Toelichting financiele mutaties decembercirculaire 2025

Bijlage: Toelichting financiële mutaties decembercirculaire 2025 In deze toelichting wordt nader ingegaan op: a. Decembercirculaire 2025; b. Aandeel restant Sociaal domein onbestemde middelen; c. Geactualiseerd begrotingssaldo 2025 – 2029 en verloop stelpost Sociaal domein. a. Decembercirculaire 2025 Na de verwerking van de decembercirculaire 2025 ontstaat ten opzichte van de septembercirculaire 2025 het volgende financiële beeld. (bedragen x € 1.000) 2025 2026 2027 2028 2029 247.869 250.342 253.164 253.854 260.964 Decembercirculaire 2025 247.060 249.548 252.096 252.432 259.415 Septembercirculaire 2025 Resultaat decembercirculaire 2025

809

794

1.069

1.421

1.549

Het resultaat onderverdeeld in de verschillende categorieën: (bedragen x € 1.000) 2025 2026 809 794 Resultaat decembercirculaire 2025

2027 1.069

2028 1.421

2029 1.549

Onbestemde middelen Bestemde taakmutaties Bestemde DU's / IU's Totaal

897 0 172 1.069

1.250 0 172 1.421

1.378 0 172 1.549

2027

2028

2029

326

2026 149 -46 519

-39 936

-68 1.318

-74 1.452

326

621

897

1.250

1.378

326 98 385 809

621 0 173 794

Hieronder volgt de verdeling per categorie met een toelichting. Onbestemde middelen (bedragen x € 1.000) Uitkeringsfactor / verdeelreserve WOZ waarden Hoeveelheidsverschillen Totaal onbestemde middelen

2025

Uitkeringsfactor / verdeelreserve Voor uitkeringsjaar 2025 wordt één uitkeringspunt van de verdeelreserve uitgekeerd: € 149.000. Voorgesteld wordt om dit bedrag te verrekenen met het begrotingssaldo Algemene Dienst 2026. WOZ waarden Er heeft een kleine actualisatie van de WOZ-waarden plaatsgevonden. Dit heeft een effect van - € 46.000 in 2026 aflopend tot - € 74.000 in 2029. Voorgesteld wordt om deze bedragen te verrekenen met het begrotingssaldo Algemene Dienst.

Hoeveelheidsverschillen De hoeveelheidsverschillen lopen op van € 326.000 in 2025 tot €1.452.000 in 2029. Het grootste effect komt voort uit de maatstaf ‘huishoudens met laag inkomen’. Vanaf 2026 wordt gebruik gemaakt van een nieuwe berekening van de maatstaf, maar ook in 2025 heeft dit effect, 2025 wordt 1

gebruikt als overgangsjaar. Daarnaast hebben ook de maatstaven ‘bijstandsontvangers’, ‘leerlingen VO’ en ‘leerlingen (V)SO’ een aandeel in de hoeveelheidsverschillen omdat er actuelere ramingen beschikbaar zijn. Voorgesteld wordt om deze bedragen vooralsnog op een stelpost te zetten en bij de Perspectiefnota 2027 te bestemmen. Bestemde taakmutaties (bedragen x € 1.000)

2025 55

2026

2027

2028

2029

0

0

0

0

Kinderopvang pleegouders 11 Hervormingsagenda jeugd 'Weeffout' jeugdzorg Wet versterking regie volkshuisvesting Landelijke Vreemdelingen Voorziening BRP logisch ontwerp BRP experiment Bijdrage gebruik BRP Handelsregister KvK

-52 156 -45 7 2 -25 -11

Totaal bestemde taakmutaties

98

Kinderopvang pleegouders Bij Voorjaarsnota 2025 is door de Rijksoverheid extra geld beschikbaar gesteld als bijdrage voor de kosten die pleegouders maken voor kinderopvang en buitenschoolse opvang van hun pleegkinderen. Pleegouders betalen nu een eigen bijdrage in de kosten van kinderopvang en buitenschoolse opvang; dit zijn kosten die overblijven na het ontvangen van de eventuele kinderopvangtoeslag. In 2025 wordt eenmalig € 10,7 miljoen toegevoegd aan het gemeentefonds. Gemeenten en pleegzorgaanbieders gaan afspraken met elkaar maken hoe pleegouders aanspraak kunnen maken op deze bijdrage. Voor de jaren 2026 en 2027 staat € 10,7 miljoen gereserveerd op de begroting van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). De Nederlandse Vereniging voor Pleeggezinnen, Jeugdzorg Nederland en de VNG werken met VWS aan een wijze waarop deze middelen aan pleegouders worden uitgekeerd. Voor Nissewaard is dat € 55.000. Hervormingsagenda Jeugd Voor de uitvoering van de Hervormingsagenda Jeugd is voor 2025 € 9 miljoen overgeheveld naar de begroting van het ministerie van VWS. De beschikbare middelen ad € 9 miljoen voor 2025 zijn niet volledig besteed en een bedrag van € 2,2 miljoen wordt teruggeboekt naar het gemeentefonds. Voor Nissewaard is dat € 11.000.

‘Weeffout’ Jeugdzorg Bij de decentralisatie van de jeugdzorg is € 90 miljoen van het provinciefonds werd overgeheveld naar het gemeentefonds. Bij de berekening van de bedragen is geen rekening gehouden met het feit dat de steden Amsterdam, Rotterdam en Den Haag zelf al verantwoordelijk waren voor de jeugdzorg. Hierdoor is destijds € 10 miljoen structureel teveel overgeheveld van het provinciefonds naar het gemeentefonds. Voor 2025 wordt dit nu gecorrigeerd. In de meicirculaire 2026 volgt de correctie voor 2026 en verder. Voor Nissewaard is dat € -52.000. Wet Versterking regie volkshuisvesting In een artikel 2 onderzoek is vastgesteld dat de werkzaamheden van het wetsvoorstel Versterking regie volkshuisvesting financiële gevolgen hebben voor gemeenten in de vorm van incidentele en 2

structurele uitvoeringslasten. Voor de compensatie van de geïdentificeerde incidentele uitvoeringslasten wordt € 48,8 miljoen aan het gemeentefonds toegevoegd. Voor Nissewaard is dat € 156.000. BRP Logisch ontwerp In verband met extra kosten, die gemeenten in 2025 maken voor aanpassingen in de decentrale systemen van de BRP wordt in totaal € 1,3 miljoen toegevoegd aan het gemeentefonds. € 7.000. BRP experiment In het najaar van 2023 is het besluit experimenten bijhouding BRP in werking getreden met het oogmerk de ingeschrevene in de BRP op het woonadres te informeren over inschrijvingen op het betreffende adres. De gemeenten ontvangen jaarlijks gedurende de looptijd van het experiment (2023-2026) een vergoeding voor de verplichte medewerking aan de evaluatie van € 2.400 per gemeente. In 2025 wordt een bijdrage van € 850.000 aan het gemeentefonds toegevoegd. Voor Nissewaard is dat €2.000. Bijdrage gebruik BRP 2025 Voor de Basisregistratie Personen (BRP) wordt vanwege extra gebruik door gemeenten in 2025 een aanvullende bijdrage doorbelast van € 5,1 miljoen. Voor Nissewaard is dat € - 25.000. Handelsregister KvK De Kamer van Koophandel (KvK) beheert in opdracht van het ministerie van Economische Zaken (EZ) het Handelsregister. Dit register is de basisregistratie waarin alle bedrijven en rechtspersonen ingeschreven staan.

Daarnaast staan alle andere organisaties die deelnemen aan het economisch verkeer in dit register. Sinds 1 januari 2014 is sprake van inputfinanciering voor het overheidsgebruik van het Handelsregister waarbij gemeenten bijdragen in de kosten. Voor 2025 wordt een aanvullende bijdrage in de kosten van € 2,3 miljoen doorbelast in verband met sterk gestegen kosten en wegvallende inkomsten. Voor Nissewaard is dat € - 11.000. Landelijke Vreemdelingen Voorziening Het kabinet heeft besloten de Rijksbijdrage aan de Landelijke Vreemdelingen Voorziening (LVV), waarvan een gedeelte ten laste kwam van de algemene uitkering van het gemeentefonds, stop te zetten vanaf 2025. Gemeenten hebben de mogelijkheid om onderdak voor niet rechtmatig in Nederland verblijvende vreemdelingen zelfstandig te financieren. De VNG heeft de fondsbeheerders verzocht om in het jaar 2025 nog eenmaal € 9,4 miljoen te onttrekken aan het gemeentefonds en aan de desbetreffende gemeenten te verstrekken met een decentralisatie-uitkering. Voor Nissewaard is dat € - 45.000. Bestemde DU's / IU's (bedragen x € 1.000) Faciliteitenbesluit opvangcentra (DU) Wet betaalbare huur (DU) Vrouwenopvang (DU) Capaciteit decentrale overheden klimaat- en energiebeleid (DU) Meerkosten Oekraïne Sociaal Domein (DU) Compensatie medewerkers sociaal ontwikkelbedrijven (DU) Aanvullende ondersteuning lokale energiehulp (DU)

2025 9 2

2026

2027

2028

2029

172 2

172

172

172

101 211 49

3

Implementatie plateau 2 (DU)

13

Totaal bestemde Decentralisatieuitkeringen

385

173

172

172

172

Faciliteitenbesluit opvangcentra (DU) Vanaf 1 juli 2025 is de juridische grondslag voor deze uitkering gelegen in de Financiëleverhoudingswet. Gemeenten die een opvangcentrum voor asielzoekers faciliteren ontvangen nu middelen voor de werkzaamheden in en voor de, maar ook voor noodopvang, onderwijshuisvestingskosten, voorlichtingskosten en aanvullende bekostiging in het kader van het faciliteren van asielopvang waar niet vanuit een andere regeling aan tegemoet wordt gekomen. Nissewaard ontvangt hier € 9.000 voor in 2025. Wet betaalbare huur (DU) De Wet maximering huurprijsverhogingen liberaliseerde huurovereenkomsten, stelt een maximum aan de jaarlijkse huurverhogingen voor geliberaliseerde huurovereenkomsten. Gemeenten hebben sinds 1 juli 2024 handhavende bevoegdheden ten aanzien van verhuurders die zich niet aan deze maximering houden. In 2024 zijn er middelen overgeboekt voor de implementatie van de wet en de daaruit volgende toezicht en handhavingskosten in 2024. Voor de uitvoering van de wet in 2025 is een bedrag van € 1 miljoen beschikbaar. De verdeling van dit budget vindt plaats op basis van de verdeelsleutel van de Wet betaalbare huur. De Wet maximering huurprijsverhoging geliberaliseerde huurovereenkomsten loopt tot 1 mei 2029. Naar verwachting worden in het voorjaar van 2026 aanvullende middelen voor de periode 2026-2029 beschikbaar gesteld.

Voor Nissewaard is dit € 2.000 in 2025. Capaciteit decentrale overheden klimaat- en energiebeleid (DU) Voor 2026 is ruim € 666 miljoen beschikbaar voor gemeentelijke klimaat- en energietaken. Van de nog niet verdeelde € 30,5 miljoen wordt € 26,5 miljoen ingezet voor gemeentelijke plannen, onder meer voor aardgasvrije wijken, duurzame energieprojecten en zero-emissiezones. Het resterende bedrag van € 4 miljoen wordt gebruikt om te borgen dat gemeenten in 2026 minimaal de basisfinanciering van 2025 ontvangen, conform de toezegging van de minister van KGG. Na deze correctie wordt het resterende bedrag van € 0,4 miljoen conform de verdeelsleutel 2026 over alle gemeenten verdeeld. Voor Nissewaard is dat € 2.000 in 2026.

Meerkosten Oekraïne Sociaal Domein (DU) De verantwoordelijkheid voor de zorg en ondersteuning vanuit de Wmo, de Jeugdwet en de Wet publieke gezondheid voor de uitvoering van het basistakenpakket Jeugdgezondheidszorg, het Rijksvaccinatieprogramma en het prenataal huisbezoek ligt voor Oekraïense ontheemden bij gemeenten. De compensatie is vastgesteld op basis van onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) naar daadwerkelijke opgevangen Oekraïense ontheemden per gemeente in het jaar 2025 en op basis van extern onderzoek naar de gemiddelde gemeentelijke zorgkosten per ontheemde. Op basis daarvan is een bedrag van € 33 miljoen beschikbaar. Voor Nissewaard is dit € 101.000 in 2025. Compensatie medewerkers sociaal ontwikkelbedrijven (DU) Medewerkers van sociaal ontwikkelbedrijven ondervinden nadelige gevolgen van de fiscale maatregelen uit het Belastingplan 2025. In de decembercirculaire 2025 is € 40 miljoen voor 2025 toegevoegd om medewerkers van sociaal ontwikkelbedrijven compensatie te bieden voor deze nadelige gevolgen. Voor Nissewaard is dat € 211.000 in 2025.

4

Aanvullende ondersteuning lokale energiehulp (DU) Het doel van deze uitkering is om gemeenten extra middelen te geven voor hulp aan huishoudens met een hoge energierekening en een laag inkomen. Veel gemeenten hebben al een lokale aanpak via de SPUK Energiearmoede. Uit onderzoek van TNO blijkt dat gemeenten de doelgroep niet altijd goed bereiken. Daarom is een portaal ontwikkeld door SZW, het Tijdelijk Noodfonds Energie en de VNG, waarmee gemeenten (met toestemming) contactgegevens van aanvragers kunnen krijgen. Gemeenten kunnen de extra middelen gebruiken voor hun bestaande aanpak en met deze gegevens gericht huishoudens benaderen. In 2025 ontvangen gemeenten samen € 9,8 miljoen, verdeeld op basis van het percentage energiearmoede per gemeente. Naar verwachting komen in het voorjaar van 2026 extra middelen beschikbaar. Voor Nissewaard is dit € 49.000 in 2025. Implementatie plateau 2 (DU) Op dit moment worden gegevens over inburgeraars onder de Wet inburgering 2021 vaak handmatig uitgewisseld, wat foutgevoelig en tijdrovend is. Daarom wordt gewerkt aan een systeem voor geautomatiseerde gegevensuitwisseling binnen de inburgeringsketen (“plateau 2”), dat vanaf 2026 stapsgewijs wordt ingevoerd. Gemeenten kunnen de ontvangen bijdrage gebruiken voor investeringen die hiervoor nodig zijn. In totaal gaat het om € 4,6 miljoen, gelijk verdeeld over alle gemeenten.

Nissewaard ontvangt € 13.000 in 2025. Vrouwenopvang (DU) In de Rijksbegroting 2026 is vanaf 2026 structureel € 12 miljoen toegevoegd aan de decentralisatie-uitkering Vrouwenopvang ten behoeve van extra opvangplekken. Deze middelen zijn toen nog niet verdeeld. De middelen worden volgens de huidige verdeelsystematiek verdeeld. Voor Nissewaard is dit € 172.000 per jaar.

b.

Geactualiseerd begrotingssaldo 2025 – 2029 en verloop stelpost Sociaal domein

Saldo Algemene Dienst (bedragen x € 1.000) Netto effect decembercirculaire 2025 op saldo Algemene Dienst Huidige stand saldo Algemene Dienst (na sept. cir. 2025 en 2e Turap 2025) Totaal actuele stand saldo Algemene Dienst

2025 326

2026 103

2027 -39

2028 -68

2029 -74

0

5.520

2.400

-1.156

-2.143

0

5.623

2.361

-1.224

-2.217

Daarmee ziet het begrotingssaldo (saldo Algemene Dienst + stelpost Sociaal Domein) er als volgt uit. (bedragen x € 1.000) Geactualiseerd saldo Algemene Dienst

2025 326

Geactualiseerde stelpost Sociaal Domein Totaal actuele stand begrotingssaldo

0

2026 5.623

2027 2.361

2028 -1.224

2029 -2.217

0

5