Septembercirculaire 2022; raadsvoorstel

Burgemeester en Wethouders

Aan de Raad

datum 8 november 2022

bijlagen 3

casenummer

eenheid Financien

betreft

Gemeentefonds septembercirculaire 2022

Samenvatting : De septembercirculaire 2022 over de ontwikkelingen met betrekking tot het gemeentefonds is een dag na Prinsjesdag gepubliceerd. In het raadsvoorstel worden de financiële consequenties van de septembercirculaire 2022 toegelicht. Met de septembercirculaire 2022 is de Miljoenennota van het Rijk verwerkt. In deze circulaire is informatie opgenomen over de actualisatie van het accres en een eenmalige rijksbijdrage in 2026. De belangrijkste onderwerpen voor Nissewaard zijn:  De accressen vanaf 2023 tot en met 2026 zijn bijgewerkt op basis van de regels van de huidige normeringmethodiek. Door afspraken deze zomer tussen de VNG en BZK zijn er geen wijzigingen in het jaar 2022.  Het volume-accres is voor de jaren 2022 tot en met 2025 vastgezet op de stand van de meicirculaire 2022.  Een voorschot op de onderschrijding van het BTW-compensatiefonds (BCF) plafond 2022 voor Nissewaard van € 1,6 miljoen.  Een eenmalige rijksbijdrage financieringssystematiek van € 4,3 miljoen in 2026.  Zeven taakmutaties, waaronder de taakmutatie in verband met Energietoeslag.  Er worden zes nieuwe decentralisatie-uitkeringen gepresenteerd. De grootste mutatie betreft de decentralisatie-uitkering Invoeringskosten Omgevingswet met € 0,6 miljoen in 2022.  In acht bestaande decentralisatie-uitkeringen zijn wijzigingen aangebracht in het macrobudget.

 De verdeling van de bedragen per gemeenten wijzigt bij twee decentralisatie-uitkeringen ten opzichte van de meicirculaire 2022. De omvang van deze decentralisatie-uitkeringen wijzigt niet.  In deze circulaire vindt de actualisatie plaats van de maatstaven re-integratie klassiek, medicijngebruik, gemiddeld gestandaardiseerd inkomen, minderheden, minderheden met drempel, uitwonende studenten en personen in zorginstellingen. In de bijlage ‘Toelichting financiële mutaties’ vindt u gedetailleerde informatie over de mutaties. In de tabellen hierna ziet u de effecten van de septembercirculaire 2022 op hoofdlijnen. Resultaat septembercirculaire 2022 Resultaat septembercirculaire 2022

2022 3.082.963

2023 2.164.993

2024 2.667.363

2025 2.754.441

2026 7.415.377

datum

casenummer

pagina

8 november 2022

Onbestemde middelen Bestemde taakmutaties Bestemde DU's / IU's Restant Sociaal domein Stelposten Totaal

2 van 7

2.386.854 2.355.279 895.141 47.509 -2.601.820 3.082.963

3.260.431 -6.661 65.154 -39.168 -1.114.763 2.164.993

3.683.804 -3.785 65.185

3.953.609 -181.996 65.185

8.614.243 -173.358 63.106

-1.077.841 -1.082.357 -1.088.614 2.667.363 2.754.441 7.415.377

Sociaal domein Voor een sluitende begroting en meerjarenraming is ook het Sociaal domein van belang. In onderstaande tabel staan de effecten van de septembercirculaire 2022 op het Sociaal domein.

Onbestemde middelen Stelpost -8 punten UF Onbestemd (gecorrigeerd)

2022 2.386.854 2.386.854

2023 3.260.431 -1.114.763 2.145.668

2024 3.683.804 -1.077.841 2.605.963

2025 3.953.609 -1.082.357 2.871.252

2026 8.614.243 -1.088.614 7.525.629

2022 2.386.854

2023 2.145.668

2024 2.605.963

2025 2.871.252

2026 7.525.629

Onbestemde middelen Vrijval stelpost LPO ten gunste van 0 15.505 0 0 0 de begrotingssaldo * Effect septembercirculaire 2022 op 2.386.854 2.161.173 2.605.963 2.871.252 7.525.629 Begrotingssaldo Dotatie aan stelpost Sociaal domein 37% 883.136 799.634 964.206 1.062.363 2.784.483 Netto effect septembercirculaire 2022 op begrotingssaldo 1.503.718 1.361.539 1.641.757 1.808.889 4.741.146 *Op basis van de opgenomen loon- en prijsontwikkeling in de septembercirculaire 2022 zou van de stelpost Loon- en prijsontwikkeling in de begroting van Nissewaard voor 2024 € 0,6, voor 2025 € 1,1 miljoen en voor 2026 en verder € 2,5 miljoen kunnen vrijvallen. Diverse ontwikkelingen maken echter dat het advies om deze gelden daar te laten staan. Zo blijft de inflatie nog ongekend hoog waarmee niet uitgesloten is dat op meerdere terreinen zich flinke prijsstijgingen gaan voordoen. Daarnaast lijkt de CAO voor gemeenten met ingang van 2023 hoger te gaan uitvallen dan waarmee in de Programmabegroting 2023- 2026 rekening is gehouden. Verder blijft ook de financiële beheersbaarheid van het Sociaal domein een punt van aandacht en zorg. Bij de meicirculaire 2022 is, gezien het substantiële onverklaarde aandeel, voorzichtigheidshalve het vrij besteedbare saldo op het begrotingssaldo geparkeerd. Echter, nu met de septembercirculaire 2022 er geen bijzondere mutaties t.a.v.

de meicirculaire 2022 meer lijken te zijn, wordt geadviseerd dat conform de afgesproken spelregels 37 procent van deze middelen naar de stelpost van het Sociaal domein moeten boeken. Dit gebeurt ten laste van het begrotingssaldo. Berekening:

Subtotaal mutaties meicirculaire 2022 Vrijval LPO - Waarvan 37% naar Sociaal domein Algemene uitkering - correctie advies meicirculaire 2022 Jeugd Algemene uitkering - correctie advies meicirculaire 2022 Inburgering

2022

2023

2024

2025

2026

1.118.337 -1.272.304 470.752

4.877.573 -3.710.132 1.372.749

6.636.157 -3.710.132 1.372.749

7.760.088 -3.710.132 1.372.749

884.964 0 0

352.626

341.356

336.084

-2.308.000 362.745

datum

casenummer

pagina

8 november 2022

Saldo Waarvan 37% naar Sociaal domein

3 van 7

316.785 117.210

594.935 220.126

4.651.400 1.721.018

5.764.061 1.221.048 2.132.703 451.788

Sociaal Domein De mutaties in de septembercirculaire 2022 die ten laste of ten gunste komen van het sociaal domein tellen als volgt op:

Cruciale jeugdzorg subsreg. continuïteit Landelijke Vreemdelingen Voorziening Prenataal huisbezoek (correctie) Participatie IPS Regeling Uitv.kn SVB PGB Trekkingsrechten Aandeel SD septembercirculaire 2022 Correctie aandeel meicirculaire 2022 Totaal Ten gunste van reserve SD Ten gunste van stelpost SD

2022 -1.070 -21.913 -724

883.136 117.210 976.639 976.639

2023

2024

2025

2026

-57.414 -126.169 799.634 220.126 836.177

-134.212 964.206 1.721.018 2.551.012

-141.405 1.062.363 2.132.703 3.053.661

-134.884 2.784.483 451.788 3.101.387

836.177

2.551.012

3.053.661

3.101.387

Rekening houdend met de mutaties uit de septembercirculaire 2022 en de mutaties uit de 2e tussenrapportage ziet het verloop van de stelpost Sociaal domein er als volgt uit: Stelpost SD (bedragen * € 1.000) Stand begroting Correctie aandeel SD meicirculaire ‘22 Septembercirculaire 2022 Aanvullende uitwerking coalitieakkoord 2e Tussenrapportage 2022 Stelpost SD na besluitvorming

2022 1.739

-1.390 349

2023 3.592 220 616 -435 -2.768 1.225

2024 3.811 1.721 830 -260 -2.422 3.680

2025 3.762 2.133 921 -100 -2.418 4.298

2026 -2.313 452 2.650 -2.406 -1.617

Rekening houdend met de mutaties uit de septembercirculaire 2022 ziet het verloop van de reserve Sociaal domein er als volgt uit: Reserve SD (bedragen * € 1.000) Saldo 1 januari Reeds besloten Septembercirculaire 2022 Aanvullende uitwerking coalitieakkoord Saldo 31 december

2022 1.309 1.393 977 3.679

2023 3.679 743

2024 4.372 -91

2025 4.231

2026 4.181

-50 4.372

-50 4.231

-50 4.181

-50 4.131

Begrotingssaldo Nissewaard Dit leidt tot de volgende actuele stand van de begrotingssaldi van Nissewaard.

Begrotingssaldo Prognosebegroting 2023 Netto effect septembercirculaire 2022 op begrotingssaldo Totaal begrotingssaldo Dotatie stelpost Sociaal domein (correctie meicirculaire 2022)

2022

2023

2024

2025

2026

1.390.451

232.320

5.297.492

6.645.988

-5.005.293

1.503.718 2.894.169

1.361.539 1.593.859

1.641.757 6.939.249

1.808.889 8.454.877

4.741.146 -264.147

117.210

220.126

1.721.018

2.132.703

451.788

datum

casenummer

pagina

8 november 2022

Actueel begrotingssaldo

4 van 7

2.776.959

1.373.733

5.218.231

6.322.174

-715.935

Gevraagd Raadsbesluit: De raad wordt voorgesteld te besluiten om: 1. Kennis te nemen van de septembercirculaire 2022; 2. Kennis te nemen van de toelichting op de financiële mutaties (bijlage); 3. De bestemde middelen Sociaal domein, taakmutaties, decentralisatie-en integratie-uitkeringen 2022 t/m 2026 (zie tabel Resultaat septembercirculaire 2022) toe te voegen / te onttrekken aan de betreffende beleidsterreinen en voor 2022 toe te voegen aan de reserve Sociaal Domein; 4. 37% van de vrijval loon- en prijsontwikkeling 2023 € 5.737 toe te voegen aan de stelpost Sociaal domein; 5. De restant-vrijval van de stelpost Loon- en prijsontwikkeling 2023 € 9.768 toe te voegen aan het begrotingssaldo; 6. 37% van de onbestemde middelen 2022 – 2026 (in 2022 € 883.136, 2023 € 799.634, 2024 € 964.206, 2025 € 1.062.363 en in 2026 € 2.784.483 te doteren aan de stelpost Sociaal domein; 7. Het saldo van de onbestemde middelen 2022 – 2026 (2022 € 1.503.718, 2023 € 1.361.539, 2024 € 1.641.757, 2025 € 1.808.889 en in 2026 € 4.741.146) toe te voegen aan het begrotingssaldo; 8. 37% van het vrij besteedbare saldo van de meicirculaire 2022 ten laste van het begrotingssaldo te doteren aan de stelpost Sociaal domein. In 2022 € 117.210, 2023 € 220.126, 2024 € 1.721.018, 2025 € 2.132.703 en 2026 € 451.788. 9.

De financiële consequenties te verwerken via begrotingswijziging 2022R5010 in de begroting 2022 en voor de jaren 2023 en verder via begrotingswijziging 2023R5002.

1. Inleiding De septembercirculaire 2022 is op 21 september jl. gepubliceerd. Het is gebruikelijk dat jaarlijks drie circulaires verschijnen met betrekking tot het gemeentefonds. De meicirculaire geeft de vertaling van de Voorjaarsnota van het rijk, de septembercirculaire van de Miljoenennota en de decembercirculaire geeft een vertaling van de Najaarsnota van de rijksoverheid en handelt het uitkeringsjaar zoveel mogelijk af. Op 7 oktober jl. publiceerde het ministerie van BZK gecorrigeerde rekenmodellen van de septembercirculaire 2022. Door onder meer de specialisten van Pauw was aangegeven dat er bij de berekening van de woz-waarden en dus ook van de uitkeringsfactor fouten waren gemaakt. De correctie van 7 oktober 2022 is structureel en leidt tot een verlaging van de algemene uitkering over de jaren 2023 en verder. Voor Nissewaard een negatieve post van -€ 1,1 miljoen per jaar. Toch geeft de septembercirculaire 2022 een positief financieel resultaat. Ook positief in 2026 door de eenmalige toevoeging van € 1 miljard. Het Rijk werkt namelijk aan een nieuwe financieringssystematiek vanaf het ‘ravijnjaar’ 2026. Voorafgaand daaraan stelt het kabinet eenmalig € 1 miljard in 2026 beschikbaar. Voor Nissewaard een eenmalige plus van € 4,4 miljoen. Desondanks leiden allerlei ontwikkelingen tot het advies om voorzichtig met de extra middelen uit de septembercirculaire 2022 om te gaan.

Zo zijn er nog steeds kostenstijgingen aan de orde met betrekking tot onder andere onderhoudscontracten, energie alsook de stijging van de kosten van projecten zoals bij de onderwijshuisvesting. Tenslotte blijft de financiële beheersbaarheid van het Sociaal domein een punt van aandacht en zorg. In de bijlage ‘Toelichting financiële mutaties’ van dit raadsvoorstel worden de financiële consequenties van de septembercirculaire 2022 toegelicht met daarin opgenomen de structurele correctie van -€ 1,1 miljoen en de incidentele compensatie in 2026 van € 4.327.233 voor de financieringssystematiek vanaf 2026. 2. Beoogd maatschappelijk resultaat Pas na bestuurlijke besluitvorming wordt duidelijk tot welke maatschappelijke resultaten de financiële consequenties uit de septembercirculaire 2022 leiden.

datum

casenummer

pagina

8 november 2022

5 van 7

3. Kader Gemeentewet 1992 Financiële-verhoudingswet 1996 4. Argumentatie Alle middelen uit het gemeentefonds zijn vrij besteedbaar. Het college van B&W adviseert de gemeenteraad hoe deze middelen in te zetten. De raad neemt daar vervolgens een besluit over. Dit uit hoofde van het budgetrecht. 5. Maatschappelijk draagvlak Hier is geen onderzoek naar gedaan. 6. Financiële consequenties Na verwerking van de septembercirculaire 2022 ontstaat het volgende financiële beeld.

Resultaat septembercirculaire 2022

2022 3.082.963

2023 2.164.993

2024 2.667.363

2025 2.754.441

2026 7.415.377

Onbestemde middelen Bestemde taakmutaties Bestemde DU's / IU's Restant Sociaal domein Stelposten Totaal

2.386.854 2.355.279 895.141 47.509 -2.601.820 3.082.963

3.260.431 3.683.804 3.953.609 8.614.243 -6.661 -3.785 -181.996 -173.358 65.154 65.185 65.185 63.106 -39.168 -1.114.763 -1.077.841 -1.082.357 -1.088.614 2.164.993 2.667.363 2.754.441 7.415.377

Stelpost Loon- en prijsontwikkeling Met ingang van 2019 wordt de algemene uitkering uit het gemeentefonds in Nissewaard inclusief meerjarige indexering voor lonen en prijzen geraamd. Dit wordt in ‘lopende prijzen ramen’ genoemd. Deze meerjarige indexering wordt geparkeerd op de stelpost Loon- en prijsontwikkeling (LPO). Bij de opstelling van de begroting van het desbetreffende jaar wordt het saldo van de stelpost LPO aangewend om de loon- en prijsontwikkeling op te vangen. Om te kunnen bepalen welke bedragen er meerjarig beschikbaar zijn voor de toekomstige indexeringen, wordt de algemene uitkering in ‘lopende prijzen’ afgezet tegen de algemene uitkering op het huidige prijspeil (constante prijzen). Dit leidt tot de volgende ontwikkeling van de stelpost LPO. 2022 2023 2024 2025 2026 Loon- en prijs indexatie 2024 en verder 0 0 5.928.128 11.489.422 16.193.104 Huidige stand stelpost LPO 0 15.505 6.538.667 12.599.550 18.738.664 Vrijval stelpost LPO ten gunste van de begrotingssaldi 0 15.505 0 0 0 Op basis van de opgenomen loon- en prijsontwikkeling in de septembercirculaire 2022 zou van de stelpost Loon- en prijsontwikkeling in de begroting van Nissewaard voor 2024 € 0,6, voor 2025 € 1,1 miljoen en voor 2026 en verder € 2,5 miljoen kunnen vrijvallen. Diverse ontwikkelingen maken echter dat het advies om deze gelden daar te laten staan.

Zo blijft de inflatie nog ongekend hoog waarmee niet uitgesloten is dat op meerdere terreinen zich flinke prijsstijgingen gaan voordoen. Daarnaast lijkt de CAO voor gemeenten met ingang van 2023 hoger te gaan uitvallen dan waarmee in de Programmabegroting 2023- 2026 rekening is gehouden. Verder blijft ook de financiële beheersbaarheid van het Sociaal domein een punt van aandacht en zorg.

datum

casenummer

pagina

8 november 2022

6 van 7

Aandeel Sociaal domein Onbestemde middelen Vrijval stelpost LPO ten gunste van de begrotingssaldo Effect septembercirculaire 2022 op begrotingssaldo Dotatie aan stelpost Sociaal domein 37% Netto effect septembercirculaire 2022 op begrotingssaldo

2022 2.386.854

2023 2.145.668

2024 2.605.963

2025 2.871.252

2026 7.525.629

0

15.505

0

0

0

2.386.854

2.161.173

2.605.963

2.871.252

7.525.629

883.136

799.634

964.206

1.062.363

2.784.483

1.503.718

1.361.539

1.641.757

1.808.889

4.741.146

Rekening houdend met de mutaties uit de septembercirculaire 2022 en de mutaties uit de 2e tussenrapportage ziet het verloop van de stelpost Sociaal domein er als volgt uit: Stelpost SD (bedragen * € 1.000) Stand begroting Correctie aandeel SD meicirculaire ‘22 Septembercirculaire 2022 Aanvullende uitwerking coalitieakkoord 2e Tussenrapportage 2022 Stelpost SD na besluitvorming

2022 1.739

-1.390 349

2023 3.592 220 616 -435 -2.768 1.225

2024 3.811 1.721 830 -260 -2.422 3.680

2025 3.762 2.133 921 -100 -2.418 4.298

2026 -2.313 452 2.650 -2.406 -1.617

Rekening houdend met de mutaties uit de septembercirculaire 2022 ziet het verloop van de reserve Sociaal domein er als volgt uit: Reserve SD (bedragen * € 1.000) Saldo 1 januari Reeds besloten Septembercirculaire 2022 Aanvullende uitwerking coalitieakkoord Saldo 31 december

2022 1.309 1.393 977 3.679

2023 3.679 743

2024 4.372 -91

2025 4.231

2026 4.181

-50 4.372

-50 4.231

-50 4.181

-50 4.131

Begrotingssaldo Nissewaard Dit leidt tot de volgende actuele stand van de begrotingssaldi van Nissewaard.

Begrotingssaldo Prognosebegroting 2023 Netto effect septembercirculaire 2022 op begrotingssaldo Totaal begrotingssaldo Dotatie stelpost Sociaal domein (correctie meicirculaire 2022) Actueel begrotingssaldo

2022

2023

2024

2025

2026

1.390.451

232.320

5.297.492

6.645.988

-5.005.293

1.503.718 2.894.169

1.361.539 1.593.859

1.641.757 6.939.249

1.808.889 8.454.877

4.741.146 -264.147

117.210 2.776.959

220.126 1.373.733

1.721.018 5.218.231

2.132.703 6.322.174

451.788 -715.935

7. Communicatie van het besluit Het besluit wordt op de gebruikelijke wijze gepubliceerd in het gemeenteblad.

datum

casenummer

8 november 2022

pagina

7 van 7

8. Realisatie van het besluit Na besluit door de gemeenteraad worden de financiële effecten van de septembercirculaire 2022 zichtbaar bij de beleidsterreinen 2022 – 2026 (bestemde middelen) en bij de begrotingssaldi 2022 – 2026 (onbestemde middelen). 9. Bijlagen Septembercirculaire gemeentefonds 2022 Toelichting financiële mutaties septembercirculaire 2022 Raadsbesluit 10. Advies Commissie

de secretaris,

de burgemeester,