Zienswijze Ontwerpbegroting GRJR 2024 en jaarstukken; brief Nissewaard

Aan het Dagelijks Bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rijnmond T.a.v. Mevr. G. Doornweerd Postbus 700 3000 KS Rotterdam

datum

pagina

21-03-2023

1 van 5

uw kenmerk

ons kenmerk

aantal bijlagen

betreft

afdeling

Zienswijze op de ontwerpbegrotingswijziging 2023 en ontwerpbegroting 2024 VPG behandelaar

V. Essers

Onderwerp Zienswijze op de ontwerp begrotingswijziging 2023 en ontwerpbegroting 2024

Geacht Bestuur, In uw brief van 7 april 2023 heeft u ons verzocht om uiterlijk 7 juli 2023 onze zienswijze met betrekking tot de ontwerp-begrotingswijzigingen 2023 en ontwerpbegroting voor 2024 van de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rijnmond (hierna GRJR) kenbaar te maken. Onze zienswijze De gemeenten op Voorne-Putten en Goeree-Overflakkee gaan akkoord met de ontwerpbegroting voor 2024 en ontwerpbegroting wijziging 2023. We zien dat de uitvoeringsorganisatie (UO) van de GR JR samen met de gemeenten in de regio voor grote uitdagingen staan de komende jaren op basis van de ontwikkelingen die benoemd worden in de Kadernota 2024. Dit betreft niet alleen de inzet om de jeugdzorg in de regio Rijnmond betaalbaar te houden, maar ook de aangekondigde inhoudelijke veranderingen opgelegd voor het Rijk. Dit betreft veel zaken die benoemd worden in de Hervormingsagenda jeugd, zoals de afbouw van de gesloten jeugdhulp en investeringen in de jeugdbeschermingsketen en het daaraan gekoppelde ‘Toekomstscenario Kind en Gezinsbescherming’. Ondanks dat dit van ons als gemeenten in de GRJR vraagt om in gesprek te blijven met de VNG en het Rijk om onze standpunten helder te maken, ontslaat dat ons niet van onze verantwoordelijkheid van het bieden van kwalitatief en effectief goede jeugdhulp. Zowel in regionaal verband als op lokale schaal.

In deze zienswijze blikken we kort terug op de vorige periode, geven we u mee waar we sub regionaal en lokaal aan werken en geven we u onze zienswijze mee op de grote uitdagingen meer voor het komende periode. Terugblik:  Eerst blikken we graag terug op uw inzet voor 2022. Er is in de regio gewerkt aan de wachtlijsten voor kinderen met een jeugdbeschermingsmaatregel en hebben we tijdelijk verlichting hebben

Postadres Postbus 25, 3200 AA Spijkenisse Bezoekadres Raadhuislaan 106, 3201 EL Spijkenisse Telefoon 14 0181 E-mail gemeente@nissewaard.nl www nissewaard.nl Kenmerk:

datum

7 juli 2022





ons kenmerk

pagina

betreft

2 van 5

kunnen bewerkstelligen, maar lezen we ook dat dit onvoldoende voor langere termijn duurzaam effect zal hebben welke in verbinding staan met de landelijke ontwikkelingen. De UO samen met gemeenten hard hebben gewerkt om de nieuwe inkoopcontracten per 1 januari 2023 te bewerkstelligen. Op dit moment hebben we zeven systeemaanbieders in de regio die onderling het zorglandschap in de regio dekken voor de gespecialiseerde jeugdhulp. Daarnaast we specifiek aanbieders gecontracteerd hebben voor de forensische zorg en werken met flexaanbieders mochten de systeemaanbieders onvoldoende volume beschikbaar hebben. We zijn positief over de inzet deze aanbieders intensief te laten samenwerken. Een mooi voorbeeld hiervan is de opzet van de crisiszorg welke gezamenlijk wordt vormgegeven. Kennis en expertise wordt op deze manier gebundeld waardoor kinderen minder lang hoeven te wachten op de juiste zorg en passender geboden kan worden. Tevens werken zij gezamenlijk met gemeenten aan ontwikkelopdrachten om met elkaar de zorg verder te verbeteren. Wij zijn positief over de eerder vastgestelde regiovisie en dat deze inhoudelijk is gekoppeld aan de regioagenda waarin de inhoudelijke maatregelen van de hervormingsagenda zijn verwerkt.

Begrotingswijziging 2023: Voor de begrotingswijziging 2023 zien we aanpassingen t.b.v. de ambitie om realistisch te begroten. Hierin zien we dat aan de voorkant volledig realistisch begroten bijna onmogelijk lijkt. We spreken dan ook liever van ‘zo realistisch mogelijk begroten’. Aanpassingen komen door het Woonplaatsbeginsel (WPB) en de daarvoor benodigde verschuivingen welke hoger bleken dan van te voren ingeschat, tevens een stijging van het LTA (landelijk ingekochte jeugdzorg). Voor het WPB is dat een eenmalige transitie, maar voor het LTA zien we dat we lokaal en regionaal onvoldoende inzage hebben in de ingezette zorg en achteraf de juiste gegevens krijgen. Nader onderzoek t.b.v. beïnvloeding achten wij dan ook als groot belang en zijn wij erg benieuwd naar de ontwikkelingen die het Rijk aankondigt over de regionalisering van de jeugdhulp. Ook onderdeel van de wijziging 2023 is het doorzetten van de pilot maatwerkpleegzorg en de ophoging van de vergoeding die pleegzorgouders krijgen via de aanbieder. Deze ontwikkelingen achten wij positief, omdat pleegzorg een ‘zo gewoon mogelijke’ vorm van jeugdzorg betreft. Ook de indexatie aanpassingen hebben invloed op de begroting door de besluiten van VWS om de PPC index te verhogen naar 9,25% welke nu is meegenomen.

Als laatste zien we dat de gemeente Maassluis-Vlaardingen-Schiedam gebruik blijft maken van de zorg continuïteit van de GRJR. Wij gaan er wel vanuit dat de kosten hiervoor door MVS zelf gedragen worden. De ophoging van de begroting komt daarbij in totaal op € 30.973.400 en zijn punten welke als risico waren opgenomen in de begroting. Begroting 2024: Voor de begroting van 2024 zien we dat we inhoudelijk inzetten op de doelen uit de Regiovisie/ Regio-agenda en de inzet van de gemeenten. We hebben een grotere groep jongeren die onder de verantwoordelijkheid van de regio vallen door de aanpassingen in het woonplaatbeginsel in 2022 en daarvoor maatwerkcontracten afgesloten zijn en uitgaven voor landelijke contracten. Op deze stromen is momenteel nog te weinig grip en we lezen dat het de bedoeling is deze zorg, waar mogelijk, onder te brengen onder de regionale systeemaanbieders. Deze zorg daar waar het kan onder regionale contracten onderbrengen lijkt ons zinvol zodat we meer zicht en sturingsmogelijkheden hebben. Al beseffen we ons dat hierdoor niet minder kinderen en kosten in basis krijgen, maar wel meer inzicht en sturingsmogelijkheden. Voor de begroting van 2024 zien we enkele grote risico’s. Als eerste de Hervormingsagenda en alle maatregelen en ontwikkelen in deze agenda waar wel met het Rijk een principe akkoord op is omrent de financiën.

Niet alle inzet vanuit de Hervormingsagenda zal in de regionale begroting landen, Postadres Postbus 25, 3200 AA Spijkenisse Bezoekadres Raadhuislaan 106, 3201 EL Spijkenisse Telefoon 14 0181 E-mail gemeente@nissewaard.nl www nissewaard.nl

datum

7 juli 2022

ons kenmerk

pagina

betreft

3 van 5

enkele zaken zijn specifiek lokaal. Echter voor het totale plaatje is het nog wel onzeker. Gelijk met dit proces van de jaarstukken van de GRJR vinden gesprekken plaats met de VNG en het Rijk over de hervormingsagenda jeugd. Een sterke lobby naar het Rijk blijft van belang om duidelijkheid te krijgen over het financieringsstelsel op langere termijn (na 2026) en de inhoudelijke uitwerking van de Hervormingsagenda jeugd, zowel de reikwijdte van de jeugdwet en regionalisering van enkele onderdelen om duidelijkheid krijgen voor de toekomst. Een andere onderdeel wat we zien is de gewenste afbouw van de gesloten jeugdhulp, maar de negatieve effecten t.b.v. continuïteit en frictiekosten van aanbieders waar het Rijk momenteel de verantwoordelijkheid voor neerlegt financieel bij de gemeenten. In de risicobeheersing is hiervoor €3 miljoen opgenomen, de vraag is echter of dat voldoende zal zijn. We zien wel voor 2024 inzet ten behoeve van ‘in control’ zijn en daarvoor enkele acties benoemd worden die wij positief vinden. Onder andere de inzet op rechtmatigheid en verbetering van de interne beheersing.

Wij blijven het nadrukkelijk aangeven dat transparantie ten behoeve van de contracten met de aanbieders en data van de gespecialiseerde jeugdhulp in nauwe samenwerking met de betrokken medewerkers van de gemeenten tot stand moet komen en lopende het proces gedetailleerd op de hoogte gehouden worden. Uiteindelijk gaat het namelijk (per gemeente) om de kinderen die wonen in de betreffende gemeente die we met elkaar de juiste zorg willen bieden. Onze inzet Subregionaal De gemeenten op Voorne Putten en Goeree Overflakkee hebben gewerkt aan de decentralisatie van de percelen D (Daginvulling) en E (Laagcomplexe GGZ). Nissewaard en Voorne aan Zee Voor perceel D (Daginvulling) hebben Nissewaard en Voorne aan Zee ervoor gekozen een gezamenlijke inkoop uit te voeren. Goeree-Overflakkee heeft een zelfstandig traject uitgevoerd met hetzelfde resultaat. Dit op basis van het volume van de vraag en de betrokken stakeholders (Samenwerkingsverband passend onderwijs en onderwijsbesturen) die op het eiland Voorne Putten acteren. Deze inkoop hebben wij ambitieus opgepakt, waardoor we onderwijs en zorg dichter bij elkaar laten aansluiten zoals onze regiovisie ‘nabij en passend’ ook nastreeft.

Dat houdt in dat wij een deel van de zorg beschikkingsvrij (ambulante ondersteuning) inzetten op scholen en in onze werkwijze inzetten op één plan tussen onderwijs en zorg voor kinderen in plaats van separate plannen. Door de verandering kunnen wij dichterbij en op scholen zorg inzetten zodat kinderen op school kunnen blijven of korter (tijdelijk) andere ondersteuning krijgen. We bundelen de kennis en expertise van onderwijs en zorg en verwachten daardoor op termijn kwalitatievere en effectievere ondersteuning te kunnen bieden. Onze inkoop sluit aan bij het programma Kinderogen op VoornePutten Goeree-Overflakkee, waarbij gewerkt wordt aan de aansluiting Zorg en Onderwijs. Met onze aanbieders voor de Daginvulling hebben wij ontwikkelopgaven vorm gegeven, waarbij we continue blijven ontwikkelen en aanscherpen op zorgaanbod. Hierdoor hopen we flexibeler in te kunnen springen op hulpvragen. Voor perceel E (laagcomplexe GGZ zorg) geldt dat de gemeenten Goeree-Overflakkee, Nissewaard en Voorne aan Zee dit hebben toegevoegd aan hun lokale inkoop zodat de kinderen die zorg krijgen vanuit dit perceel dit ook blijven krijgen. De gewenste transformatie van de lokale GGZ hangt nauw samen met andere landelijke ontwikkelingen, zoals de Hervormingagenda en het Integraal Zorgakkoord (IZA).

Deze landelijke ontwikkelingen worden nauw gevolgd, om hier zo goed als mogelijk borging aan te kunnen geven in de transformatie van de GGZ-keten.

Postadres Postbus 25, 3200 AA Spijkenisse Bezoekadres Raadhuislaan 106, 3201 EL Spijkenisse Telefoon 14 0181 E-mail gemeente@nissewaard.nl www nissewaard.nl

datum

ons kenmerk

7 juli 2022

pagina

betreft

4 van 5

Lokaal Nissewaard De vertaling van de Hervormingsagenda Jeugd, maar ook het Gezond en Actief Leven Akkoord en het Integraal Zorgakkoord is onderdeel van onze lokale doorontwikkeling. Denk hierbij aan thema’s zoals preventie en mentale gezondheid. Rond het Integraal Zorgakkoord zoeken we samenwerking zoveel als mogelijk in de subregio VPG met onze zorgpartners, waarbij we ons hard maken voor een goede borging van de Jeugd. In 2022 hebben de IVH (intensieve vrijwillige hulpverlening) goed geborgd in ons lokale team welke we in 2021 hebben overgenomen van de jeugdbescherming. In 2022 is er hard gewerkt aan de voorbereiding voor de nieuwe ingang en toegang welke half 2023 de implementatie zal gaan plaatsvinden. Wij verwachten van de GRJR in het komende jaar te sturen op onderstaande punten: Onderhandeling met het Rijk - Dat de UO namens de 13 gemeenten in gesprek en onderhandeling blijft via de VNG en met het Rijk. We ons als regio daarin sterk moeten maken en niet alleen leunen op de VNG maar ook zelf (via het Algemeen bestuur van de GRJR) daar inzet op willen plegen. Dit betreft de gehele hervormingsagenda en de maatregelen die hierin benoemd worden van afbouw van gesloten jeugdhulp tot duidelijkheid over de reikwijdte van de jeugdwet. Wij vinden dit van enorm belang en staat net als u achter de inhoudelijk gewenste veranderingen van de hervormingsagenda.

Het kan echter niet zo zijn dat het Rijk verplichte maatregelen oplegt maar de volledige verantwoordelijkheid financieel bij de gemeenten neerlegt terwijl op basis van de landelijke werkgroepen en de uitspraken van de arbitrage duidelijk is dat de gekoppelde bedragen voor een groot deel helemaal niet realistisch zijn. Ook ondanks het huidige principe akkoord op de financiën, waarmee ons inziens de consequenties uitgesteld worden. We zien hier een onmogelijke opgaven ontstaan als het Rijk hierin niet gaat bewegen en we vinden dat wij daarin duidelijke stelling moeten innemen. Als grootste jeugdhulpregio van het land moeten wij hierin het voortouw nemen en ons uitspreken. Regiovisie en regioagenda - Dat de 13 gemeenten in afstemming met de UO van de GRJR doorgang geeft aan de regioagenda (de regiovisie waarin de hervormingsagenda is verwerkt) en daarin vooral stuurt op het samen leren in onze regio en onderzoeken wat wij lokaal en regionaal wél samen kunnen doen aan inzet om gewenste veranderingen teweeg te brengen en ons daarin niet afhankelijk te maken van het Rijk. Hierin rekening houdend met onze eigen mogelijkheden inhoudelijk en financieel. Realistisch begroten, contractmanagement en data en monitoring - Wij zouden u graag willen meegeven dat we met de regio aansturen op realistisch begroten.

Echter zien wij dat ondanks de inzet volledig 100% realistisch begroten (door ontwikkelingen binnen de zorg zelf maar ook door de sturing van het Rijk) niet mogelijk is. Onze oproep is dan ook te spreken van ‘zo realistisch mogelijk’ begroten. Gegevens krijgen we pas achteraf en effecten zijn vooraf niet volledig in te schatten. Om die reden adviseren we u te blijven sturen op ‘in control’ maar wel transparant te zijn over de mogelijkheden tot volledig realistisch begroten. - Daaraan gekoppeld vragen wij u om een krachtige contractmanagement te voeren. Zowel om te zorgen dat aanbieders geen onrechtmatige winsten behalen uit de jeugdzorg, maar ook om beter inzicht te hebben. Betrek in het contractmanagement de gemeenten nauw bij het

Postadres Postbus 25, 3200 AA Spijkenisse Bezoekadres Raadhuislaan 106, 3201 EL Spijkenisse Telefoon 14 0181 E-mail gemeente@nissewaard.nl www nissewaard.nl

datum

ons kenmerk

7 juli 2022

-

pagina

betreft

5 van 5

opmaken van de contracten, de uit te voeren KPI’s en haal input op bij de gemeenten voor gesprekken met de aanbieders. Zet daarbij in op goede data en monitoring. Ga verder op de huidige inzet van het dasboard van de GRJR en versterk deze nog meer. Wij achten dit van belang om beter te kunnen sturen, maar ook op basis van de huidige kennis. Door de aangekondigde ministeriel regeling komt naar verwachting het berichtenverkeer (administratie) van de gespecialiseerde jeugdhulp straks volledig bij de UO van de GRJR te liggen, wat vraagt om goede gegevens voor gemeenten. Tevens vraagt ook dit stuk een deel sturing richting het Rijk. Denk hierbij aan de gegevens van het LTA (landelijk ingekochte jeugdhulp) waar we momentele onvoldoende inzicht op hebben maar achteraf wel de kosten voor betalen.

Wij vertrouwen op uw steun en zijn graag bereid om een toelichting te geven op ons verzoek.

Hoogachtend, De gemeenteraad van Nissewaard De griffier,

De voorzitter,

S.J.M. Mackay

F. van Oosten

Postadres Postbus 25, 3200 AA Spijkenisse Bezoekadres Raadhuislaan 106, 3201 EL Spijkenisse Telefoon 14 0181 E-mail gemeente@nissewaard.nl www nissewaard.nl