Spreektekst Algemene Beschouwingen PPN 2025 CDA Nissewaard

Algemene Beschouwingen Perspectiefnota 2025

Geachte voorzitter, geacht college en beste collega’s en inwoners van onze gemeente, CDA Nissewaard maakt zich net als u zorgen over de enorme bezuinigingen die op onze gemeente afkomen. We zijn vanuit het college en de ambtelijke organisatie goed meegenomen in de voorstellen die in de perspectiefnota zijn opgenomen maar dit neemt niet weg dat we van mening zijn dat er op dit moment onvoldoende zicht is op waar de bezuinigingsvoorstellen precies neerslaan. Het CDA Nissewaard ziet het als een gezamenlijke verantwoordelijkheid van coalitie en oppositie om ervoor te zorgen dat Nissewaard een gezonde en aantrekkelijke gemeente is en blijft waarin het prettig is om te wonen, te werken en te recreëren. Voordat ik hier verder op in ga een paar opmerkingen over de jaarrekening 2023. Jaarrekening 2023 Net als vorig jaar levert u een jaarrekening af met een positief resultaat. We zijn van mening dat er wel veel overhevelingsposten zijn die zorgen voor een enigszins vertekend beeld als het gaat om de werkelijke uitgaven die in 2023 zijn gedaan. We hebben voorgesteld om nog eens kritisch te kijken of u alle voornemens uit eerdere jaren wel daadwerkelijk uit gaat voeren en of het dan in het licht van de op handen zijnde bezuinigingen niet verstandig is om af te zien van overheveling van deze posten dan wel in de loop van dit jaar de posten die zijn overgeheveld anders aan te wenden.

Het voelt niet goed om zware bezuinigingen door te voeren wanneer niet alle activiteiten die begroot waren in voorgaande jaren niet worden uitgevoerd. Verder herhalen wij hier dat we voorstander zijn van meer transparantie rond de GREX. We snappen de afweging om de nota Grondexploitatie geheim te houden, maar het overzicht op hoofdlijnen van lopende projecten die toch ook volgend jaar terugkomen in de jaarrekening over 2024 zouden wat ons betreft openbaar moeten zijn. Wij weten dat er inwoners zijn die belangstelling hebben voor deze cijfers en hierom vragen. Complimenten dat het college al werkt volgens de nieuwe werkwijze rond het jaarrekeningproces. Het CDA mag zitting hebben in de auditcommissie en gaat grondig door de cijfers en stelt vast dat de accountant de jaarrekening heeft goedgekeurd. Perspectiefnota 2025 Als oppositiepartij staan we voor drie uitgangspunten die we hanteren binnen onze fractie. Die komen ook terug bij de behandeling van deze perspectiefnota. We organiseren ons werk door te controleren, daar waar nodig te normeren en onderwerpen te agenderen. We zien dat ook dit jaar de Perspectiefnota 2025 nog gebaseerd is op de nodige aannames en dat ook nog niet helemaal duidelijk is hoe het rijk voor 2025 de noodzakelijke middelen beschikbaar stelt.

We stellen vast dat er nog geen oplossing is voor het financieel ravijn wat in 2026 op ons af komt maar waarvan we feitelijk kunnen vaststellen dat het zich eigenlijk in 2025 al voor doet. Daarom ook doet dit college voorstellen om te bezuinigen en zien we ons geplaatst voor moeilijke keuzes die het college naar onze opvatting ook niet lichtzinnig maakt.

1

Toch willen we middels een aantal moties het college oproepen om bij de definitieve begroting 2025 in november rekening te houden met onze voorstellen en een aantal bezuinigingsvoorstellen terugdraaien. Het CDA wil dat het sociaal domein zo veel als mogelijk wordt ontzien bij de bezuinigingen en we roepen daartoe het college op om uitgaven voor zaken die nog even kunnen wachten uit te stellen. Grote investeringen in de publieke ruimte, geld voor feestjes en partijen (lees festivals) en uitgaven aan activiteiten die niet direct effect hebben kunnen ons inziens worden omgebogen. Het CDA wil het college ook houden aan hun beloften die zij hebben gepresenteerd in het collegeprogramma. De lasten voor inwoners zouden niet meer stijgen dan de normale indexatie. Het CDA wil dat de PM post om de OZB extra te verhogen (nog) niet wordt ingezet en eerst wordt gekeken hoe door middel van ombuiging van uitgaven de begroting sluitend kan worden gemaakt. Onze grote reserve die is gevormd na de verkoop van de Enecogelden zouden nu een appeltje voor de dorst kunnen zijn. We willen niet wachten tot het rijk zich op het standpunt stelt dat we de reserves alsnog in moeten zetten. Dat zijn we dan liever voor door zelf andere keuzes te maken. Het geld hoeft niet op, maar voordat we naar onze inwoners gaan moeten we daar eerst naar kijken.

Een ander voorbeeld is het opleggen van bezuinigingsdoelstellingen aan onze eigen diensten zoals Reinis. In de meeste gemeenschappelijke regelingen hebben we middels een zienswijze aangekondigd dat Nissewaard van mening is dat we de pijn moeten verdelen en stellen ons op het standpunt dat ook gemeenschappelijke regelingen niet ontkomen aan bezuinigingen. De ene gemeenschappelijke regeling leent zich hier beter voor dan de andere. Bezuinigen op veiligheid doen we liever niet maar we hebben gezien dat de VRR zelf veel zaken voor eigen rekening neemt om de doorbelasting aan gemeenten binnen kaders te houden. Bij de bestudering van de Perspectiefnota 2025 viel ons op dat de uitgaven voor de lobby A4 zuid nog niet zijn gedaan. Dit kan betekenen dat er niet veel te lobbyen valt of dat het college hier door tijdsgebrek nog geen besluit toe heeft genomen. Onze oproep is om deze uitgaven in het geheel niet te doen zoals wij vorige jaar al hebben aangegeven. Dit is bij uitstek zo’n post waarop we eenvoudig kunnen bezuinigen simpel door de uitgaven niet te doen. Bezuinigingen op sociaal domein Het CDA maakt zich zorgen dat de aangekondigde bezuinigingen vooral de minder koopkrachtige inwoners raakt. We hebben de vraag gesteld of het college dit voor ons inzichtelijk kan maken, maar helaas bleek dit in deze fase nog niet mogelijk.

We staan als CDA, en dat ziet u ook terug in het landelijk beleid, voor een fatsoenlijk Nederland. U herkent onze inzet voor minder IK en meer WIJ. Concreet vertalen we dit in beleid waarbij inwoners die het moeilijk hebben zoveel mogelijk worden ontzien. Opvallend daarbij vonden we ook dat het college op voorhand niet van plan was om de Adviesraad Sociaal Domein Nissewaard om advies te vragen. Inmiddels hebben we een (ongevraagd) advies gekregen van de Adviesraad Sociaal Domein. In de aanbiedingsbrief wordt opgemerkt dat er te weinig tijd was om alles goed te bestuderen en dat daarom alleen globaal en op hoofdlijnen kan worden ingegaan op het gestelde in de Perspectiefnota 2025. De Adviesraad Sociaal Domein is geschrokken van de reikwijdte en omvang van de voorgenomen bezuinigingen. Citaat uit de brief van de Adviesraad Sociaal Domein: De Perspectiefnota 2025 geeft aan dat ook de meest kwetsbare, en van de ondersteuning door de gemeente afhankelijke, inwoners getroffen zullen worden door de financiële maatregelen van dit college”. Vervolgens geeft de Adviesraad Sociaal Domein algemene uitgangspunten die leidend zouden moeten zijn bij de invulling van de bezuinigingen voor wat betreft de individuele toekenningen. Algemene Beschouwingen Raadsvergadering 10 juli 2024

De Adviesraad Sociaal Domein maakt zich, net als het CDA, zorgen dat bezuinigingen ervoor zorgen dat vrijwilligersorganisaties hun werk niet meer kunnen (blijven) doen en vrijwilligers ermee stoppen. Uiteindelijk is inzet van professionals veel duurder dan het in stand houden van deze vrijwilligersorganisaties en zal dit op de langere termijn de gemeente meer geld kosten. Om die reden komt het CDA Nissewaard met een motie “Bezuinigingen bij en versterken van maatschappelijke organisaties”. Daarin verzoekt het CDA het college om in gesprek te gaan met maatschappelijke organisaties die van de gemeente subsidie ontvangen om te stimuleren dat de onderlinge samenwerking wordt versterkt om daarmee te bereiken dat de effecten van de afbouw van subsidies zo goed mogelijk kunnen worden gedempt. Tevens roept de motie op om deze organisaties te betrekken bij het beleid en van hen te vernemen hoe en op welke wijze bezuinigingen bij de organisaties kunnen worden gerealiseerd. Daarmee behouden we ook draagvlak bij deze organisaties om het nuttige werk wat zij voor onze inwoners doen te blijven voortzetten. De Adviesraad Sociaal Domein sluit haar advies af met de vraag of zij nog wel formeel advies kunnen gaan uitbrengen. We hebben hier geen motie over opgesteld, maar gaan er vanuit dat het college dit verzoek serieus neemt en de Adviesraad Sociaal Domein hiertoe formeel uitnodigt.

Wat ons betreft zou dit advies er moeten liggen voor de behandeling van de begroting 2025. Het CDA heeft ook een motie opgesteld die het college verzoekt om bezuinigingsvoorstellen die minima raken in te trekken. Een heel concreet voorbeeld is het bezuinigingsvoorstel om te besparen op de collectieve ziektekostenverzekering, onder andere door de gemeentelijke bijdragen voor inwoners te verlagen. In de motie wordt ook verzocht om het bezuinigingsvoorstel 26 waarin wordt voorgesteld om het budget voor het persoonlijk minimabudget niet te indexeren en de individuele inkomenstoeslagen te verminderen in heroverweging te nemen. Wij zijn bezorgd over het cumulatieve effect van een reeks van bezuinigingen die de minima hard raken. Bij de ziektekostenverzekering zou het gaan om een bedrag van ongeveer € 80,- per maand. Wij hebben in de motie aangegeven hoe we denken dit op te kunnen vangen en een aanvullend dekkingsvoorstel opgenomen in de vorm van een verhoging van de parkeertarieven van onze parkeergarages. Beheer van de openbare ruimten Het CDA komt met een motie om de bezuinigingen op onderhoud van begraafplaatsen terug te draaien. Onze begraafplaatsen liggen er heel mooi bij en het geeft inwoners die hun dierbare bezoeken op de begraafplaatsen steun en houvast om daar te kunnen wandelen en zitten.

Wanneer we de kwaliteit van de begraafplaatsen laten teruglopen zal het heel moeilijk worden om dit te zijner tijd weer op het oude niveau terug te brengen. Wij vragen het college om af te zien van de voorgenomen bezuinigingen op het onderhoud van begraafplaatsen. De opbrengst van deze bezuiniging is gering en we denken dat die opgevangen kan worden door meevallers in de meicirculaire dan wel het schrappen van overhevelingsposten. U zult daar veel inwoners van Nissewaard een dienst mee bewijzen. Tot slot voorzitter, Wij bedanken de ambtelijke organisatie en de griffie voor de ondersteuning van ons werk. Pieter Verhoog Fractievoorzitter CDA Nissewaard

Algemene Beschouwingen Raadsvergadering 10 juli 2024