Toelichting financiële mutaties decembercirculaire 2024

Bijlage: Toelichting financiële mutaties decembercirculaire 2024 In deze toelichting wordt nader ingegaan op: a. Decembercirculaire 2024; b. Stelpost Loon- en prijsontwikkelingen 2026 – 2028; c. Aandeel restant Sociaal domein onbestemde middelen; d. Geactualiseerd begrotingssaldo 2024 – 2028 en verloop stelpost Sociaal domein. a. Decembercirculaire 2024 Na de verwerking van de decembercirculaire 2024 ontstaat ten opzichte van de septembercirculaire 2024 het volgende financiële beeld. (bedragen x € 1.000) 2024 2025 2026 2027 2028 Decembercirculaire 2024 229.667 236.452 232.782 239.858 246.872 Septembercirculaire 2024 229.319 236.399 232.978 240.069 247.011 Resultaat decembercirculaire 2024

349

52

-196

-211

-139

Het resultaat onderverdeeld in de verschillende categorieën: (bedragen x € 1.000) 2024 2025 Resultaat decembercirculaire 2024 349 52

2026 -196

2027 -211

2028 -139

Onbestemde middelen Bestemde taakmutaties Bestemde DU's / IU's Stelpost correctie volumeaccres

72 203 319 -245

505 0 0 -453

497 0 0 -693

786 0 0 -997

1.100 0 0 -1.239

Totaal

349

52

-196

-211

-139

Hieronder volgt de verdeling per categorie met een toelichting. Onbestemde middelen (bedragen x € 1.000) 2024 2025 Correctie volume accres historisch Bbp 287 Uitkeringsfactor / verdeelreserve 144 WOZ waarden 15 16 Hoeveelheidsverschillen 57 58 Totaal onbestemde middelen

72

505

2026

2027

2028

423

710

998

16 58

16 60

16 86

497

786

1.100

Correctie volume accres historisch Bbp / Stelpost correctie volumeaccres Het volume accres wordt gebaseerd op een 8-jaars historisch gemiddelde (t-9 t/m t-2) van de ontwikkeling van het bbp. In de decembercirculaire 2024 is voor het volume accres een gecorrigeerde raming op basis van de revisie van het CBS opgenomen. Voor de jaren 2025 tot en met 2029 is de raming bijgesteld. Hiermee kan de stelpost ‘Correctie volumeaccres’ (meerjarig) komen te vervallen.

1

Uitkeringsfactor / verdeelreserve Voor uitkeringsjaar 2025 wordt één uitkeringspunt van de verdeelreserve uitgekeerd: € 144.000. WOZ waarden Er heeft een kleine actualisatie van de WOZ-waarden plaatsgevonden. Dit heeft een effect van € 16.000 per jaar. Hoeveelheidsverschillen Met name de mutaties in de maatstaven met betrekking tot ‘Oppervlak bebouwing’ hebben geleid tot een meerjarig voordeel van € 57.000 in 2024 tot € 86.000 in 2028. Hiervan wordt voorgesteld om dit te verrekenen met de stelpost Hoeveelheidsverschillen. Bestemde taakmutaties (bedragen x € 1.000) Compensatieregeling niet beoogde kosten jeugdzorg Subsidieregeling continuïteit cruciale jeugdzorg Uitvoering Hervormingsagenda Jeugd Bijdrage gebruik BRP 2024 Totaal bestemde taakmutaties

2024

2025

2026

2027

2028

0

0

0

0

156 23 28 -4 203

Compensatieregeling niet beoogde kosten jeugdzorg Voor de specifieke uitkering ‘Niet beoogde jeugdzorgkosten vanwege verblijf’ is in het voorjaar van 2024 een bedrag van € 60 miljoen beschikbaar gesteld voor de begroting van het ministerie van VWS Het bedrag komt uit de algemene uitkering van het gemeentefonds en de integratie-uitkering Voogdij 18+ (zie meicirculaire 2024). Na beoordeling van de aanvragen over de jaren 2022 en 2023 resteert € 30,4 miljoen. Het resterende budget wordt in zijn geheel teruggeboekt naar de algemene uitkering, omdat de integratie-uitkering Voogdij 18+ is opgeheven. Voor gemeente Nissewaard is dat € 156.000. Subsidieregeling continuïteit cruciale jeugdzorg In mei 2019 hebben de VNG en het Rijk afspraken gemaakt over de inrichting van een subsidieregeling continuïteit cruciale jeugdzorg met een looptijd tot eind december 2021. Hiervoor is destijds € 20 miljoen naar de begroting van het ministerie van VWS overgeboekt (zie meicirculaire 2019). Tussentijds is het bedrag voor de regeling verlaagd van € 20 miljoen naar € 10 miljoen. Momenteel is € 5,4 miljoen als liquiditeitssteun uitgekeerd, wat op een later moment wordt teruggeboekt naar het gemeentefonds. In deze circulaire wordt € 4,6 miljoen teruggeboekt naar het gemeentefonds. Voor Nissewaard is dat €23.000.

Uitvoering Hervormingsagenda Jeugd Voor de uitvoering van de Hervormingsagenda Jeugd is voor 2024 en 2025 jaarlijks € 9 miljoen overgeheveld naar de begroting van het ministerie van VWS. De beschikbare middelen voor 2024 zijn niet volledig besteed. Het restant van € 5,6 miljoen wordt teruggeboekt naar het gemeentefonds. Voor Nissewaard is dat € 28.000. Bijdrage gebruik BRP 2024 Voor de Basisregistratie Personen (BRP) wordt vanwege extra gebruik door gemeenten in 2024 een aanvullende bijdrage doorbelast. Dit is voor Nissewaard nadeel van € 4.000 2

Bestemde DU's (bedragen x € 1.000) Energietoeslag (DU) Register Externe veiligheidsrisico's (DU) Wet Betaalbare huur (DU) Meerkosten Oekraïne sociaal domein (DU) Actieplan wapens en jongeren (DU) Spreidingswet (DU) Totaal bestemde Decentralisatieuitkeringen

2024 142 10 3

2025

2026

2027

2028

0

0

0

0

85 19 60

319

Energietoeslag (DU) De vangnetconstructie is bedoeld om een oplossing te bieden voor te grote afwijkingen (ten nadele van gemeenten). Op basis van onderzoek blijkt dat bij 16 gemeenten de gehanteerde verdeelmaatstaf ‘aantal huishoudens met een inkomen tot 120% sociaal minimum’ onvoldoende aansluit bij het aantal huishoudens aan wie zij op basis van de richtlijn 120% sociaal minimum de energietoeslag 2023 hebben moeten uitkeren. Deze 16 gemeenten ontvangen een aanvullende uitkering. De totale omvang van deze aanvullende uitkering is € 3,9 miljoen. De resterende € 28,6 miljoen wordt over alle gemeenten verdeeld op basis van de verdeelsystematiek van de decentralisatie-uitkering Energietoelage 2023. Nissewaard ontvangt € 142.000. Register Externe veiligheidsrisico's (DU) Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) is met medeoverheden verantwoordelijk voor het beheer van het Register Externe Veiligheidsrisico’s (REV). Onderdeel hiervan is dat alle gemeenten de juiste data moeten aanleveren in het REV. Het ministerie van IenW verstrekt hiervoor een eenmalige compensatie aan gemeenten van € 10.000 per gemeente voor de te verrichten werkzaamheden. Wet Betaalbare huur (DU) De Wet maximering huurprijsverhogingen geliberaliseerde huurovereenkomsten is samen met de Wet betaalbare huur in werking getreden op 1 juli 2024.

De wet maximering huurprijsverhogingen geliberaliseerde huurovereenkomsten stelt een maximum aan de jaarlijkse huurverhogingen voor geliberaliseerde huurovereenkomsten. Gemeenten hebben sinds 1 juli 2024 handhavende bevoegdheden ten aanzien van verhuurders die zich niet aan deze maximering houden. De gelden zijn bestemd voor de implementatie van de wet en de daaruit volgende toezicht- en handhavingskosten in 2024. Het gaat om een totaalbedrag van bijna € 1,3 miljoen dat wordt toegevoegd aan de al bestaande decentralisatie-uitkering Wet betaalbare huur. Voor Nissewaard een plus van € 3.000. Meerkosten Oekraïne sociaal domein (DU) Het aantal Oekraïense ontheemden is dusdanig groot dat dit niet kan worden beschouwd als onderdeel van gebruikelijke fluctuaties op gemeentelijk niveau. Daarom ontvangen de betreffende gemeenten een compensatie. Het gaat om kosten voor o.a. Wmo, de Jeugdwet en de Wet publieke gezondheid. De compensatie en verdeelsleutel zijn vastgesteld op basis van onderzoek van het CBS naar daadwerkelijke opgevangen Oekraïense ontheemden per gemeente in 2024 en op basis van extern onderzoek naar de gemiddelde gemeentelijke zorgkosten per ontheemde. Op basis daarvan wordt een bedrag van € 29,8 miljoen uitgekeerd. Nissewaard ontvangt € 85.000.

3

Actieplan wapens en jongeren (DU) Het Actieplan Wapens en Jongeren stelt deelnemende gemeenten in staat om samen met onderwijsinstellingen extra activiteiten te ontplooien om scholen te ondersteunen bij het maken van (preventief) beleid om het dragen en gebruiken van (steek)wapens te voorkomen. Daarnaast kunnen de middelen bijvoorbeeld worden ingezet om lokale samenwerking tussen gemeenten, onderwijsinstellingen en andere maatschappelijke partners te verstevigen. Nissewaard ontvangt € 19.000. Spreidingswet (DU) Vanuit de Spreidingswet hebben gemeenten een nieuwe taak gekregen in het zoeken naar opvangplekken voor asielzoekers om zo tot een evenwichtigere spreiding van asielzoekers te komen over gemeenten en provincies. Voor 2024 ontvangen zij hiervoor een bijdrage van in totaal € 15,3 miljoen. Elke gemeente ontvangt een vast bedrag van € 20.000. Het resterende bedrag wordt verdeeld op basis van de verdeling van het aantal opvangplaatsen per gemeente. Voor Nissewaard gaat het in totaal om € 59.000 in 2024. b. Stelpost Loon- en prijsontwikkelingen 2026 – 2028 De algemene uitkering uit het gemeentefonds in Nissewaard wordt inclusief meerjarige indexering voor lonen en prijzen geraamd. Dit wordt in ‘lopende prijzen ramen’ genoemd. De meerjarige indexering wordt geparkeerd op de stelpost Loon- en prijsontwikkeling.

Bij de opstelling van de begroting van het desbetreffende jaar wordt het saldo van de stelpost LPO aangewend om de loonen prijsontwikkeling op te vangen. Om te kunnen bepalen welke bedragen er meerjarig beschikbaar/benodigd zijn voor de toekomstige indexeringen, wordt gebruik gemaakt van de meerjarige percentages (de nationale consumentenprijsindex (cpi) en de loonvoet sector overheid) zoals deze in de circulaires worden genoemd en de meerjarenbegroting van Nissewaard. De huidige stelpost is gebaseerd op de meerjarenpercentages zoals benoemd in de septembercirculaire 2024. Omdat de decembercirculaire 2024 daar geen actuelere raming van laat zien, vindt er ook geen aanpassing plaats van de stelpost Loon- en prijsstijging.

c.

Aandeel Sociaal domein

(bedragen x € 1.000) Algemene mutaties decembercirculaire 2024

2024

2025

2026

2027

2028

Totaal onbestemde middelen Hoeveelheidsverschillen naar stelpost Hoeveelheidsverschillen

72

505

497

786

1.100

-57

-58

-58

-60

-86

Stelpost correctie volumeaccres

-245

-453

-693

-997

-1.239

Saldo algemene mutaties Aandeel Sociaal domein 37% Netto effect decembercirculaire 2024 op begrotingssaldo

-230 85

-6 2

-254 94

-271 100

-225 83

-145

-4

-160

-171

-142

d.

Geactualiseerd begrotingssaldo 2024 – 2028 en verloop stelpost Sociaal domein

(bedragen x € 1.000) Netto effect decembercirculaire 2024 op begrotingssaldo

2024

2025

2026

2027

2028

-145

-4

-160

-171

-142 4

Huidige stand begrotingssaldo (611797) Totaal actuele stand begrotingssaldo

2.148 2.003

1.436 1.432

17 -143

0 -171

0 -142

Sociaal domein De volgende mutaties in 2024 met betrekking tot het Sociaal domein zullen worden verwerkt in de jaarrekening 2024. Een groot deel hiervan zal worden meegenomen in de overheveling 2024-2025: (bedragen x € 1.000) Bestemde taakmutaties: Compensatieregeling niet beoogde kosten jeugdzorg Subsidieregeling continuïteit cruciale jeugdzorg Uitvoering Hervormingsagenda Jeugd Bestemde decentralisatie-uitkeringen: Energietoeslag (DU) Restant Sociaal domein: Aandeel sociaal domein 37% Totaal

2024

156 23 28 142 -85 264

Rekening houdend met de mutaties uit de decembercirculaire 2024, ziet het verloop van de stelpost Sociaal domein vanaf 2025 er als volgt uit: Stelpost SD (bedragen * € 1.000) Stand 2e tussenrapportage 2024 Decembercirculaire 2024 Stelpost SD na decembercirculaire 2024

2025 0 -2 -2

2026 0 -94 -94

2027 0 -100 -100

2028 -2.664 -83 -2.747

Ten aanzien van de negatieve saldi bij de stelpost Sociaal Domein en het begrotingssaldo voor 2025 en verder wordt bij de Perspectiefnota 2026 nader geadviseerd.

5