Raadvoorstel GR JR jaarrekening 2020 en begroting 2022 def

Burgemeester en Wethouders

Aan de Raad

datum 25 maart 2021

casenummer

bijlagen

eenheid Ontwikkeling

betreft

GRJR Jaarrekening 2020 en begroting 2022

Samenvatting :

Gemeenschappelijke regelingen zijn jaarlijks verplicht hun ontwerpbegroting toe te zenden aan de raden van de deelnemende gemeenten. Dit om de deelnemende gemeenten in de gelegenheid te stellen hun zienswijzen over de ontwerpbegroting naar voren te brengen. Uit dien hoofde is de ontwerpbegroting voor 2022 van de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rijnmond (GRJR) ontvangen op 29 april jl. Het algemeen bestuur (AB) van de GRJR is van plan om deze begroting vast te stellen op 2 juli a.s. Tegelijkertijd heeft de GRJR ook de voorlopige jaarrekening voor 2020 toegestuurd (met de bijbehorende bestuursrapportages voor het vierde kwartaal van vorig jaar). Zoals gemeld in de aanbiedingsbrief van de GRJR wordt de voorlopige jaarrekening over 2020 afgesloten met een tekort. Dit tekort kent verschillende oorzaken, deels incidenteel en deels structureel. Om de voorlopige jaarrekening van 2020 te dekken vraagt de GRJR, conform afspraak naar rato, een extra bijdrage aan Nissewaard. Dit betekent dat een bedrag van €251.814 als nog te betalen post in de jaarstukken 2020 van de gemeente Nissewaard wordt verwerkt. Tegelijkertijd wordt Nissewaard gevraagd om €19.469.868 in te leggen voor de ontwerpbegroting GRJR van 2022. Dit is € 646.520 meer dan momenteel gemeentelijk is begroot (excl. de vlaktaks verrekening van de jaarstukken GRJR 2020).

Het tekort ad €646.520 wordt verwerkt in de perspectiefnota 2022 van de gemeente Nissewaard. Vooralsnog wordt dit tekort niet meegenomen in de meerjarenraming 2023 – 2025 van de gemeente Nissewaard. Reden hiervoor is dat de komende jaren diverse ontwikkelingen bij de GRJR plaatsvinden, zoals de nieuwe contracten die per 2023 ingaan, waarvan de financiele effecten nog niet bekend zijn. Uit landelijke rapporten is ondubbelzinnig gebleken dat er structurele financiële tekorten zijn voor de (lokaal en/of regionaal georganiseerde) jeugdhulp. Naar aanleiding hiervan heeft de rijksoverheid recent voor 2021 incidenteel middelen beschikbaar gesteld met concrete aanwijzingen voor de besteding daarvan. Of er ook structureel extra middelen komen is nog onduidelijk. Overleg tussen Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) hierover wacht op uitkomst van arbitrage. In afwachting hiervan worden op dit moment door de GRJR scenario’s ontwikkeld om ook in Corona-tijd reel te kunnen begroten. Naar aanleiding van de eerste inzichten beziet het AB van de GRJR of de financiële kaders voor 2021 en 2022 aanpassing behoeven. Het AB van de GRJR besluit hierover op 2 juli a.s. Om regionaal meer grip op de kosten te krijgen en de kwaliteit van zorg beter te borgen, is niet alleen een taakstelling gekoppeld aan de begroting van de GRJR.

Daarnaast is ook een regovisie ontwikkeld, die op 31 maart jl is vastgesteld. Deze regiovisie stelt Rijnmond in staat om een nieuwe inkoopstrategie te ontwikkelen. Tegelijkertijd kunnen we de (specialistische) jeugdhulp verder hervormen. Ons doel is om zodanig te sturen op transformatie in de jeugdhulp, dat we op termijn (lokaal en regionaal) budgetbeheersing bereiken. Dat kan als we nauw samenwerken met de gemeenten op Voorne en Goeree Overflakkee om het benodigde voorzieningenniveau te borgen.

datum

casenummer

25 maart 2021

pagina

2 van 6

Gevraagd Raadsbesluit: De raad wordt voorgesteld te besluiten om: -

-

-

Kennis te nemen van de voorlopige jaarrekening van de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rijnmond over 2020 en de bestuurlijke rapportages over het vierde kwartaal van 2020. De bijgevoegde zienswijze over de ontwerpbegroting voor 2022 van de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rijnmond naar voren te brengen bij het dagelijks bestuur van het openbaar lichaam. De financiele consequenties van de begroting 2022 van de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rijnmond te verwerken in de perspectiefnota 2022 van de gemeente Nissewaard. Dit conform paragraaf 6 (financiele consequenties) van dit raadsvoorstel.

1. Inleiding Aanleiding Gemeenschappelijke regelingen zijn jaarlijks verplicht hun ontwerpbegroting aan u toe te zenden, om de deelnemende gemeenten in de gelegenheid te stellen hun zienswijzen over de ontwerpbegroting naar voren te brengen. Uit dien hoofde heeft u de ontwerpbegroting voor 2022 van de GRJR ontvangen op 29 april jl. Het AB van de GRJR behandelt deze begroting op 2 juli a.s. Tegelijkertijd heeft de GRJR ook de voorlopige jaarrekening voor 2020 toegestuurd (met de bestuurlijke rapportages over het vierde kwartaal van dat jaar als toelichting). Bestuurlijk belang Op grond van artikel 35 van de Wet gemeenschappelijke regelingen is het dagelijks bestuur (DB) van het openbaar lichaam jaarlijks verplicht de ontwerpbegroting, acht weken voordat zij aan het AB van het openbaar lichaam wordt aangeboden, aan u toe te zenden. Dit om de deelnemende gemeenten in de gelegenheid te stellen hun zienswijzen over de ontwerpbegroting naar voren te brengen. U bent in zake de zienswijze het beslissingsbevoegde orgaan. De voorlopige jaarrekening van de GRJR over 2020 en de bijbehorende bestuursrapportages 1 zijn u ter informatie toe gezonden.

Centrale vraag Hoe kunnen we de specialistische jeugdhulp voor kwetsbare kinderen zo goed mogelijk organiseren? Hoe kunnen we beter leren sturen op kosten(beheersing) en de kwaliteit van zorg borgen? Welke voorwaarden stellen we daarbij, als deelnemende gemeente aan de GRJR? 2. Beoogd maatschappelijk resultaat Toegankelijke en kwalitatief goede specialistische jeugdhulp is van belang voor alle jeugdigen in Nissewaard. Hun veiligheid en gezondheid vragen om een samenhangende aanpak, die recht doet aan de hulpvraag van kinderen en/ of hun ouders. In lijn met ons lokale beleid willen we dat de hulp dichtbij huis geleverd wordt en dat die hulp gezinnen in staat stelt om op eigen kracht problemen op te lossen. 3. Kader Met de overheveling van de jeugdhulp per 2015 is Nissewaard verantwoordelijk geworden voor het voorzien van alle jeugdigen tussen 0 en 18 jaar van passende zorg (inclusief verlengde pleegzorg tot en met 23 jaar). In de Jeugdwet is bovenlokale samenwerking bij inkoop en financiering van specialistische jeugdhulp (en jeugdbescherming/ jeugdreclassering) voorgeschreven. Hiertoe is de GRJR, als openbaar lichaam, ingericht. Nissewaard neemt hieraan deel, als een van de 15 gemeenten in Rijnmond. Het is de grootste jeugdhulpregio in Nederland.

1

De Burap van de GRJR is verwerkt in de jaarrekening. De jeugdbescherming en Veilig Thuis hebben hun eigen reguliere rapportages geleverd.

datum

25 maart 2021

casenummer

pagina

3 van 6

4. Argumentatie Advies is om onder voorwaarden akkoord te gaan met de ontwerpbegroting voor 2022 van de GRJR. Voor de derde keer wordt aan alle gemeenteraden van Voorne-Putten en Goeree Overflakkee (VPG) gevraagd om in de GRJR een eensgezind standpunt in te nemen. In deze bijzondere tijden, vanwege Corona, is het belangrijk om samen te werken. Voorstel is dus om alle raden dezelfde zienswijze toe te laten sturen aan het DB van de GRJR (zie bijlage). Uit de voorlopige jaarrekening 2020 GRJR blijkt dat Nissewaard in 2020 3% meer heeft uitgegeven dan de totale inleg voor dat jaar. Dit resulteert voor de gemeente Nissewaard in een overschrijding van €628.846. Dit zal worden verrekend conform de nieuwe vlaktaks-systematiek. Wat betreft de overschrijding op perceel E (ambulante specialistische hulp) en F (crisiszorg) passen we in de landelijke trend van grote vraag naar deze jeugdhulp. De stijging in perceel F lijkt vooral samen te hangen met de oplopende druk binnen gezinnen door Corona. Op perceel E overschrijden we, ondanks de extra middelen die tussentijds zijn toegevoegd aan de begroting van de GRJR. Dat past bij onze wens om te ambulantiseren.

Bij de uitschieters op perceel B (opname) en C (langdurig verblijf) vermoeden we meer structurele problemen; die hangen waarschijnlijk niet alleen samen met een gebrek aan woonvoorzieningen, maar ook met de overgang tussen wetgeving (18-/18+). De toch al bestaande zorgen over de wachttijden in de jeugdhulp worden hierdoor versterkt. Vandaar dat u op 31 maart jl. per brief bent geïnformeerd door de GRJR over de extra middelen, die we al in 2021 inzetten voor spoedhulp (en ambulante vervolghulp) uit perceel E. We verwachten de hiervoor benodigde middelen uit de lopende begroting van de GRJR te kunnen putten. Mocht dit niet haalbaar blijken, dan volgt alsnog een begrotingswijziging (zie ook de financiële paragraaf van dit raadsvoorstel). Nissewaard blijft dus investeren in specialistische hulp voor kwetsbare kinderen, hoewel uit landelijke rapporten ondubbelzinnig is gebleken dat er structurele financiële tekorten zijn voor de (lokaal en/of regionaal georganiseerde) jeugdhulp. Naar aanleiding hiervan heeft de rijksoverheid recent voor 2021 extra middelen beschikbaar gesteld met concrete aanwijzingen voor de besteding daarvan. Of er ook structureel extra middelen komen is nog onduidelijk. Overleg tussen Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) hierover wacht op uitkomst van arbitrage.

De landelijke rapporten laten wel duidelijk zien wat de besparings(on)mogelijkheden zijn ten aanzien van specialistische jeugdhulp. U bent hierover geïnformeerd in de commissievergadering van 18 maart jl. en de themabijeenkomst van 2 december jl. Om regionaal meer grip op de kosten te krijgen en de kwaliteit van zorg beter te borgen, is niet alleen een taakstelling gekoppeld aan de begroting van de GRJR. Daarnaast is ook een regiovisie ontwikkeld, die op 31 maart jl door u is vastgesteld. Deze regiovisie stelt ons in staat om een nieuwe inkoopstrategie te ontwikkelen. Daarnaast kunnen we ook de (specialistische) jeugdhulp verder hervormen met concrete doelen. Naar aanleiding van het rekenkamerraport heeft u in de commissievergadering van 18 maart jl. gevraagd om meer informatie over monitoring van de jeugdhulp. Wij komen hier nog voor de zomer bij u op terug. Ons doel is om zodanig te sturen op transformatie in de jeugdhulp, dat we op termijn (lokaal en regionaal) budgetbeheersing bereiken. Dat kan als we nauw samenwerken met de gemeenten van Voorne en Goeree Overflakkee om het benodigde voorzieningenniveau te borgen. U zult conform de nieuwe jaarplanning op de hoogte gehouden worden van alle ontwikkelingen in het jeugdbeleid (zie bijlage). Dit naar aanleiding van het advies van de rekenkamer en onder voorbehoud van goedkeuring door het presidium.

5. Maatschappelijk draagvlak De voortdurende overschrijding van de regionale begroting voor specialistische jeugdhulp maakt het voor Nissewaard steeds lastiger om te investeren in lokale preventie (of jeugdhulp in het onderwijs). De huidige onzekere situatie, als gevolg van Corona, maakt het echter noodzakelijk extra geld te blijven steken in specialistische jeugdhulp en de uitvoeringsorganisatie van de GRJR. Dit om de zorgcontinuïteit te kunnen borgen en alle transformatieplannen zo snel mogelijk uit te kunnen voeren.

datum

25 maart 2021

casenummer

pagina

4 van 6

6. Financiële consequenties Voorlopige jaarrekening GRJR 2020 Zoals is vermeld in de aanbiedingsbrief van de GRJR wordt de voorlopige jaarrekening over 2020 afgesloten met een regionaal tekort van €3,3 miljoen. Met name op de percelen voor pleegzorg (A), langdurige zorg (C) en ambulante specialistische hulp (E) is er regionaal sprake van een structureel tekort. Voor crisishulp (F) en jeugdbescherming (G) is er regionaal sprake van een incidenteel overschot. De exploitatie sluit daardoor af met een nadelig verschil van €0,4 miljoen tussen de begrote en gerealiseerde lasten in 2020. Het resterende deel ad €2,9 miljoen is het gevolg van de afwikkeling van contractuele verplichtingen over eerdere jaren. Het negatieve resultaat wordt conform afspraak naar rato verdeeld over de gemeenten. Dit betekent dat een bedrag van € 251.814 alsnog te betalen post in de jaarstukken 2020 van de gemeente Nissewaard wordt verwerkt. De ontwikkeltrajecten in het kader van het verbeterplan van de GRJR worden in 2021 afgerond. Dat geldt ook voor de pilots die vorig jaar al zijn gestart, met middelen uit het Transformatiefonds. De uitkomsten van deze pilots zullen meegenomen worden in de nieuwe inkoopronde. Ontwerpbegroting GRJR 2022 De ontwerpbegroting 2022 is opgesteld op basis van de uitgangspunten, zoals beschreven in de kadernota van de GRJR.

In het najaar van 2020 is deze kadernota aan u voorgelegd voor een reactie en uw reactie is betrokken bij de verdere uitwerking in de ontwerpbegroting. Het regionale budget voor specialistische jeugdhulp wordt geraamd op €247.509.524 (zonder taakstelling). Voor 2022 komt de begrote bijdrage van Nissewaard op €19.469.868. Hierin zit geen vlaktaks van de jaren 2018 en 2019, omdat deze reeds eind 2020 afzonderlijk is afgerekend met alle gemeenten. De GRJR vraagt voor 2022 € 646.520 meer inleg, dan vooralsnog gemeentelijk is begroot (excl. de vlaktaks verrekening inzake jaarstukken GRJR 2020). Het tekort van €646.520 is verwerkt in de perspectiefnota 2022 van de gemeente Nissewaard. Vooralsnog wordt dit tekort niet meegenomen in de meerjarenraming 2023 – 2025 van de gemeente Nissewaard. Reden hiervoor is dat de komende jaren diverse ontwikkelingen bij de GRJR plaatsvinden, zoals de nieuwe contracten die per 2023 ingaan, waarvan de financiële effecten nog niet bekend zijn. Gezien alle perikelen rond Corona is het de vraag of het vasthouden aan de meerjarige taakstelling van rond de €10 miljoen tot en met 2024 haalbaar is. Omdat een realistische begroting wenselijk is, heeft het AB van de GRJR momenteel scenario’s in onderzoek die recht doen aan: a. De gewenste opbouw van de lokale zorg zoals de transformatie (zoals nader uitgewerkt in de regiovisie) van ons vraagt; b.

Zorgen over wachttijden in de regionale jeugdhulp, deels tijdelijk (corona), deels al langer schurend en ook door de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd gesignaleerd. Bij de keuze van maatregelen is het van belang om in het oog te houden dat hoe harder we sturen op budgetbeheersing, hoe groter het effect op de (on)beschikbaarheid van voorzieningen. Met minder geld meer kinderen helpen is tot nu toe een illusie gebleken. Naar aanleiding van de eerste inzichten over de onderzochte scenario’s beziet het AB van de GRJR of de financiële kaders voor 2021 en 2022 aanpassing behoeven. Heel concreet betekent dit dat het AB van de GRJR op 2 juli a.s. mogelijk een begrotingswijziging voor 2021 vaststelt, dan wel de ontwerpbegroting van 2022 naar boven bijstelt. Dit is noodzakelijk om de recent door het ministerie beschikbaar gestelde middelen zo snel mogelijk in te zetten voor bijvoorbeeld de wachtlijstaanpak en het opvangen van Corona-effecten in de specialistische jeugdhulp. Conform het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) dient de GRJR tijdig een sluitende begroting 2022 en meerjarenraming bij de provincie in te dienen. De provincie heeft de wettelijke taak om financieel toezicht te houden en controleert of de begroting financieel gezien structureel in evenwicht is.

Indien een begroting voor 2022 tijdig is ingediend en structureel in evenwicht is, is het lichte toezichtregime van de provincie van toepassing.

datum

casenummer

pagina

25 maart 2021

5 van 6

Hiervoor geldt een harde deadline van 15 juli a.s., waardoor er geen ruimte is om de reguliere zienswijzeprocedure te volgen. Vandaar dat u wordt voorgesteld onder voorbehoud akkoord te gaan met de begroting voor 2022. Dit biedt de GRJR de kans om dit najaar met een goed onderbouwde kadernota voor 2023 te komen, waarbij alsnog om uw zienswijze gevraagd wordt. In tabel 1 staat een overzicht van de bijdrage aan de GR voor de jaren 2021 t/m 2025. De basisinleg van de GRJR is de inleg zonder verrekening van het zorggebruik, maar inclusief indexering. Daarnaast betalen we mee aan door het AB van de GRJR vastgestelde begrotingswijzigingen. De openstaande vlaktaks voor de jaren 2017 t/m 2019 is aan het eind van 2020 ‘hard’ afgerekend en zit dus niet meer verdisconteerd in de bijdrage van 2021 en verder. Tabel 1 GRJR basis inleg (incl indexering) Begrotingswijziging december 2019 Begrotingswijziging april 2020 Begrotingswijziging september 2020 Begrotingswijziging april 2021 Totale (voorlopige) bijdrage GR Technische begroting bedrag GRJR Saldo PPN

2021 2022 2023 2024 2025 17.891.323 17.891.323 17.891.323 17.891.323 17.891.323 902.000

902.000

902.000

902.000

902.000

399.480

184.131

-182.821

-435.791

-435.791

-496.307 492.414 18.698.496

19.469.868

18.610.502

18.357.532

18.357.532

18.698.496

18.823.348

18.610.502

18.357.532

18.357.532

0

-646.520

0

0

0

NB De middelen, zoals opgenomen in tabel 1, worden verwerkt in de perspectiefnota 2022 van de gemeente Nissewaard. De perspectiefnota 2022 wordt besproken in de gezamenlijke commissievergadering van 24 juni a.s. en behandeld in de raad van Nissewaard van 7 juli a.s. 7. Communicatie van het besluit Dit voorstel wordt besproken in uw algemene commissievergadering van 17 juni en in de raad van 30 juni. Het DB van de GRJR wordt vervolgens schriftelijk in kennis gesteld van uw zienswijze over de ontwerpbegroting (zie bijlage). 8. Realisatie van het besluit Het AB van de GRJR behandelt op 2 juli a.s. de jaarstukken en ontwerpbegroting voor 2022. De GRJR is wettelijk verplicht de definitieve begroting uiterlijk 15 augustus a.s. toe te zenden aan de Provinciale Staten (PS). 9. Bijlagen  Aanbiedingsbrief GRJR  Voorlopige jaarrekening 2020  Ontwerpbegroting 2022  Raadsbesluit  Brief zienswijze VPG  Bestuursrapportages Q4 (VTRR en JBRR)  Jaarplanning jeugdbeleid Nissewaard

datum

25 maart 2021

casenummer

pagina

6 van 6

10. Advies Commissie

de secretaris,

de burgemeester,