Reactie op advies ASD Ontwikkelagenda

Adviesraad Sociaal Domein Nissewaard Postbus 25 3200 AA SPIJKENISSE

datum

ons kenmerk

pagina

betreft

20 december 2022

22U0014532

1 van 5

uw kenmerk

aantal bijlagen

afdeling

A2233

geen

Programmamanagement

Reactie advies Ontwikkelagenda aangaande de Ontwikkelagenda behandelaar I.M. Caerteling

Geachte voorzitter en leden van de Adviesraad Sociaal Domein, Hartelijk dank voor uw advies over de Ontwikkelagenda Sociaal Domein 2022-2026. Wij zijn u zeer erkentelijk voor het op korte termijn uitbrengen van uw advies. Het opstellen van de Ontwikkelagenda is voor ons een flinke zoektocht geweest. Het is de eerste keer dat we binnen het sociaal domein zo’n breed en concreet inzicht hebben gecreëerd in wat we willen realiseren in deze collegeperiode. In het proces om hiertoe te komen waren we sterk intern georiënteerd. Dit zal een volgende keer anders zijn, waarbij we u eerder in het proces zullen betrekken. Wij zijn blij dat u positief bent over het feit dat deze agenda is opgesteld en dat u zich op hoofdlijnen kunt vinden in de Ontwikkelagenda. Hieronder gaan we in op de door u genoemde onderwerpen. Samenhang Beleidskader en Ontwikkelagenda In uw brief verwijst u naar het Beleidskader sociaal domein, waarover u al eerder advisering heeft uitgebracht. Wij zien het Beleidskader en de Ontwikkelagenda als een tweeluik. De Ontwikkelagenda geeft de verandering aan die we willen bereiken en wat we daarvoor doen in deze periode. Het beleidskader is daarbij ons kompas, om inhoudelijk richting te geven aan de manier waarop we invulling geven aan doelen en inspanningen.

De positieve benadering en het uitgaan van de leefwereld van onze inwoners, zoals opgenomen in het Beleidskader, staat daarom ook bij het realiseren van doelen en inspanningen centraal. Voorbeelden hiervan zijn de ontwikkeling van integrale ingang en gemeentelijke toegang, de visie en agenda sociale inclusie, de inzet op ontwikkelstappen bij uitkeringsgerechtigden met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt, de preventieve inzet op jeugd- en opvoedproblematiek en het dichtbij organiseren van vormen van beschermd en geclusterd wonen. Financiën sociaal domein We hebben helaas geen onbeperkte middelen. Net als veel gemeenten kampt ook Nissewaard met tekorten in het sociaal domein. Uitgangspunt is dat er ondersteuning en hulp is voor degene die dat echt nodig heeft. Dit vergt helaas dat moeilijke keuzes moeten worden gemaakt. Daarom zijn in de Postadres Postbus 25, 3200 AA Spijkenisse Bezoekadres Raadhuislaan 106, 3201 EL Spijkenisse Telefoon 14 0181 E-mail gemeente@nissewaard.nl www nissewaard.nl Kenmerk digitale handtekening:

datum

ons kenmerk

20 december 2022

pagina

betreft

2 van 5

Reactie advies Ontwikkelagenda Sociaal Domein 2022-2026

Perspectiefnota 2023 maatregelen opgenomen, die besparingen moeten opleveren oplopend van € 2 miljoen in 2023 naar € 3,5 miljoen in 2026. Deze maatregelen zijn in de programmabegroting 20232026 deels gerealiseerd en deels ingevuld met taakstellingen. De gerealiseerde maatregelen, opgenomen als aparte inspanning, benoemt u in uw advies. We willen zo min mogelijk bestaande voorzieningen beperken of stoppen. Dit is een belangrijke afweging geweest in onze keuzes. We zetten juist extra in op het tegengaan van armoede en schulden. Daarvoor worden deels middelen gebruikt die reeds in de begroting waren opgenomen. Daar bovenop investeren we in de aanpak van armoede middels het onlangs vastgestelde Winterplan, hetgeen bekostigd wordt uit de bestemmingsreserve energiecrisis. Om de taakstellingen te realiseren, moet diverse inspanningen worden verricht. Deze ziet u terug in de Ontwikkelagenda. Dat maakt dat de Ontwikkelagenda ook een zware financiële component heeft. Wij achten het echter nodig om deze maatregelen te nemen, juist om ondersteuning en hulp beschikbaar te houden voor onze inwoners die dat het meest nodig hebben. Daarbij achten wij het noodzakelijk te streven naar een beperkte mate van ruimte in onze begroting sociaal domein, door te streven naar een positieve stelpost van € 500.000 op een totaal budget voor het sociaal domein van € 120 miljoen (exclusief Wmo-centrumtaken).

Enerzijds is dit budget nodig als buffer voor tegenvallers gedurende het jaar, welke naar onze ervaring de afgelopen jaren vaak voorkomen. Anderzijds hopen we door jaarlijks wat ruimte te creëren, we geld kunnen reserveren om te kunnen investeren in gewenste ontwikkelingen. Onderbouwing en meetbaarheid van doelstellingen Het meten van effecten en resultaten in het sociaal domein is over het algemeen ingewikkeld. Niet alles is telbaar. En als het wel telbaar is, zegt het niet altijd iets over de inhoudelijk gewenste ontwikkeling. In Ontwikkelagenda deel 1 is bijvoorbeeld aangegeven waarom er geen doelstelling op het tegengaan van armoede is opgenomen. Dit uit zich er onder andere in dat inspanningen niet altijd een volledige afspiegeling zijn van de operationele doelen en omgekeerd. Ook andere gemeenten hebben nog geen sluitende monitoring ingericht. Het goed meetbaar maken van wat we willen bereiken in het sociaal domein blijft voor ons een ontwikkelpunt. Een van de inspanningen is daarom bijvoorbeeld om de vitaliteitsscan voor verenigingen te herijken, waardoor we de gezondheid van verenigingen beter meetbaar kunnen maken. U noemt enkele voorbeelden van doelen waar u de te bereiken aantallen en percentages niet voldoende onderbouwd vindt, of die u te weinig concreet vindt. Bij het bepalen van de streefaantallen en –percentages, hebben we gekeken naar haalbaarheid.

Onze inschatting is dat deze percentages en aantallen een ambitie uitdragen en tegelijkertijd naar verwachting ook realistisch zijn om te kunnen behalen. Deze verwachting is niet altijd concreet te onderbouwen. Daar waar we informatie hebben, bijvoorbeeld doordat we zaken al meten in ons bestuursverslag sociaal domein, hebben we de doelen gelieerd aan de positie waar we nu staan en de ervaringen hiermee in de afgelopen jaren. Dit zorgt soms voor technische geformuleerde doelstellingen, zoals bij eenzaamheid, omdat de meetbaarheid dit vergt. Voor sommige doelstellingen hebben we op dit moment te weinig informatie om hieraan concrete streefaantallen of percentages te koppelen. Dit zal ook verder ontwikkeld moeten worden. Het meten van de voortgang zullen we op twee manieren doen. Ten eerste via halfjaarlijkse voortgangsrapportages, waarin we aangeven hoever het staat met de afronding van de Postadres Postbus 25, 3200 AA Spijkenisse Bezoekadres Raadhuislaan 106, 3201 EL Spijkenisse Telefoon 14 0181 E-mail gemeente@nissewaard.nl www nissewaard.nl

datum

ons kenmerk

20 december 2022

pagina

betreft

3 van 5

Reactie advies Ontwikkelagenda Sociaal Domein 2022-2026

inspanningen. Ten tweede via het jaarlijkse bestuursverslag sociaal domein, waarin we aangegeven waar we staan met betrekking tot het doelbereik. In het bestuursverslag gebruiken we reeds enkele jaren de vergelijking met 50% meest gemiddelde gemeenten van Nederland. Dit geeft meer inzicht dan alleen vergelijking met het exacte gemiddelde van Nederland, omdat het de variatie tussen gemeenten laat zien. We hebben destijds gekozen voor deze vergelijking, omdat het vinden van goede referentiegemeenten in de volledige breedte van het sociaal domein lastig is. Daarbij vergelijk je bij referentiegemeenten met een veel kleinere groep, waardoor afwijkingen bij gemeenten juist meer nadruk krijgen en een vertekend beeld kan ontstaan. De verantwoording door ingeschakelde partijen gebeurt op een andere manier, namelijk via verantwoordingsdocumenten zoals afgesproken in contracten of opgelegd in subsidievoorwaarden. Ontwikkeling naar een inclusieve samenleving Terecht wijst u in uw advies op het feit dat een inclusieve samenleving breder is dan in de doelen en inspanningen sociaal domein is beschreven. Niet voor niets benoemen we in ons coalitieakkoord ook andere onderdelen van lokale inclusie, zoals fysieke toegankelijkheid van gebouwen en toegankelijke dienstverlening. Een inclusieve samenleving is een gemeentebrede opgave.

Daarbij liggen onderdelen binnen het sociaal domein, zoals aangegeven in de doelen en inspanningen sociaal domein, en delen daarbuiten. Het is onze verantwoordelijkheid als college om te zorgen dat lokale inclusie een samenhangende invulling krijgt. Om op dit moment een inhoudelijk doel te formuleren op sociale inclusie, bleek nog niet mogelijk. Daarom is gekozen voor de huidige formulering in doelen en inspanningen, met de opdracht om tenminste één operationeel doel te formuleren. Dit hoeft niet bij een doel te blijven; het aantal te stellen doelen is afhankelijk van de uitkomsten van het voorbereidingstraject sociale inclusie. Omdat ook geen indicatie te geven is van de hoeveelheid wenselijke doelen, is gekozen voor de opdracht om tenminste één operationeel doel te formuleren. U geeft aan te vrezen dat er voorlopig geen voor inwoners waarneembare activiteiten zouden plaatsvinden, omdat er nog geen inclusie-agenda is. Ook zonder een agenda, waarin de meerwaarde is dat zaken gebundeld zijn, werken we aan een inclusieve samenleving. Dit doen we vanuit vele beleidsterreinen en gemeentebreed.

Voorbeelden uit het sociaal domein die we in afgelopen jaren en komend jaar uitvoeren kunt u vinden in de bestuursverslagen en de programmabegroting 2023, zoals:  Inzet op gelijke (ontwikkel)kansen voor kinderen,  Voorkomen en aanpakken van laaggeletterdheid,  Realiseren van een toegankelijke sociale kaart, zodat inwoners makkelijker zelf activiteiten, voorzieningen en ondersteuning kunnen vinden,  Rotterdampas en andere armoederegelingen ter bevordering van meedoen,  Stimuleren en faciliteren van sportdeelname door aangepaste sporters, senioren en kwetsbare inwoners,  Verbeteren van de keten rondom personen met verward gedrag,  Bevorderen van acceptatie van de LHBTI+ gemeenschap, bijvoorbeeld door inzet op scholen,  Subsidieverlening aan diverse organisaties voor activiteiten aan kwetsbare inwoners en/of specifieke groepen inwoners. Postadres Postbus 25, 3200 AA Spijkenisse Bezoekadres Raadhuislaan 106, 3201 EL Spijkenisse Telefoon 14 0181 E-mail gemeente@nissewaard.nl www nissewaard.nl

datum

ons kenmerk

20 december 2022

pagina

betreft

4 van 5

Reactie advies Ontwikkelagenda Sociaal Domein 2022-2026

We delen uw visie dat inclusiviteit moet worden ingebed en geborgd in de gemeentelijke organisatie en dat medewerkers hiernaar handelen. Voor het sociaal domein hebben we met het Beleidskader en het daaruit voortvloeiende handelingskader voor medewerkers hiermee al een start gemaakt. Het borgen van de visie uit het beleidskader, die inclusiviteit nadrukkelijk uitdraagt, in de werkwijze van gemeente en partners is een van de inspanningen. Integrale ingang en gemeentelijke toegang U geeft aan dat het wenselijk is het aantal Thuis in de Wijk-locaties uit te breiden ten behoeve van de integrale ingang. In de ingang vindt, wanneer deze volledig is gerealiseerd, informatie & advies en vraagverheldering plaats. Fysieke contactmomenten vinden zoveel mogelijk dichtbij de leefwereld van de inwoner plaats. Dit kan zijn bij inwoners thuis, of op een locatie in de buurt. Dit kunnen allerlei locaties zijn die publiek toegankelijk zijn, maar wellicht kan ook gebruik worden gemaakt van ruimtes bij huisartsen, scholen of corporaties. De integrale ingang vergt dus geen extra locaties. Overige onderwerpen  Zelfoplossend vermogen: U roept op zorgvuldig om te gaan met de inzet op zelfoplossend vermogen van inwoners. Wij delen deze oproep tot zorgvuldigheid. Onze insteek is behoud van eigen regie op het leven waar dit mogelijk is.

Dit mede om afhankelijkheid van zorg(verleners) waar dit niet nodig is, te voorkomen.  Aandacht voor doelgroepen: Binnen de inspanningen zal aandacht zijn voor specifieke doelgroepen, indien dat nodig is. Zo zal onderdeel zijn van het onderzoek naar dagbesteding als algemene voorziening, in hoeverre er doelgroepen zijn waarvoor een specifieke persoonsgebonden voorziening nodig blijft. Daarnaast moet vermeld worden dat niet alles wat de gemeente doet, onderdeel is van dit document. Alleen de veranderopgaven zijn hierin opgenomen. Zo is Nissewaard reeds dementie-vriendelijke gemeente. Activiteiten in dat kader zijn daarmee regulier werk en geen veranderactiviteit. Daarom is inzet op mensen met dementie bijvoorbeeld niet opgenomen als inspanning.  Samenhang met andere beleidsterreinen: Wij onderschrijven de samenhang met andere beleidsterreinen. Bij enkele inspanningen is deze expliciet benoemd, zoals de samenhang met sport, veiligheid en wonen. Daarnaast is in het beleidskader uitgebreid ingegaan op samenhang met andere beleidsterreinen. Ook de samenhang tussen onderdelen van de Ontwikkelagenda is beschreven waar deze expliciet speelt. In onze sturingswijze op de realisatie van de Ontwikkelagenda, zal expliciet aandacht zijn voor het borgen van de samenhang.

 Planning van activiteiten: Uit de ontwikkelagenda zullen jaarplannen voortvloeien, waarin de activiteiten in dat jaar worden opgenomen. Wij zullen uw suggestie om een globale planning (jaartallen) per inspanning op te nemen, meenemen in onze uitwerking. Vervolgproces Allereerst zal uw advies en deze reactie daarop aan de raad worden toegezonden, als onderdeel van het besluitvormingsproces. Daarnaast zeggen wij u toe dat u tweemaal per jaar wordt bijgepraat over de voortgang van de doelen en inspanningen door onze programmamanager. Hiertoe zult u de voortgangsrapportages en het bestuursverslag sociaal domein ter voorbereiding ontvangen. Ook bij verschillende inspanningen zult u worden betrokken. Alhoewel wij erkennen dat u als Adviesraad Sociaal Domein over alle inspanningen kunt adviseren, verzoeken wij u ons aan te geven op welke inspanningen u in ieder Postadres Postbus 25, 3200 AA Spijkenisse Bezoekadres Raadhuislaan 106, 3201 EL Spijkenisse Telefoon 14 0181 E-mail gemeente@nissewaard.nl www nissewaard.nl

datum

ons kenmerk

20 december 2022

pagina

betreft

5 van 5

Reactie advies Ontwikkelagenda Sociaal Domein 2022-2026

geval betrokken wilt worden in een vroegtijdig stadium. Op deze wijze kunnen we een goede procesgang beter borgen. Wij hopen dat we u voor dit moment voldoende hebben geïnformeerd en kijken uit naar een goede samenwerking bij de realisatie van onze inspanningen. Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Nissewaard, de gemeentesecretaris,

de burgemeester,

M.L.M. Weerts

F. van Oosten

Postadres Postbus 25, 3200 AA Spijkenisse Bezoekadres Raadhuislaan 106, 3201 EL Spijkenisse Telefoon 14 0181 E-mail gemeente@nissewaard.nl www nissewaard.nl