Toelichting financiele mutaties septembercirculaire 2022 IV

Bijlage: Toelichting financiële mutaties septembercirculaire 2022 In deze toelichting wordt nader ingegaan op: a. Septembercirculaire 2022; b. Stelpost Loon- en prijsontwikkelingen 2024 – 2026; c. Aandeel restant Sociaal domein onbestemde middelen; d. Geactualiseerd begrotingssaldo 2022 – 2026 en verloop stelpost Sociaal domein; e. Overige mededelingen septembercirculaire 2022 / actualiteiten. a. Septembercirculaire 2022 Na de verwerking van de septembercirculaire 2022 ontstaat ten opzichte van de Perspectiefnota 2023 het volgende financiële beeld. Een en ander met inachtneming van enkele mutaties die na de meicirculaire 2022 hebben plaatsgevonden.

2022 2023 2024 2025 2026 Septembercirculaire 2022 206.219.523 207.098.307 218.501.412 222.721.652 215.124.744 Stelpost korting 8 punten UF -1.114.763 -1.077.841 -1.082.357 -1.088.614 Subtotaal septembercirculaire 2022 206.219.523 205.983.544 217.423.571 221.639.295 214.036.130 Meicirculaire 2022 (PPN 2023) 200.684.492 203.928.955 211.539.207 218.774.171 209.226.931 Mutaties 22CA00279 (raad 12-10-2022): Eerste wijziging beleidsregels 'Eenmalige 2.202.068 energietoeslag 2022' Eerste wijziging beleidsregels 'Eenmalige energietoeslag 2022' 250.000 Mutaties bij opstelling begroting 2023 2026: Vervallen stelpost verwerkt bij opstelling begroting 2023 - 2026 -128.915 -128.915 -128.915 -128.915 Stelpost tabel Jeugdzorg aug 2022 2.082.072 1.247.597 604.048 Correctie stelpost IU Participatie 18.511 12.448 3.925 2.913 Extra middelen Jeugdzorg 1.251.396 -1.011.924 -3.084.224 Stand gemeentefonds na mutaties 203.136.560 203.818.551 214.756.208 218.884.854 206.620.753 Resultaat septembercirculaire 2022

3.082.963

2.164.993

2.667.363

2.754.441

7.415.377

Het resultaat onderverdeeld in de verschillende categorieën:

Resultaat septembercirculaire 2022

2022 3.082.963

2023 2.164.993

2024 2.667.363

2025 2.754.441

2026 7.415.377

Onbestemde middelen Bestemde taakmutaties Bestemde DU's / IU's Restant Sociaal domein Stelposten Totaal

2.386.854 2.355.279 895.141 47.509 -2.601.820 3.082.963

3.260.431 3.683.804 3.953.609 8.614.243 -6.661 -3.785 -181.996 -173.358 65.154 65.185 65.185 63.106 -39.168 -1.114.763 -1.077.841 -1.082.357 -1.088.614 2.164.993 2.667.363 2.754.441 7.415.377

Hieronder volgt de verdeling per categorie met een toelichting. 1

Onbestemde middelen Onbestemde middelen Accres Voorschot BCF-plafond Eenmalige rijksbijdrage financieringssystematiek Bevolkingsdaling BRP en BSN naheffing 2021 en bijdrage 2022 Ontwikkeling uitkeringsbasis Uitkeringsfactor WOZ waarden Hoeveelheidsverschillen Totaal onbestemde middelen

2022

2023 1.839.360

2024 2.249.993

2025 2.461.097

2026 2.735.138

1.556.494 4.327.233 -57.648 -7.826 -576.479 38.432 1.433.881

1.114.764 111.476 -169.505 364.336

687.124 26.946 -174.699 894.440

405.509 -27.034 -180.686 1.294.723

136.077 150.635 -186.140 1.451.300

2.386.854

3.260.431

3.683.804

3.953.609

8.614.243

Onbestemde mutaties Accres / stelpost korting 8 punten uitkeringsfactor (UF) In de zomer van 2022 hebben de fondsbeheerders en de VNG afgesproken een splitsing in het accres aan te brengen tussen een volumedeel en een nominaal deel (t.b.v. loon- en prijsontwikkeling). Het volumedeel is vastgeklikt voor de jaren 2022 tot en met 2025. Het nominale deel wordt jaarlijks vastgesteld op basis van de stand meicirculaire. Dat verklaart waarom in deze septembercirculaire geen extra compensatie wordt verstrekt voor gestegen inflatie in 2022. De cumulatieve mutatie voor het nominale deel van het accres in de jaren 2023 - 2026 bedraagt voor Nissewaard € 1.839.360 in 2023, € 2.249.993 in 2024, € 2.461.097 in 2025 en € 2.735.138 in 2026. Voorschot BCF-plafond Jaarlijks wordt bij de septembercirculaire 2022 een inschatting gemaakt van de declaraties door gemeenten bij het BTW Compensatie Fonds. Door een verwachte onderschrijding ten opzichte van het plafond ad € 3,677 miljard wordt een voorschot verstrekt van € 320 miljoen. Nissewaard ontvangt € 1.556.494. Eenmalige rijksbijdrage financieringssystematiek Het Rijk werkt aan een nieuwe financieringssystematiek vanaf 2026. Voorafgaand daaraan stelt het kabinet voor gemeenten eenmalig € 1 miljard extra in 2026 beschikbaar.

Daarvan wordt een bedrag van € 76 miljoen aan het BTW-compensatiefonds toegevoegd en komt € 924 miljoen beschikbaar via de algemene uitkering van het gemeentefonds. Nissewaard ontvangt € 4.327.233. Bevolkingsdaling De middelen voor bevolkingsdaling worden in 2022 nog eenmalig gecontinueerd. Echter niet in de vorm van een decentralisatie-uitkering maar via een specifieke uitkering (SPUK). Het budget hiervoor wordt overgeboekt naar de begroting van het ministerie van BZK. Een minpost voor Nissewaard van -€ 57.648. BRP en BSN naheffing 2021 en bijdrage 2022 Gemeenten maken gebruik van de centrale voorzieningen van de Basisregistratie Personen (BRP). Ten opzichte van de begroting en van de voorlopige staffelindeling is er in 2022 meer gebruik gemaakt van deze voorziening. Gemeenten dragen € 0,812 miljoen bij in de meerkosten. 2

Daarnaast is er een naheffing voor gemeenten van € 0,707 miljoen (bovenop de meerkosten van € 1.956 miljoen) voor het gemeentelijk gebruik van de BRP over 2021. Tevens maken gemeenten gebruik van het Burger Service Nummer (BSN). Voor 2021 en 2022 is een aanvullende bijdrage overeen gekomen van € 21.000. Het totale bedrag van €1,54 miljoen is zoals afgesproken met de VNG in 2022 ten laste gebracht van de algemene uitkering. De kosten voor Nissewaard bedragen € 7.826. Ontwikkeling uitkeringsbasis / uitkeringsfactor Wanneer gesproken wordt over de ontwikkeling van de uitkeringsbasis, impliceert dat de ontwikkeling van landelijke aantallen. Hierbij blijft de ‘koek’ hetzelfde, maar deze moet worden verdeeld over grotere of kleinere aantallen. Door aanpassing van de landelijke aantallen bij de maatstaven wijzigt de uitkeringsfactor. Niet zelden volgen er dan ook nog afrondingen. Voor 2021 is dat -2 punten uitkeringsfactor door stijging van met name de maatstaf minderheden. Deze daling werkt structureel door. Voor 2022 is dat -6 door stijging van de maatstaven omgevingsadressen dichtheid en WOZ-waarden. Vanaf 2023 is sprake van daling van aantallen bij diverse maatstaven, maar die worden in de circulaire niet toegelicht. Dit leidt tot een grillig verloop Van -€ 538.047 in 2022 tot een plus van € 286.712 in 2026. WOZ-waarden De maatstaven m.b.t. WOZ-waarden zijn zgn.

inkomsten-maatstaven. Zij vormen een minpost op de algemene uitkering. In de jaren 2023 – 2026 is de aftrek voor ‘WOZ-waarden woningen en niet woningen’ hoger dan verwacht. Voor Nissewaard een minpost van -€ 169.505 In 2023 tot -€ 186.140 in 2026. Hoeveelheidsverschillen Naast de mutaties in de algemene uitkering die worden veroorzaakt door wijzigingen in de maatstafgewichten en de wegingsfactoren als gevolg van beleidsmatige maatregelen, wordt een deel van de mutatie veroorzaakt door wijzigingen in de aantallen. In de jaren 2023 en verder heeft de herverdeling van het gemeentefonds grote invloed op de aantallen. Er zijn maatstaven verdwenen, gewijzigd en er zijn nieuwe maatstaven bijgekomen. Het bedrag van € 1,4 miljoen in 2022 aflopend naar € 0,4 miljoen in 2023 en weer stijgend naar € 1,4 miljoen in 2026 is een saldo van zowel positieve als negatieve bedragen. Hieronder de maatstaven met de grootste impact in 2022 - 2026:  Lage inkomens  Bijstandontvangers  Personen met migratieachtergrond  Gemiddeld gestandaardiseerd inkomen  Leerlingen (V)SO  Medicijngebruik (drempel) Bestemde taakmutaties Bestemde Taakmutaties Energietoeslag (meicirculaire 2022 correctie) Energietoeslag Cruciale jeugdzorg subsidieregeling continuïteit Landelijke Vreemdelingen Voorziening Prenataal huisbezoek (correctie) Asiel (Inburgering) Participatie IPS Regeling

2022

2023

2024

213.680 -57.414

169.216

2025

2026

-142.827 2.423.922 -1.070 -21.913 -724 97.891

3

Uitvoeringskosten SVB PGB Trekkingsrechten Bijdrage centrale financiering GDI Totaal bestemde taakmutaties

2.355.279

-126.169 -36.758

-134.212 -38.789

-141.405 -40.591

-134.884 -38.474

-6.661

-3.785

-181.996

-173.358

Energietoeslag (meicirculaire 2022 correctie) Met betrekking tot de Energietoeslag heeft het ministerie van BZK op 29 juli jl. een nieuwe verdeling van deze middelen gepubliceerd. Deze nieuwe verdeling is in de septembercirculaire 2022 verwerkt. De middelen voor de Energietoeslag zijn in deze circulaire omlaag gecorrigeerd met - € 142.827. Energietoeslag / Voorschot energietoeslag In de meicirculaire 2022 is € 854 miljoen beschikbaar gesteld in verband met het verstrekken van een energietoeslag aan huishoudens met een laag inkomen. In het debat over de Voorjaarsnota op 5 juli jl. heeft het Kabinet aangekondigd het richtbedrag van de eenmalige energietoeslag nogmaals te verhogen, van 800 euro naar 1.300 euro. Door het kabinet is extra budget (€ 550 miljoen) toegekend aan gemeenten voor de ophoging van de energietoeslag en de extra uitvoeringkosten. Hiervan is € 500 miljoen bestemd voor de ophoging van de energietoeslag en € 50 miljoen voor de extra uitvoeringskosten van gemeenten. In deze circulaire is de verdeling van het aanvullende bedrag verwerkt. Nissewaard ontvangt € 2.423.922. Nissewaard had voor deze aanvullende maatregel een stelpost van € 2.202.068 als voorschot opgenomen. Deze stelpost vervalt nu. Cruciale jeugdzorg subsidieregeling continuïteit (correctie) Met betrekking tot de cruciale jeugdzorg heeft ministerie van BZK op 29 juli jl.

een nieuwe verdeling van deze middelen gepubliceerd. Deze nieuwe verdeling is in deze septembercirculaire 2022 verwerkt. De middelen voor de cruciale jeugdzorg zijn voor Nissewaard in deze circulaire omlaag gecorrigeerd met € 1.070. Landelijke Vreemdelingen Voorziening Het pilotprogramma voor de Landelijke Vreemdelingen Voorziening (LVV) had oorspronkelijk een looptijd van 2019 tot en met 2021. In afwachting van een nieuwe, structurele, regeling heeft het kabinet, in overleg met de VNG, besloten de pilot te verlengen tot en met 31 december 2022. Ook deze verlenging wordt gezamenlijk bekostigd door Rijk en gemeenten. De middelen werden tot en met 2021 uitgekeerd via een decentralisatie-uitkering vanuit het gemeentefonds. De decentralisatie-uitkering is als niet rechtmatig aangemerkt door de Algemene Rekenkamer. Daarom zal de uitkering in 2022 plaats vinden via een specifieke uitkering (SPUK). Daartoe wordt het binnen het gemeentefonds gereserveerde budget van € 4,4 miljoen (de bijdrage van gemeenten) overgeboekt naar de begroting van het ministerie van Justitie en Veiligheid. In totaal is voor 2022 een budget van € 16,4 miljoen beschikbaar. Een minpost voor Nissewaard van -€ 21.913 Prenataal huisbezoek (correctie) Met betrekking tot prenataal huisbezoek heeft ministerie van BZK op 29 juli jl. een nieuwe verdeling van deze middelen gepubliceerd.

Deze nieuwe verdeling is in de septembercirculaire 2022 verwerkt. De middelen voor de prenataal huisbezoek zijn in deze circulaire omlaag gecorrigeerd met - € 724. Asiel (Inburgering) In het bestuurlijk akkoord met betrekking tot de opvang van asielzoekers op 26 augustus jl. is afgesproken dat het kabinet voldoende financiële middelen beschikbaar stelt voor integratie. Als 4

gevolg van een hogere instroom van inburgeraars is afgesproken het budget voor de inburgering voor de jaren 2022, 2023 en 2024 op te hogen met respectievelijk € 20, 40 en 30 miljoen. Hiermee worden gemeenten in staat gesteld alle inburgeraars passende ondersteuning te bieden. Nissewaard ontvangt in 2022 € 97.891, in 2023 € 213.680 en in 2024 € 169.216. Participatie IPS Regeling Voor de Regeling vergoeding Individuele plaatsing en steun (IPS) voor de gemeentelijke doelgroep is in totaal € 21,5 miljoen beschikbaar. Volgens een bestuurlijk afspraak dragen gemeenten de helft bij van de uitgaven van de subsidie. Daarom wordt eenmalig in 2023 € 10,75 miljoen uitgenomen uit het gemeentefonds (cluster Participatie). Dit programmageld is bestemd voor de inzet van IPS trajecten voor de re-integratie van mensen met een ernstige psychische aandoening of een zogenoemde ‘common mental disorder’ via een subsidieregeling. Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) en het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) trekken hierin samen op. De subsidieregeling ‘IPS-trajecten voor de gemeentelijke doelgroep’ verstrekt subsidie aan een GGZ-instelling voor een tot en met 14 december 2023 aangevraagd IPS-traject. Het betreft IPS-trajecten voor mensen die vallen onder de re-integratie-verantwoordelijkheid van gemeenten.

Hiertoe behoren mensen met een bijstandsuitkering, IOAW-uitkering of een IOAZ-uitkering en niet-uitkeringsgerechtigde werkzoekenden. Een minpost van -€ 57.414 voor Nissewaard. Uitvoeringskosten SVB PGB Trekkingsrechten De VNG en het ministerie van VWS zijn overeengekomen om met ingang van 2023 een structureel bedrag uit te nemen uit het gemeentefonds ten behoeve van de uitvoeringskosten van de Sociale Verzekeringsbank (SVB) van de Jeugdwet en de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Het overeengekomen bedrag van € 27,2 miljoen per jaar is gelijk aan de begrote uitvoeringskosten van de SVB voor de Jeugdwet (€ 7,2 miljoen) en de Wmo (€ 20 miljoen) in 2022. Gezien de onzekerheid over de kostenontwikkeling evalueren de VNG en het ministerie van VWS deze afspraak na vier jaar (dus in 2026), op basis van de werkelijke uitvoeringskosten van de SVB voor de Jeugdwet en de Wmo. Op basis van de evaluatie kan besloten worden om de structurele uitname uit het gemeentefonds naar boven of naar beneden bij te stellen. Voor Nissewaard betekent dit een kostenpost van € 126.169 in 2023 tot € 134.884 in 2026. Bijdrage centrale financiering GDI De financiering van de generieke digitale infrastructuur (GDI) wordt vanaf het begrotingsjaar 2023 centraal onder gebracht bij het ministerie van BZK. Een centrale financiering draagt bij aan de gewenste bredere deelname en een hoger gebruik van de GDI.

De centrale financiering wordt gerealiseerd door de structurele bijdragen van departementen en medeoverheden en een bijdrage uit de Werk Aan Uitvoering enveloppe op de Aanvullende Post bij het ministerie van Financiën. Nissewaard draagt in 2023 € 36.758 bij tot € 38.474 in 2026. Bestemde decentralisatie- en integratie-uitkeringen (DU’s en IU’s) DU's / IU's 2022 2023 MO/OGGz (DU) 5.348 5.343 Vrouwenopvang (DU) 20.373 20.283 Wet kwaliteitsborging bouw (DU) 97.191 39.528 Invoeringskosten Omgevingswet (DU) 592.598 Leerlingenvervoer Oekraïne (DU) 24.655 Voorschoolse voorziening peuters (DU) 926 Maatschappelijke begeleiding statushouders (DU) 154.050

2024 5.343 20.283 39.559

2025 5.343 20.283 39.559

2026 5.343 18.502 39.261

5

Totaal bestemde DU’s en IU’s

895.141

65.154

65.185

65.185

63.106

MO/OGGz (DU) De verdeling van de DU MO/OGGz is gewijzigd als gevolg van het gebruik van actuelere basisgegevens voor de maatstafaantallen. Voor Nissewaard een bescheiden plus van € 5.348 in 2022 tot € 5.343 in 2026. Vrouwenopvang (DU) Als gevolg van actualisatie van de maatstaven wordt de DU Vrouwenopvang voor Nissewaard opgehoogd in 2022 met € 20.373 tot € 18.502 in 2026. Na consultatie van de betrokken wethouder van de centrumgemeenten Vrouwenopvang en op verzoek van de VNG wordt er nog in 2022 € 477.000 van de DU Vrouwenopvang overgeheveld naar de begroting van het ministerie VWS. Deze middelen worden gebruikt om de Spuk Specialistische functie aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling op te hogen. Deze uitname wordt in de decembercirculaire 2022 verwerkt. Wet kwaliteitsborging bouw (DU) De wet Kwaliteitsborging voor het bouwen treedt naar verwachting gefaseerd in per 1 januari 2023. Doel is om de bouwkwaliteit en -toezicht via private kwaliteitsborgers te verbeteren. Deze zullen zorgdragen voor het voldoen aan de bouwtechnische regels. Deze taken vervallen bij de gemeenten die wel het bevoegd gezag blijven houden. Extra wettelijke taken zoals registratie en beoordeling van Wkb-meldingen komen met deze wet bij gemeenten te liggen. Voor de voorbereidingen die getroffen moeten worden, ontvangt Nissewaard in 2022 € 97.191.

Van 2023 tot en met 2026 ontvangt Nissewaard jaarlijks plm. € 39.500 voor de uitvoering van de Wkbtaken. Invoeringskosten Omgevingswet (DU) In de meicirculaire 2022 is reeds aangekondigd dat het Rijk in totaal € 150 miljoen bijdraagt aan de transitiekosten die gemeenten hebben gemaakt in aanloop naar de invoering van de Omgevingswet. Er volgt nog een stelselevaluatie, waarbij de daadwerkelijk gemaakte kosten opnieuw in kaart worden gebracht. De verdeling van deze decentralisatie-uitkering vindt plaats via de verdeelsleutel 60 procent inwonertal, 25 procent landoppervlak en 15 procent vast bedrag. Over de middelen voor de jaren 2023 tot en met 2025 volgt meer informatie in een latere circulaire. Nissewaard ontvangt in 2022 € 592.598. Leerlingenvervoer Oekraïne (DU) De decentralisatie-uitkering Leerlingenvervoer Oekraïense leerlingen is een tegemoetkoming aan gemeenten voor de kosten die zij hiervoor hebben gemaakt. De decentralisatie-uitkering ziet toe op de periode vanaf 1 maart 2022 tot aan de zomervakantie op 16 juli 2022. De bedragen die worden toegekend aan een gemeente zijn gebaseerd op het aantal geregistreerde kinderen uit Oekraïne met peildatum 6 mei. In de uitkering wordt onderscheid gemaakt tussen leerlingen in het Voortgezet Onderwijs (VO) en leerlingen in het Primair Onderwijs (PO). Nissewaard ontvangt € 24.655.

Voorschoolse voorziening peuters (DU) In verband met COVID-19 was de buitenschoolse opvang voor de periode 21 december 2021 – 10 januari 2022 gesloten. Ouders hebben in die periode een eigen bijdrage betaald voor een gemeentelijke regeling rondom kinderopvang. De bijdrage die Nissewaard ontvangt is bedoeld als vergoeding voor die ouders. Nissewaard ontvangt in 2022 € 926.

6

Maatschappelijke begeleiding statushouders (DU) In 2022 ontvangen gemeenten voor de maatschappelijke begeleiding van inburgeringsplichtige asielmigranten en gezinsleden € 3,5 miljoen. Nissewaard ontvangt € 154.050 voor 65 personen. Restant Sociaal domein Restant Sociaal domein Beschermd wonen (IU) Participatie (IU)

47.509

Totaal restant Sociaal domein

47.509

2022

2023 -39.168

2024

2025

2026

-39.168

0

0

0

Beschermd wonen (IU) De geactualiseerde verdeling van de IU Beschermd wonen is gepubliceerd. Het woonplaatsbeginsel en het nieuwe verdeelmodel was voorzien voor 2023 is uitgesteld. In de meicirculaire 2023 komt hierover meer informatie. Een minpost in 2023 voor Nissewaard van -€ 39.168. Participatie (IU) COVID-19 Voor de Sociale werkbedrijven heeft het kabinet € 10 miljoen beschikbaar gesteld voor het opvangen van exploitatietekorten. De middelen zijn voor de periode 1 januari 2022 – 31 maart 2022. Nissewaard ontvangt in 2022 € 47.509. Stelposten Stelposten Stelpost korting 8 pt uf Vervallen stelpost Energietoeslag Vervallen stelpost Participatie (IU) Vervallen stelpost Voogdij/18+ (IU)

-2.202.068 -270.837 -128.915

Totaal stelposten

-2.601.820

2022

2023 -1.114.763

2024 -1.077.841

2025 -1.082.357

2026 -1.088.614

-1.114.763

-1.077.841

-1.082.357

-1.088.614

Stelpost korting 8 punten uitkeringsfactor Het ministerie BZK heeft de woz-stijging in 2023 dubbel geraamd, zowel van de woningen als van de niet-woningen. Daarmee is de post woz-waarden te negatief en de uitkeringsfactor te positief. Nissewaard heeft eigen (lagere) woz-waarden gebruikt bij de berekening van de algemene uitkering en deze behoeven dus geen correctie. Echter, de te hoge UF behoeft wel een correctie van -8 punten. De correctie voor de -8 punten UF bedraagt voor Nissewaard -€ 1.114.763 in 2023 tot -€ 1.088.614 in 2026. Met de publicatie van de decembercirculaire 2022 zal het ministerie van BZK deze korting verwerken en komt deze stelpost te vervallen. Eerste wijziging beleidsregels 'Eenmalige energietoeslag 2022' In het debat over de Voorjaarsnota op 5 juli jl. heeft het Kabinet aangekondigd het richtbedrag van de eenmalige energietoeslag nogmaals te verhogen, van 800 euro naar 1.300 euro. Door het kabinet is extra budget (€ 550 miljoen) toegekend aan gemeenten voor de ophoging van de energietoeslag en de extra uitvoeringkosten. Hiervan is € 500 miljoen bestemd voor de ophoging van de energietoeslag en € 50 miljoen voor de extra uitvoeringskosten van gemeenten. In deze circulaire is de verdeling van het aanvullende bedrag verwerkt. Nissewaard ontvangt € 2.423.922. 7

Nissewaard had voor deze aanvullende maatregel een stelpost van € 2.202.068 als voorschot opgenomen. Deze stelpost vervalt nu. Zie ook collegeadvies 22CA00279. Vervallen stelpost Participatie (IU) Deze stelpost loon- en prijsontwikkeling (LPO) was opgenomen vooruitlopend op de meicirculaire 2022 om ook de LPO van de IU Participatie mee te nemen. Deze stelpost 2022 had bij de analyse van de meicirculaire 2022 moeten vervallen. Dat gebeurt nu alsnog. Vervallen stelpost Voogdij/18+ (IU) De indexering van de IU Voogdij/18+ vond jaarlijks plaats met de publicatie van de meicirculaire. Ten behoeve van de opstelling van de begroting die ruim voor mei begint, nam Nissewaard jaarlijks deze stelpost op. Nu deze IU Voogdij/18+ grotendeels is overgeheveld naar de algemene uitkering, is er geen aparte indexering meer maar lopen deze overgehevelde middelen mee met het accres van de algemene uitkering. Deze stelpost komt te vervallen. b. Stelpost Loon- en prijsontwikkeling 2024 – 2026 Met ingang van 2019 wordt de algemene uitkering uit het gemeentefonds in Nissewaard inclusief meerjarige indexering voor lonen en prijzen geraamd. Dit wordt in ‘lopende prijzen ramen’ genoemd. Deze meerjarige indexering wordt geparkeerd op de stelpost Loon- en prijsontwikkeling.

Bij de opstelling van de begroting van het desbetreffende jaar wordt het saldo van de stelpost LPO aangewend om de loon- en prijsontwikkeling op te vangen. Om te kunnen bepalen welke bedragen er meerjarig beschikbaar zijn voor de toekomstige indexeringen, wordt de algemene uitkering in ‘lopende prijzen’ afgezet tegen de algemene uitkering op het huidige prijspeil (constante prijzen). Dit leidt tot de volgende ontwikkeling van de stelpost LPO.

Septembercirculaire 2022 (lopend) Septembercirculaire 2022 (constant) Loon- en prijs indexatie 2024 en verder

Loon- en prijs indexatie 2024 en verder Huidige stand stelpost LPO Vrijval stelpost LPO ten gunste van de begrotingssaldi

2022 2023 2024 2025 2026 208.692.428 207.098.307 216.419.340 221.474.055 214.520.696 208.692.428 207.098.307 210.491.212 209.984.633 198.327.592 0

0

2022 0 0

2023 0 15.505

0

15.505

5.928.128

11.489.422

16.193.104

2024 2025 2026 5.928.128 11.489.422 16.193.104 6.538.667 12.599.550 18.738.664 0

0

0

Op basis van de opgenomen loon- en prijsontwikkeling in de septembercirculaire 2022 zou van de stelpost Loon- en prijsontwikkeling in de begroting van Nissewaard voor 2024 € 0,6, voor 2025 € 1,1 miljoen en voor 2026 en verder € 2,5 miljoen kunnen vrijvallen. Diverse ontwikkelingen maken echter dat het advies om deze gelden daar te laten staan. Zo blijft de inflatie nog ongekend hoog waarmee niet uitgesloten is dat op meerdere terreinen zich flinke prijsstijgingen gaan voordoen. Daarnaast lijkt de CAO voor gemeenten met ingang van 2023 hoger te gaan uitvallen dan waarmee in de Programmabegroting 2023- 2026 rekening is gehouden. Verder blijft ook de financiële beheersbaarheid van het Sociaal domein een punt van aandacht en zorg.

8

c. Aandeel Sociaal domein Correctie onbestemde middelen Onbestemde middelen Stelpost -8 punten UF Onbestemd (gecorrigeerd)

2022 2.386.854 2.386.854

2023 3.260.431 -1.114.763 2.145.668

2024 3.683.804 -1.077.841 2.605.963

2025 3.953.609 -1.082.357 2.871.252

2026 8.614.243 -1.088.614 7.525.629

De negatieve stelpost ter dekking van de verlaging van de uitkeringsfactor met 8 punten zijn onbestemde middelen. Daarom worden ze hierboven in mindering gebracht voor een juiste berekening van de effecten van de septembercirculaire 2022. De formele verwerking ervan door het ministerie van BZK, zal plaatsvinden met de publicatie van de decembercirculaire 2022. Dan zal deze stelpost komen te vervallen.

Onbestemde middelen Vrijval stelpost LPO ten gunste van de begrotingssaldi Effect septembercirculaire 2022 op begrotingssaldi

2022 2.386.854

2023 2.145.668

2024 2.605.963

2025 2.871.252

2026 7.525.629

0

15.505

0

0

0

2.386.854

2.161.173

2.605.963

2.871.252

7.525.629

2022

2023

2024

2025

2026

2.386.854

2.161.173

2.605.963

2.871.252

7.525.629

883.136

799.634

964.206

1.062.363

2.784.483

1.503.718

1.361.539

1.641.757

1.808.889

4.741.146

Aandeel Sociaal domein Effect septembercirculaire 2022 op begrotingssaldi Dotatie aan stelpost Sociaal domein 37% Netto effect septembercirculaire 2022 op begrotingssaldi

d.

Geactualiseerd begrotingssaldo 2022 – 2026 en verloop stelpost Sociaal domein

Netto effect septembercirculaire 2022 op begrotingssaldi Huidige stand begrotingssaldi Actuele stand begrotingssaldi

2022

2023

2024

2025

2026

1.503.718 1.390.451 2.894.169

1.361.539 232.320 1.593.859

1.641.757 5.297.492 6.939.249

1.808.889 6.645.988 8.454.877

4.741.146 -5.005.293 -264.147

Bij de meicirculaire 2022 is, gezien het substantiële onverklaarde aandeel, voorzichtigheidshalve het vrij besteedbare saldo op het begrotingssaldo geparkeerd. Echter, nu met de septembercirculaire 2022 er geen bijzondere mutaties t.a.v. de meicirculaire 2022 meer lijken te zijn, wordt geadviseerd dat conform de afgesproken spelregels 37 procent van deze middelen naar de stelpost van het Sociaal domein moeten boeken. Dit gebeurt ten laste van het begrotingssaldo. Berekening: 2022 2023 2024 2025 2026 Subtotaal mutaties meicirculaire 2022 1.118.337 4.877.573 6.636.157 7.760.088 884.964 Vrijval LPO -1.272.304 -3.710.132 -3.710.132 -3.710.132 0 - Waarvan 37% naar Sociaal domein 470.752 1.372.749 1.372.749 1.372.749 0 9

Algemene uitkering - correctie advies meicirculaire 2022 Jeugd Algemene uitkering - correctie advies meicirculaire 2022 Inburgering Saldo Waarvan 37% naar Sociaal domein

-2.308.000

316.785 117.210

362.745 594.935 220.126

352.626 4.651.400 1.721.018

341.356 336.084 5.764.061 1.221.048 2.132.703 451.788

Hiermee wijzigt het begrotingssaldo van Nissewaard. 2022 Begrotingssaldo Nissewaard 2.894.169 Dotatie stelpost Sociaal domein 117.210 Actueel begrotingssaldo 2.776.959

2023 1.593.859 220.126 1.373.733

2024 6.939.249 1.721.018 5.218.231

2025 8.454.877 2.132.703 6.322.174

2026 -264.147 451.788 -715.935

Sociaal Domein De mutaties in de septembercirculaire 2022 die ten laste of ten gunste komen van het sociaal domein tellen als volgt op:

Cruciale jeugdzorg subsreg. continuïteit Landelijke Vreemdelingen Voorziening Prenataal huisbezoek (correctie) Participatie IPS Regeling Uitv.kn SVB PGB Trekkingsrechten Aandeel SD septembercirculaire 2022 Correctie aandeel meicirculaire 2022 Totaal Ten gunste van reserve SD Ten gunste van stelpost SD

2022 -1.070 -21.913 -724

883.136 117.210 976.639 976.639

2023

2024

2025

2026

-57.414 -126.169 799.634 220.126 836.177

-134.212 964.206 1.721.018 2.551.012

-141.405 1.062.363 2.132.703 3.053.661

-134.884 2.784.483 451.788 3.101.387

836.177

2.551.012

3.053.661

3.101.387

Rekening houdend met de mutaties uit de septembercirculaire 2022 en de mutaties uit de 2e tussenrapportage ziet het verloop van de stelpost Sociaal domein er als volgt uit: Stelpost SD (bedragen * € 1.000) Stand begroting Correctie aandeel SD meicirculaire ‘22 Septembercirculaire 2022 Aanvullende uitwerking coalitieakkoord 2e Tussenrapportage 2022 Stelpost SD na besluitvorming

2022 1.739

-1.390 349

2023 3.592 220 616 -435 -2.768 1.225

2024 3.811 1.721 830 -260 -2.422 3.680

2025 3.762 2.133 921 -100 -2.418 4.298

2026 -2.313 452 2.650 -2.406 -1.617

Rekening houdend met de mutaties uit de septembercirculaire 2022 ziet het verloop van de reserve Sociaal domein er als volgt uit: Reserve SD (bedragen * € 1.000) Saldo 1 januari Reeds besloten Septembercirculaire 2022 Aanvullende uitwerking coalitieakkoord

2022 1.309 1.393 977

2023 3.679 743

2024 4.372 -91

2025 4.231

2026 4.181

-50

-50

-50

-50 10

Saldo 31 december e.

3.679

4.372

4.231

4.181

4.131

Overige mededelingen septembercirculaire 2022 / actualiteiten

Onderuitputting De ontwikkeling van de algemene uitkering wordt voor een belangrijk deel bepaald door de ontwikkeling van de rijksuitgaven. Volgens het systeem van ‘samen de trap op en samen de trap af’ hebben wijzigingen in de rijksuitgaven direct invloed op de omvang van het gemeentefonds. De jaarlijkse toename of afname van het gemeentefonds, voorvloeiend uit de trap op trap af-methode wordt het accres genoemd en wordt uitgedrukt in een percentage. Het percentage wordt berekend door de relevante rijksuitgaven in enig jaar te vergelijken met het daaraan voorafgaand jaar. Als de rijksuitgaven achter blijven bij de planning, wordt dat onderbesteding of onderuitputting genoemd. De vraag die zich dan aandient is of onderuitputting te verwachten is en die hoge accressen nog moeten worden gematigd met een percentage. Het advies van de specialisten van PAUW is om uit te gaan van 15 tot 20 procent onderuitputting voor zover dit een sluitende begroting 2023 niet in de weg staat. In de bovenstaande cijfers is geen rekening gehouden met een dergelijke onderuitputting. Het advies is wel om zeer terughoudend te zijn met de inzet van het begrotingssaldo als dekkingsmiddel. Toename aantal specifieke uitkeringen (SPUKS) Er is een trend gaande dat meer en meer middelen toegekend worden door het Rijk door middel van een spuk.

In 2018 waren het er nog 16, in 2021 is dit opgelopen naar 131 spuks. Voor gemeenten heeft het nadelige gevolgen wanneer het Rijk middelen verstrekt met een spuk. 1. Er is geen bestedingsvrijheid voor gemeenten van deze middelen in tegenstelling tot alle middelen uit het gemeentefonds; 2. De besteding van de middelen van een spuk moet (gedetailleerd) worden verantwoord hetgeen leidt tot een forse toename van de administratieve lastendruk; 3. De budgetten van deze middelen worden niet meegenomen met de accresberekening en worden door het Rijk vastgesteld; 4. Spuks belemmeren integraal werken bij gemeenten. Met de publicatie van de septembercirculaire 2022 worden drie decentralisatie-uitkeringen vervangen door spuks te weten:  DU Bevolkingsdaling Het budget hiervoor wordt overgeboekt naar de begroting van het ministerie van BZK.  DU Landelijke Vreemdelingen Voorziening De middelen werden tot en met 2021 uitgekeerd via een decentralisatie-uitkering vanuit het gemeentefonds. De uitkering in 2022 zal plaats vinden via een specifieke uitkering (SPUK).  DU Vrouwenopvang In 2022 wordt € 477.000 van de DU Vrouwenopvang overgeheveld naar de begroting van het ministerie VWS. Deze middelen worden gebruikt om de Spuk Specialistische functie aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling op te hogen. Deze uitname wordt in de decembercirculaire 2022 verwerkt.

Jaarlijkse weging decentralisatie (DU)- en integratie-uitkeringen (IU) Met de invoering van het nieuwe verdeelmodel van de algemene uitkering (AU) per 1 januari 2023 zijn er diverse (onderdelen van) integratie-uitkeringen overgeheveld naar de AU. Er zijn nog enkele IU’s over.

11

IU Voogdij/18+ Hier resteren nog de onderdelen voor ‘PC gesloten zorg’ en ‘Academische component Kinder- en Jeugdpsychiatrie’ en de reservering voor de compensatieregeling. Er is overleg met het ministerie van VWS hoe hier in de toekomst mee wordt omgegaan. De invoering van het woonplaatsbeginsel en het nieuwe verdeelmodel Beschermd wonen was voorzien voor 1 januari 2023 maar is uitgesteld. IU Participatie De onderdelen WSW en Nieuw begeleiding beschut werk blijven vooralsnog bestaan. In overleg met het ministerie van SZW zal worden gekeken hoe hiermee in de toekomst wordt omgegaan.

12