Vaststellen beleidsplan Beschermd Thuis in Nissewaard 2023-2027; raadsvoorstel
Tekst van het document
Burgemeester en Wethouders
Aan de Raad
datum 4 oktober 2023
casenummer 23.R.00125
bijlagen 1
eenheid Ontwikkeling
betreft
Vaststellen beleidsplan ‘Beschermd Thuis in Nissewaard’ 2023-2027
Samenvatting : De afgelopen jaren is het voor kwetsbare inwoners steeds moeilijker geworden om een thuis te vinden of te behouden. Dit is een groot maatschappelijk probleem, want een eigen woonplek is niet alleen een basisrecht maar ook een belangrijke basisvoorwaarde om je leven op orde te krijgen en te houden. Als het hieraan schort, is dat een belangrijke oorzaak en versneller van problemen op andere leefgebieden. Dit maatschappelijke probleem speelt ook in de gemeente Nissewaard. Op dit moment zijn de meeste meldingen van dak- en thuisloosheid in de regio Zuid-Hollandse Eilanden afkomstig van inwoners van Nissewaard. Ook is het merendeel van de mensen die verblijven in de opvangvoorzieningen afkomstig uit Nissewaard. Het is belangrijk dat de gemeente Nissewaard beleid vaststelt en in uitvoering brengt dat is gericht op kwetsbare inwoners met problemen bij het vinden of behouden van een thuis. Het voorliggende beleidsplan beschrijft de landelijke, regionale en lokale beleidsdoelstellingen die de kaders vormen voor dit beleid, geeft inzicht in de aard en omvang van de problematiek in Nissewaard en benoemt de beleidsvoorstellen waarmee gemeente Nissewaard haar kwetsbare inwoners kan ondersteunen bij het vinden of behouden van een thuis. Het beleidsplan bevat een indicatieve begroting die benoemt vanuit welke incidentele en structurele middelen het beleid bekostigd kan worden.
Ook is een inschatting gemaakt van de kosten in relatie tot het begrote budget. Door het vaststellen van dit beleidsplan geeft de Raad kaders mee aan het college in termen van doelstellingen, budgettair kader en prioriteiten. Het college kan de beleidsvoorstellen in de komende jaren vervolgens uitwerken tot concrete plannen met concrete resultaten, op basis waarvan de ambtelijke organisaties en maatschappelijke partners aan de slag kunnen om deze te realiseren.
Gevraagd Raadsbesluit: De raad wordt voorgesteld te besluiten om: 1. Het beleidsplan ‘Beschermd Thuis in Nissewaard’ 2023-2027 vast te stellen; 2. Conform financiële paragraaf akkoord te gaan met de voorgestelde dekking van het beleidsplan, de indicatieve begroting en daarmee de financiële kaderstelling, inclusief: A. Per saldo een onttrekking van € 1,9 miljoen aan de reserve sociaal domein waarbij het uitgangspunt is dat deze, zoals beschreven in de financiële paragraaf, wordt gecompenseerd uit de middelen die Nissewaard vanuit de 2e vrijval uit de reserve centrummiddelen voor lokale taken ontvangt (dit traject wordt momenteel doorlopen);
23ID00669805/10/202308:41:08
datum
casenummer
pagina
4 oktober 2023
23.R.0015
2 van 11
B. Het uitgangspunt dat de raad het totaal van de middelen die Nissewaard ontvangt uit de 2e vrijval uit de reserve centrummiddelen, volledig ter beschikking stelt voor dit beleidsplan (excl. de € 1 miljoen die reeds o.v.v. ter beschikking wordt gesteld voor de Hoogwerfsingel 2). Dit in aanvulling op besluitpunt 2A. C. Een structurele taakstelling van € 331.000 in 2027 en € 411.000 vanaf 2028; 3. De financiële consequenties van besluitpunt 2 te verwerken met begrotingswijziging 2023R6002. 4. Eventuele resterende middelen van de € 1 miljoen inzake de Hoogwerfsingel 2, conform financiële paragraaf, zo nodig ter beschikking te stellen voor de uitvoering van dit beleidsplan.
1. Inleiding Aanleiding Als regio Zuid-Hollandse Eilanden willen de samenwerkende gemeenten in 2023 hernieuwde keuzes maken over de toekomst van de samenwerking op het gebied van beschermd wonen en maatschappelijke opvang. Dit tegen de achtergrond van de landelijk besloten doordecentralisatie van beschermd wonen (en op termijn ook maatschappelijke opvang). De kans is reëel dat bij het hernieuwen van de samenwerkingsafspraken andere regionale keuzes gemaakt zullen worden in het organiseren van deze voorzieningen, die beter aansluiten bij de inhoudelijke visie van de gemeenten: werken aan sociale inclusie door meer differentiatie en betere geografische spreiding van voorzieningen. Waar mogelijk dus lokaal en door de eigen gemeente georganiseerd. Op dit moment zijn de meeste meldingen van dak- en thuisloosheid in de regio Zuid-Hollandse Eilanden afkomstig van inwoners van Nissewaard. Ook is het merendeel van de mensen die verblijven in de opvangvoorzieningen afkomstig uit Nissewaard. Steeds duidelijker wordt dat het iets anders van de gemeente Nissewaard vraagt om haar eigen kwetsbare inwoners met problemen bij het vinden of behouden van een thuis goed te ondersteunen. De gemeente had tot nu toe geen beleid vastgesteld en in uitvoering gebracht dat is gericht op kwetsbare inwoners met problemen bij het vinden of behouden van een thuis.
Zo hield gemeente Nissewaard de instroom van deze inwoners in de centrale voorzieningen onbedoeld mede zelf in stand. Het vaststellen van dit beleidsplan is een belangrijke eerste stap om daar verandering in te brengen. Bestuurlijk belang Iedereen heeft recht op een veilige en betaalbare plek om te wonen, een inkomen dat voldoende is om in het levensonderhoud te voorzien, toegang tot zorg en volwaardige participatie in de samenleving. De afgelopen jaren is het voor kwetsbare inwoners steeds moeilijker geworden om een thuis te vinden of te behouden. Dit is een groot maatschappelijk probleem, want een eigen woonplek is niet alleen een basisrecht maar ook een belangrijke basisvoorwaarde om je leven op orde te krijgen en te houden. Als het hieraan schort, is dat een belangrijke oorzaak en versneller van problemen op andere leefgebieden. Dit maatschappelijke probleem speelt ook in de gemeente Nissewaard. Het voorliggende beleidsplan beschrijft de landelijke, regionale en lokale beleidsdoelstellingen die de kaders vormen voor dit beleid, geeft inzicht in de aard en omvang van de problematiek in Nissewaard en benoemt de beleidsvoorstellen waarmee gemeente Nissewaard haar kwetsbare inwoners kan ondersteunen bij het vinden of behouden van een thuis.
Het beleidsplan bevat een indicatieve begroting die benoemt vanuit welke incidentele en structurele middelen het beleid bekostigd kan worden. Ook is een inschatting gemaakt van de kosten in relatie tot het begrote budget. Door het vaststellen van dit beleidsplan geeft de Raad kaders mee aan het college in termen van doelstellingen, budgettair kader en prioriteiten. Het college kan de beleidsvoorstellen in de komende jaren vervolgens uitwerken tot concrete plannen met concrete resultaten, op basis waarvan de ambtelijke organisaties en maatschappelijke partners aan de slag kunnen om deze te realiseren.
datum
casenummer
pagina
4 oktober 2023
23.R.0015
3 van 11
Centrale vraag Gaat de gemeenteraad over tot vaststelling van het beleidsplan ‘Beschermd Thuis in Nissewaard’ 2023-2027, waarmee zij het college inzake deze maatschappelijke opgave kaders meegeeft ten aanzien van doelstellingen, budgettair kader en prioriteiten? 2. Beoogd maatschappelijk resultaat Met dit beleidsplan wordt bijgedragen aan de volgende doelstellingen zoals opgenomen in de Ontwikkelagenda Sociaal Domein: Inwoners kunnen (voor hun gezin) in hun eigen levensbehoeften voorzien en doen mee in de samenleving Meer kwetsbare inwoners kunnen voor zichzelf zorgen zodat het aantal Wmo-cliënten niet méér stijgt dan landelijk In 2026 is de ondersteuning van huishoudens met multi-problematiek effectiever door een integrale aanpak 3. Kader - Wmo 2015 - Integraal beleidskader sociaal domein Nissewaard - Woonzorgvisie (in ontwikkeling) 4. Argumentatie Het vast te stellen beleid heeft de volgende doelstellingen: Duurzaam een stabiele woonsituatie behouden - ook bij afschaling van de zorg - zodat afglijden/escalatie leidend tot dak- of thuisloosheid wordt voorkomen. Het versterken van de zelfredzaamheid en draagkracht, zodat inwoners zelf weer een duurzaam stabiele woonsituatie kunnen creëren. Het acuut organiseren van onderdak en het beheersbaar maken van problematiek, zodat gewerkt kan gaan worden aan duurzaam maatschappelijk herstel.
De beleidsvoorstellen die zijn opgenomen in het plan, zijn een selectie/prioritering uit een totaal van mogelijke maatregelen en interventies zoals opgenomen in het beleidskader van de landelijke Preventie Alliantie. De selectie is gemaakt op basis van de in het beleidsplan geschetste lokale problematiek in Nissewaard, de speerpunten uit het coalitieakkoord en het beschikbare budget voor het lokale beleid. De voorstellen vallen uiteen in drie onderdelen: a. Versterken preventie en voorzorg In termen van maatschappelijke en financiële baten is het essentieel om instabiele woonsituaties van inwoners zoveel mogelijk te voorkomen in plaats van op te lossen. Op dit moment is er in Nissewaard een hiaat tussen het voorveld en de geïndiceerde ondersteuning: op dreigende dak- en thuisloosheid die tijdig wordt gesignaleerd kan vaak niet tijdig (preventief) worden geïntervenieerd. Er is alleen ondersteuning beschikbaar voor situaties waarin de problemen ‘groot genoeg’ zijn om een indicatie af te geven. Daarnaast ontbreekt een duidelijk herkenbaar startpunt voor inwoners met een hulpvraag op dit gebied. Hulpvragen komen nu versnipperd terecht bij diverse punten.
De voorstellen zijn daarom drieledig: preventieve ondersteuning realiseren die indicatievrij kan worden ingezet om inwoners met een verhoogd risico op het verliezen van hun thuis te ondersteunen de vindbaarheid van die preventieve ondersteuning verbeteren investeren in het tijdig vinden van inwoners die niet zelf hulp zoeken. b. Betere gemeentelijke regievoering Een belangrijke randvoorwaarde voor het succes van de in het beleidsplan voorgestelde maatregelen is doortastende regievoering voor inwoners met een instabiele woonsituatie en/of
datum
casenummer
pagina
4 oktober 2023
23.R.0015
4 van 11
huisvestingsproblematiek. De voorstellen in het beleidsplan hebben tot doel om de lokale regievoering door de gemeente uit te breiden en effectiever te maken. Voorgesteld wordt: inzetten van gemeentelijke regie op wonen voor kwetsbare doelgroepen met mandaat en budget voor spoedinterventies werken met woonzorgcontracten voor inwoners die uitstromen uit intramurale zorg, die een laatste kans traject krijgen bij een woningcorporatie of die hun huis zijn kwijtgeraakt door een bestuurlijke sluiting c. Realiseren nieuwe opvang- en woonvormen Om de doelstellingen van het beleidsplan te behalen, is het essentieel dat verschillende lokale opvang- en woonvormen worden gerealiseerd. Enerzijds om (dreigend) dak- en thuisloze inwoners van Nissewaard die in hoge mate zelfredzaam zijn, ook zo zelfredzaam mogelijk te houden. Zij hebben vooral (tijdelijke) stabiele woonsituatie nodig met praktische ondersteuning nodig om hun leven weer ‘op de rit’ te krijgen. En anderzijds om inwoners die problemen ondervinden bij het verkrijgen en behouden van duurzame woonruimte te ondersteunen bij in de ontwikkeling van woonvaardigheden. De voorstellen hebben tot doel om een basispalet aan opvang- en woonvormen te realiseren voor onze eigen inwoners dat bijdraagt aan maatschappelijk herstel: kleinschalige, kortdurende opvang flexwonen begeleide woonvormen housing first
5. Maatschappelijk draagvlak Op het concept beleidsplan is door het college advies gevraagd aan de Adviesraad Sociaal Domein Nissewaard. Zij hebben positief geadviseerd op het beleidsplan, en hun suggesties zijn waar mogelijk verwerkt in de definitieve versie zoals die nu voorligt. De schriftelijke reactie is als bijlage toegevoegd. 6. Financiële consequenties Er is een indicatieve begroting voor dit beleidsplan opgenomen, zie tabel 1. Op basis van de nu bekende informatie is een zo goed mogelijke inschatting gemaakt van de lasten en baten inzake de uitvoering van het lokale beleidsplan beschermd thuis. Qua uitvoering van de maatregelen van het beleidsplan zal elke maatregel nader worden uitgewerkt qua inhoud en dekking. Per beleidsmaatregel volgt daarover nadere advisering aan het college. In de praktijk kan het voorkomen dat een beleidsmaatregel b.v. meer of minder lasten met zich meebrengt dan nu ingeschat/begroot. Voor het totaal uit te voeren beleidsplan is het door de raad vastgestelde financiële kader dan leidend. Vaststelling financiële kader beleidsplan De Raad wordt gevraagd om het financiële kader voor het beleidsplan vast te stellen in de zin van de incidentele en structurele middelen die aan het college ter beschikking worden gesteld om de maatregelen uit het beleidsplan te realiseren.
De Raad wordt voorgesteld om de financiële consequenties te verwerken met begrotingswijziging 2023R6002. Het gaat om de volgende budgetten en middelen: Lokale preventie MO (budgetnummer: 609782) Dit budget bestaat voor 2023 en 2024 uit het afgesproken bedrag dat elke ZHE-gemeente krijgt uitgekeerd vanuit de centrummiddelen voor preventie en nazorg van beschermd wonen en opvang (incidentele middelen). Voor Nissewaard zijn dit de volgende bedragen: o 2023: € 203.202 plus een bedrag ad € 196.538 meegenomen in het overhevelingsbesluit van 2022 naar 2023. Totaal aldus € 399.740. o 2024: € 589.571. De regionale Stuurgroep OGGZ+ adviseert formeel nog over deze verdeling in september 2023, maar het is reeds besproken in de Stuurgroep OGGZ+ en de lijn is dat alle gemeenten hier positief in staan.
datum
casenummer
pagina
4 oktober 2023
23.R.0015
5 van 11
Vanaf 2025 betreft dit een structureel budget (ervan uitgaande dat de doordecentralisatie beschermd wonen conform de aangepaste planning start per 2025): o Conform landelijke planning start de doordecentralisatie Beschermd Wonen per 2025. Conform septembercirculaire 2021 ontvangt de gemeente Nissewaard in het eerste jaar van het ingroeipad een bedrag ad € 589.571 aan lokale middelen. In het addendum op de huidige samenwerkingsovereenkomst is door de gemeenten overeengekomen dat centrumgemeente Nissewaard in het eerste jaar van het ingroeipad in principe alle cliënten in de regio bedient vanuit het resterende centrumgemeentelijke budget. Daarom is de verwachting dat deze middelen geheel voor lokaal beleid kunnen worden ingezet. o Het budget dat de gemeente Nissewaard in het kader van de doordecentralisatie beschermd wonen ontvangt, loopt conform de septembercirculaire 2021 jaarlijks op: in 2026 is het € 1.692.828 (lokale middelen), oplopend tot structureel € 5.936.022 vanaf 2034 (lokale middelen). Echter is de verwachting dat vanaf jaar twee (vanaf 2026) een toenemend deel van deze middelen bestemd moet worden voor de gezamenlijke inkoop van Beschermd Wonen voor Nissewaardse inwoners, samen met de regio ZHE.
o Hierom wordt de Raad voorgesteld om uit de door te decentraliseren middelen vooralsnog structureel een bedrag ter hoogte van € 589.571 als begrote middelen te hanteren voor het beleid Beschermd Thuis in Nissewaard. Mocht na de inwerkingtreding van de doordecentralisatie beschermd wonen op termijn blijken dat dit bedrag te laag of te hoog is dan volgt t.z.t. een voorstel tot bijstelling.
Wet verplichte ggz (budgetnummer: 609755) Dit budget bestaat uit het bedrag dat middels een jaarlijkse subsidie reeds wordt besteed aan een tweetal zorgaanbieders voor het bieden van bemoeizorgtrajecten aan inwoners die zorgmijdend zijn maar wel hulp nodig hebben bij het verkrijgen of behouden van een stabiele woonsituatie (structurele middelen). Bemoeizorg is als zorgvorm opgenomen in dit beleidsplan, en zal als onderdeel daarvan worden geëvalueerd. Het budget wordt nu ingezet t.b.v. bestaande activiteiten, die kunnen worden herijkt als gevolg van dit beleidsplan en de evaluatie. Daarom is het voorstel om het budget onderdeel te laten zijn van het financieel kader voor dit beleidsplan. Ontwikkelbudget SD (budgetnummer: 690482) Eerder heeft reeds besluitvorming plaatsgevonden om een deel van het Ontwikkelbudget SD te bestemmen voor het opstellen en implementeren van de Woonzorgvisie. Dit beleid maakt daar onderdeel van uit, en er is 100.000 euro beschikbaar voor dekking van incidentele kosten (projectleiding). Hierop is geen besluit van de Raad nodig. Inkomsten uit eigen bijdrage voor geboden opvang- en woonvormen: De Raad wordt gevraagd om de inkomsten uit de eigen bijdrage voor geboden opvang- en woonvormen ook beschikbaar te stellen voor dit beleid. De baten in dit kader zijn nog niet begroot.
Incidentele middelen uit 2e vrijval deel reserve centrummiddelen - Gemeente Nissewaard is centrumgemeente voor de regio Zuid-Hollandse eilanden (ZHE). De centrummiddelen die de gemeente Nissewaard vanuit de rijksoverheid ontvangt voor Beschermd Wonen, Maatschappelijke Opvang en Vrouwenopvang worden uitsluitend besteed aan uitvoering van de centrumtaken voor de regio ZHE. - De niet opgemaakte rijksgelden inzake de centrummiddelen worden jaarlijks gedoteerd aan de reserve centrummiddelen. Zo is een positieve reserve centrummiddelen ontstaan. De regionale Stuurgroep OGGZ+, waarin alle ZHE-gemeenten zijn vertegenwoordigd, adviseert aan centrumgemeente Nissewaard over de inzet van de centrumgemeentemiddelen. - Eind september 2023 ligt een voorstel in de Stuurgroep OGGZ+ om een deel van de reserve centrummiddelen te laten vrijvallen en dit naar rato te verdelen over de individuele gemeenten waarna dit lokaal benut kan worden. Het gaat om een totale vrijval uit de reserve centrummiddelen van naar verwachting €10 miljoen euro (betreft de 2e vrijval uit de reserve
datum
casenummer
pagina
4 oktober 2023
23.R.0015
6 van 11
-
centrummiddelen) ten gunste van de lokale ZHE-gemeenten. De Raad van Nissewaard besluit over het onttrekken van middelen aan de reserve centrummiddelen, en zal daartoe een voorstel ontvangen nadat de Stuurgroep OGGZ+ hierover (positief) heeft geadviseerd. Voor Nissewaard betekent dit een incidenteel budget van ongeveer 2,9 miljoen euro dat voor lokale voorzieningen kan worden benut. Van dit bedrag is 1 miljoen euro door het college reeds aangewend als dekking voor het project in Hoogwerfsingel 2. Het is essentieel dat dit incidentele geld (vrijval deel reserve centrummiddelen) door de Raad ter beschikking wordt gesteld voor het realiseren van de maatregelen uit dit beleidsplan. Zonder deze middelen kunnen niet alle voorstellen uit dit beleidsplan worden gerealiseerd. Het is bedoeld voor het verbouwen of inrichten van de benodigde locaties voor de woon- en opvangvormen mogelijk te kunnen maken, maar ook als startimpuls voor de ondersteuning zelf: het opstarten, inrichten en inbedden in het lokale veld.
Aangezien het traject inzake de 2e vrijval uit de reserve centrummiddelen nog loopt, wordt de Raad voorgesteld om te onttrekken aan de reserve sociaal domein waarbij het uitgangspunt is dat dit gecompenseerd wordt vanuit de 2e gedeeltelijke vrijval van de reserve centrummiddelen zoals hierboven beschreven, zodra deze geëffectueerd is door het raadsbesluit. Indicatieve begroting beleidsplan Zie tabel 1 voor de indicatieve begroting van het beleidsplan ‘Beschermd Thuis in Nissewaard’. Hierbij is o.b.v. de nu bekende informatie een zo goed mogelijke inschatting gemaakt van de indicatieve lasten en baten van het beleidsplan. Tabel 1: Indicatieve begroting Beleidsplan ‘Beschermd Thuis in Nissewaard’ Begrote middelen 2025
2026
2027
2028
€ 589.571
€ 589.571
€ 589.571
€ 589.571
€ 98.510
€ 98.510
€ 98.510
€ 98.510
€ 98.510
PM
PM
PM
PM
PM
€ 591.309
€ 688.081
€ 688.081
€ 688.081
€ 688.081
€ 688.081
2023
2024
2025
2026
2027
2028
1 Eén lokaal punt voor informatie, advies en ondersteuning
€ 35.000
€ 60.000
€ 60.000
€ 60.000
€ 60.000
€ 60.000
2 Preventieve en proactieve ondersteuning
€ 91.569
€ 211.010
€ 248.510
€ 248.510
€ 248.510
€ 248.510
3 Evaluatie bemoeizorg
€ 20.000 € 7.500
€ 7.500
€ 7.500
€ 7.500
€ 7.500
-
-
-
-
-
-
€ 150.000
€ 150.000
€ 150.000
€ 150.000
Lokale preventie MO (609782) Landelijke doordecentralisatie beschermd wonen, toevoegen aan budget Lokale preventie MO (609782) Wet verplichte GGZ (609755) Implementatie Woonzorgvisie (690482 4010302) Inkomsten uit eigen bijdrage voor voorzieningen Totaal begrote middelen
2023
2024
€ 399.740
€ 589.571
€ 91.569 € 100.000
Begrote lasten
Preventie en voorzorg:
4 Deskundigheidsbevordering Regievoering: 5 Mandaat en budget voor interventies
-
6 Werken met woonzorgcontracten
-
7 Hospitaverhuur faciliteren en promoten
€ 30.000
Opvang- en woonvormen: 8 Sociaal pension
€ 112.500
datum
casenummer
pagina
4 oktober 2023
23.R.0015
7 van 11
9 Flexwonen
€ 80.000
€ 80.000
€ 80.000
€ 80.000
€ 80.000
10 Housing First
€ 53.400
€ 53.400
€ 53.400
€ 53.400
€ 53.400
11 Begeleid wonen jonge moeders
€ 56.510
€ 84.765
€ 84.765
€ 84.765
€ 84.765
12 Begeleid wonen jongvolwassenen
€ 49.334
€ 191.856
€ 191.856
€ 191.856
€ 191.856
€ 1.000.000
13 Incidentele kosten t.b.v. verbouwen/inrichten locaties Realisatie, monitoring, evaluatie beleid: 14 Incidentele projectleiding (inhuur)
€ 74.925
€ 24.975
15 Incidentele beleidsregie (in dienst, team Ontwikkeling) 16 Structurele capaciteit beleid (team Ontwikkeling) 17 Structurele capaciteit kwaliteit (team A&K)
€ 13.269
€ 30.252
€ 15.126
€ 20.373
€ 84.469
€ 84.469
€ 84.469
€ 84.469
€ 84.469
€ 21.766
€ 54.147
€ 54.147
€ 54.147
€ 54.147
€ 54.147
18 Structurele capaciteit regisseur wonen (team Zorg)
€ 20.373
€ 84.469
€ 84.469
€ 84.469
€ 84.469
€ 84.469
Totaal begrote lasten
€ 297.275
€ 1.938.566
€ 1.114.242
€ 1.099.116
€ 1.099.116
€ 1.099.116
Saldo middelen
€ 294.034
€ -1.250.485
€ -426.161
€ -411.035
€ -411.035
€ -411.035
Sluitend maken indicatieve begroting met taakstelling - Uit tabel 1 blijkt dat de structurele lasten van de op te zetten voorzieningen na 2026 hoger zijn dan de nu begrote structurele middelen voor dit beleidsplan. Vandaar de in tabel 2 opgenomen taakstelling voor het sluitend maken van de indicatieve begroting. Zoals in het beleidsplan toegelicht, is de aanname dat de uitvoering van dit beleid uiteindelijk budgetneutraal kan plaatsvinden. Aanname is dat door de in het beleidsplan opgenomen investeringen andere lasten van de gemeente Nissewaard voldoende afnemen om het beleid Beschermd Thuis in Nissewaard in de toekomst budgetneutraal uit te kunnen voeren. Reserve sociaal domein i.r.t. 2e vrijval uit reserve centrummiddelen - Zoals in tabel 2 aangegeven, wordt er onttrokken aan de reserve sociaal domein. Zoals vermeld is het uitgangspunt hierbij om deze onttrekking van per saldo € 1,9 miljoen te compenseren uit de reserve centrummiddelen. - Per saldo wordt € 1,9 miljoen onttrokken aan de reserve sociaal domein en wordt eveneens, na het doorlopen van het traject van de 2e vrijval uit de reserve centrummiddelen, € 1,9 miljoen toegevoegd aan de reserve sociaal domein. Zie hiervoor tabel 3 ‘compensatie vanuit de reserve centrummiddelen’. - Waarbij de raad wordt voorgesteld om de totale 2e vrijval uit de reserve centrummiddelen, v.w.b.
het lokale deel voor Nissewaard, ter beschikking te stellen voor het uitvoeren van dit beleidsplan. Dit is exclusief de € 1 miljoen euro die reeds, onder voorbehoud van goedkeuring door de Raad en positief advies door de Stuurgroep OGGZ+, door het college wordt aangewend voor dekking van de incidentele kosten voor het project in Hoogwerfsingel 2. - Zie tabel 4 voor het verloop van de reserve sociaal domein.
datum
casenummer
pagina
4 oktober 2023
23.R.0015
8 van 11
Tabellen: Tabel 2: Sluitend maken indicatieve begroting beleidsplan Storting reserve sociaal domein
2023 € 294.034
Onttrekking reserve sociaal domein
2024
2025
2026
2027
€ 1.250.485
€ 426.161
€ 411.035
€ 80.400 € 330.635
Taakstelling lagere uitgaven reguliere Wmo (grotendeels) en Jeugdhulp
2028
€ 411.035
Tabel 3: Compensatie vanuit de reserve centrummiddelen Per saldo onttrekking reserve sociaal domein Toevoeging reserve sociaal domein i.h.k.v. de 2e vrijval uit de reserve centrummiddelen
€ 1.874.047 € 1.874.047
Tabel 4: Verloop reserve sociaal domein Reserve sociaal domein (bedragen * € 1.000) Saldo 1 januari
2023 12.332
2024 9.279
2025 9.138
2026 9.088
Reeds besloten onttrekkingen begr. 2023-2027 Reeds besloten stortingen begr. 2023-2027 Overheveling GIDS tbv JOGG Overheveling 2022/2023 Onttrekking lokale beleidsplan Beschermd Thuis waarbij uitgangspunt is dat dit gecompenseerd wordt uit de 2e vrijval uit de reserve centrummiddelen (23CA00384). Het traject van de 2e vrijval wordt momenteel doorlopen, hier volgt nog besluitvorming over. Saldo 31 december
-1.323 2.016 -81 -1.790
-141
-50
-50
9.138
9.088
9.038
-1.874 9.279
waarvan: NTO bijdrage rijk ihkv Oekraïne (SPUK Oekraïne) Onbestemd deel reserve sociaal domein
Hoogwerfsingel 2: - Zoals toegelicht in het advies over de Hoogwerfsingel 2 (23CA00347) wordt, onder voorbehoud van een positieve afronding van het lopende traject inzake de 2e vrijval uit de reserve centrummiddelen, een deel van de middelen die Nissewaard dan ontvangt benut voor de Hoogwerfsingel 2 (betreft een bedrag ad € 1 miljoen). Het voorbehoud betreft een positieve advisering vanuit de Stuurgroep OGGZ+ en goedkeuring door de Raad. De gemeenteraad van Nissewaard gaat immers over het onttrekken van middelen aan de reserve centrummiddelen. - In dit raadsvoorstel wordt de Raad voorgesteld om eventuele resterende middelen van de € 1 miljoen inzake de Hoogwerfsingel 2 zo nodig ter beschikking te stellen voor de uitvoering van dit beleidsplan. Financiële risico’s Bijgaand wordt ingegaan op de belangrijkste financiële risico’s m.b.t. het beleidsplan Beschermd Thuis in Nissewaard: 1. Financieel risico is dat de Stuurgroep OGGZ+ geen positief advies afgeeft inzake de 2e vrijval van een deel van de reserve centrummiddelen naar de lokale ZHE-gemeenten of dat er door deze vrijval minder lokale middelen beschikbaar komen dan nu verwacht. De Raad van Nissewaard gaat over onttrekkingen aan de reserve centrummiddelen, de Raad dient dus ook
2027 9.038
9.038 -3.721 5.317
datum
casenummer
pagina
4 oktober 2023
23.R.0015
9 van 11
2.
3.
4.
5.
6.
goedkeuring te geven. Gezien het verloop van het traject van de 2e vrijval uit de reserve centrummiddelen wordt dit financiële risico gering geacht. De structurele lasten van de op te zetten voorzieningen zijn na 2026 hoger dan de begrote structurele middelen voor dit beleidsplan. Vandaar de opgenomen taakstelling vanaf 2027 voor het sluitend maken van de indicatieve begroting van dit beleidsplan. Hierbij is de aanname dat, door de in het beleidsplan opgenomen investeringen, andere lasten van de gemeente voldoende afnemen om dit beleid in de toekomst budgetneutraal te kunnen uitvoeren. De praktijk zal moeten uitwijzen of het beleid inderdaad budgetneutraal kan worden uitgevoerd en in welk tempo deze budgetneutraliteit kan worden bereikt. Zoals in het beleidsplan toegelicht, is voor een Beschermd Thuis een transformatie nodig. Aanname hierbij is dat deze transformatie in de toekomst leidt tot een afname van de huidige capaciteit aan intramurale voorzieningen. Deze zouden gedeeltelijk moeten transformeren naar lichtere voorzieningen aan de voorkant. Aanname hierbij is dat er in de toekomst minder middelen nodig zijn voor de intramurale voorzieningen (de achterkant) en meer voor de lichtere voorzieningen aan de voorkant. De praktijk zal moeten uitwijzen in hoeverre een transformatie mogelijk is en in welk tempo deze transformatie kan plaatsvinden.
Dit geeft aldus een financieel risico. Zoals in het beleidsplan toegelicht, is er sprake van een uitbreiding van de doelgroep met het oog op preventie van multiproblematiek. Het beleid is mede gericht op dreigend dak- en thuisloze inwoners in een kwetsbare positie en zelfredzame dak- en thuisloze inwoners die niet zelfstandig hun huisvestingsproblematiek kunnen oplossen. In de praktijk moet blijken of dit houdbaar is qua aantallen en of de baten inderdaad opwegen tegen kosten. In de praktijk moet blijken in hoeverre indicatief opgenomen bedragen reëel zijn. Als er meer afdracht nodig is t.b.v. de regionale inkoop op ZHE-niveau, zijn er lokaal minder middelen beschikbaar en vice versa. Vanuit de financiële regelgeving (Commissie BBV – Notitie structurele en incidentele baten en lasten (2018) en provincie Zuid-Holland – Gemeenschappelijk Financieel Toezichtkader (2020)) dienen structurele lasten gedekt te worden door structurele baten. Dit is dan ook een voorwaarde om de begroting goedgekeurd te krijgen door de toezichthouder, de provincie Zuid-Holland. Bij dit beleidsplan zijn de begrote structurele lasten hoger dan de begrote structurele baten. Dit zou dan ook een risico kunnen vormen bij de beoordeling van de eerst volgende begroting.
7. Communicatie van het besluit Met dit beleid wordt beoogd om duidelijk merkbare positieve impact te creëren voor onze inwoners. Elke Nissewaarder kan op enig moment in zijn leven te maken krijgen met dak- of thuisloosheid, zelf of in zijn netwerk. Tegelijkertijd zal het realiseren van bepaalde voorzieningen bij direct omwonenden in eerste instantie wellicht op weerstand stuiten, gezien het stigma dat nog steeds aan dak- en thuisloosheid vast zit. Goede communicatie over dit beleid is daarom belangrijk. Wanneer de regisseur wonen kwetsbare doelgroepen is geworven en is gestart, zal een persgesprek worden georganiseerd tussen de regisseur, de wethouder en de pers. Aan de hand van de werkzaamheden van deze regisseur kan heel concreet worden gemaakt wat met het beleid wordt beoogd en wat de gemeente kan betekenen voor inwoners in de knel. Tegen die tijd kan er ook een goede koppeling worden gemaakt met ‘Thuis in Nissewaard’ als plek waar inwoners hun (hulp)vragen kunnen stellen. Rondom de voorbereiding/realisatie van de andere afzonderlijke maatregelen uit het plan wordt communicatie op maat ontwikkeld en uitgevoerd. Ten slotte worden na vaststelling van het beleid de externe stakeholders geïnformeerd over de plannen op hoofdlijnen. Er kan dan direct worden verkend welke partijen een bijdrage willen/kunnen leveren bij de realisatie van specifieke maatregelen. 8.
Realisatie van het besluit Met de voorgestelde capaciteit kan uitvoering worden gegeven aan het voorgestelde beleid.
datum
casenummer
pagina
4 oktober 2023
23.R.0015
10 van 11
9.
Bijlagen Beleidsplan ‘Beschermd Thuis in Nissewaard’ 2023-2027 Schriftelijk advies Adviesraad Sociaal Domein Nissewaard Reactie op het schriftelijke advies van de Adviesraad Sociaal Domein Nissewaard
10. Advies Commissie In de vergadering van de commissie Sociaal Domein van 28 september 2023 behielden de fracties van CDA en VVD de mening voor. De overige aanwezige fracties adviseerden positief. (De fracties Lijst Soeterboek, Lijst Spanjersberg, Lijst Van Boven en de PVV zijn afwezig). de secretaris,
S. Elseman
de burgemeester,
F. van Oosten
datum
casenummer
pagina
4 oktober 2023
23.R.0015
11 van 11