Zienswijze begrotingswijziging GRJR 2025 en ontwerp begroting GRJR 2026; raadsvoorstel

Burgemeester en Wethouders

Aan de Raad Aan de Raad datum 25 juni 2025

zaaknummer 452331

bijlagen

eenheid Ontwikkeling

betreft

Jaarstukken GRJR

Samenvatting: De gemeente Nissewaard werkt in het kader van de jeugdwet samen met 12 regiogemeenten in de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rijnmond (GRJR). De GRJR zorgt voor passend aanbod door jeugdhulp en jeugdzorg in te kopen en te subsidiëren, opgevolgd door contract- en accountmanagement. De beschikbare hulp wordt door deelnemende gemeenten – vaak op aangeven van wettelijke verwijzers – ingezet naargelang de gemeente dat voor haar jeugdigen nodig acht. De kosten die voortvloeien uit deze toewijzingen moeten gemeenten op grond van het Besluit Begroten en Verantwoorden Gemeenten en Provincies (BBV) zelf begroten en verantwoorden. Daarom staan de zorgkosten op de regionale jeugdhulpcontracten niet (meer) in de GRJR-begroting en -jaarrekening. De GRJR-begroting en -jaarstukken gaan over uitgaven van de GRJR zelf in het kader van de subsidietaken en de uitvoeringstaken. De gemeenteraad wordt gevraagd kennis te nemen van de jaarrekening GRJR 2024, de ontwerp begrotingswijziging GJRJ 2025 en ontwerp begroting GRJR 2026/meerjarenraming 2027 - 2029 en voor deze laatste twee stukken een zienswijze in te dienen. De zienswijze stemmen wij af met de overige gemeenten op Voorne-Putten / Goeree-Overflakkee omdat we op meerder punten voor de jeugdhulp intensief samenwerken.

Conform de Wet gemeenschappelijke regelingen heeft de gemeenteraad twaalf weken (tot en met 4 juli a.s.) de gelegenheid om onze zienswijze op de begrotingsstukken in te dienen. De kosten voor jeugdhulp stijgen landelijk al jaren. Het Rijk heeft daarom maatregelen aangekondigd om betaalbare jeugdzorg te kunnen blijven bieden zodat jeugdhulp beschikbaar blijft voor de jongeren die dit het hardste nodig hebben. De maatregelen en beoogde besparingen zijn vormgegeven in de landelijk vastgestelde Hervormingsagenda Jeugd (HAJ). Deze maatregelen en besparingen hebben lokale invloed en impact, maar zeker ook op de GRJR.

datum

25 juni 2025

zaaknummer

452331

pagina

2 van 13

Gevraagd Raadsbesluit: 1. Kennis te nemen van de aanbiedingsbrief, de ontwerp begrotingswijziging GRJR 2025, de ontwerpbegroting GRJR 2026/meerjarenraming 2027 – 2029 en de definitieve jaarstukken GRJR 2024. 2. Akkoord te gaan met de zienswijze op de ontwerp begrotingswijziging GRJR 2025 en de ontwerpbegroting GRJR 2026 en deze namens de Raad naar voren te brengen bij het Dagelijks Bestuur van de GRJR. 3. De financiële consequenties van de ontwerp begrotingswijziging GRJR 2025 als volgt in de Perspectiefnota Nissewaard 2026 te verwerken: a. Het voordeel ad € 182.072 op een GRJR-stelpost te plaatsen. 4. De financiële consequenties van de ontwerpbegroting GRJR 2026/meerjarenraming 2027 – 2029 als volgt in de Perspectiefnota Nissewaard 2026 te verwerken: a. Invulling (deel) bezuinigingstaakstelling RBOK: i. € 37.663 in 2026 ii. € 292.808 in 2027 iii. € 583.769 vanaf 2028 b. Opnemen knelpunt ad € 3.015.866 in 2029 1. Inleiding Aanleiding Gemeenschappelijke regelingen zijn verplicht jaarlijks hun ontwerpbegroting en concept begrotingswijzigingen toe te zenden aan de deelnemende gemeenten. De gemeenten worden zo in de gelegenheid gesteld hun zienswijzen hierover naar voren te brengen.

De inhoud van alle ingediende zienswijzen wordt meegenomen bij de definitieve vaststelling van de begrotingswijziging GRJR 2025 en de begroting GRJR 2026/meerjarenraming 2027 - 2029 in de vergadering van het Algemeen Bestuur van de GRJR in september 2025. Op 18 februari 2025 is de Kadernota 2026 GRJR en de zienswijze daarop al in de commissie Sociaal Domein besproken en op 28 mei zijn de voorlopige jaarstukken GRJR toegelicht door uitvoeringsorganisatie van de GRJR zelf tijdens een gezamenlijke raadsinformatieavond met de gemeenten Voorne aan Zee en Goeree Overflakkee. Inmiddels zijn de definitieve jaarcijfers GRJR 2024 bekend. Deze worden naar verwachting op 27 juni 2025 vastgesteld door het Algemeen Bestuur van de GRJR. Het raadsvoorstel is hierop aangepast. Bestuurlijk belang De raad is bevoegd om een zienswijze in te dienen en kan zo haar opvattingen over de ontwerp begrotingswijziging GRJR 2025 en de ontwerp begroting GRJR 2026/meerjarenraming 2027 - 2029 kenbaar maken. Centrale vraag Bent u akkoord met de opgestelde zienswijze op de ontwerp begrotingswijziging GRJR 2025 en de ontwerp begroting GRJR 2026/meerjarenraming 2027 - 2029? 2. Beoogd maatschappelijk resultaat Toegankelijke en kwalitatief goede specialistische jeugdhulp is van belang voor alle jeugdigen in Nissewaard.

Hun veiligheid en gezondheid vragen om een samenhangende aanpak, die recht doet aan de hulpvraag van kinderen en/ of hun ouders. In lijn met ons lokale beleid willen we dat de hulp dichtbij huis geleverd wordt en dat die hulp gezinnen in staat stelt om op eigen kracht problemen op te lossen. Gezien alle inhoudelijke (Hervormingsagenda jeugd) en financiële ontwikkelingen (tekorten) is het van belang dat we hierin als gemeenten sturen op de gespecialiseerde jeugdzorg.

datum

25 juni 2025

zaaknummer

452331

pagina

3 van 13

3. Kader Met de overheveling van de jeugdhulp per 2015 is gemeente Nissewaard verantwoordelijk geworden voor het voorzien van alle jeugdigen tussen 0 en 18 jaar van passende zorg (inclusief verlengde pleegzorg tot en met 23 jaar). In de Jeugdwet is bovenlokale samenwerking bij inkoop en financiering van specialistische jeugdhulp (en jeugdbescherming/ jeugdreclassering) voorgeschreven. Hiervoor is de GRJR, als openbaar lichaam, ingericht. Nissewaard neemt hieraan deel, als een van de 13 gemeenten in Rijnmond. Het is de grootste jeugdhulpregio in Nederland. Door de aankomende wetswijzigingen – zoals aangekondigd bij de Hervormingsagenda jeugd – zullen de wettelijke kaders van de jeugdwet worden aangepast. Als gevolg van het BBV wordt een deel van de lasten voor regionale jeugdhulp in de eigen begroting van de gemeente opgenomen (de GRJR adviseert hierover) en een deel wordt in de begroting van de GRJR opgenomen. In onderstand schema wordt de verdeling toegelicht:

Recent heeft het Rijk in zijn Voorjaarsnota 2025 aangekondigd dat gemeenten een compensatie voor jeugdzorgkosten ontvangen. Gemeenten worden in deze structureel vanaf 2025 gecompenseerd vanuit het advies van de deskundigencommissie (commissie van Ark). De commissie adviseerde om het tekort in het budget voor jeugdzorg in gelijke delen te verdelen over Rijk en gemeenten. Aanvullend is in de Voorjaarsnota opgenomen dat het ingroeipad van de maatregelen van de Hervormingsagenda wordt verzacht. De volledige besparing van de Hervormingsagenda wordt nu in 2028 gerealiseerd. Het Rijk kent hierom tijdelijk in 2026 en 2027 extra middelen toe. Het Rijk voert echter vanaf 2028 extra beheersmaatregelen/besparingen in. Daarmee is het probleem niet verholpen en zijn op langere termijn andere maatregelen nodig. Voor de volledigheid, pas met de meicirculaire 2025 is er een exact beeld van de financiële effecten voor Nissewaard. 4. Argumentatie De gemeente vindt het belangrijk dat er voldoende en kwalitatief goede gespecialiseerde jeugdhulp beschikbaar is in de regio om kinderen en hun ouders die hulp te bieden die nodig is. We hebben door het indienen van een zienswijze de gelegenheid aan te geven welke zaken voor ons prioriteit hebben en op welke punten wij invloed willen hebben.

Dit achten wij nu zeker van groot belang bij de lopende ontwikkelingen vanuit de hervormingsagenda Jeugd en daarbij opgelegde maatregelen en besparingen. Impact Hervormingsagenda Jeugd De Hervormingsagenda Jeugd vraagt om aanpassingen, zoals sterkere lokale teams en robuuste regio’s. De impact voor de GRJR en de gemeenten hangt af van de Ministeriële Regeling (MR) en de

datum

25 juni 2025

zaaknummer

452331

pagina

4 van 13

Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB), die nog niet zijn vastgesteld. Omdat voor alle partijen nog niet helder is wanneer deze worden vastgesteld en wat de directe impact is, rekenen wij erop dat de GRJR deze ontwikkelingen nauwgezet volgt en de gemeente te informeert over de impact. Tevens lezen we in de voorjaarsnota van het Rijk maatregelen per 2028, zoals het invoeren van een eigen bijdrage en het verhogen van de financiële impact van de maatregelen uit de Hervormingsagenda Jeugd. We verwachten vanuit de GRJR een eerste analyse op de inzet van deze maatregelen op de regionale Jeugdhulp en welke impact dit zal hebben. Verder vragen wij met klem aan de GRJR ook om actief lobby te blijven voeren richting het Rijk voor het versnellen van de transformatie en het voeren van een maatschappelijke dialoog over jeugdzorg, opvoeden en opgroeien. Wij vinden het belangrijk dat de GRJR ook in deze lobby ook de financiële compensatie voor de jeugdzorgkosten meeneemt. Kostenstijging Onze grootste zorg is de kostenstijging van de (gespecialiseerde) jeugdzorg. Recent is in de Voorjaarsnota 2025 van het Rijk aangekondigd dat gemeenten een compensatie voor jeugdzorgkosten ontvangen. Gemeenten worden in deze structureel vanaf 2025 gecompenseerd in navolging van het advies van de deskundigencommissie.

De commissie adviseerde om het tekort in het budget voor jeugdzorg in gelijke delen te verdelen over Rijk en gemeenten. Daarnaast wordt het ingroeipad van de maatregelen van de Hervormingsagenda verzacht waardoor de volledige besparing van de Hervormingsagenda pas in 2028 wordt gerealiseerd en het Rijk (tijdelijk) in 2026 en 2027 extra middelen toekent. Het Rijk voert echter vanaf 2028 extra beheersmaatregelen/besparingen in. Hiermee is het probleem van de voortdurende kostenstijging niet verholpen en zijn op langere termijn andere maatregelen nodig. Wij verzoeken de GRJR met klem om effectieve maatregelen te blijven zoeken en deze op te nemen in de Regionale Bestuursopdracht Kostenbeheersing (RBOK). Daarbij verwachten wij dat de GRJR strakker stuurt op trajectduur, strakkere inkoopafspraken voor de regionale jeugdhulp en het afbakenen van hiervan in de actualisatie van de regiovisie.

Overige punten die wij in onze zienswijze willen benadrukken:

• •

•

• •

Zorglandschap: Bij het ontwikkelen van nieuw, alternatief zorgaanbod moet er een duidelijke koppeling zijn met het afnemen van duurder en minder passend zorgaanbod. Nieuw zorgaanbod moet niet tot nieuwe vraag leiden. Integrale Crisiszorg: Wij zijn voorstander van een efficiënte, goedwerkende crisisopvang, maar zijn van mening dat dit vooral een verantwoordelijkheid is van de aanbieders. Wij vragen uitdrukkelijk aan de GRJR met name te sturen op samenwerking en kostenbeheersing. Jeugdbescherming en -reclassering: De gecertificeerde instellingen (GI’s) spelen een cruciale rol binnen de Jeugdwet. Zij beoordelen welke hulp nodig is om de veiligheid van kwetsbare kinderen te waarborgen en stellen beschikkingen op voor de inzet van jeugdhulp. Dit beïnvloedt het gebruik van gemeentelijke middelen. Wij vinden het belangrijk dat de GR JR samen met de gemeenten in gesprek blijft met de GI’s over kostenbewust handelen, samenwerkingsafspraken met lokale teams en een gezamenlijk protocol. Veilig Thuis: Wij steunen nadrukkelijk het besluit om, in afwachting van het kostprijsonderzoek, geen extra middelen vrij te maken voor Veilig Thuis. Juist in tijden van financiële druk is het van belang om scherp te sturen op prestaties en doelmatigheid.

Contractmanagement: Bij de verantwoording van de regionale zorgkosten over 2024 ervaren wij dat wij als gemeente onvoldoende informatie hebben om te sturen op zowel zorgaanbieders als op casuïstiek, bijvoorbeeld bij risicoproductie. Wij dringen erop aan om hier samen met de uitvoeringsorganisatie verbetering in aan te brengen.

datum

25 juni 2025

• •

zaaknummer

452331

pagina

5 van 13

Zorgen over kosten LTA: De inzet van landelijk ingekochte jeugdhulp (LTA) blijft een zorgpunt. Wij dringen aan op strakkere contractering en contractmanagement bij de VNG en verwachten hierbij steun van de GRJR. Kosten uitvoeringsorganisatie: Wij zijn blij dat de GR JR opvolging geeft aan het verzoek om scherp te letten op organisatiekosten, waardoor het kostenverhogende effect van de indexatie volledig kan worden opgevangen binnen de begroting.

De financiële onderbouwing van de beslispunten over de ontwerp Begrotingswijziging GRJR 2025 en de ontwerp Begroting GRJR 2026/meerjarenraming 2027 - 2029 (beslispunt 3 en 4) is onder de paragraaf 6 (Financiële consequenties) uitgewerkt. 5. Maatschappelijk draagvlak Het Algemeen Bestuur van de GRJR heeft op 11 april 2025 ingestemd met de ontwerp begrotingswijziging GRJR 2025 en de ontwerp begroting GRJR 2026/meerjarenraming 2027 - 2029, hiermee is bestuurlijk draagvlak aanwezig. 6. Financiële consequenties ➢ Inleiding - In dit raadsvoorstel worden financieel gezien de ontwerp begrotingswijziging GRJR 2025, de ontwerpbegroting GRJR 2026/meerjarenraming 2027 – 2029 en de definitieve jaarstukken GRJR 2024 behandeld. - Het algemeen bestuur van de GRJR (AB GRJR) is voornemens om de definitieve begrotingswijziging GRJR 2025 en de definitieve begroting GRJR 2026/meerjarenraming 2027 – 2029 vast te stellen op 12 september 2025, zodat de stukken daarna naar de provincie Zuid-Holland gestuurd kunnen worden.

Bijgaand wordt ingegaan op: - Verwerking financiële consequenties voorliggende stukken - Specialistische jeugdhulp in GRJR-begroting en in onze eigen begroting (begrotingsadvies) - Regionale Bestuursopdracht Kostenbeheersing GRJR (RBOK) - Ontwerp begrotingswijziging GRJR 2025 - Ontwerpbegroting GRJR 2026 en meerjarenraming 2027 – 2029 - Definitieve jaarstukken GRJR 2024 ➢ Verwerking financiële consequenties voorliggende stukken - De raad wordt in de Perspectiefnota 2026 voorgesteld om: a. Het financiële voordeel van de ontwerp begrotingswijziging GRJR 2025 ad € 182.072 op een GRJR-stelpost te plaatsen. b. De financiële gevolgen van de ontwerpbegroting GRJR 2026/meerjarenraming 2027 – 2029 als volgt te verwerken: i. Invulling (deel) bezuinigingstaakstelling RBOK: 1. € 37.663 in 2026 2. € 292.808 in 2027 3. € 583.769 vanaf 2028 ii. Opnemen knelpunt ad € 3.015.866 in 2029 - Puur o.b.v. van de definitieve jaarstukken GRJR 2024 (deelnemersbijdrage + voorschot) hebben we een nadeel van € 150.998. Echter in de tweede tussenrapportage 2024 Nissewaard is rekening gehouden met een tekort en is de begroting structureel opgehoogd met € 328.209. Deze middelen zijn op een GRJR-stelpost geplaatst. Deze GRJR-stelpost wordt

datum

25 juni 2025

zaaknummer

452331

pagina

6 van 13

nu ingezet waardoor er per saldo een voordeel in de jaarstukken 2024 Nissewaard is opgenomen van € 177.211. ➢ Specialistische jeugdhulp in GRJR-begroting en in onze eigen begroting (begrotingsadvies) De uitvoeringsorganisatie GRJR koopt de specialistische jeugdhulp in voor de deelnemende gemeenten waaronder Nissewaard en verzorgt subsidieverlening aan organisaties. Een deel van deze specialistische jeugdhulplasten is in de GRJR-begroting opgenomen en een deel is in onze eigen gemeentelijke begroting opgenomen. De verdeling is als volgt: 1. Lasten specialistische jeugdhulp in GRJR-begroting - Dit zijn de lasten van de subsidieverleningen en van de uitvoeringsorganisatie GRJR. Deze omvat: • Perceel F: Subsidies voor crisishulp • Perceel G: Subsidies voor jeugdbescherming en jeugdreclassering • Perceel H: Subsidies voor Veilig Thuis • Perceel J: Kosten uitvoeringsorganisatie GRJR -

Hiervoor betalen de deelnemende GRJR-gemeenten een deelnemersbijdrage (bijdrageregeling voor afgesproken). De bijdragen van de deelnemende gemeenten worden vastgesteld door het AB GRJR. De gemeenten moeten de door het AB GRJR vastgestelde deelnemersbijdragen overnemen in de eigen gemeentelijke begrotingen. De toezichthouder provincie Zuid-Holland ziet hierop toe.

2. Lasten specialistische jeugdhulp in onze eigen gemeentelijke begroting - De door de uitvoeringsorganisatie GRJR ingekochte specialistische jeugdhulp wordt door de deelnemende gemeenten, vaak op aangeven van wettelijke verwijzers, ingezet voor haar jeugdigen. De kosten die voorvloeien uit deze gemeentelijke toewijzingen van hulp moeten op grond van het Besluit Begroten en Verantwoorden Gemeenten en Provincies (BBV) door de gemeenten zelf begroot en verantwoord worden. Daarom zitten deze zorgkosten niet (meer) in de GRJR-begroting. Deze jeugdhulp bestaat uit: • Perceel A: Pleeghulp • Perceel B: Opname • Perceel C: Langdurig Verblijf • Perceel D: Daghulp • Perceel E: Ambulante hulp • Perceel I: Maatwerkcontracten (buitenregionale plaatsingen) en landelijk ingekochte jeugdhulp (LTA) -

-

-

De GRJR geeft een begrotingsadvies voor de specialistische jeugdhulp die is opgenomen in de gemeentelijke begrotingen. Dit begrotingsadvies betreft het benodigde budget voor zorg vanuit de regionale en landelijke contracten voor specialistische jeugdhulp. In dit kader betalen de deelnemende gemeenten een voorschot aan de GRJR. Het GRJR-begrotingsadvies is geen onderdeel van de GRJR-begroting maar opgenomen in de bijlage van de GRJRbegroting. Het begrotingsadvies is voor de deelnemende gemeenten richtinggevend en niet bindend. De toezichthouder provincie Zuid-Holland zal echter, conform voorgaande jaren, scherp toezien op de onderbouwing van afwijkingen van gemeenten van het GRJR-begrotingsadvies. Dit betekent dat als gemeenten willen afwijken van het begrotingsadvies dat ze dit dan degelijk moeten onderbouwen. De zorgkosten van de percelen A t/m E en I worden aldus begroot waarbij de GRJR een begrotingsadvies geeft. Tegelijk met de GRJR-begroting stelt het AB GRJR de bijlage met ‘het GRJR-begrotingsadvies voor de zorgkosten A t/m E + I in de gemeentelijke begrotingen’ vast.

datum

25 juni 2025

zaaknummer

452331

pagina

7 van 13

De deelnemende gemeenten betalen deze zorgkosten in voorschottermijnen aan de GRJR. Zodat de GRJR namens de gemeenten zorgdeclaraties van gecontracteerde aanbieders kan uitbetalen. Werkwijze betalingen regionaal ingekochte jeugdhulp aan zorgaanbieders: - Na goedkeuring door de betreffende gemeente betaalt de GRJR zorgdeclaraties, aan aanbieders met regionale en landelijke contracten, ten laste van de deelnemende gemeenten die hiervoor in de eigen begroting budget opnemen. Voor deze geldstroom is inleg nodig dat de deelnemende gemeenten middels een voorschot aan de GRJR betalen. De bedragen in dit raadsvoorstel hebben betrekking op het totaal. Dus zowel de specialistische jeugdhulp opgenomen in de GRJR-begroting (= bijdrage) als de specialistische jeugdhulp opgenomen in onze eigen begroting (= als voorschot opgenomen in bijlage GRJR-begroting). Dit aangezien het AB GRJR op 12 september 2025 de hieraan gelieerde stukken vaststelt, nl: A. De begroting GRJR 2026/meerjarenraming 2027 – 2029 en de bijlage Begrotingsadvies 2026. B. De begrotingswijziging GRJR 2025 en de bijlage Begrotingsadvies 2025. De voorliggende zienswijze van de gemeenteraad heeft betrekking op: 1. De ontwerpbegroting GRJR 2026/meerjarenraming 2027 – 2029 en NIET op de bijlage Begrotingsadvies 2026. 2. De ontwerp begrotingswijziging GRJR 2025 en NIET op de bijlage Begrotingsadvies 2025.

➢ Regionale Bestuursopdracht Kostenbeheersing GRJR (RBOK) - Sinds jaren zien we grote kostenstijgingen in de specialistische jeugdhulp. Dit is de reden dat eind 2023 in GRJR-verband is gestart met de Regionale Bestuursopdracht Kostenbeheersing (RBOK). Op 16 februari 2024 heeft het AB GRJR de RBOK vastgesteld. Deze bestaat uit een pakket met maatregelen die op verschillende fronten tot meer grip moeten leiden. Het maatregelenpakket omvat: o Naleving arrangementensystematiek: de huidige ‘spelregels’ voor inzet van de financiële sturing is gericht op het beperken van de ongewenste groei in zorgvolume en kosten. o Passende hulpvraag: hulpvragen die in ‘het voorliggende veld’ of ‘aanpalende domeinen’ zouden moeten worden opgelost ook daar laten, in plaats van oneigenlijk gebruik van jeugdhulp. Denk aan scholen, woonruimte en langdurige zorg. o Passend aanbod: verbetering van het aanbod en ontwikkeling van alternatieven voor duurdere zorgvormen, zodat niet onnodig dure zorg wordt ingezet. - De maatregelen van de RBOK richten zich met name op verscherpte toepassing van bestaande kaders en contractafspraken met de zorgaanbieders. De RBOK moet samen met lokale maatregelen en de Hervormingsagenda Jeugd leiden tot het remmen van de groei van specialistische jeugdhulp. - De RBOK wordt op totaalniveau gemonitord.

Via de bestaande bestuursrapportages wordt overzicht gehouden op de voortgang. - Binnen de RBOK is een evaluatie uitgevoerd over de voortgang en effectiviteit van de huidige maatregelen. Op basis van de opgedane ervaring en resultaten in 2024 is geconstateerd dat het efficiënter is om maatregelen te clusteren en te vereenvoudigen. Daarom wordt het aantal maatregelen teruggebracht van 51 naar ong. de helft. - De financiële ambitie van de RBOK is een cumulatieve besparing over de jaren 2024 t/m 2028. Vanaf 2028 moeten de maatregelen van de RBOK leiden tot een cumulatieve besparing op GRJR-niveau van ruim € 78 miljoen. Zie tabel 1. Aangezien de maatregelen verder uitgewerkt en ingevoerd moeten worden, is de aanname dat de remmende werking van de

datum

25 juni 2025

-

-

-

zaaknummer

pagina

452331

8 van 13

RBOK gaandeweg steeds meer invloed heeft op toekomstige besluiten over toewijzing over (verlenging van) jeugdhulp. De RBOK sluit ook aan op het door de deskundigencommissie (commissie van Ark) gepresenteerde rapport op 30 januari 2025. Hierin geeft de commissie een zwaarwegend advies aan gemeenten, het rijk, zorgaanbieders, zorgprofessionals en jeugdigen. Lijn is dat er geen verdere groei in de specialistische jeugdzorg wordt nagestreefd. In de ontwerpbegroting GRJR 2026/meerjarenraming 2027 – 2029 is de remmende werking van de RBOK, op de groei van de regionale jeugdhulp, niet opgenomen. De GRJR baseert zich voor de begroting GRJR 2026/meerjarenraming op de 11-maandsrapportage 2024, de trendmatige groei en de indexering. Dit geldt zowel voor de lasten die in de GRJR-begroting zijn opgenomen als de lasten die in onze eigen begroting worden opgenomen (waarvoor de GRJR een begrotingsadvies geeft). Nissewaard blijft voorstander van realistisch begroten waarbij realistisch begroten ons inziens het opnemen van de ontwerpbegroting GRJR 2026/meerjarenraming 2027 – 2029 is en tegelijkertijd de RBOK voor Nissewaard, als bezuinigingstaakstelling is opgenomen. Dit laat immers enerzijds de impact van de ontwerpbegroting GRJR 2026/ meerjarenraming 2027 – 2029 zien en anderzijds het dempend effect van de maatregelen RBOK die middels een bezuinigingstaakstelling worden meegenomen.

In de door de gemeenteraad van Nissewaard op 9 juli 2025 te behandelen Perspectiefnota 2026 wordt de raad voorgesteld om een deel van de bezuinigingstaakstelling RBOK in te vullen. Zie tabel 1. Tabel 1: RBOK en invulling deel bezuinigingstaakstelling RBOK in Euro’s Begroting 2026

Raming 2027

Raming 2028

Raming 2029

RBOK op GRJR-niveau (cumulatief)

-18.300.000

-45.800.000

-78.400.000

-78.400.000

Bezuinigingstaakstelling RBOK voor Nissewaard

-1.471.898

-3.683.766

-6.305.836

-6.305.836

Voorstel raad om deel bezuinigingstaakstelling RBOK in te vullen in PPN 2026 Nissewaard Resterende bezuinigingstaakstelling RBOK voor Nissewaard

37.663

292.808

583.769

583.769

-1.434.235

-3.390.958

-5.722.067

-5.722.067

➢ Ontwerp Begrotingswijziging GRJR 2025 - Het AB GRJR heeft de begroting GRJR 2025 in september 2024 vastgesteld o.b.v. uitgangspunten in de Kadernota GRJR 2025 die in december 2023 is vastgesteld. Het AB GRJR stelde in december 2024 de Kadernota GRJR 2026 vast waarin ook uitgangspunten voor de actualisatie van de begroting 2025 zijn opgenomen. - De GRJR baseert zich voor de ontwerp begrotingswijziging 2025 op de 11-maandsrapportage 2024, de gecorrigeerde groei op GRJR-niveau en ‘de correctie op de index 2024 + voorlopige index 2025’ (= VNG-werkwijze). Het uitgangspunt blijft om realistisch te begroten. - De totale begroting op GRJR-niveau o.b.v. de ontwerp begrotingswijziging GRJR 2025 bedraagt € 398.664.642. Deze bestaat uit: o De bijdragen van de deelnemende gemeenten ad € 94.777.654 (ontwerp begrotingswijziging GRJR 2025) o De voorschotten van de deelnemende gemeenten ad € 303.886.988 (Begrotingsadvies in bijlage ontwerp begrotingswijziging GRJR 2025)

datum

25 juni 2025

-

-

zaaknummer

452331

pagina

9 van 13

Zoals vermeld zijn in dit raadsvoorstel steeds de totale lasten van de door de uitvoeringsorganisatie GRJR ingekochte en gesubsidieerde regionale specialistische jeugdhulp (en lasten uitvoeringsorganisatie GRJR) opgenomen. Hiervan is een deel in de GRJR-begroting opgenomen en een deel in de begroting van Nissewaard. Vanuit het deel dat in de GRJR-begroting is opgenomen, kan voor de ontwerp begrotingswijziging 2025 het volgende worden aangegeven: o De posten voor Crisishulp, Gecertificeerde instellingen, transformatie/innovatie en uitvoeringskosten zijn neerwaarts bijgesteld en dit werkt ook door in de ontwerpbegroting GRJR 2026/meerjarenraming. o Bij Veilig Thuis is een ophoging van toepassing vanwege noodzakelijke extra subsidie waartoe het AB GRJR in februari 2025 besloot. Dit is een incidentele ophoging maar hiervoor is in de risicoparagraaf aangegeven dat mogelijk meer nodig zal zijn. Het geheel overziend maken de ontwikkelingen die plaatsvinden dat inzake de ontwerp begrotingswijziging GRJR 2025 voor Nissewaard geen ophoging nodig is. We hebben € 33.562.736 begroot en vanuit de ontwerp begrotingswijziging GRJR 2025 is € 33.380.664 benodigd. Dit maakt dat we een voordeel hebben ad € 182.072. Gezien de dynamiek in de realisatie, wordt in de Perspectiefnota 2026 aan de raad van Nissewaard voorgesteld om dit voordeel op een stelpost GRJR te plaatsen. Zie tabel 2.

Tabel 2: Ontwerp begrotingswijziging GRJR 2025 in Euro’s1 Huidige begroting GRJR 2025

GRJR-niveau 413.267.866

Begroting GRJR 2025 na ontwerp begrotingswijziging 2025 Financieel voordeel

398.664.642* 14.603.224

Voorstel aan de raad om als volgt te verwerken in de Perspectiefnota 2026: Financieel voordeel op GRJR-stelpost

Gemeente Nissewaard 33.562.736 (incl. structurele ophoging van 2e tussenrapportage 2024) 33.380.664** 182.072

182.072

* waarvan € 94.777.654 in GRJR-begroting (GRJR-besluiten) en € 303.886.988 in de gemeentelijke begrotingen (Gemeentelijke besluiten) ** waarvan € 7.099.503 in GRJR-begroting (GRJR-besluiten) en € 26.281.161 in onze eigen begroting (Besluiten gemeente Nissewaard)

➢ Ontwerpbegroting GRJR 2026 en meerjarenraming 2027 - 2029 - De ontwerpbegroting GRJR 2026/meerjarenraming 2027 - 2029 is opgesteld vanuit de uitgangspunten van de Kadernota GRJR 2026 die in december 2024 door het AB GRJR is vastgesteld. - De GRJR baseert zich voor de ontwerpbegroting 2026/meerjarenraming op de 11maandsrapportage 2024, de trendmatige groei op GRJR-niveau en ‘de correctie op de index 2024 + voorlopige index 2025’ (= VNG-werkwijze). Het uitgangspunt blijft om realistisch te begroten. De trendmatige groei is berekend a.d.h.v. de ontwikkeling van de zorgkosten per opdracht van de afgelopen vier jaar. - De totale begroting op GRJR-niveau o.b.v. de ontwerpbegroting GRJR 2026 bedraagt € 441.083.004. Deze bestaat uit: 1 De bedragen in dit raadsvoorstel hebben betrekking op de door de uitvoeringsorganisatie GRJR ingekochte en

gesubsidieerde regionale specialistische jeugdhulp (en lasten uitvoeringsorganisatie GRJR). Dit betreft enerzijds de specialistische jeugdhulp opgenomen in de GRJR-begroting (= bijdrage) en anderzijds de specialistische jeugdhulp in onze eigen begroting (= als voorschot opgenomen in de bijlage van de GRJR-begroting).

datum

zaaknummer

25 juni 2025

pagina

452331

10 van 13

De bijdragen van de deelnemende gemeenten ad € 100.378.917 (ontwerpbegroting GRJR 2026). o De voorschotten van de deelnemende gemeenten ad € 340.704.087 (Begrotingsadvies in bijlage ontwerpbegroting GRJR 2026) Zoals vermeld zijn in dit raadsvoorstel steeds de totale lasten vanuit de regionale inkoop/subsidiering GRJR opgenomen. Hiervan is een deel in de GRJR-begroting opgenomen en een deel in de begroting van Nissewaard. Vanuit het deel dat is opgenomen in de GRJRbegroting kan het volgende, vanuit de ontwerpbegroting GRJR 2026, worden aangegeven: o Met de ontwerp begrotingswijziging GRJR 2025 zijn de posten voor Crisishulp, Gecertificeerde instellingen, transformatie/innovatie en uitvoeringskosten neerwaarts bijgesteld wat doorwerkt in de begroting GRJR 2026/meerjarenraming. Met de ontwerp begrotingswijziging GRJR 2025 is bij Veilig Thuis een incidentele ophoging in 2025 van toepassing waarbij opgemerkt wordt dat in dit kader in de risicoparagraaf is opgenomen dat mogelijk meer, dan deze incidentele ophoging, nodig zal zijn. Wij steunen nadrukkelijk het besluit om, in afwachting van het kostprijsonderzoek, niet op voorhand extra middelen vrij te maken voor Veilig Thuis. Juist in tijden van financiële druk is het van belang om scherp te sturen op prestaties en doelmatigheid.

Het geheel overziend maken de ontwikkelingen die plaatsvinden dat inzake de ontwerpbegroting GRJR 2026/meerjarenraming 2027 - 2029: o Voor de jaren 2026, 2027, 2028 voor Nissewaard geen ophoging nodig is. o Voor het jaar 2029 een ophoging benodigd is ad € 3.015.866. Wijzigingen naar aanleiding van de door de raden van de deelnemende gemeenten ingediende zienswijzen op de ontwerpbegroting GRJR 2026, de definitieve jaarrekeningcijfers GRJR 2024 en eventueel structurele effecten vanuit de eerste bestuursrapportage GRJR 2025 worden, bij substantiële afwijkingen op GRJR-niveau, in de definitieve begroting GRJR 2026/meerjarenraming verwerkt. Zoals eerder aangegeven in onze zienswijze blijft gemeente Nissewaard voorstander van realistisch begroten. Realistisch begroten is ons inziens het opnemen van de begroting GRJR 2026/meerjarenraming 2027 – 2029 en tegelijkertijd de resterende taakstelling RBOK voor Nissewaard. Deze begroting laat immers enerzijds de impact van de begroting GRJR 2026/meerjarenraming 2027 – 2029 zien en anderzijds het dempend effect van de maatregelen RBOK. In dit kader wordt aan de toezichthouder, de provincie Zuid-Holland, voorgelegd om de begroting GRJR 2026/meerjarenraming 2027 – 2029 op te nemen en tegelijkertijd de resterende bezuinigingstaakstelling RBOK voor Nissewaard.

Zie tabel 3 voor wat de ontwerpbegroting GRJR 2026/meerjarenraming 2027 – 2029 en de RBOK voor Nissewaard betekenen en het voorstel aan de raad voor de verwerking in de Perspectiefnota 2026 hiervan. De GRJR-meerjarenraming 2027 – 2029 houdt geen rekening met de indexatie na 2026. Wel met de trendmatige groei van de zorgkosten zoals opgenomen in de Kadernota GRJR 2026. Het meerjarenperspectief toont de op dit moment meest realistische verwachting voor de komende jaren. Dit perspectief maakt duidelijk dat kostenbesparende maatregelen nodig zijn. Hiervoor is de RBOK vastgesteld. o

-

-

-

-

-

-

Tabel 3: Verwerking in Perspectiefnota Nissewaard 2026 voor GRJR2 GRJR-niveau

Begroting 2026

Raming 2027

Raming 2028

Raming 2029

2 De bedragen in dit raadsvoorstel hebben betrekking op de door de uitvoeringsorganisatie GRJR ingekochte en

gesubsidieerde regionale specialistische jeugdhulp (en lasten uitvoeringsorganisatie GRJR). Dit betreft enerzijds de specialistische jeugdhulp opgenomen in de GRJR-begroting (= bijdrage) en anderzijds de specialistische jeugdhulp in onze eigen begroting (= als voorschot opgenomen in de bijlage van de GRJR-begroting).

datum

25 juni 2025

zaaknummer

pagina

452331

11 van 13

Ontwerpbegroting GRJR 2026 en meerjarenraming 2027 – 2029*

441.083.004

467.052.221

496.699.473

530.657.669

Niet in de begroting GRJR 2026/ meerjarenraming 2027-2029 verwerkte RBOK (cumulatief; afgerond)

-18.300.000

-45.800.000

-78.400.000

-78.400.000

Begroting 2026

Raming 2027

Raming 2028

Raming 2029

37.031.227**

39.324.116

41.949.164

44.965.030

Beschikbare middelen in de begroting Nissewaard voor GRJR 2026-2029

37.068.890

39.616.924

42.532.933

42.532.933

Verschil tussen ontwerpbegroting GRJR 2026 /meerjarenraming en beschikbare middelen in begroting Nissewaard Invulling deel bezuinigingstaakstelling RBOK voor Nissewaard

37.663 Voordeel

292.808 Voordeel

583.769 Voordeel

2.432.097 Nadeel

37.663

292.808

583.769

583.769

GRJR voor Nissewaard Ontwerpbegroting GRJR 2026 en meerjarenraming 2027 – 2029

Knelpunt o.b.v. ontwerpbegroting GRJR 2026 /meerjarenraming incl. invulling deel bezuinigingstaakstelling RBOK 2029 (= 2.432.097 + 583.769) Resterende bezuinigingstaakstelling RBOK Nissewaard Voorstel aan de raad om als volgt te verwerken in de Perspectiefnota 2026: A. Invulling (deel) bezuinigingstaakstelling RBOK

3.015.866

-1.434.235

-3.390.958

-5.722.067

-5.722.067

2026

2027

2028

2029

37.663

292.808

583.769

583.769 3.015.866

B. Knelpunt GRJR o.b.v. ontwerpbegroting GRJR 2026/meerjarenraming 2027 - 2029 incl. invulling deel bezuinigingstaakstelling RBOK 2029

* De meerjarenraming is inclusief trendmatige groei en exclusief indexering ** Waarvan € 7.518.821 in GRJR-begroting (GRJR-besluiten) en € 29.512.406 in de gemeentelijke begroting (besluiten gemeente Nissewaard) ➢ Risico’s ontwerp begrotingswijziging GRJR 2025 en -begroting GRJR 2026/meerjarenraming - Het risico is aanwezig dat de werkelijkheid zich anders ontwikkelt. Dit geldt mede voor de opbrengsten van kostenbeheersingsmaatregelen RBOK. De GRJR-ramingen gaan aldus gepaard met onzekerheden over de trendmatige ontwikkeling/groei en de effectiviteit van kostenbeheersingsmaatregelen RBOK. - Een risico blijft de inzet van landelijk ingekochte jeugdhulp (LTA). Het gebruik van de LTAinzet was in 2024 groter dan begroot. De GRJR dringt al lang bij de VNG, die deze hulp inkoopt, aan op strakkere contractering en contractmanagement. - De transformatiekosten zijn eveneens een risico. Bij de transformatie van de gesloten jeugdhulp bleek landelijk dat de kosten hoog zijn. De ontwikkeling van alternatieven moet de komende jaren nog meer z’n beslag krijgen. Mogelijk zullen daar extra middelen voor moeten worden vrijgemaakt, al dan niet gecompenseerd door de rijksoverheid. Daarbij is er faillissement(sdreiging) van aanbieders in het bijzonder van aanbieders van gesloten jeugdhulp i.v.m. de vergaande beperking van dit aanbod. - De veiligheidsketen kind en gezin vormt eveneens een risico.

Er staat veel druk op de organisaties voor jeugdbescherming, jeugdreclassering en Veilig Thuis. Mede op aandringen van gemeenten stelt de GRJR strakke financiële kaders aan deze partijen, maar gemeenten

datum

25 juni 2025

-

zaaknummer

452331

pagina

12 van 13

zijn indirect ook verantwoordelijk voor het voldoen aan landelijke kwaliteitsnormen. Dat geeft een spanningsveld Aangezien de voorlopige indexering 2026 nog niet bekend was, is als indexering voor de ontwerpbegroting GRJR 2026/meerjarenraming ‘de correctie op de indexering 2024 + voorlopige indexering 2025’ meegenomen.

➢ Definitieve jaarstukken GRJR 2024 Definitieve jaarstukken GRJR 2024 bekend Na de vergadering van het college van B&W van 27 mei 2025 werd het raadsvoorstel aan u toegestuurd waarin o.a. aan u gevraagd werd om kennis te nemen van de voorlopige jaarstukken GRJR 2024. Inmiddels zijn de definitieve jaarstukken GRJR 2024 ter vaststelling aangeboden aan het AB GRJR van 27 juni 2025. Dit maakt dat, in navolging van uw commissie op 12 juni 2025, dit raadsvoorstel hieraan is aangepast. Op basis van dit voortschrijdende inzicht zijn de definitieve jaarstukken GRJR 2024 (+ bijlage) mede in de Jaarstukken 2024 van Nissewaard verwerkt. De definitieve jaarstukken GRJR 2024 zijn voor de gemeente Nissewaard aanmerkelijk positiever dan de voorlopige jaarstukken GRJR 2024. Definitieve jaarstukken GRJR 2024 t.o.v. voorlopige jaarstukken GRJR 2024  Waar de voorlopige jaarstukken GRJR 2024 nog een nadeel lieten zien van € 1.156.000 voor Nissewaard. Laten de definitieve jaarstukken GRJR 2024 een nadeel zien van € 150.998 voor Nissewaard.  De verschillen ontstaan voornamelijk doordat met de definitieve productiegegevens van de aanbieders per 1 april 2025 de schattingen en voorzichtigheidsmarges in de voorlopige jaarstukken GRJR 2024 konden worden aangescherpt.

Specifiek voor Nissewaard zitten de grootste verschillen tussen de voorlopige en definitieve jaarstukken GRJR 2024 op perceel C ‘langdurig verblijf’ en perceel E ‘ambulante hulp’. Bij de voorlopige jaarstukken GRJR 2024 zit op deze percelen een veel groter nadeel dan bij de definitieve jaarstukken GRJR 2024.  Puur o.b.v. van de definitieve jaarstukken GRJR 2024 (deelnemersbijdrage + voorschot) hebben we een nadeel van € 150.998. Echter in de tweede tussenrapportage 2024 Nissewaard is rekening gehouden met een tekort en is de begroting structureel opgehoogd met € 328.209. Deze middelen zijn op een GRJR-stelpost geplaatst. Deze GRJR-stelpost wordt nu ingezet waardoor er per saldo een voordeel in de jaarstukken 2024 Nissewaard is opgenomen van € 177.211. Zie hieronder de nadere toelichting op de definitieve jaarstukken GRJR 2024. Nadere toelichting definitieve jaarstukken GRJR 2024  Zoals vermeld zijn in dit raadsvoorstel steeds de totale lasten van de door de uitvoeringsorganisatie GRJR ingekochte en gesubsidieerde specialistische jeugdhulp (en lasten uitvoeringsorganisatie GRJR) opgenomen. In tegenstelling tot voorheen, is hiervan een deel in de GRJR-jaarstukken opgenomen (de deelnemersbijdrage). In de bijlage van de GRJRjaarstukken 2024 is het overige deel opgenomen (het voorschot).

De totale lasten voor de gemeenten bestaan uit de deelnemersbijdragen (jaarstukken GRJR 2024) en de voorschotten (opgenomen in de bijlage jaarstukken GRJR 2024).  In de eerste tussenrapportage 2024 Nissewaard (PPN 2025) is voor de GRJR een nadeel genomen van € 4.458.232. Waarna in de tweede tussenrapportage 2024 Nissewaard een aanvullend nadeel is genomen van € 328.209 dat op een stelpost GRJR is gezet.  Op basis van de jaarstukken GRJR 2024 (+ bijlage) gaat Nissewaard van een deelnemersbijdrage/voorschot ad € 29.849.035 naar een realisatie van € 30.000.033. Op basis hiervan dient Nissewaard een aanvullende bijdrage van € 150.998 te voldoen. Dit bedrag is als nog te betalen post in de jaarstukken 2024 Nissewaard opgenomen. De stelpost GRJR ad € 328.209 wordt ingezet om het tekort bij de jaarstukken GRJR 2024 (+ bijlage) ad

datum

25 juni 2025

zaaknummer

pagina

452331

13 van 13

€ 150.998 te dekken. Na verrekening met de stelpost resteert een voordeel van € 177.211. Zie onderstaande tabel. De totale realisatie op GRJR-niveau o.b.v. de jaarstukken GRJR 2024 (+ bijlage) bedraagt € 349.110.952. Deze bestaat uit de deelnemersbijdragen ad € 83.914.832 en de voorschotten ad € 265.196.120. Voor Nissewaard bedraagt de totale realisatie € 30.000.033 waarvan een deelnemersbijdrage ad € 6.713.245 en een voorschot ad € 23.286.788. Betreft gemeente Nissewaard t.a.v. door GRJR ingekochte specialistische jeugdhulp, GRJR-subsidieverlening en uitvoeringskosten GRJR

Lasten 2024 (in €)

Initiële inleg GRJR 2024 Nadeel in 1e Turap 2024 Nissewaard (PPN 2025) Begrote middelen GRJR 2024 (deelnemersbijdrage + voorschot) Jaarstukken GRJR 2024 (+ bijlage) Nog te betalen o.b.v. jaarstukken GRJR 2024 (+ bijlage)

25.390.803 4.458.232 29.849.035 30.000.033 150.998

Nadeel in 2e Turap 2024 Nissewaard (= stelpost GRJR) Totaal begrote middelen GRJR 2024 (deelnemersbijdrage + voorschot + stelpost GRJR) Voordeel

328.209 30.177.244 177.211

7. Communicatie van het besluit Op basis van dit besluit zal de zienswijze verstuurd worden aan het Dagelijks Bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rijnmond. 8. Realisatie van het besluit De GRJR zal op basis van de ingediende zienswijzen van de gemeenten zo nodig de stukken aanpassen en indienen bij de provincie. 9. Bijlagen • Aanbiedingsbrief jaarstukken GRJR 4523372 • Raadsbesluit 4523742 • Definitieve jaarstukken GRJR 2024 • Ontwerp begrotingswijziging GRJR 2025 • Ontwerp begroting GRJR 2026/meerjarenraming 2027 - 2029 • Concept Zienswijze begrotingswijziging 2025 en begroting 2026/meerjarenraming GRJR Nissewaard 4523745 10. Advies Commissie De fracties van Nissewaard Lokaal, VOOR Nissewaard, CDA, Jong Nissewaard, GroenLinks en Lijst Verweij behouden de mening voor, de overige aanwezige fracties adviseren positief. (Niet aanwezig PVV Nissewaard, Belang van Nissewaard en Lijst Spanjersberg). de secretaris,

M. Visscher

de burgemeester,

F. van Oosten