Voorstel onttrekking reserve centrummiddelen; raadsvoorstel

Burgemeester en Wethouders

Aan de Raad

datum 9 januari 2024

casenummer 006883

bijlagen

eenheid Maatschappelijke Ontwikkeling

betreft

Voorstel onttrekking reserve centrummiddelen

Samenvatting : De gemeente Nissewaard voert thans als centrumgemeente het beschermd wonen en de maatschappelijke opvang uit voor de vier gemeenten op de Zuid-Hollandse Eilanden. De samenwerkende gemeenten achten het noodzakelijk om meer te doen aan lokale preventie en nazorg om zo de instroom in regionaal beschermd wonen en regionale maatschappelijke opvang te beperken en de uitstroom te vergroten. Dit door eenmalig € 12.000.000 uit de reserve centrummiddelen beschikbaar te stellen voor de vier ZHE-gemeenten voor preventie en nazorg en om de zorg voor cliënten zonder een hoog complexe zorgvraag en zonder de behoefte aan 24/7 toezicht en begeleiding te kunnen voorbereiden en (beter) uit te voeren. Hiermee kunnen de gemeenten lokale voorzieningen bekostigen. Door deze middelen lokaal te benutten, realiseren we tevens onze doelstelling om de reserve centrummiddelen niet meer dan nodig aan te laten groeien. Gevraagd Raadsbesluit: De raad wordt voorgesteld te besluiten om: 1. Eenmalig € 12 miljoen te onttrekken aan de reserve centrummiddelen in 2024 t.b.v preventie- en nazorgmaatregelen door de 4 samenwerkende ZHE-gemeenten: GoereeOverflakkee, Hoeksche Waard, Nissewaard en Voorne aan Zee. 2. Het bedrag ad € 12 miljoen als volgt te verdelen over de vier ZHE-gemeenten: - € 4 miljoen: in de vorm van een gelijk vast bedrag per gemeente (€ 1 miljoen per gemeente) - € 8 miljoen: o.b.v.

de procentuele verdeling volgens het objectieve verdeelmodel van het Rijk (conform de septembercirculaire 2021). 3. De financiële consequenties van bovenstaande besluiten middels begrotingswijziging 2024R6001, conform financiële paragraaf te verwerken, hierbij wordt: - € 3.513.740 toegevoegd aan de lokale budgetten van de gemeente Nissewaard - € 2.478.920 overgemaakt naar de gemeente Goeree-Overflakkee - € 2.936.498 overgemaakt naar de gemeente Hoeksche Waard - € 3.070.842 overgemaakt naar de gemeente Voorne aan Zee

datum

9 januari 2024

casenummer

pagina

2 van 6

1. Inleiding Aanleiding De gemeente Nissewaard voert als centrumgemeente het beschermd wonen (BW) en de maatschappelijke opvang (MO) uit voor de vier gemeenten van de Zuid-Hollandse Eilanden. De landelijke context is dat er een doordecentralisatie op de planning staat voor beschermd wonen. Conform landelijke planning start de doordecentralisatie per 2025. Verder uitstel van de doordecentralisatie is niet uit te sluiten. De intentie van de vier gemeenten is de samenwerking voort te zetten, zelfs na eventuele doordecentralisatie in de toekomst. Vanuit de regionale samenwerking zien we voordeel van sterkere lokale gemeenten. Passend binnen onze visie is dat men lokaal ook goed georganiseerd en ingericht is. Hierbij is het van belang dat men ook gericht op lokale vraag aanbod kan leveren, passend bij de lokale kleur. Lokale gemeenten zien zich gesteld voor de lokale opdracht om wonen voor diverse kwetsbare doelgroepen (beter) mogelijk te maken en om (langdurige) dak- en thuisloosheid zoveel mogelijk te voorkomen. Ook daar is budget voor nodig. Aangezien er een aanzienlijke reserve centrummiddelen is opgebouwd, heeft de Stuurgroep OGGZ+ (Openbare Geestelijke Gezondheidszorg) verzocht deze gedeeltelijk te kunnen inzetten voor preventie en nazorg in de vier ZHE-gemeenten.

Bestuurlijk belang Voor alle vier de ZHE-gemeenten, waaronder ook Nissewaard, is het belangrijk om preventie en nazorg te versterken om instroom in BW en MO te beheersen en de uitstroom te vergroten. De wens van de Rijksoverheid om minder instroom in en meer uitstroom uit de Wlz (Wet langdurige zorg) te hebben, vergroot de noodzaak om als gemeenten maatregelen te nemen voor betere beheersing van in- en uitstroom bij BW en MO. De gemeente Nissewaard is in ieder geval nog tot en met 2024 centrumgemeente en beheert daarvoor de budgetten BW en MO en de reserve centrummiddelen. Onttrekking aan de reserve centrummiddelen vereist een besluit van de raad van Nissewaard. Centrale vraag Gaat de raad akkoord om een deel van de reserve centrummiddelen in te zetten voor incidentele lasten voor lokale voorzieningen ten behoeve van opvang en begeleiding van kwetsbare doelgroepen in de vier ZHE-gemeenten? 2. Beoogd maatschappelijk resultaat Goede ondersteuning nu én in de toekomst van inwoners van de Zuid-Hollandse Eilanden die zich bevinden in een zeer kwetsbare periode van hun leven, waarmee we hen perspectief bieden op maatschappelijk herstel. 3.

Kader -Gemeentewet -WMO 2015 -Door het Rijk voorgenomen doordecentralisaties van BW en MO -Besluit Begroting en Verantwoording -Gemeenschappelijk Toezichtskader -Samenwerkingsovereenkomst intergemeentelijke samenwerking op de Zuid-Hollandse Eilanden Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang. -Regionaal plan BW/MO -Het plan Een beschermd Thuis op de Zuid Hollandse Eilanden 4. Argumentatie Zie tabel 1 voor het verloop van de reserve centrummiddelen. Aangezien de richtlijn voor de reserve centrummiddelen € 8 miljoen is, kan in 2024 maximaal € 12 miljoen aan de reserve worden onttrokken. Het voorstel is om deze middelen voor een bedrag ad € 4 miljoen te verdelen over de gemeenten in de vorm van een gelijk vast bedrag per gemeente en voor € 8 miljoen o.b.v. de

datum

9 januari 2024

casenummer

pagina

3 van 6

procentuele verdeling volgens het objectieve verdeelmodel van het Rijk. Zie tabel 2 voor de bedragen per gemeente. Het hebben van passende faciliteiten voor de cliëntgroep en versterking van preventie en nazorg. Lokale woonvoorzieningen voor inwoners met minder zware problematiek, die niet in aanmerking komen voor regionale beschermd wonen vormen of maatschappelijk opvang. Zowel voor de cliënt (meer passende zorg, niet onnodig zwaar, makkelijker uitstromen en beter functioneren na uitstroom) als voor de gemeenten (financieel, minder druk op het eigen apparaat en op de beperkte capaciteit van zorgaanbieders) biedt dit voordelen. Zie hiervoor ook college-advies CA00393, waarin wordt verzocht om naast de eenmalige onttrekking aan de reserve centrummiddelen vanaf 2024, zo lang als het uitstel van de doordecentralisatie Beschermd Wonen duurt, ieder jaar te beoordelen of het financieel gezien mogelijk en verantwoord is om volgens het ingroeipad een bedrag uit te keren aan de 4 regiogemeenten. Dit is om de middelen te besteden aan waarvoor deze bedoeld zijn en ter voorkoming van het opnieuw laten aangroeien van de reserve centrummiddelen. Reserve centrummiddelen De reserve centrummiddelen fungeert als buffer voor fluctuaties, tegenvallers en incidentele maatregelen. Op basis van de huidige informatie en risico’s is de richtlijn voor de reserve centrummiddelen € 8 miljoen.

Op basis van deze richtlijn kan worden besloten tot vrijval uit de reserve centrummiddelen. Hierbij zijn de volgende risico’s in ogenschouw genomen: - Landelijke beleidswijzigingen: Risico’s zijn de plannen om de instroom in Wlz-BW te beperken. Dit kan leiden tot hogere aantallen cliënten in Wmo-BW. Ook het nieuwe stelsel van BW, conform landelijke planning per 1-1-2025 (doordecentralisatie en woonplaatsbeginsel), kan leiden tot andere financiële uitkomsten voor de regio. Gezien de hoogte van het regionale budget in de nieuwe situatie vanaf 1-1-2025, verwacht de Rijksoverheid een stijgend aantal BW-cliënten in onze regio. De richtlijn voor het bedrag om deze risico’s op te kunnen vangen is moeilijk in te schatten. We gaan uit van het eerder ook door de Stuurgroep OGGZ+ bekrachtigde bedrag van € 4 miljoen. - Regionale frictiekosten: De onderlinge financiële afspraken in de regio voor de periode vanaf 1-1-2025 staan nog niet vast. Ter dekking van mogelijke frictiekosten bij het veranderen van de samenwerkingsconstructie, die met name voor de centrumgemeente spelen, is eveneens een buffer nodig voor subsidieverplichtingen. In de praktijk kunnen deze worden verminderd als we goede afspraken maken over continuering van de dienstverlening in een andere vorm. We gaan hier in totaal eveneens uit van € 4 miljoen. 5.

Maatschappelijk draagvlak Het draagvlak bij de overige ZHE-gemeenten is er. Het is (ook) in hun voordeel. Maatschappelijk is het ook wenselijk (geen te zware zorg maar passende zorg, betere integratie in maatschappij), mits ook voor de groep met hoogcomplexe zorg en 24/7 toezicht voldoende capaciteit beschikbaar blijft. 6. Financiële consequenties Reserve centrummiddelen: - De centrumgemeentemiddelen die de gemeente Nissewaard vanuit de rijksoverheid ontvangt, worden uitsluitend besteed aan uitvoering van de centrumtaken voor de regio ZHE. De reserve centrummiddelen fungeert als buffer voor fluctuaties, tegenvallers en incidentele maatregelen. Doordat de niet opgemaakte centrumgemeentemiddelen jaarlijks gedoteerd zijn aan de reserve centrummiddelen, is een positieve reserve ontstaan. - Onttrekkingen aan de reserve centrummiddelen gelden als dekkingsmiddel voor incidentele lasten. - Zoals aangegeven onder het kopje argumentatie is o.b.v. de huidige informatie en risico’s de richtlijn voor de reserve centrummiddelen € 8 miljoen. De bepaling van deze richtlijn is afgestemd met de Stuurgroep OGGZ+. Op basis van deze richtlijn kan worden besloten tot een vrijval uit de reserve centrummiddelen ad € 12 miljoen. Zie tabel 1 voor het

datum

casenummer

9 januari 2024

pagina

4 van 6

verloop van de reserve centrummiddelen. Tabel 1: Verloop reserve centrummiddelen 2023-2027 (op begrotingsbasis; bedragen * € 1.000) Item/Jaar Saldo 1 januari Plan geweld hoort nergens thuis 2021 - 2023 ZHE (uitvoeringskosten en projectleiding) 1e vrijval reserve centrummiddelen in 2023

2023 24.134 -510

Verlenging pilot Hobbemastraat van jan. t/m juni 2023 Decembercirculaire 2022 Overheveling 2022 - 2023 Tweede tussenrapportage 2023 Te besluiten inzake 2e vrijval reserve centrummiddelen: 2e vrijval reserve centrummiddelen in 2024 (dit raadsvoorstel) Saldo 31 december

-159 25 -416 4.000

2024 20.074

2025 8.074

2026 8.074

2027 8.074

-12.000 8.074

8.074

8.074

8.074

-7.000

20.074

Voorstel onttrekking reserve centrummiddelen: - Het voorstel is om in 2024 een bedrag ad € 12 miljoen aan de reserve centrummiddelen te onttrekken en dit bedrag als volgt over de vier gemeenten te verdelen. o € 4 miljoen: in de vorm van een gelijk vast bedrag per gemeente (€ 1 miljoen per gemeente) o € 8 miljoen: o.b.v. de procentuele verdeling volgens het objectieve verdeelmodel van het Rijk (septembercirculaire 2021). Zie tabel 2 voor de verdeling over de vier ZHE-gemeenten van de vrijval uit de reserve centrummiddelen ad € 12 miljoen. Tabel 2: Verdeling vrijval uit reserve centrummiddelen GEMEENTE

Goeree-Overflakkee Voorne aan Zee Hoeksche Waard Nissewaard Totaal

VAST BEDRAG

€ 1.000.000 € 1.000.000 € 1.000.000 € 1.000.000 € 4.000.000

PROCENTUELE VERDELING OBJECTIEF VERDEELMODEL 18,4865 25,8855 24,2062 31,4217 100,0000

BEDRAG obv OBJECTIEF VERDEELMODEL € 1.478.920 € 2.070.842 € 1.936.498 € 2.513.740 € 8.000.000

TOTAAL BEDRAG

€ 2.478.920 € 3.070.842 € 2.936.498 € 3.513.740 € 12.000.000

Conform tabel 2 zal de gemeente Nissewaard in 2024 incidenteel, voor lokaal gebruik, een bedrag ad € 3,5 miljoen vanuit de reserve centrummiddelen ontvangen. De overige gemeenten zullen in 2024 tezamen een incidenteel bedrag ad € 8,5 miljoen ontvangen. Verwerking financiële consequenties vrijval reserve centrummiddelen: - Middels de begrotingswijziging 2024R6001 worden de financiële consequenties conform tabel 2 verwerkt. Hierbij wordt € 12 miljoen aan de reserve centrummiddelen onttrokken. - Het bedrag voor Goeree-Overflakkee, Hoeksche Waard en Voorne aan Zee ad € 8.486.260 wordt toegevoegd aan het budget Beschermd Wonen 2024 (6904904020501) waarna de betreffende bedragen conform tabel 2 worden overgemaakt naar deze gemeenten. - Nissewaard: o De raad van Nissewaard heeft reeds besloten om, de middelen voor Nissewaard

datum

casenummer

pagina

9 januari 2024

5 van 6

o

o

ad € 3.513.740 te bestemmen voor het beleidsplan Beschermd Thuis in Nissewaard excl. een bedrag ad € 1 miljoen, dit bedrag wordt ter beschikking gesteld voor de Hoogwerfsingel 2. Zie tabel 3. Aangezien het traject inzake de vrijval uit de reserve centrummiddelen nog liep ten tijde van de vaststelling van het beleidsplan Beschermd Thuis in Nissewaard, heeft de raad van Nissewaard besloten om een bedrag ad € 1.874.047 te onttrekken aan de reserve sociaal domein waarbij het uitgangspunt is dat dit gecompenseerd wordt vanuit de vrijval uit de reserve centrummiddelen (betrof voorfinanciering vanuit de reserve sociaal domein). Deze compensatie wordt met dit raadsbesluit geëffectueerd. Dit betekent dat conform besloten in het beleidsplan Beschermd Thuis in Nissewaard een bedrag ad € 1.874.047 terugvloeit in de reserve sociaal domein. Zie tabel 4 voor het verloop van de reserve sociaal domein. Het resterende bedrag ad € 639.693 komt, conform besloten door de raad, eveneens ten gunste van het beleidsplan Beschermd Thuis in Nissewaard en zal worden geboekt op het budget Lokaal Beschermd Wonen 2024. Zie tabel 3.

Tabel 3: Financiële verwerking 2e vrijval uit reserve centrummiddelen t.b.v. gemeente Nissewaard Betreft T.b.v. Hoogwerfsingel 2

Bedrag € 1.000.000

Budgetnummer/kostensoort  Budget lokale preventie MO 2024: 609782 - 4060104: € 125.000 609782 – 4020505: € 375.000 

Compensatie reserve SD van waaruit het is voorgefinancierd T.b.v. beleidsplan Beschermd Thuis in Nissewaard Totaal 2e vrijval uit reserve centrummiddelen t.b.v. gem. Nissewaard

€ 1.874.047 € 639.693

Budget lokale preventie MO 2025: 609782 - 4060104: € 125.000 609782 – 4020505: € 375.000

Reserve Sociaal Domein 2024 Lokaal beschermd wonen 2024 (6097834020501)

€ 3.513.740

Tabel 4: Verloop Reserve Sociaal Domein (na compensatie Reserve SD uit Reserve centrummiddelen) RESERVE SD (bedragen * € 1.000) Saldo 1 januari Reeds besloten onttrekkingen begr 23-2027 Reeds besloten stortingen begr 23-2027 Onttrekking flexibele schil WI&I Dotatie uit Reserve Centrummiddelen (betreft compensatie voorfinanciering uit Reserve Sociaal Domein) Resultaat jaarrekening 2023 Sociaal Domein Saldo 31 december*

2023 12.332 -5.147 2.397

2024 9.581 -412

2025 10.443 -300

2026 10.143 -50

2027 10.093

10.143

10.093

10.093

-600 1.874 PM 9.581

10.443

* Waarvan middelen SPUK Oekraine: € 3,7 miljoen

7. Communicatie van het besluit Er wordt vanuit de centrumgemeente informatie verstrekt aan de lokale gemeentes om een raadsinformatiebrief op te stellen. Tevens zijn wij als centrumgemeente voornemens om een radenbijeenkomst te organiseren over dit onderwerp in het eerste kwartaal van 2024. 8. Realisatie van het besluit Na vaststelling door de raad, zal het college het besluit uitvoeren. De portefeuillehouder bespreekt in de stuurgroep OGGZ+ met de portefeuillehouders van de gemeenten Hoeksche Waard, GoereeOverflakkee en Voorne aan Zee, de uitvoering van dit besluit.

datum

9 januari 2024

casenummer

pagina

6 van 6

9. Bijlagen -10. Advies Commissie

de secretaris,

de burgemeester,