Toelichting financiële mutaties Meicirculaire 2024

Toelichting financiële mutaties meicirculaire 2024 Onderstaand wordt een nadere uiteenzetting gegeven van de mutaties naar aanleiding van de meicirculaire 2024. Bedragen x € 1.000 “-” = nadelig 2024 2025 2026 2027 Meicirculaire 2024 229.025 234.942 228.803 235.919 Decembercirculaire 2023 224.489 230.684 220.358 226.642 Resultaat Meicirculaire 2024 4.536 4.258 8.445 9.277

2028 242.897 226.642 16.255

Het resultaat onderverdeeld in de verschillende categorieën: Bedragen x € 1.000 “-” = nadelig 2024 2025 2026 2027 Resultaat Meicirculaire 2024 4.536 4.258 8.445 9.277

2028 16.255

Onbestemde middelen - diverse Loon- en prijsontwikkeling Hoeveelheidsverschillen Hoeveelheidsverschillen (bestemd) Bestemde taakmutaties Bestemde DU's / IU's1 Totaal

313

-3.226

1.981

1.779

2.633

178 2.266 4.536

3.208 1.643 4.258

2.633

-1.469 3.100 2.633

-2.721 9.882 2.633

1.625

2.738

4.130

558 1.648 8.445

580 1.695 9.277

643 1.688 16.255

Onbestemde middelen - diverse Dit betreft effecten van diverse algemene aanpassingen met betrekking tot het Gemeentefonds, zoals accres1 mutaties, het schrappen van de oploop van de opschalingskorting, ontwikkeling uitkeringsbasis en een afrekening ruimte BTW-compensatiefonds 2023. Dit betreffen vrij besteedbare middelen. In de Perspectiefnota 2025 is hier deels al rekening mee gehouden, € 0,6 miljoen in 2024 oplopend tot € 0,78 miljoen in 2028. Zie ook de paragraaf Begrotingssaldo Algemene Dient op pagina 5 van het bijgevoegde raadsvoorstel. Loon- en prijsontwikkeling Dit betreft een inschatting van het (aanvullende) bedrag aan loon- en prijsontwikkeling voor de begrotingen 2027 en 2028. Dit bedrag zal gereserveerd worden op de stelpost Loon- en prijsontwikkelingen. Hoeveelheidsverschillen en Hoeveelheidsverschillen (bestemd) Dit verschil ontstaat door de verwachte meerjarige groei bij met name de maatstaven aantal inwoners, huishoudens met laag inkomen, aantal personen met loonkostensubsidie en 75+’ers. Voor de tranches 2026 – 2028 worden deze gelden (zie rij Hoeveelheidsverschillen (bestemd)) vooralsnog apart gehouden omdat het de verwachting is dat met het opstellen van de begrotingen 2026 en verder hier ook extra lasten tegenover zullen staan.

Voor de begrotingen 2024 en 2025 zijn lasten geactualiseerd op de hoeveelheidsverschillen, dus deze tranches kunnen vrijvallen ten gunste van het begrotingssaldo Algemene Dienst en de stelpost Sociaal Domein.

1

Dit is de algemene groei/krimp van het Gemeentefonds.

1

Bestemde taakmutaties

Handelsregister Basisregistratie Personen (BRP) experiment Dienstverlening gemeenten aanpak armoede en schulden Correctie extrapolatie participatie Werkdrukverlaging jeugdbescherming Vrijval reservering compensatieregelingen Voogdij 18+ Loon- en prijsbijstelling Voogdij 18+ Ketensystemen Jeugd Compensatieregeling niet beoogde kosten jeugdzorg Besparingsverlies Jeugd Wmo hulpmiddelen Landelijke Vreemdelingen Voorziening Totaal

2024 -5

Bedragen x € 1.000 “-” = nadelig 2025 2026 2027 -2 -2 -2

2028 -2

2 215

228

229

240

248 44

152

162

158

163

169

168

164

170

175

8

9

9

9

9

-4

-4

558

580

643

-142 21

2.615 32

-70 178

3.208

Toelichting Handelsregister Sinds 1 januari 2014 is er sprake van inputfinanciering voor het overheidsgebruik van het handelsregister waarbij gemeenten bijdragen in de kosten. In deze circulaire wordt de jaarlijkse aanvullende bijdrage van € 538.000 vanaf 2023 structureel verwerkt, waarbij 2023 is verwerkt in begrotingsjaar 2024. Voor Nissewaard betekent dit een nadeel van € 5.000 in 2024 en een nadeel van - € 2.000 in de jaren 2025 t/m 2028. Basisregistratie Personen (BRP) experiment In het najaar van 2023 is het besluit experimenten bijhouding BRP in werking getreden met het oogmerk de ingeschrevene in de BRP op het woonadres te informeren over inschrijvingen op het betreffende adres. Gemeenten krijgen er daarmee een extra verplichte taak bij. Veel gemeenten doen dit echter al. Het experiment moet uitwijzen of de verplichting leidt tot een lastenverzwaring in termen van uitvoering en kosten. De gemeenten ontvangen jaarlijks gedurende de looptijd van het experiment een vergoeding voor de verplichte medewerking aan de evaluatie van € 2.400 per gemeente (in totaal € 821.000). Nissewaard ontvangt € 2.000 in 2024. Dienstverlening gemeenten aanpak armoede en schulden Vanuit de Aanpak Geldzorgen, Armoede en Schulden (juli 2022) is € 40 miljoen aan structurele middelen voor betere dienstverlening door gemeenten op het gebied van armoede en schulden beschikbaar gesteld.

Voor 2023 zijn deze middelen incidenteel beschikbaar gesteld. De toekenning vanaf 2024 zal structureel plaatsvinden. Nissewaard ontvangt € 215.000 in 2024 oplopend tot € 248.000 in 2028. 2

Correlatie extrapolatie participatie Met ingang van 2023 zijn de onderdelen Wajong en Regulier werk van de integratie-uitkering Participatie naar de algemene uitkering overgeheveld (meicirculaire 2022). Daarbij is overeengekomen om de meerjarige oploop van deze onderdelen jaarlijks via een correctie op de extrapolatie te blijven compenseren. Daarom wordt de correctie op de extrapolatie voor 2028 en voor 2029 (€ 8,4 miljoen en € 17,9 miljoen) in deze circulaire verwerkt. Nissewaard ontvangt in 2028 € 44.000. Werkdrukverlaging jeugdbescherming In het bestuurlijk akkoord over het verlagen van de werkdruk in de uitvoering van de jeugdbescherming en jeugdreclassering door de gecertificeerde instellingen is afgesproken dat het ministerie van JenV vanaf 2024 structureel jaarlijks € 30 miljoen bijdraagt aan deze werkdrukverlaging. Nissewaard ontvangt € 152.000 in 2024 oplopend tot € 169.000 in 2028. Vrijval compensatieregelingen Voogdij 18 In de meicirculaire 2022 is het budget van de integratie-uitkering Voogdij 18+ overgeheveld naar de algemene uitkering. Op de integratie-uitkering is een reservering achtergebleven voor eventueel nog toe te kennen compensatieregelingen. Dit restbudget (€ 32,1 miljoen) wordt nu voor 2025 en verder overgeheveld naar de algemene uitkering. Tegenover dit voordeel staat een nadeel als gevolg van vrijval van de IU Voogdij 18+.

Nissewaard ontvangt in 2025 € 168.000 oplopend tot € 175.000 in 2028. Loon- en prijsbijstelling Voogdij 18+ Op de integratie-uitkering Voogdij 18+ was in de ontwerpbegroting 2024 nog een reservering opgenomen voor eventueel nog toe te kennen compensatieregelingen. Over dat budget is loon- en prijsbijstelling toegekend. Omdat het budget van de reservering in deze circulaire wordt overgeheveld naar de algemene uitkering, wordt ook de toegekende loon- en prijsbijstelling van structureel € 1,7 miljoen toegevoegd aan de algemene uitkering. Nissewaard ontvangt € 8.000 in 2024 oplopend tot € 9.000 in 2028. Ketensystemen Jeugd In 2017 hebben alle betrokken ketenpartners ingestemd met een verdeelsleutel voor de kosten van het operationeel, tactisch en strategisch beheer van de ketensystemen (Middenvelder, CORV en IFM/LIJ). De structurele bijdrage van gemeenten aan de ketensystemen bedraagt € 950.000. Als gevolg van de (herijkte) verdeelsleutel gaan gemeenten in 2024 en 2025 jaarlijks € 712.000 meer bijdragen voor het gebruik van de ketensystemen. Deze extra bijdrage wordt onttrokken aan de algemene uitkering. Voor Nissewaard betekent dit een nadeel van - € 4.000 in 2024 en 2025.

Compensatieregeling niet beoogde kosten jeugdzorg Voor het verlenen van de specifieke uitkering compensatieregeling niet beoogde kosten jeugdzorg in 2024 wordt € 60 miljoen vanuit het gemeentefonds overgeboekt naar de begroting van het ministerie van VWS. Vanuit de algemene uitkering gaat het om € 27,9 miljoen. Het overige deel wordt overgeboekt vanuit het restantbudget van de integratie-uitkering Voogdij 18+ (zie ook mutatie IU Voogdij 18+). Dit budget wordt ingezet om gemeenten te compenseren voor de niet beoogde kosten 2022 en 2023 na inwerkingtreding van de Wet wijziging woonplaatsbeginsel. Voor Nissewaard betekent dit een nadeel van - € 142.000 in 2024 Besparingsverlies Jeugd In het coalitieakkoord Rutte IV is een aanvullende besparing op Jeugdzorg opgenomen die oploopt naar structureel € 511 miljoen vanaf 2027. De geraamde besparing van € 500 miljoen in 2025 kan nog 3

niet gerealiseerd worden, omdat de maatregelen die tot besparing moeten leiden nog niet zijn gerealiseerd. Daarom wordt incidenteel € 500 miljoen toegevoegd aan de algemene uitkering van het gemeentefonds. Nissewaard ontvang € 2.615.000 in 2025. Wmo hulpmiddelen Het scheiden van wonen en zorg in de Wlz leidt bij gemeenten tot meerkosten. Bepaalde hulpmiddelen die bij zorg met verblijf vanuit de Wlz worden gefinancierd, worden bij andere leveringsvormen vanuit de Wmo gefinancierd. De meerkosten van gemeenten worden gedekt vanuit de Wlz. Daartoe wordt € 4,5 miljoen in 2024 en € 6,7 miljoen in 2025 overgeboekt naar het gemeentefonds. Nissewaard ontvangt € 21.000 in 2024 en € 32.000 in 2025. Landelijke Vreemdelingen Voorziening Het pilotprogramma voor de Landelijke Vreemdelingen Voorziening (LVV) had oorspronkelijk een looptijd van 2019 tot en met 2021. In afwachting van een mogelijke structurele regeling is de pilot verlengd tot en met 31 december 2024. De middelen aan de gemeenten met een LVV-voorziening worden sinds 2022 verstrekt via een specifieke uitkering. Een gedeelte hiervan wordt bekostigd door een uitname uit het gemeentefonds. Omdat de uitname in 2023 niet heeft plaatsgevonden, zijn in deze circulaire de uitnamen opgenomen voor 2023 (€ 4,4 miljoen) en 2024 (€ 10,3 miljoen). Voor Nissewaard betekent dit een nadeel van - € 70.000 in 2024. Bestemde DU's / IU's

Doeluitkeringen (DU’s) Integratie uitkeringen (IU’s) Totaal DU’s en IU’s

2024 677 1.589 2.266

Bedragen x € 1.000 “-” = nadelig 2025 2026 2027 393 393 393 1.250 1.255 1.303 1.643 1.648 1.695

2028 393 1.296 1.688

Onderstaande wordt een en ander nader uitgesplitst en toegelicht.

Doeluitkeringen (DU’s) Vrouwenopvang (DU) Voorschoolse voorziening peuters (DU) Maatschappelijke begeleiding (DU) Einde lening inburgeringsplichtig (DU) Armoedebestrijding kinderen (DU) Uitvoeringskosten Omgevingswet Gemeentelijke antidiscriminatie voorzieningen Nationaal actieplan dakloosheid Totaal

2024 1 -1

Bedragen x € 1.000 “-” = nadelig 2025 2026 2027 1 1 1

2028 1

-1

-1

-1

-1

16

16

16

16

377 393

377 393

377 393

377 393

2 6 280 12 377 677

4

Toelichting Vrouwenopvang (DU), Voorschoolse voorziening peuters (DU), Maatschappelijke begeleiding (DU) Einde lening inburgeringsplichtig (DU) Dit betreffen enkele (verhoudingsgewijs) kleine financiële aanpassingen. Armoedebestrijding kinderen (DU) In de decembercirculaire 2016 zijn gemeenten geïnformeerd over de € 85 miljoen die vanaf 2017 structureel beschikbaar is gesteld voor de bestrijding van de gevolgen van armoede onder kinderen. Jaarlijks vindt in de meicirculaire actualisatie plaats van de verdeling voor het jaar t+1 en verder. De middelen worden verdeeld op basis van CBS-gegevens over kinderen met een kans op armoede. Nissewaard ontvangt hiervoor € 15.650 in de jaren 2025 t/m 2028. Uitvoeringskosten Omgevingswet (DU) In deze circulaire is € 71,5 miljoen beschikbaar gesteld om de doelen van de Omgevingswet te halen. Dit geld helpt gemeenten en andere partijen om zich voor te bereiden en te voldoen aan de nieuwe eisen. In 2025 is er nog € 80 miljoen gereserveerd voor gemeenten. Dit bedrag wordt verdeeld op basis van een vast percentage, het aantal inwoners en de landoppervlakte. Het doel is dat alle betrokkenen goed zijn voorbereid op de veranderingen die de Omgevingswet met zich meebrengt. Nissewaard ontvangt hiervoor € 280.000 in 2024.

Gemeentelijke antidiscriminatievoorzieningen (DU) Gemeenten en hun antidiscriminatievoorzieningen (ADV’s) werken samen om discriminatie lokaal te voorkomen. Sinds 2009 krijgen gemeenten hiervoor geld via het gemeentefonds. Vanaf dit jaar krijgen ze extra middelen voor preventie, met in 2024 een totaal van € 2,5 miljoen. Dit geld helpt ADV’s om gemeenten beter te adviseren op basis van meldingen. Het ministerie van BZK werkt aan een herziening van het systeem en heeft aangekondigd dat er vanaf 2025 extra middelen beschikbaar komen. Nissewaard krijgt hiervoor € 12.188 in 2024. Nationaal actieplan dakloosheid (DU) Vanaf 2024 wordt structureel € 55 miljoen aan het gemeentefonds toegevoegd en verstrekt aan centrumgemeenten maatschappelijke opvang/beschermd wonen via de decentralisatie-uitkering Nationaal Actieplan Dakloosheid. Voor de verdeling aan centrumgemeenten wordt het objectieve verdeelmodel van de decentralisatie-uitkering Maatschappelijke Opvang (DUMO) gehanteerd. Nissewaard ontvangt hiervoor € 377.000 in de jaren 2024 t/m 2028.

Integratie uitkeringen (IU’s) Beschermd Wonen (IU) Participatie (IU) Totaal

2024 822 767 1.589

Bedragen x € 1.000 “-” = nadelig 2025 2026 2027 822 823 823 428 432 480 1.250 1.255 1.303

2028 823 473 1.296

Toelichting Participatie (IU) De integratie-uitkering Participatie wordt opgehoogd om gemeenten tegemoet te komen bij de financiële uitdagingen die zij ervaren rondom de infrastructuur van sociaal ontwikkelbedrijven (€ 63,9 miljoen in 2024). Daarnaast wordt de begeleidingsmiddelen van beschut werk structureel verhoogd. Het gaat om € 23,1 miljoen in 2024 oplopend naar € 65,3 miljoen in de structurele situatie

5

(2048). De omvang van de integratie-uitkering Participatie wijzigt ook als gevolg van de toekenning van de loon- en prijsbijstelling 2024. Voor Nissewaard betekent dit een voordeel van € 767.000 in 2024 aflopend tot een voordeel van € 473.000 in 2028. Beschermd wonen (IU) De omvang van de integratie-uitkering Beschermd wonen wijzigt als gevolg van de toekenning van de loon- en prijsbijstelling 2024 (€ 89 miljoen vanaf 2024). Voor Nissewaard betekent dit een voordeel van € 822.000 in 2024 en 2025 en € 823.000 in de jaren 2026 t/m 2028.

6