen.

201.2

Meer zelforganisatie, zelfsturing en eigen verantwoordelijkheid van burgers Inwoners hebben meer mogelijkheden In 2021 ontvangen de dorpen en wijken voor invloed op hun eigen leefomgeving. een budget als basisondersteuning. Daarnaast kunnen dorpsbelangen en wijkraden incidenteel subsidie aanvragen voor leefbaarheidsinitiatieven.

Voortgang 1e rapportage

Toelichting 1e rapportage

De subsidieregelingen voor het dorpen en wijkenfonds zijn opengesteld en subsidies worden verleend.

20

Nr

Smartdoelen

Activiteiten Daar waar sprake is van een specifieke opgave wordt in overleg en in samenwerking met betrokkenen uit de samenleving een gebiedsagenda opgesteld (gebiedsgerichte aanpak). Initiatiefnemers / dorpen / wijken worden daarbij ondersteund en gefaciliteerd. Er wordt een Pilot Gebiedsgericht werken uitgevoerd

202

Beter passend voorzieningenniveau De maatschappelijke voorzieningen (voor sport, cultuur en ontmoeten) zijn toekomstbestendig: betaalbaar en bereikbaar

Voortgang 1e rapportage

Toelichting 1e rapportage Initiatieven vanuit dorpen en wijken worden ondersteund en gefaciliteerd.

Binnen de afdeling Dorpen en Wijken loopt de pilot gebiedsgericht werken Waddenkust.

In het kader van de implementatie Omgevingswet wordt een organisatieontwikkelingsprogramma uitgevoerd gericht op een andere manier van werken (participatieve werkwijze)

Medewerkers hebben toegang gekregen tot de basiscursus Omgevingswet (loopt tot eind 2021). Daarnaast is geoefend met pilots (begeleiden van een initiatief). Op deze manier wordt ervaring opgedaan met het werken volgens de Omgevingswet. Dit is een doorlopend proces.

In verband met de vrijval van een aantal gebouwen wordt in Ferwert een gebiedsgericht proces doorlopen met inwoners, dorpen en initiatiefnemers, gericht op een toekomstbestendige voorzieningenstructuur. Initiatieven vanuit de samenleving gericht op een toekomstbestendige voorzieningenstructuur worden gestimuleerd. De ontwikkeling ‘Hallum’ wordt gefaciliteerd en ondersteund binnen de bestaande financiële randvoorwaarden.

Er is een start gemaakt met dit proces.

Dit is een doorlopend proces. Verschillende initiatieven vanuit de dorpen worden gestimuleerd via het dorpen- en wijkenfonds en de DOM’s. Het project Bruisend Hart is in uitvoering.

21

Nr

203.1

203.2

204.1

Smartdoelen

Activiteiten

De scholen zijn toekomstbestendig, betaalbaar en blijven goed bereikbaar voor leerlingen

In 2021 wordt op basis van vastgesteld Integraal Huisvestingsplan de planning beoordeeld en wordt afgestemd welk project opgepakt / uitgevoerd wordt.

Onderwijs-, voorschoolse en andere In 2021 is voor één locatie de clustering maatschappelijke voorzieningen worden van maatschappelijke voorzieningen in waar mogelijk geclusterd met het oog op uitvoering meer samenwerking (ook met jeugdzorg) en multifunctioneel gebruik. Er wordt een proces doorlopen om te komen tot concentratie van onderwijsvoorzieningen (scholenpark) voor de regio in Dokkum. Optimaliseren van de schoolloopbaan zodat kinderen beter voorbereid zijn op hun toekomst Alle kinderen hebben in 2022 kennis De gemeente faciliteert en stimuleert gemaakt met nieuwe (technologische) sterk techniek onderwijs in basis- en ontwikkelingen en vaardigheden kunnen voortgezet onderwijs. De gemeente ontwikkelen die van belang zijn voor een brengt partijen daartoe samen en zoekt goede aansluiting op de arbeidsmarkt. aansluiting bij de Versnellingsagenda. Jongeren in de gelegenheid stellen hun talenten op het gebied van cultuur te ontdekken Het aantal leerlingen van het primair- en voortgezet onderwijs dat gedurende hun schoolloopbaan in aanraking komt met meerdere culturele activiteiten is in 2022 met 5% toegenomen t.o.v. 2018. Versterken van de culturele identiteit Initiatieven en activiteiten zijn beter op elkaar afgestemd / met elkaar verbonden. Mensen vinden elkaar bij het voorbereiden van en bezoeken van culturele activiteiten.

Voortgang 1e rapportage

Toelichting 1e rapportage De financiële uitwerking van het IHP is in It Debat in de raad besproken.

Zie hieronder.

Er heeft een eerste bijeenkomst plaatsgevonden met alle betrokken schoolbesturen, waarin de eerste aanzet is gezet richting een intentieverklaring.

Projecten op het gebied van technologie en zorg zijn onderdeel geworden van de Regiodeal. De gemeente is betrokken bij ’sterk techniek onderwijs’. Alle scholen participeren hierin.

Opus3 zet i.s.m.de Wâldsang als vervolg op UurCultuur een gevarieerd cultuuraanbod voor het basissonderwijs op (onderdeel van de Cultuurnota).

Er is een kwartiermaker aangesteld die een cultureel aanbod voor het basisonderwijs ontwikkelt.

Activiteiten uit de nieuwe Cultuurnota worden uitgevoerd.

Komt aan de orde in de nieuwe Cultuurnota.

22

Nr

204.2

Smartdoelen

Activiteiten

Het aantal scholen dat aandacht besteedt aan de cultuurhistorie van de regio is in 2022 toegenomen met 5% t.o.v. 2018.

In overleg met Markant Friesland de samenwerking tussen scholen, lokale musea en andere erfgoedinstellingen stimuleren.

Behâld en fuortsterkjen fan de meartaligens, wêrûnder Frysk en streekeigen talen It tal trijetalige skoallen is yn 2024, neffens 2017, ferdûbele.

Yn 2024 bin alle pjutteropfanglokaasjes en bernedeiferbliuwen twatalich sertifisearre.

Voortgang 1e rapportage

Toelichting 1e rapportage Opgenomen in nieuwe beleidsplan van Markant Friesland.

Basisskoallen stimulearje om Frysk taalbelied in plak yn harren skoallebelied te jaan en harren stimulearje oan te slúten by it Netwurk Meartaligens.

Yn ferbân mei korona is der gjin oerlis wêst mei skoallen hjiroer. Der wurdt wurke oan in nijsbrief foar skoallen.

Yn gearwurking mei it SFBO organisaasjes stimulearje twatalich te wurden. Dit jildt benammen foar nije organisaasjes.

Trochrinnend proses: 90% fan alle lokaasjes is twatalich sertifisearre.

De sichtberens fan it Frysk yn ‘e geKursussen Frysk foar it personiel. meente en de gemeentlike organisaasje fergrutsje

Yn jannewaris binne 4 kursussen Frysk útein set.

Yn 2021 wurdt wurke oan aktiviteiten foar it behâlden fan de streekeigen taalkultueren (ûnder oaren it Dokkumers, Kollumers en Pompsters).

De provinsje Fryslân hat oan de gemeente in subsydzje fan € 32.000 beskikber stelt foar de útfiering fan de nije taalnota Frysk. Sûnt maart is in eksterne meiwurker dwaande mei in útfieringsplan. De gemeente hat meidien oan de aksje fan de Afûk foar de Memmetaaldei.

Nei ynventarisaasje fan de gegevens oer de ferskillende talen yn de gemeente en it meitsjen fan harmonisearre taalbelied Frysk sept 2020 wurdt fierder útfiering jûn oan de aktiviteiten sa as neamd yn dizze beliedsnota.

23

Onderwerp beleidsdocumenten Sociale verbondenheid Notitie gebiedsgericht werken Noardeast-Fryslân en Dantumadiel 2019-2022 Voorzieningenniveau Agenda voor onderwijsvoorzieningen in Noordoost Fryslân (2017) Atlas van Noordoost Fryslân Eindrapport (sept. 2015) Naar een regionaal voorzieningenspreidingsmodel in Noordoost Fryslân 2010-2030 (jan. 2014) Naar een regionale ontwikkelagenda voor onderwijsvoorzieningen in NO Friesland; Verkennend masterplan huisvesting DDFK Talentontwikkeling (onderwijs, cultuur) Kennislab Verbondenheid met het gebied Nota Frysk Taalbelied Noardeast-Fryslân “Mei elkoar foarút mei it Frysk” Nog op te stellen Cultuurnota Noardeast-Fryslân

Verbonden partij Roobol Elan Onderwijsgroep

Bijdrage aan beleidsdoelstellingen Verzorgt het openbaar onderwijs zoals beschreven in artikel 46 van de Wet op het primair onderwijs Verzorgt het openbaar onderwijs zoals beschreven in artikel 46 van de Wet op het primair onderwijs

Overzicht baten en lasten 2021 Programma 2: Mienskip Onderwerpen (bedragen x € 1.000) Baten Lasten Saldo baten en lasten Toevoegingen aan reserves Onttrekkingen aan reserves Geraamd resultaat

Primitieve begroting 2021 158 -7.481 -7.324 0 277 -7.047

Begroting na wijziging 158 -7.971 -7.813 0 705 -7.108

Wijziging 1e rapportage 233 -506 -273 0 273 0

Begroting na 1e rapportage 391 -8.477 -8.086 0 978 -7.108

24

Toelichting op de wijzigingen Programma 2: Mienskip Bedragen x € 1.000 Baten Onderwijshuisvesting We ontvangen van het rijk een subsidie voor het verbeteren van de ventilatie van schoolgebouwen. Schoolbesturen regelen dit zelf, maar het rijk heeft bepaald dat de gemeente de aanvragende partij is. Per saldo budgettair neutraal. Sportbeleid en -stimulering We ontvangen voor het uitvoeren van het lokaal sportakkoord subsidie van het ministerie van VWS. Tegenover deze inkomst staan ook lasten, zie lastenkant. Frysk taalbelied We ontvangen voor het opstellen van het Fries taalbeleidsplan subsidie van de provincie Fryslân. Tegenover deze inkomsten staan ook lasten, zie lastenkant. Frysk taalbelied We ontvangen voor het invoeren van de Friese plaatsnamen subsidie van de provincie Fryslân. Tegenover deze inkomsten staan ook lasten, zie lastenkant. Totaal baten Lasten Onderwijshuisvesting We ontvangen van het rijk een subsidie voor het verbeteren van de ventilatie van schoolgebouwen. Schoolbesturen regelen dit zelf, maar het rijk heeft bepaald dat de gemeente de aanvragende partij is. Per saldo budgettair neutraal. Sportbeleid en -stimulering Kosten voor het uitvoeren van het lokaal sportakkoord. We ontvangen hiervoor ook subsidie van het ministerie van VWS, zie batenkant.

Cultuur Uitvoering van de tijdelijke subsidieregeling Coronacompensatie om culturele instellingen te compenseren voor geleden schade door de Corona pandemie. Frysk taalbelied Kosten voor het opstellen van het Fries taalbeleidsplan. We ontvangen hiervoor ook subsidie van de provincie Fryslân, zie batenkant.

Afwijkingen 1e rapportage

Incidenteel (I) Structureel (S)

101

I

60

I

32

I

40

I

233

-101

I

-60

I

-273

I

-32

I

25

Bedragen x € 1.000

Afwijkingen 1 rapportage -40 e

Frysk taalbelied Kosten voor het invoeren van de Friese plaatsnamen. Tegenover deze lasten staan ook baten, zie batenkant. Totaal lasten Onttrekkingen aan reserves Reserve Coronacompensatie Voor het uitvoeren van de tijdelijke subsidieregeling corona compensatie cultuur is in de reserve Coronacompensatie € 273.000 gereserveerd. Totaal saldo wijzigingen

Incidenteel (I) Structureel (S) I

-506

273

I

0

26

Programma 3: Soarch en Wolwêzen Waar gaat programma 3 ‘Soarch en Wolwêzen’ over? Portefeuillehouder(s) Programmaregisseur Programmamanager

: J.D. de Vries : H. Simons en A. Hofer : G. Hettema

Inleiding: De transitie als gevolg van het in werking treden van de Jeugdwet, Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 en de Participatiewet heeft de afgelopen jaren van onze inwoners/cliënten, zorgaanbieders, hulpverleners en gemeente grote inspanningen gevergd. Ook in de toekomst blijven deze inspanningen van de partijen gevraagd om het sociale domein verder te transformeren. Met deze transformatie van het sociaal domein wordt beoogd een nieuwe inrichting van ons zorgstelsel tot stand te brengen. We willen dat mensen zelfredzaam en samen-redzaam zijn en zelf de regie over hun leven kunnen behouden. De gemeente is verantwoordelijk voor het bieden van hulp en ondersteuning aan die inwoners die niet in staat zijn om dit op eigen kracht te doen. We investeren in zowel het algemeen welzijn als de zorg van onze inwoners. In 2019 kreeg de gemeente te kampen met grote tekorten op het sociaal domein. Wanneer we het sociaal domein bereikbaar èn betaalbaar willen houden dan moeten we anders werken. Sindsdien moet ingezet worden op kostenbeheersing d.m.v. een uitgebreide set maatregelen, die consequenties heeft voor beleid en uitvoering van welzijn en zorg. Anders werken is noodzakelijk om het sociaal domein bereikbaar én betaalbaar te houden.

Met het benutten van sturingsinformatie, een efficiëntere inzet van middelen en innovatie in de bedrijfsvoering willen we de beperkte middelen zo inzetten dat deze maximaal ten goede komt aan inwoners die het nodig hebben om te kunnen participeren in de samenleving. De gemeente Noardeast-Fryslân streeft naar een samenleving waar inwoners de mogelijkheid hebben om mee te doen, ongeacht belemmeringen of beperkingen. Dit is dan ook de hoofddoelstelling van dit programma. De hoofddoelstelling is uitgewerkt in een viertal kerndoelstellingen met bijbehorende speerpunten: • 301 Een gezondere levensstijl; • 302 Meer maatschappelijke participatie; • 303 Gunstiger opvoedklimaat; • 304 Beter organiseren zorg, welzijn en ondersteuning om dit duurzaam, bereikbaar en betaalbaar te houden. De punten uit de raads- en coalitieagenda van Noardeast-Fryslân m.b.t. dit programma zijn als volgt in de kerndoelstellingen verwerkt: In de raadsagenda is als dialoogonderwerp opgenomen: • Bereikbaarheid en inzet van formele zorg door gebiedsteams en informele zorgaanbieders (mantelzorg, voorzieningen in dorpen): Kerndoelstelling 304.

De volgende hoofdpunten zijn in de coalitieagenda is opgenomen: • Doelgerichte, proactieve en preventieve aanpak armoede, schulden, eenzaamheid; (netwerken, samenwerking met partners, herkenbare contactpersonen, armoede zichtbaar maken, aanpak laaggeletterdheid, vrijwilligers en ervaringsdeskundigen waarderen): Kerndoelstelling 302; • Gezonde leefstijl; (preventieve aankap alcohol- en drugsgebruik jongeren, Mei Feste hân, voorkomen overgewicht, handhaven nulbeleid) : Kerndoelstelling 301; • Iedere inwoner kan rekenen op zorg die hij nodig heeft, nu en in de toekomst; (bereikbare zorg, één aanspreekpunt, contacten met huisartsen en wijkverpleging, schoolmaatschappelijk werk zonder wachtlijsten, ruimte voor nieuwe en kleine zorgvormen, makkelijker maken aanvragen WMOvoorziening, waardering en ondersteuning pleeggezinnen): Kerndoelstelling 303; • Overschotten innovatief inzetten/ slimmer inzetten van geld; (overschotten voor sociaal domein reserveren, passende inzet, effectiviteit, efficiency, innovatie, monitoring en evaluatie aanpak om toe-

27

Waar gaat programma 3 ‘Soarch en Wolwêzen’ over?

•

komstbestendig zorgaanbod te kunnen garanderen): Kerndoelstelling 304; Tegenprestatie (maatwerk gericht op bijdragen aan de samenleving met werk en als dat niet mogelijk is vrijwilligerswerk, maatwerk, aanpak jeugdwerkeloosheid met NEF, tegenprestatie naar vermogen bij uitkering, goede praktijkvoorbeelden uitdragen): Kerndoelstelling 302.

Onderstaand worden de speerpunten van de kerndoelen benoemd: Hoofddoelstelling: Inwoners in onze gemeente hebben de mogelijkheid om mee te doen, ongeacht belemmeringen of beperkingen. Kerndoelstellingen: De hoofddoelstelling is nader uitgewerkt naar kerndoelstellingen die hieronder per onderwerp worden beschreven. Kerndoel Een gezondere levensstijl Speerpunten: Verbeteren van de leefstijl: • voorkomen onverantwoord gebruik van verslavende middelen als alcohol, drugs en tabak; • verbeteren psychisch welbevinden; • meer inwoners op gezond gewicht; • verbetering gezonde voeding en levensstijl bij kinderen en jong volwassenen; • verbeteren toegang tot zorg. Onderwerp: meer maatschappelijke participatie Kerndoel Meer maatschappelijke participatie Speerpunten: • zinvolle besteding van de dag; • inkomen zekerstellen; • schulden voorkomen; • ondersteunen van mantelzorgers; • bevorderen vrijwillige inzet; • eenzaamheid/sociaal isolement tegenaan; • vermindering laaggeletterdheid; • ondersteuning bij zorgvraag; • inclusieve samenleving. Onderwerp: gunstiger opvoedklimaat Kerndoel Gunstiger opvoedklimaat Speerpunten: • veilige passende leer- en leefomgeving (thuis en op school) met voldoende middelen voor persoonlijke ontwikkeling; • versterken ouderschap; • alle kinderen kunnen meedoen.

Kerndoel Beter organiseren zorg, welzijn en ondersteuning om dit duurzaam, bereikbaar en betaalbaar te houden Speerpunten: • opzet stuurinformatie; • optimaliseren werkwijzen en sturing.

28

Nr

Smartdoelen

Activiteiten

301

Gezondere levensstijl Gezond gewicht (bewegen en voeding) In 2021 is het overgewicht onder jongeren, volwassenen en ouderen aantoonbaar afgenomen t.o.v. de vorige meting.

Uitvoering activiteitenprogramma 2021 gericht op gezond gewicht van het nieuwe Gezondheidsbeleid (20202025), dat in 2020 aan de raad wordt aangeboden.)

Het beleidsplan 2021-2025 wordt in juni aangeboden aan de Raad. Uitvoering van het activiteitenprogramma 2021 is gebaseerd op het staande gezondheidsbeleid.

Uitvoering van het basistakenpakket en het aanvullende pakket door GGDFryslân 2021. (Aanvullende pakket wordt jaarlijks herzien), gericht op gezond gewicht. JOGG gemeente worden (Jongeren op gezond gewicht); een programmatische aanpak waarbij bestaande en nieuwe initiatieven bijeengebracht worden, gericht op gezonde voeding en levensstijl). Uitvoeren projecten vanuit GIDS (terugdringen van gezondheidsachterstanden, met speciale aandacht voor lage sociale economische status).

Reguliere uitvoering, op basis van het staande gezondheidsbeleid. Nieuw beleid wordt in juni aangeboden ter besluitvorming.

Alcohol en Drugs (middelen gebruik) en Rookvrije generatie In 2021 is het middelen gebruik onder jongeren, volwassenen en ouderen aantoonbaar afgenomen t.o.v. de vorige meting.

Uitvoering activiteitenprogramma 2021 gericht op middelengebruik en rookvrije generatie, van het nieuwe Gezondheidsbeleid (2020-2025).

Uitvoering activiteitenprogramma 2021 gericht op middelengebruik en rookvrije generatie, van het Preventie en Handhavingsplan 2020-2023.

Voortgang 1e rapportage

Toelichting 1e rapportage

Met ingang van 25 maart is de gemeente, ook een JOGG gemeente geworden.

Projecten onder de vlag van GIDS worden doorgezet. NME De Klyster, IVN , buursportcoaches en sportverenigingen zijn betrokken bij de uitvoering van deze programma’s. Uitvoering van het activiteitenprogramma 2021 is gebaseerd op het staande gezondheidsbeleid. VNN, Het samenwerkingsverband Mei fêste hân en de GGD zijn partners die een rol spelen in de uitvoering van het activiteitenprogramma. Uitvoering van het activiteitenprogramma 2021 is gebaseerd op het staande gezondheidsbeleid. VNN, Het samenwerkingsverband Mei fêste hân en de GGD zijn partners die een rol spelen in de uitvoering van het activiteitenprogramma.

29

Nr

302

Smartdoelen

Activiteiten

Psychosociale gezondheid In 2021 zijn depressie gevoelens onder jongeren, volwassenen en ouderen aantoonbaar afgenomen t.o.v. de vorige meting.

Uitvoering activiteitenprogramma 2021 gericht op psychosociale gezondheid van het nieuwe Gezondheidsbeleid 2020-2025 (dat in 2020 aan de raad wordt aangeboden).

Meer maatschappelijke participatie Het aantal huishoudens dat binnen de gemeente in armoede leeft neemt af. Het aantal huishoudens dat in 2021 van een (langdurig) laag inkomen moet leven is 3,2%

Voortgang 1e rapportage

Toelichting 1e rapportage Het beleidsplan 2021-2025 wordt in juni aangeboden aan de Raad. Uitvoering van het activiteitenprogramma 2021 is gebaseerd op het staande gezondheidsbeleid.

Uitvoering activiteitenprogramma 2021 ‘Mei fêste hân’ gericht op grensoverschrijdend gedrag en cyberpesten.

Via het project Mei fêste hân worden steeds meer scholen gemotiveerd initiatieven op te pakken. Ouders van leerlingen worden ook daarvoor benaderd. Door de Corona-pandemie worden er minder activiteiten uitgevoerd dan gepland, afhankelijk van de versoepelingen.

Aanpak armoede wordt verder geïntensiveerd met de volgende specifieke activiteiten in 2021: • Ontwikkelen en uitvoeren van nieuw vast te stellen integraal en kindgericht armoedebeleid; • Inzet van minimacoaches.

Er wordt aan het nieuwe integraal beleidskader gewerkt. Er zijn diverse werkgroepen en klankbordgroepen actief. Eind 2021 wordt het kader en een uitvoeringsprogramma aan de Raad voorgelegd ter besluitvorming. De werving van minimacoaches is afgerond en worden inmiddels ingezet binnen onze organisatie. De applicatie Voorzieningenwijzer zal door de Minimacoaches gebruikt worden om betalingsachterstanden in een vroeg stadium op te sporen. Een werkgroep is gestart met de voorbereiding. Hiermee is een start gemaakt. Hierbij worden partijen als ROC Friesland College (kwetsbare jongeren), RMC, NEF Woningbouwcoöperaties (werkgroep betaalbaarheid, vastleggen doelen in prestatieafspraken), het Bolwerk en intern de gebiedsteams betrokken. Vroegsignalering is als project inmiddels gestart.

Aanpak van schulden wordt verder geintensiveerd met de volgende specifieke activiteiten in 2021: • Versterken samenwerking schuldhulpverlening, zowel intern (Geb.team) als met derden (woningstichtingen); • Intensiveren van vroegsignalering; • Inzetten op preventie

30

Nr

Smartdoelen

Activiteiten

Het percentage inwoners dat als vrijwilliger actief is bedraagt eind 2022 45%. Dat houdt een stijging in van 3% t.o.v. 2020. NB Friesland kent het hoogste % vrijwilligers landelijk.

Inzet werk- en activiteitenprogramma Stichting het Bolwerk/Timpaan.

Het aantal inwoners dat zich sociaal en emotioneel eenzaam voelt neemt af met 5% van 39% (in 2020) naar 34% (in 2022).

Het aantal inwoners dat gebruik maakt van de locaties en trainingen om te willen leren is in 2021 t.o.v. 2020 toegenomen met 5%.

In 2021 zijn er nieuw uitgangspunten voor het welzijnsbeleid (2021-2024) bepaald inclusief bijbehorende activiteiten, waarbij ingezet wordt op álle speerpunten benoemd in dit kerndoel. Het welzijnsbeleid omvat mantelzorg, volwassenen/ouderenwerk, jongerenwerk, vrijwillige inzet en samenlevingsopbouw. Inzet werk- en activiteitenprogramma Stichting het Bolwerk/Timpaan.

Er worden i.s.m. met partners themamiddagen en cursussen georganiseerd om laaggeletterdheid onder de aandacht te brengen en een goede doorverwijzing te realiseren (digitaalhuisplus).

Voortgang 1e rapportage

Toelichting 1e rapportage De doelstelling is (te) ambitieus geformuleerd. Onze gemeente heeft een hoog percentage inwoners dat als vrijwilliger actief is. De inzet van het Bolwerk/Timpaan is erop gericht een gedegen ondersteuning structuur te bieden aan verenigingen en vrijwilligers die mogelijk begeleiding en ondersteuning nodig hebben. Er wordt dit voorjaar een start gemaakt met nieuw kader Welzijnsbeleid, met als doel een steviger koppeling met het Zorgbeleid. Het doel is om eind 2021 een kadernotitie op te leveren.

.Regulier programma en werkplan van het Bolwerk en Timpaan. Er wordt ook extra inzet geleverd op dit onderdeel. Er worden bijvoorbeeld belrondes gedaan onder ouderen. Echter door de Coronapandemie en Lockdown staat dit doel extra onder druk. Er worden doorlopend activiteiten georganiseerd en aangeboden. Dit in samenwerking met Bibliotheken en bijvoorbeeld basisscholen. Ook partners als NEF en Vluchtelingenwerk worden betrokken om te werken aan deze doelstelling. Echter de maatregelen als gevolg van de Corona pandemie bemoeilijken de uitvoering van dergelijke activiteiten.

31

Nr

Smartdoelen

303

Gunstiger opvoedklimaat Eind 2021 zijn alle kinderen vóór de schoolgerechtigde leeftijd in beeld t.b.v. een afgestemde aanpak.

Eind 2021 wordt er op basis van een convenant samengewerkt met alle huisartspraktijken.

Activiteiten

Zorgcoördinatoren/pedagogen worden ingezet om het kind in beeld te brengen en vroegtijdige achterstand te kunnen signaleren (0-4 jaar).

Inzet op onderwijszorgarrangementen met de scholen: • Vanuit gemeente: Samenwerking met SBO De Twine en Dockinga • In ANNO verband: Uitvoering activiteiten 2021 voortvloeiend uit ‘Kompas werkgemeenschap passende ontwikkeling’ en ‘Programma werkgemeenschap passend onderwijs’ (ANNOsamenwerking). • In provinciaal verband: Actieplan Fryske bern. • Landelijk: deelname als inspiratieregio aan het project ‘Met andere ogen’, Realisatie project samenwerken huisartsenpraktijken en praktijkondersteuners.