Rapport risicobeheersing GREX; raadsvoortstel

Griffie

Aan de Raad

datum 20 januari 2021

casenummer 21.R.00004

bijlagen 1

afdeling griffie

betreft

Rapport “Risico’s doorgrond of risico’s door grond? Risicobeheersing bij grondexploitaties”

Samenvatting: De rekenkamerfunctie heeft een eigen bevoegdheid in het opstellen van een onderzoeksprogramma en heeft een onderzoek uitgevoerd naar de risicobeheersing bij grondexploitaties. De gemeenteraad wordt het rapport “Risico’s doorgrond of risico’s door grond? Risicobeheersing bij grondexploitaties” aangeboden. Gevraagd raadsbesluit: De raad wordt voorgesteld te besluiten om: 1. Kennis te nemen van de inhoud, conclusies en aanbevelingen van het onderzoeksrapport van de rekenkamerfunctie “Risico’s doorgrond of risico’s door grond? Risicobeheersing bij grondexploitaties”; 2. Het college te verzoeken om de aanbevelingen uit het rapport te omarmen en bij de doorontwikkeling van risicobeheersing bij grondexploitaties: a) De auditcommissie in positie te brengen voor grondexploitaties; b) Risico-informatie meer hanteerbaar te maken voor de raad; c) Focus te richten op balans tussen risico’s en beleid bij de start van grondexploitaties; d) In te zetten op meer dan alleen het weerstandsvermogen als beheersmaatregel. 3. Het college te verzoeken de raad met enige regelmaat te blijven informeren over de ontwikkelingen.

1. Inleiding Aanleiding In de raadsworkshop over het onderzoeksprogramma 2020 hebben verschillende raadsleden aangegeven het soms lastig te vinden om als raad zicht te houden op de risicobeheersing bij grondexploitaties. Met het oog op de uitvoering van ‘Nissewaard naar 2040’ en het woningtekort staan grondexploitaties hoog op de gemeentelijke agenda. De rekenkamerfunctie biedt de raad het onderzoeksrapport aan inzake risicobeheersing bij grondexploitaties. In het onderzoek is nagegaan in hoeverre de gemeente Nissewaard de risico’s beheerst en worden aanbevelingen gegeven voor verdere doorontwikkeling van risicobeheersing bij grondexploitaties. 21ID00038214/01/202117:31:58

datum

casenummer

pagina

20 januari 2021

21.R.00004

2 van 3

Bestuurlijk belang Met het onderzoek biedt de rekenkamerfunctie de gemeenteraad en het college bewustwording van en sturing op risico’s bij projecten, zeker bij projecten waarin de gemeente risicodragend mee ontwikkelt door middel van een actieve grondexploitatie. Centrale vraag De centrale vraag die de rekenkamerfunctie in het onderzoek stelt is “In hoeverre beheerst de gemeente Nissewaard haar risico’s op het gebied van grondexploitaties, wat is de rol van de gemeenteraad op dit thema en wat zijn de lessen voor de toekomst?”. De hoofdvraag is uitgewerkt in negen deelvragen, die in het rapport verder zijn uitgewerkt. Het onderzoeksrapport levert enkele conclusies een aanbevelingen, waarvan gebruik kan worden gemaakt. De centrale vraag voor de gemeenteraad is op welke zij invulling wil geven aan de adviezen uit het rapport. 2. Beoogd maatschappelijk resultaat In het onderzoeksrapport komt de rekenkamerfunctie tot een aantal conclusies en aanbevelingen, die in het rapport worden onderbouwd. De conclusies zijn als volgt verwoord: 1. De rollen, taken en verantwoordelijkheden voor grondexploitaties zijn in de ambtelijke organisatie goed verdeeld; 2. De gemeenteraad wordt correct en tijdig geïnformeerd; 3. De focus ligt op het inventariseren en identificeren; 4. De beheersmaatregelen richten zich op het weerstandsvermogen; 5.

De Auditcommissie is te weinig in beeld bij grondexploitaties. De aanbevelingen zijn als volgt verwoord: 1. Zet in op het verder doorontwikkelen van risicobeheer; 2. Breng de auditcommissie in positie voor grondexploitaties; 3. Maak risico-informatie meer hanteerbaar voor de raad; 4. Focus op balans tussen risico’s en beleid bij de start van grondexploitaties; 5. Zet in op meer dan alleen het weerstandsvermogen als beheersmaatregel. 3. Kader De rekenkamerfunctie is een onafhankelijk orgaan, die de kaderstellende en controlerende rol van de raad wil versterken door middel van het uitvoeren van onderzoek. De rekenkamerfunctie werkt volgens het ‘onderzoeksprotocol rekenkamerfunctie Nissewaard’ waaruit het onderzoeksprogramma volgt. De raad is bij het proces betrokken. De rekenkamerfunctie heeft een eigen bevoegdheid in het opstellen van een onderzoeksprogramma. Na een raadsworkshop op 4 september 2019, om een breed draagvlak onder de raadsleden te bewerkstelligen, is er een consultatie geweest over de aangedragen onderzoeksopzetten voor het onderzoeksprogramma 2020. Per aanbiedingsbrief van de rekenkamerfunctie van 27 maart 2020 werd aan de raad voorgesteld om één van de onderzoeken te richten risicobeheersing grondexploitaties. De rekenkamerfunctie heeft bij het onderzoek de centrale vraag opgedeeld in deelvragen. Deze zijn verwoord bij de onderzoeksverantwoording.

Bij de uitwerking van het onderzoek is gebruik gemaakt van documentanalyses, een groepsgesprek met raadsleden, interviews en het analyseren van twee cases. 4. Argumentatie Gegeven het financiële belang van het grondbeleid en de grondexploitaties in Nissewaard acht de rekenkamerfunctie een onderzoek naar de doelmatigheid en doeltreffendheid van het grondbeleid in Nissewaard van toegevoegde waarde. De wijze waarop wordt omgegaan met risico’s is hierin in het

datum

casenummer

pagina

20 januari 2021

21.R.00004

3 van 3

bijzonder relevant. Een onderzoek naar de risicobeheersing en het grondbeleid van de gemeente Nissewaard biedt de raad inzicht in de vraag of de kaderstellende en controlerende rollen goed (kunnen) worden vervuld. De aanbevelingen uit het onderzoeksrapport sluiten aan bij de doorontwikkeling van risicobeheersing en informatievoorziening die voor de grondexploitaties reeds is ingezet. 5. Maatschappelijk draagvlak Een goed functionerende risicobeheersing waarbij tijdig risico’s worden herkend en waarop kan worden bijgestuurd, kan een bijdrage leveren aan het beperken van de invloed van externe factoren op het behalen van gemeentelijke ruimtelijke doelstellingen en de gemeentelijke financiën. 6. Financiële consequenties Niet van toepassing. 7. Communicatie van het besluit De eindrapportage wordt op de gebruikelijke wijze bekend gemaakt. 8. Realisatie van het besluit In overleg met college/raad nader te bepalen. 9. Bijlagen Onderzoeksrapport “Risico’s doorgrond of risico’s door grond? Risicobeheersing bij grondexploitaties” 10. Advies Commissie In de vergadering van de commissie Bestuur van 12 januari 2021 behielden de fracties van de PVV en het CDA de mening voor. De overige aanwezige fracties adviseerden positief.

de griffier,

S.J.M. MackaijS.J.M. Mackaij

de burgemeester,

F. van Oosten