Visie op informatievoorziening Nissewaard 2021-2024

1

Inleiding Smartphones, computers, artificial intelligence, Internet of Things, Smart Cities, robotisering, big data, gebruik van apps….

leefwereld van de inwoner en ondernemer van Nissewaard. De digitale agenda 20241 van de VNG is als richtinggevend kader gebruikt.

Onze visie bestaat uit vier pijlers. Digitale transformatie Onze gedigitaliseerde samenleving vraagt steeds meer om een flexibele, transparante en betrouwbare gemeente die aansluit op deze ontwikkelingen. Waar digitalisering bij de gemeente in eerste instantie vooral neerkwam op het overzetten van papier naar de computer, zien we nu dat informatievoorziening en de technologische ontwikkelingen een steeds grotere rol krijgen in het primaire proces. Het gaat over veranderingen in de manier van werken, over de wijze van communicatie ,over hoe we onze dienstverlening organiseren en maatschappelijke vraagstukken op- en aanpakken. Digitalisering verandert onze manier van werken ingrijpend en is tegelijkertijd essentieel om onze organisatie draaiende te houden. De uitbraak van het coronavirus en de gevolgen daarvan hebben de afhankelijkheid van digitalisering meer dan ooit ook aangetoond. Koers bepalen Met deze I-visie geeft de raad richting in de komende jaren hoe de gemeente Nissewaard vorm wil geven aan haar rol in de transitie van de digitale samenleving. Hiermee kunnen we inspelen op de vragen van de veranderende samenleving en de mogelijkheden die technologische ontwikkelingen en het gebruik van data bieden. Met als doel diensten en producten die aansluiten bij de

Pijler 1 Digitale dienstverlening Pijler 2 Samenwerken aan maatschappelijke opgaven Pijler 3 Robuuste en adaptieve informatiesystemen Pijler 4 Informatieveiligheid en privacybescherming

In de afgelopen jaren hebben we al met elkaar kunnen werken aan een stevige digitale basis, die het mogelijk maakt om in de toekomst onze dienstverlening en de aanpak van maatschappelijke opgaven kansen te benutten en te geven. In onze digitale transformatie blijft de inwoner het uitgangspunt en zijn we betrouwbaar en transparant in het gebruik van informatie. We willen de komende jaren in eerste instantie gebruik maken van innovatieve oplossingen die zichzelf al hebben bewezen. Maar staan ook open om met andere partners samen te werken om tot innovatieve oplossingen te komen om maatschappelijke opgaves aan te pakken.

1 https://vng.nl/sites/default/files/2020-05/digitale_agenda_gemeenten-2024_vng.pdf

2

Digitale dienstverlening



We maken digitale dienstverlening gemakkelijker door onze website nog beter toegankelijk en begrijpelijk in te richten.  We werken verder aan het veilig en makkelijk inloggen voor onze producten. Authenticatie en identificatie vormen de basis.  We monitoren regelmatig hoe onze diensten en producten worden ervaren.  We gaan voor een klanttevredenheid van minimaal een 7.

3

Pijler 1 Digitale dienstverlening Passende dienstverlening Digitale inclusie We werken vanuit de bedoeling door aan te sluiten bij de behoefte van de inwoners. In ons werk staat de inwoner en ondernemer van Nissewaard centraal. Dit zijn de belangrijkste uitgangspunten voor onze manier van werken. We ontwikkelen passende dienstverlening en onze digitale diensten en producten zijn vindbaar, toegankelijk en begrijpelijk. We passen onze processen daarop aan en maken daarbij gebruik van nieuwe technologische mogelijkheden. Als organisatie zetten we in op het ontwikkelen van kennis, vaardigheden, competenties op het gebied van informatie en digitalisering Passende dienstverlening Digitaal waar het kan, vanuit het perspectief van de inwoner of ondernemer In het klantcontact gaan we uit van ‘online waar het kan en persoonlijk contact waar het vanuit de logica en mogelijkheden van de ontvanger nodig is’. In onze dienstverlening gaan we uit van de standaard, maar is er ruimte voor maatwerk. De gemeentelijke website is het digitale loket en logische startpunt waar achterliggende voorzieningen worden ontsloten. Betrouwbaarheid en veiligheid zijn daarbij het uitgangspunt. Onze inwoners verwachten van de gemeente dienstverlening die snel, simpel en via de verschillende kanalen kan worden geregeld en dat statusinformatie en andere gegevens van hen doorlopend beschikbaar zijn.

Onze website kenmerkt zich als toegankelijk, begrijpelijk en producten en diensten zijn vindbaar. We streven ernaar om zaken zoveel mogelijk digitaal af te handelen, maar de klant houdt altijd keuzevrijheid voor het kanaal dat hij/zij gebruikt om te communiceren met de gemeente. 2

Om onze dienstverlening beter te laten aansluiten op de leefwereld van inwoners, ondernemers en instanties, brengen we in kaart hoe inwoners en ondernemers de dienstverlening van onze gemeente ervaren, zodat we onze processen vanuit het perspectief van hen beter kunnen inrichten en blijven verbeteren. Digitale inclusie Vindbaar, toegankelijk en begrijpelijk Steeds meer diensten en producten van onze gemeente worden digitaal aangeboden via de website. Een groot deel van onze inwoners en ondernemers maken hier graag gebruik van. Maar voor sommigen levert dit ook problemen op. Bijvoorbeeld doordat zij geen gebruik kunnen maken van digitale apparaten, beperkte vaardigheden hebben of niet de gewenste informatie kunnen vinden of leveren. We willen dat onze dienstverlening voor iedereen vindbaar, toegankelijk en begrijpelijk2 is. Dus ook voor hen die minder digitaal vaardig zijn. We zorgen dat nieuwe diensten en producten meteen geschikt en bruikbaar voor iedereen zijn. Rond de 2,5 miljoen Nederlanders vinden het moeilijk om te werken met digitale apparaten, zoals een computer, smartphone of tablet. 1,2 miljoen Nederlanders hebben nog nooit internet gebruikt. Ook op het werk zorgt digitalisering vaak voor problemen. Soms zorgt het ervoor dat mensen hun werk niet goed kunnen doen.

https://vng.nl/sites/default/files/2020-03/def-brochure-digitale_inclusie-2020.pdf

4

Samenwerken aan maatschappelijke opgaven

    

We zien digitale innovatie als een kans voor het oplossen van maatschappelijke opgaven en willen dit binnen onze mogelijkheden ook zoveel mogelijk benutten We willen samenwerken met onze partners om maatschappelijke uitdagingen aan te gaan door het stimuleren en faciliteren van innovatieve ontwikkelingen en een hoogwaardige digitale infrastructuur. We zetten in op informatiegestuurd werken om onze diensten en producten verder te verbeteren. We hanteren een open data beleid: we streven naar openheid en transparantie maar willen tegelijkertijd zorgvuldig, bewust en veilig omgaan met gegevens. We betrekken inwoners bij wat we doen en maken gebruik van de nieuwe digitale mogelijkheden .

5

Pijler 2 Samenwerken aan maatschappelijke opgaven Digitale innovaties voor maatschappelijke opgaven Informatiegestuurd werken Digitale participatie

sociaal domein in samenwerking met onze partners. Deels zullen deze ontwikkelingen onderdeel zijn van het beleid en de uitvoering ervan. Deels door als gemeente te zorgen dat de benodigde randvoorwaarden voor inwoners en ondernemers zijn ingevuld. We ontdekken de komende jaren graag welke rol wij als gemeente daarin kunnen vervullen.

Digitale innovaties voor maatschappelijke opgaven Het gebruik van digitale oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken Nieuwe technologieën en slim gebruik van data zien wij als veelbelovende oplossingen op bijvoorbeeld het gebied van mobiliteit, duurzaamheid, zorg en veiligheid. Het gebruik van sociale zorgrobots, kunstmatige intelligentie, en sensoren die activiteiten kunnen meten. Het internet of things; lantaarnpalen die melden dat ze defect zijn, afvalbakken die melden dat ze vol zijn etc. De kansen die digitale innovatie in de aanpak van maatschappelijke opgaven geeft, willen we steeds beter benutten. We maken vooral gebruik van technologie die zichzelf heeft bewezen, maar staan ook open om zelf met innovatieve oplossingen te komen. We zien digitale connectiviteit als een sterke economische factor voor het vestigingsklimaat en thuis. Het kunnen beschikken over snel internet is voor veel mensen belangrijk om prettig te wonen en thuis te kunnen werken. Een hoogwaardige digitale infrastructuur zien wij daarbij als onmisbaar.

Informatiegestuurd werken Gebruik data om te kennen en te verbeteren Door de digitalisering komen er grote hoeveelheden gegevens en informatie beschikbaar. Deze data kan worden gebruikt om de processen van de gemeente te sturen. We zien informatiegestuurd werken als voorwaarde om in de toekomst beleid te ontwikkelen en de gemeentelijke taken goed en efficiënt uit te kunnen voeren. Door het combineren van gegevens worden zaken duidelijk die voorheen niet zichtbaar waren en kunnen nieuwe initiatieven ontwikkeld worden en dienstverlening daarop aangepast worden. Dit biedt ons de kans om een antwoord te vinden voor maatschappelijke opgaven, de dienstverlening en de zorg verder te verbeteren, slimmer onze gemeentelijke eigendommen in de openbare ruimte te beheren en te handhaven. Maar ook de ondersteunde werkprocessen kunnen hiermee efficiënter worden ingericht. Uitgangspunt in het gebruik van data is het wettelijke kader.

Samenwerken aan innovatieve oplossingen We werken steeds vaker samen met partners om oplossingen te vinden voor uitdagingen in de samenleving. Daarbij wordt ook steeds meer gebruik gemaakt van digitale oplossingen. Ook Nissewaard wil gebruik maken van deze mogelijkheden om in de toekomst, met de benodigde financiële middelen, goede resultaten te kunnen blijven behalen. Daarnaast zien wij voor de gemeente ook een rol weggelegd voor het stimuleren en faciliteren van innovatieve ontwikkelingen in het fysiek en

Open data Het gebruik van data3 in de samenleving is door de digitalisering sterk toegenomen. Ook de gemeente gebruikt meer en slimmer data om beter beleid te maken en uitvoering te geven aan haar taken. We streven naar openheid en transparantie maar willen tegelijkertijd zorgvuldig, bewust en veilig omgaan met gegevens. Dit vraagt een blijvend evenwicht zoeken tussen inzage geven in gegevens en processen en het kunnen garanderen van zorgvuldig gebruik van gegevens.

3

http://waarstaatjegemeente.nl/ en https://www.vngrealisatie.nl/roadmap/wet-open-overheid

6

We hanteren als gemeente binnen het vastgestelde kader een open databeleid en stellen zoveel mogelijk open datasets voor een ieder beschikbaar. Uitgangspunt hierbij is dat het gebruik van data ten dienste moet staan van het maatschappelijk belang en bijdragen aan de leefbaarheid van onze dorpen en stad. We willen ook andere partijen stimuleren om data beschikbaar te stellen. 4

Digitale participatie We betrekken inwoners bij wat we doen Inwoners en ondernemers kunnen en willen steeds meer meedoen, meebeslissen en meepraten. We zien dat door de digitalisering mensen initiatieven kunnen nemen die een groot publiek kunnen bereiken. Buurtapps en platforms als amberalert.nl zijn mooie voorbeelden die de toegevoegde waarde van de participatiesamenleving laten zien. Naar aanleiding van COVID 19 is de ontwikkeling van digitale participatie in een stroomversnelling terecht gekomen. E-participatie5 maakt dat we inwoners in de huidige omstandigheden kunnen blijven betrekken bij nieuwe ontwikkelingen. Het betrekt inwoners op een toegankelijke en laagdrempelige manier bij onze gemeente. En ze kunnen informatie delen op een tijd en locatie die hun zelf het beste uitkomt. We willen nu maar ook in de toekomst wanneer fysieke bijeenkomsten weer mogelijk zijn meer gebruik maken van deze mogelijkheden.

4

https://publicaties.vngrealisatie.nl/2016/data-en-gemeenten/ 5 https://lokale-democratie.nl/cms/view/57979766/lokale-burgerparticipatie

5

7

Robuuste en adaptieve informatiesystemen

   

We geven vanuit een robuuste basis continu invulling aan de digitale en technologische ontwikkelingen om onze dienstverlening te laten aansluiten op de leefwereld van de inwoner We zien duurzame toegankelijkheid als een voorwaarde om als gemeente open en transparant te kunnen zijn. We maken onze informatie zoveel mogelijk openbaar (WOO). We zetten in op het ontwikkelen van (digitale) kennis, bewustwording en nieuwe vaardigheden bij de medewerkers.

8

Pijler 3 Robuuste en adaptieve informatiesystemen Standaardisatie en flexibiliteit Een nieuwe manier van werken Standaardisatie en flexibiliteit De snel opvolgende digitale en technologische ontwikkelingen vereisen een snelle aanpassing van beleid, werkprocessen, opleiden van medewerkers en de ICT-omgevingen waar ze op in grijpen. Om een toekomstgerichte, proactieve en moderne gemeente te blijven, willen we continu invulling geven aan deze ontwikkelingen. Tegelijkertijd is het ook een voorwaarde dat de gemeente een robuuste en stabiele werkomgeving kent, waarin de kwaliteit en continuïteit van de dienstverlening gewaarborgd is. We zoeken als gemeente voortdurend naar de juiste balans tussen deze twee spanningsvelden om ervoor te zorgen dat onze diensten en producten blijvend goed, efficiënt, beschikbaar en betrouwbaar zijn. Duurzame toegankelijkheid Duurzame toegankelijkheid houdt in dat overheidsinformatie vanaf het moment van ontstaan beschikbaar en bruikbaar is voor iedereen die daar recht op heeft en voor zolang noodzakelijk is. Tot voor kort werd bij het bewaren van informatie voornamelijk gedacht in papier of reguliere digitale stromen. Maar het geldt ook voor het kunnen ontvangen, opslaan, bewerken en terugvinden van beeld (en geluid).

Dit vraagt om datamanagement waarin onze informatie vindbaar is en in de tijd zolang wordt bewaard dat het beschikbaar en bruikbaar is voor iedereen die daar recht op heeft en voor zolang noodzakelijk is.

6

https://www.vngrealisatie.nl/onderwerpen/generieke-digitale-infrastructuur-gdi

7

https://vng.nl/artikelen/common-ground

Uitwisselen van gegevens Ons uitgangspunt is om transparant te zijn en verantwoording mogelijk te maken door actief overheidsinformatie openbaar te maken. Met inachtneming van de privacyregels, kunnen gegevens snel en veilig worden uitgewisseld, zowel intern als met andere overheden en ketenpartners. We haken zoveel mogelijk aan bij digitale voorzieningen die overheidsbreed worden gebruikt ten behoeve van dienstverlening aan burgers en ondernemers (Generieke Digitale Infrastructuur6). Ook de Common Ground7 zal een belangrijke bijdrage leveren aan een betrouwbare gegevensuitwisseling. Een nieuwe manier van werken Net als in andere sectoren veranderen ook bij het gemeentelijk apparaat de werkzaamheden ingrijpend, worden andere competenties en vaardigheden gevraagd waarin de gemeentelijke organisatie mee moet bewegen. Bij de aanpak van maatschappelijke opgaven wordt bijvoorbeeld steeds meer gebruik gemaakt van nieuwe technologieën en data-analyses. Dit vraagt om blijvend in te zetten op kennis, bewustwording en ontwikkeling van nieuwe vaardigheden bij de medewerkers. Door de COVID19 uitbraak heeft de gemeente versneld moeten inspelen op het realiseren van een werkplek waarin tijd-, en plaats onafhankelijk kan worden gewerkt. Dit zal in de komende jaren verder doorontwikkeld worden op basis van de behoeften enerzijds en de technologische ontwikkelingen in de markt anderzijds.

9

Informatiebeveiliging en privacybescherming

 Wij voldoen aan de gestelde richtlijnen van de Baseline Informatiebeveiliging Overheid.  We werken aan het versterken van onze eigen digitale weerbaarheid.  We zijn in staat bij digitale incidenten en –crises veerkrachtig en daadkrachtig met ketenpartners op te kunnen optreden.  We gaan rechtmatig en transparant met persoonsgegevens om.

10

Pijler 4 Informatiebeveiliging en privacybescherming Betrouwbaar Transparant Het delen en verbinden van informatie/data tussen overheid en inwoner is niet meer weg te denken in de gemeentelijke dienstverlening. Persoonlijke en gevoelige gegevens van inwoners worden toevertrouwd aan de gemeente. Zij moeten er dan ook op kunnen vertrouwen dat die informatie in veilige handen is. Betrouwbaar een betrouwbare overheid in de informatiesamenleving Informatiebeveiliging8 staat hoog op de agenda van Nissewaard. Het gebruik van data geeft ons niet alleen de mogelijkheden om maatschappelijke opgaven te realiseren maar brengt ook risico’s op het terrein van gegevensbescherming. Dit geldt voor ons in het gemeentehuis, maar ook daarbuiten. We zien de huidige ontwikkelingen van digitale criminaliteit en digitale incidenten in de samenleving en hebben daar aandacht voor. Een betrouwbare, beschikbare en correcte informatiehuishouding is essentieel voor de dienstverlening van gemeenten. Wij voldoen in ieder geval (minimale kader) aan de gestelde richtlijnen voor informatiebeveiliging. We zijn ons ervan bewust dat digitale incidenten en -crises altijd kunnen voorkomen en vaak ook verder reiken dan de gemeentelijke bedrijfsvoering. Wij zorgen ervoor weerbaar te zijn, maar nog meer, dat we voldoende herstelvermogen hebben om bij dergelijke incidenten op te kunnen treden.

We zoeken hiervoor de samenwerking op met onze partners

8

https://vng.nl/sites/default/files/2020-02/vng_agenda_digitale_veiligheid_2020-2024_def_0.pdf

9

https://autoriteitpersoonsgegevens.nl/nl/onderwerpen/overheid

Transparant Het is belangrijk dat er in onze organisatie voldoende bewustwording is van het belang van privacybescherming van privacygevoelige data van inwoners. En wat de impact kan zijn wanneer deze data op straat zou komen te liggen. We informeren inwoners en ondernemers welke persoonsgegevens we verwerken en waarom. We gaan daarbij rechtmatig, behoorlijk en transparant met persoonsgegevens om. Inwoners krijgen zoveel mogelijk de regie over hun gegevens. We zoeken voortdurend naar het evenwicht tussen transparant inzage geven in gegevens en processen en het gebruik van data en het kunnen garanderen van zorgvuldig gebruik van gegevens. De Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG)9 vormt het kader waaraan verwerkingen van persoonsgegevens moeten voldoen. We zorgen ervoor dat zowel bestuurders als ambtenaren zich hiervan bewust zijn en over de benodigde kennis beschikken om zorgvuldig om te gaan met persoonsgegevens. Daarnaast draagt ook het delen van kennis, ervaringen en vaardigheden met relevante partners bij aan de bestuurlijke bewustwording en handelingsperspectief.

11