Verordeningen MO, Jeugdhulp, Beschermd Wonen ZHE, MO en VO 2026; raadsvoorstel

Burgemeester en Wethouders

Aan de Raad Aan de Raad

datum

zaaknummer

bijlagen

eenheid

3 december 2025

4660127

2

Ontwikkeling MO

betreft

Verordening Jeugdhulp 2026, Verordening Maatschappelijk ondersteuning 2026, Verordening Maatschappelijke opvang en Vrouwenopvang Zuid-Hollandse Eilanden 2026, Verordening maatschappelijke ondersteuning in beschermde woonvormen Zuid-Hollandse Eilanden 2026. A Samenvatting: Voor u ligt de vernieuwde versie van de Verordening Jeugdhulp Nissewaard 2026, de Verordening Maatschappelijke Ondersteuning Nissewaard 2026, de Verordening Maatschappelijke Opvang en Vrouwenopvang Zuid-Hollandse Eilanden 2026 en de Verordening Maatschappelijke Ondersteuning in Beschermde Woonvormen Zuid-Hollandse Eilanden 2026. Gemeenten zijn wettelijk verplicht om bepaalde onderdelen van de Jeugdwet en de Wet Maatschappelijke Ondersteuning 2015 in een verordening vast te leggen. De actualisatie van de verordeningen is gebaseerd op ervaringen in de uitvoering en recente jurisprudentie. Daarnaast zijn in de verordening Jeugdhulp de grootste aanpassingen doorgevoerd, mede naar aanleiding van het Richtinggevend kader, wat voortkomt uit de Hervormingsagenda Jeugd en de uitkomsten van de inspanning reikwijdte binnen de taskforce Jeugd. Verder blijkt uit jurisprudentie dat regels zoveel mogelijk in de verordening zelf moeten worden opgenomen, aangezien dit een taak is van de gemeenteraad en niet van het college.

Dit heeft ertoe geleid dat enkele bepalingen die voorheen in de nadere regels waren opgenomen, zijn overgeheveld naar de verordening. Tot slot zijn de verordeningen Jeugd en Maatschappelijke ondersteuning naast elkaar gelegd en waar mogelijk in lijn gebracht, zodat artikelen zoveel mogelijk op een consistente en eenduidige manier zijn geformuleerd. Het wijzigen, invoeren en/ of intrekken van een Verordening is een bevoegdheid van de gemeenteraad. Gevraagd Raadsbesluit: De raad wordt voorgesteld te besluiten om: 1. De Verordening Jeugdhulp Nissewaard 2026 vast te stellen en in werking te laten treden met ingang van 1 januari 2026; 2. De Verordening maatschappelijke ondersteuning Nissewaard 2026 vast te stellen en in werking te laten treden met ingang van 1 januari 2026; 3. De Verordening maatschappelijke opvang en vrouwenopvang Zuid-Hollandse Eilanden 2026 vast te stellen en in werking te laten treden met ingang van 1 januari 2026; 4. De Verordening maatschappelijke ondersteuning in beschermde woonvormen ZuidHollandse Eilanden 2026 vast te stellen en in werking te laten treden met ingang van 1 januari 2026; 5. Gelijktijdig met de inwerkingtreding van de in beslispunten 1 t/m 4 de verordening Jeugdhulp Nissewaard 2024, verordening Maatschappelijk Ondersteuning 2024, verordening

datum

3 december 2025

zaaknummer

4660127

pagina

2 van 9

maatschappelijke opvang en vrouwenopvang Zuid-Hollandse Eilanden 2023 en de verordening maatschappelijke ondersteuning in beschermde woonvormen ZuidHollandse Eilanden 2022 in te trekken. 1. Inleiding Aanleiding Voor de Jeugdwet en Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 geldt dat er juridische uitspraken zijn gedaan door de Centrale Raad van Beroep (jurisprudentie) en er ruime ervaring is opgedaan met de uitvoering van hetgeen opgenomen is in de verordening in de praktijk. Deze ontwikkelingen vragen om een actualisatie van de verordening(en). Bestuurlijk belang Wet- en regelgeving is noodzakelijk voor de uitvoering van de taken die de gemeente verricht in het kader van verschillende wetten. Binnen de Jeugdwet en de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 is vastgelegd welke onderdelen door de gemeente nader moeten worden uit gewerkt in een verordening. Het wijzigen, invoeren en/ of intrekken van een verordening is een bevoegdheid van de gemeenteraad. Centrale vraag Besluit de gemeenteraad de verordening Jeugdhulp Nissewaard 2026, de verordening Maatschappelijk Ondersteuning Nissewaard 2026, de verordening maatschappelijke opvang en vrouwenopvang ZuidHollandse Eilanden en de verordening maatschappelijke ondersteuning in beschermde woonvormen Zuid-Hollandse Eilanden, vast te stellenen en in werking te laten treden met ingang van 1 januari 2026. 2.

Beoogd maatschappelijk resultaat Goede ondersteuning van inwoners nu én in de toekomst. De genoemde verordeningen worden gebruikt ter ondersteuning van onze inwoners. Door middel van de voorgestelde veelal technisch/juridische wijzigingen willen wij meer inzicht bieden in de rechten en plichten die de inwoner heeft in het kader van deze ondersteuning. 3. Kader Op dit advies zijn de volgende Wetten van toepassing: • de Algemene wet bestuursrecht; • de Gemeentewet; • de Gezondheidswet; • de Jeugdwet; • de Participatiewet; • de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015. 4. Argumentatie Verordeningsplicht De Jeugdwet en de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 zijn landelijke wetten die door de gemeente moeten worden uitgevoerd. Binnen deze wetten is vastgelegd welke onderdelen uit deze wetten door de gemeente in het kader van onze uitvoeringstaken nader uitgewerkt moeten worden in een verordening. We hebben dus een verordeningsplicht. In die nadere uitwerking zit wel enige beleidsvrijheid in de manier waarop we als gemeente daar invulling aan geven. De verordening beschrijft het gemeentelijk uitvoeringsbeleid. Gemeentelijk beleid wordt gemaakt voor de inwoners, maar biedt ook handvatten voor de uitvoering. Het beleid moet rechtmatig zijn en logisch in elkaar zitten. De inwoners moeten snappen wat de gemeente belangrijk vindt en wat we als gemeente van de inwoners zelf verwachten.

Dit instrument vertelt inwoners, medewerkers en hulpverleners waar de gemeente voor staat. Wat kan en wil de gemeente doen voor haar inwoners, hoe gebeurt dit en wat zijn de rechten en plichten van de inwoners die er een beroep op doen?

datum

3 december 2025

zaaknummer

pagina

4660127

3 van 9

Taalgebruik en opzet Onze inwoners ontlenen hun rechten en plichten aan de verordeningen. Daarom zijn de verordeningen zoveel mogelijk in begrijpelijke taal geschreven. Dat betekent concreet: waar mogelijk minder lange zinnen gebruiken, het onnodig gebruik van wettelijke begrippen vermijden en waar dat niet kan zo nodig iets meer uitleg geven. Toch blijft er bij sommige artikelen spanning tussen wat juridisch moet worden vastgelegd, en de begrijpelijkheid voor de lezer. De toelichting die wordt gegeven op artikelen kunnen uitleggen wat er met het artikel bedoeld wordt. Daarnaast zijn de verordeningen in opbouw aangepast om in lijn te zijn met de bijbehorende wetgeving. De belangrijkste wijzigingen en beleidskeuzes per verordening Bij het opstellen van de nieuwe verordeningen is het huidige door uw raad vastgestelde beleid als uitgangspunt genomen. De verordeningen Jeugd en Maatschappelijke ondersteuning zijn waar nodig geactualiseerd op basis van gewijzigde wetgeving en waar mogelijk op jurisprudentie. Het betreft met name juridisch/technische aanpassingen, in een aantal gevallen vragen de aanpassingen om een beleidsmatige keuze. De belangrijkste wijzigingen en beleidskeuzes zijn hieronder beschreven.

Voor de regionale verordeningen is in de Stuurgroep beschermd wonen, opvang en huiselijk geweld en kindermishandeling op 2 oktober 2025 akkoord gegaan met het wijzigen van de regionale verordeningen op kritieke en noodzakelijke punten (memo vaststelling verordeningen). Medio juli 2026 zullen de regionale verordeningen aangepast worden naar aanleiding van het vernieuwd zorglandschap beschermd wonen en opvang. Verordening Jeugdhulp Hieronder vindt u per hoofdstuk de wijzigingen die zijn aangebracht in vergelijking met de huidige verordening. Vanwege de vele, ook kleine wijzigingen, is er geen uitgebreide wijzigingslijst gemaakt. Deze zou te uitgebreid en uiteindelijk onleesbaar worden. Hieronder zijn per hoofdstuk benoemd welke verandering t.o.v. de huidige verordening zijn gemaakt. Hoofdstuk

Verordening 2024

Verordening 2026

1. Algemene bepalingen

Kort openingshoofdstuk met alleen definities en verwijzingen naar eigen kracht.

Bevat nu bepalingen over informatievoorziening, doorverwijzing en uitleg over het sociaal domein. Definities en reikwijdte zijn uitgebreid.

2. Integrale ingang / Afstemming met andere wetgeving

Kort geformuleerde afbakeningen per wet (Wlz, Wmo, Zvw, Onderwijs).

Artikelen zijn herschreven en het voormalige artikel 1 is verplaatst naar hoofdstuk 1. De bepalingen zijn aangepast: waar eerder werd gesproken over afbakening, gaat het nu om afstemming tussen wetgeving.

Belangrijkste wijzigingen Nieuw accent op transparantie en begrijpelijke communicatie richting inwoners. Toegevoegd artikel over vertrouwenspersoo n en cliëntondersteuning . De afstemming met de Wet passend onderwijs is in lijn gebracht met het Afwegingskader OnderwijsJeugdhulp. Daarnaast is een bepaling toegevoegd over situaties waarin ouderproblematiek

datum

3 december 2025

zaaknummer

4660127

3. Eigen kracht en gebruikelijke hulp

Kwam slechts summier aan bod (art. 1.2); verdere uitwerking via nadere regels.

4. Vormen van jeugdhulp

Alleen overzicht van algemene en individuele voorzieningen (was hoofdstuk 3).

5. Toegang tot jeugdhulp

Toegang via gemeente of medisch verwijzer (was hoofdstuk 4).

6. Onderzoek en besluitvorming

Onderzoek, verslag en toekenning in één hoofdstuk samengevat (was hoofdstuk 5) Uitgebreid hoofdstuk met eisen, toetsing, tarieven, kwaliteitseisen en bestedingsregels (was hoofdstuk 6)

7. Persoonsgebonden budget (pgb)

Bijlagen

2 bijlages aanwezig, waaronder de definities en kwaliteitseisen jeugdhulpaanbieder

pagina

4 van 9

Nieuw zelfstandig hoofdstuk (3.1–3.4) met uitwerking van eigen kracht, gebruikelijke hulp, bovengebruikelijke hulp en overbelasting. In lijn met de jurisprudentie en richtinggevend kader reikwijdte. Grote inhoudelijke uitbreiding: meer differentiatie in jeugdhulpvormen, o.a. begeleiding jeugd/complex, GGZ (basis, laag- en hoogcomplex), HBO+therapie, logeren, dyslexiezorg, persoonlijke verzorging. Procedureel versterkt: duidelijke stappen voor onderzoek, gezinsplan, spoedprocedure en samenwerking met verwijzers. Nieuw hoofdstuk 6 met meer eisen aan onderzoek, gezinsplan, evaluatie en toekomstplan 18-/18+. Bevat vergelijkbare structuur, maar herschreven en aangevuld met expliciete bepalingen over pgbvaardigheid, controle, opschorting en herziening. Geen cao-loon voor professionals uit sociaal netwerk. 2 bijlagen toegevoegd voor hoofdstuk 3: definities, ontwikkelprofiel gebruikelijke hulp, en overzicht normale problemen.

aanleiding kan zijn voor inzet van jeugdhulp. Er ligt meer nadruk op eigen verantwoordelijkhei d van ouders en netwerk. Alleen bij aantoonbare ontoereikendheid volgt gemeentelijke inzet. Biedt meer duidelijkheid en voorspelbaarheid over beschikbare hulp en de inzetcriteria per voorziening.

Versterkt transparantie en kwaliteit van besluitvorming en uniforme uitvoering. Meer waarborg voor continuïteit van zorg en zorgvuldige besluitvorming. Actueel gehouden: inhoud grotendeels overgenomen maar strakker juridisch uitgewerkt.

Meer eenduidigheid en juridisch houvast bij toepassing.

datum

3 december 2025

zaaknummer

4660127

pagina

5 van 9

Verordening Maatschappelijke ondersteuning De verordening Maatschappelijke ondersteuning is op de noodzakelijke punten aangepast. Jurisprudentie en zaken waar de uitvoering nadrukkelijk tegenaan liep zijn hiervoor gebruikt als uitgangspunt. Omdat het om relatief weinig wijzigingen gaat is er voor deze verordening een wijzigingslijst toegevoegd als bijlage. Hierin staan alle nieuwe en oude artikelen naast elkaar, met in de laatste kolom een toelichting wat er is veranderd. Voor de leesbaarheid van dit raadsvoorstel volgt hier ook een tabel met de belangrijkste wijzigingen. De exacte aanpassingen staan in de bijlage. Hoofdstuk

Verordening 2024

Verordening 2026

1. Algemene bepalingen

Artikel 2.1 Zorgplicht college voor integrale toegang en intake; diverse definities.

Artikel 1.1 Informatie, ondersteuning en doorverwijzing; definities herschikt en aangevuld.

2. Afstemming van de ondersteuning op wettelijke taken in het sociaal domein

Afbakening met andere vormen van hulp en ondersteuning; één gecombineerd artikel.

Artikelen gesplitst en beter afgestemd op klantreis.

3. Eigen kracht en gebruikelijke hulp

Geen apart hoofdstuk; onderdelen verspreid over definities en nadere regels.

Nieuw hoofdstuk over eigen kracht, gebruikelijke hulp en mantelzorg.

4. Melding en onderzoek

Melding, intake en onderzoek verspreid.

Geherstructureerd: meldingsprocedure, vooronderzoek, persoonlijk plan, informatieplicht, onderzoek en procedureregels overzichtelijk in opeenvolgende artikelen.

Belangrijkste wijzigingen Zorgplicht breder geformuleerd (zelfredzaamheid en participatie). Definities opgeschoond en uitgebreid. Artikel over mantelzorg vervallen en verplaatst naar nieuw hoofdstuk 3. Tekstuele verduidelijkingen. Nu sprake van afstemming tussen de wetten in plaats van afbakening. Sluit qua opbouw/systematiek beter aan bij verordening Jeugd. Nieuw toegevoegd aan de verordening. Beoordelingsfactoren toegevoegd (belasting, planbaarheid, redelijkheid). Proceslogica verbeterd: persoonlijk plan krijgt prioriteit, vaste termijnen en voorwaarden voor afzien van vooronderzoek zijn aangescherpt; sterker toezicht op procedurele rechten van cliënt.

datum

3 december 2025

zaaknummer

pagina

4660127

5. Aanvraag Regels voor maatwerkvoorziening maatwerkvoorzieningen, woonvoorzieningen en pgb’s.

6 van 9

Aangescherpte artikelen over criteria, woonvoorziening en pgb.

Financiële maatwerkvoorziening verduidelijkt. Woonvoorzieningartikel uit beleidsregels naar verordening verplaatst. Pgb-regels geactualiseerd (Nibud-norm, CRvBuitspraak, kwaliteitseisen).

In het eerste kwartaal van 2026 zal deze verordening Maatschappelijke ondersteuning opnieuw worden gewijzigd vanwege de lokale aanpassingen bij beschermd thuis. Verordening maatschappelijke opvang en vrouwenopvang Zuid-Hollandse Eilanden Deze was/wordt-lijst toont de belangrijkste aanpassingen tussen de Verordening Maatschappelijke Opvang en Vrouwenopvang Zuid-Hollandse Eilanden 2023 en de nieuwe verordening 2026. De wijzigingen hangen samen met de herverdeling van verantwoordelijkheden tussen de regiogemeenten en de centrumgemeente Nissewaard. Per 2026 valt de gezinsopvang onder de regiogemeenten en is de wijziging voor wat betreft de eigen bijdrage verwerkt. Artikel / onderdeel 1.1 Definities

Was (2023) Centrumgemeente = gemeente Nissewaard die taken uitvoert.

1.3 Algemene en maatwerkvoorzieningen

Volwassenenopvang, jongerenopvang, gezinsopvang, vrouwenopvang.

3.2 Criteria maatschappelijke opvang

Opsomming van zeven criteria incl. 24-uursopvang, intensieve begeleiding en ernstige problemen op leefgebieden.

4.2 De hoogte van de eigen bijdrage

Bijdrage gelijk aan verschil tussen bijstandsnorm en norm persoonlijke uitgaven.

Wordt (2026) Centrumgemeente = regionale taken van Nissewaard; benadrukt regionale rol en toegang via regiogemeenten. Gezinsopvang vervalt (vanaf 2026 verantwoordelijkheid regiogemeenten) en de jongerenopvang vervalt; alleen volwassenen- en vrouwenopvang blijven regionaal. Begeleid wonen in zorglandschap BW vervangt de jongerenopvang. Criteria aangepast en in andere volgorde geplaatst. Er stond een criteria dubbel in namelijk dat er sprake is van dak- of thuisloosheid. Lid over noodzaak tot verblijf is iets verlicht (woord intensief is geschrapt) ter voorbereiding op sociaal hostel. Vrouwenopvang blijft volgens bijstandsnorm, maar maatschappelijke opvang krijgt vast dagtarief met

datum

3 december 2025

4.3 Inning eigen bijdrage

zaaknummer

4660127

Bijdrage Participatiewetcliënt wordt verrekend en door centrumgemeente overgemaakt aan instelling.

Toelichting

pagina

7 van 9

mogelijkheid tot verlaging bij financiële problemen. Bij vrouwenopvang blijft dit gelijk; bij maatschappelijke opvang wordt de wijze van inning geregeld via nadere regels. Artikel 4.2 lid 2 de vaste dagbijdrage uitgeschreven waarop die gebaseerd is. Artikel 4.2 lid 5 iets verduidelijkt.

Verordening maatschappelijke ondersteuning in beschermde woonvormen Zuid-Hollandse Eilanden Deze was/wordt-lijst geeft de belangrijkste wijzigingen weer tussen de Verordening Beschermd Wonen Zuid-Hollandse Eilanden 2022 en de nieuwe versie 2026. De actualisatie is voor de benodigde kritieke punten uit de verordening. Medio juli 2026 zal een volledig herziene verordening worden vastgesteld. Artikel / onderdeel 1.1 Definities

Was (2022) Centrumgemeente = gemeente Nissewaard die taken uitvoert.

1.1 Definities

Bevat definities voor beschermd wonen en geclusterd wonen.

2.1 Landelijke toegankelijkheid

Geclusterd wonen niet landelijk toegankelijk.

2.5 medewerking inwoner

Verplichting tot een huisbezoek.

3.2 Criteria beoordeling aanspraak

Algemene criteria en onderscheid tussen beschermd wonen/geclusterd wonen.

Wordt (2026) Centrumgemeente = regionale taken van Nissewaard; benadrukt regionale rol en toegang via regiogemeenten. Nieuwe indeling in percelen (begeleid wonen, beschermd verblijf regulier/intensief, safehouse, enz.). Begrippen aangepast aan nieuwe zorglandschap waarbij onderscheid gemaakt wordt tussen intramuraal en extramuraal. In Bijlage 1 staat uitgewerkt wat de zorgvormen in houden. Landelijke toegankelijkheid geld niet voor de maatwerkvoorzieningen begeleid wonen, beschermd verblijf semimuraal, timeout, individuele begeleiding plus, uitstroombegeleiding. Artikel 2.5 lid 4 verwijderd en gewijzigd naar eerdere lid 4 van artikel 3.2 omdat dit hier beter past. Algemene criteria en specifieke uitgebreide criteria per maatwerkvoorziening met specifieke toelichting per type voorziening en aanvullende vergoedingen

datum

3 december 2025

zaaknummer

4660127

3.3 t/m 3.6 3.3-3.8

Bevatte bepalingen over dagbesteding, vervoer en gezinstoeslag.

6.1 Eigen bijdrage

Eigen bijdrage gelijk aan maximumbedrag Uitvoeringsbesluit Wmo 2015. Was voor Beschermd wonen

7.1 Afwezigheid 11.3 Overgangsrecht

pagina

8 van 9

specifiek voor de maatwerkvoorziening. Aanvullende vergoedingen voor meerdere maatwerkvoorzieningen Toegevoegd nieuwe toeslagen: begeleid wonen toeslag, safehouse toeslag 24/7, wakende wacht toeslag. Ongewijzigd qua inhoud, maar tekst juridisch verduidelijkt en hernummerd. Is gewijzigd in voor beschermd verblijf en begeleid wonen. Artikel 11.3 overgangsrecht voor het nieuwe zorglandschap met artikelen om het overgangsrecht goed te regelen.

5. Maatschappelijk draagvlak Over de concept verordeningen Jeugd en Maatschappelijke ondersteuning is advies gevraagd aan de Adviesraad Sociaal Domein. Aan de adviesraad is gevraagd of de belangen van de achterban voldoende verwoord zijn en of er nog thema’s missen. In de bijlagen zijn het advies en de reactie van het college op dit advies opgenomen. De regionale verordeningen maatschappelijke opvang, vrouwenopvang en beschermd wonen zijn op 17 oktober 2025 de regionale adviesraad beschermd wonen en opvang gedeeld. Voor de volledige herziening medio juli 2026 wordt een inhoudelijk advies van de regionale adviesraad meegenomen. De leden van de regionale adviesraad beschermd wonen en opvang zijn voor de simulatiedag beschermd wonen op 18 november 2025 uitgenodigd. Tijdens de simulatie wordt op interactieve manier de route van een klant stap voor stap doorlopen. Van melding tot en met de toekenning van een product samen met de regionale toegang, de lokale aandachtsfunctionarissen, het adviespanel, beleidsmedewerkers en de leden van de regionale adviesraad. Voor 2025 worden conform de memo ‘vaststelling verordeningen’ van de Stuurgroep 2 oktober 2025 nu alleen de noodzakelijke wijzigingen doorgevoerd. Met het vaststellen van deze verordeningen creëren we duidelijkheid richting inwoners over hun rechten en plichten. 6.

Financiële consequenties De meeste voorgestelde wijzigingen in de verordeningen zijn juridisch-technisch van aard en hebben geen directe financiële consequenties. 7. Communicatie van het besluit Een verordening dient gepubliceerd te worden. 8. Realisatie van het besluit Het besluit is formeel gerealiseerd na publicatie van de nieuwe verordeningen.

datum

3 december 2025

zaaknummer

pagina

4660127

9 van 9

9. Bijlagen • • • • • • •

Verordening Jeugdhulp Nissewaard 2026; Verordening Maatschappelijke ondersteuning Nissewaard 2026; Verordening Maatschappelijke ondersteuning Nissewaard 2026 Wijzigingslijst; Verordening maatschappelijke opvang en vrouwenopvang Zuid-Hollandse Eilanden 2026 Verordening maatschappelijke ondersteuning in beschermde woonvormen ZuidHollandse Eilanden 2026 Advies Adviesraad Sociaal Domein d.d. 10 september; Reactie college gemeente Nissewaard op het advies van de Adviesraad Sociaal Domein;

10. Advies Commissie In de vergadering van de commissie Sociaal Domein van 4 december 2025 adviseerden de aanwezige fracties als volgt: 8a. Verordening Jeugdhulp: De fractie van CDA behoudt de mening voor. De overige aanwezige fracties adviseren positief. 8b. Verordening Maatschappelijke Ondersteuning: de fracties van VOOR Nissewaard en Jong Nissewaard behouden de mening voor. De overige aanwezige fracties adviseren positief. 8.c Verordening Maatschappelijke Opvang en Vrouwenopvang: de fractie van VOOR Nissewaard behoudt de mening voor. De overige aanwezige fracties adviseren positief. 8.d Verordening Maatschappelijke Ondersteuning in beschermde woonvormen Zuid-Hollandse Eilanden 2026: de fractie van VOOR Nissewaard behoudt de mening voor. De overige aanwezige fracties adviseren positief. De fracties van CU-SGP en Lijst Spanjersberg waren niet aanwezig. de secretaris,

M. Visscher

de burgemeester,

C.H.J. Lamers