PZH brief, Jaarlijkse informatie inzake Generiek interbestuurlijk toezicht gemeenten 2025

Gedeputeerde Staten

Contact Domein Bestuur & Omgeving Provinciehuis Postbus 90602 2509 LP Den Haag T 070 - 441 66 11 www.zuid-holland.nl/contact Datum Zie verzenddatum linksonder

Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Nissewaard Postbus 25 3200 AA SPIJKENISSE

Ons kenmerk PZH-2025-870186101 DOS-2025-0000515 Uw kenmerk Bijlagen

Onderwerp Jaarlijkse informatie inzake Generiek interbestuurlijk toezicht gemeenten 2025 Geacht college, Met deze brief informeren wij u over de actuele stand van zaken en specifieke aandachtpunten voor uw gemeente met betrekking tot het generiek interbestuurlijk toezicht (IBT). Context In 2021 sloten wij met uw gemeente de Bestuursovereenkomst generiek interbestuurlijk toezicht 2022. In deze bestuursovereenkomst is onder andere vastgelegd hoe de gemeenten en de provincie samen willen werken bij het toezicht op de uitvoering van de wettelijke medebewindstaken en de daarbij behorende uitgangspunten. De uitwerking van het interbestuurlijk toezichtproces binnen de provincie Zuid-Holland is vastgelegd in het Uitvoeringsprogramma-generiek-interbestuurlijk-toezicht2024. Via het IBT werken wij samen met u aan een goede kwaliteit van het openbaar bestuur, ieder vanuit onze eigen rol. Uitgangspunt hierbij is een samenwerking vanuit vertrouwen. Het IBT brengt verbeterpunten in kaart, waarover wij met uw gemeente in gesprek kunnen gaan. U vindt de bestuursovereenkomst, het uitvoeringsprogramma en andere relevante informatie over IBT op onze website op de pagina: Interbestuurlijk toezicht. Jaarlijkse informatie Onderdeel van de met u gemaakte afspraken is dat wij u minimaal één keer per jaar informeren over de actuele stand van zaken en aandachtspunten met betrekking tot het IBT.

Wij informeren u met deze brief en doen dat zo vroeg mogelijk in het jaar, zodat u de informatie kunt betrekken bij de voorbereiding van de jaarstukken van uw gemeente en de behandeling ervan in uw gemeenteraad later dit jaar. Voor de volledigheid geven wij u mee dat deze brief geen betrekking heeft op het financieel toezicht op uw gemeente, omdat dat specifiek toezicht betreft. Specifiek toezicht maakt geen onderdeel uit van de bestuursovereenkomst en het uitvoeringsprogramma. Over de resultaten van het financieel toezicht op uw gemeente ontvangt u van ons twee keer per jaar een afzonderlijke brief.

Verzonden op 01-04-2025

PZH-2025-870186101 dd. 31-03-2025

Ons kenmerk PZH-2025-870186101

Uitvoeringsprogramma IBT In het Uitvoeringsprogramma generiek interbestuurlijk toezicht 2024 staat welke stappen de provincie per toezichtgebied neemt. Dit uitvoeringsprogramma is in 2023 geactualiseerd en per 1 januari 2024 in werking getreden. Het actualiseren van dit programma doen wij niet jaarlijks, maar alleen als daarvoor aanleiding is. Dat kan zijn als er sprake is van veranderende wetgeving, zoals de inwerkingtreding van de Omgevingswet of wanneer provincies, gemeenten en/of rijk landelijk nieuwe basisafspraken maken over het toezicht binnen een toezichtgebied en wij die dan vertalen naar de Zuid-Hollandse praktijk. Op welke toezichtgebieden houdt de provincie toezicht? Het IBT richt zich op taken met een grote maatschappelijke impact op het moment dat het in de uitvoering fout gaat. Denk daarbij aan een goede en veilige leefomgeving of het borgen van een transparante en toegankelijke overheid. Op basis van dit uitgangspunt heeft de provincie bij de invoering van de Wet revitalisering generiek toezicht in 2012 gekozen voor de volgende toezichtgebieden: 1. Huisvesting vergunninghouders 2. Archief- en informatiebeheer 3. Monumenten en archeologie 4. Omgevingsrecht 5. Ruimtelijke ordening. Op basis van de door de gemeente aangeleverde informatie voeren wij per toezichtgebied de afspraken uit de bestuursovereenkomst en het uitvoeringsprogramma uit.

Onderdeel hiervan is het plaatsen van de gemeente op trede 1 - of hoger - van de zogenaamde IBT-ladder, wanneer de wettelijke taakuitvoering (mogelijk) niet op orde is en er sprake is van ‘taakverwaarlozing’. In sommige gevallen betekent een plaatsing op de ladder niet dat er direct sprake is van taakverwaarlozing, maar er mogelijk wel risico’s voor de gemeente zijn. Het is bijvoorbeeld mogelijk dat de provincie nog niet over alle benodigde informatie beschikt of er bij de uitvoering een tijdelijke achterstand is ontstaan en de gemeente zelf al stappen heeft gezet om deze in te lopen of daartoe een verbeterplan heeft opgesteld. In het uitvoeringsprogramma is uitgewerkt hoe de IBT-ladder per toezichtgebied werkt en beschreven welk oordeel aan iedere trede van de ladder is gekoppeld. Het oordeel wordt weergegeven met de kleuren groen, geel, oranje en rood. Hoe hoger de gemeente op de IBT-ladder van een toezichtgebied staat, des te aannemelijker het is dat er daadwerkelijk sprake is van tekortkomingen bij de uitvoering van de desbetreffende medebewindstaak. Hoe staat uw gemeente er anno 2025 voor? Alle IBT-informatie over uw gemeente vindt u getotaliseerd en per toezichtgebied op het IBTdashboard. Ieder jaar nemen wij als vertrekpunt de plaatsing op de IBT-ladder per 31 december van het voorafgaande jaar, zoals deze gepubliceerd is op het dashboard.

Daarna actualiseren wij het dashboard jaarlijks per 1 juli. Voor uw gemeente geeft dit het volgende beeld per 31 december 2024.

2/5 PZH-2025-870186101 dd. 31-03-2025

Ons kenmerk PZH-2025-870186101

Toezichtgebied

Trede IBT-ladder

Huisvesting vergunninghouders

0 Geen interventie

IBToordeel groen

Archief- en informatiebeheer

2a Informatie opvragen

geel

Monumenten en archeologie

0 Geen interventie

groen

Omgevingsrecht

1 Signaleren

groen

Ruimtelijke Ordening

0 Geen interventie

groen

Figuur 1. Totaaloordeel IBT per 31 december 2024

Informatie en aandachtspunten per toezichtgebied Aanvullend op de informatie op het IBT-dashboard volgen hieronder de voor uw gemeente relevante informatie en mogelijke aandachtspunten per toezichtgebied. Huisvesting vergunninghouders Vier keer per jaar ontvangt u een toezichtbrief over de voortgang met betrekking tot de huisvesting van vergunninghouders. Voor specifieke aandachtspunten verwijzen wij naar deze brieven. Archief- en informatiebeheer Het antwoord op de vraag of het archief- en informatiebeheer van uw gemeente op orde is moet blijken uit de verantwoording van uw college aan de gemeenteraad en het daaraan ten grondslag liggende inspectieverslag van uw gemeentearchivaris. De provincie toetst of u de gemeenteraad informeert en de aanbevelingen uit het inspectieverslag oppakt. Uit het inspectierapport van de archivaris over 2022 dat na de behandeling in uw college op 10 mei 2023 aan de gemeenteraad is aangeboden kwam naar voren dat de gemeente nog niet voldeed aan de eisen van de Archiefwet. In het verslag is te lezen dat de archivaris concludeert dat de gemeente goede stappen richting een centraal informatiebeleid heeft gezet en dat de Wet open overheid heeft geleid tot meer bewustwording van het belang van een goede informatievoorziening. Zorgen zijn er met name over de personele bezetting voor het informatiebeheer.

Het verslag bevat diverse aanbevelingen ter verbetering van dit informatiebeheer, zoals het realiseren van een metagegevensschema voor het zaaksysteem en andere applicaties, als vereiste van de toekomstige bewaring in een e-depot. Ook ontbreken een kwaliteitssysteem en is het informatiebeleid verouderd. Uw college gaf in de raadsbrief van 10 mei 2023 aan dat de gedane verbeterpunten zouden worden opgepakt en hier is in 2024 invulling aangegeven. In 2024 heeft uw archivaris zijn archiefinspectierapport over 2023 uitgebracht, maar dat is nog niet aan uw raad en de provincie gestuurd. Binnenkort zal hij het inspectierappor over 2024 aan uw college aanbieden en zal duidelijk worden wat de actuele stand van zaken is. Monumenten en archeologie Tot 2024 beoordeelden we de uitvoering van deze taak door uw gemeente op basis van de indicator uit de Bestuursovereenkomst IBT uit 2013. Vanaf 2024 gebruiken we een nieuwe toezichtmethode, 3/5 PZH-2025-870186101 dd. 31-03-2025

Ons kenmerk PZH-2025-870186101

die staat beschreven in het Uitvoeringsprogramma IBT 2024, waarbij wij de uitvoering toetsen aan de hand van vier indicatoren, te weten: 1. Beleid, onderzoek en uitvoering; 2. Implementatie Omgevingswet; 3. Toezicht en handhaving; 4. Capaciteit bij de gemeente als bevoegd gezag. Met deze indicatoren toetsen wij de door uw gemeente gegeven antwoorden op de enquête van de Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed uit 2024 en krijgen wij een beeld van de mate waarin uw gemeente is toegerust voor de uitvoering van deze taak. Als er over tenminste twee van de vier indicatoren vragen of zorgen zijn, gaan wij met u in gesprek. De uitkomsten uit de enquête van 2024 tonen geen directe zorgpunten. Dit betekent dat uw gemeente op trede 0 van de interventieladder blijft staan (groen/ voldoet aan alle criteria). Omgevingsrecht In het kader van IBT Omgevingsrecht is beoordeeld of de beleidscyclus voor vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) van uw gemeente voldoet aan een aantal minimale wettelijke procescriteria en gehanteerde termijnindicatoren, met in het bijzonder aandacht voor milieu en bouwwoningtoezicht.

Voor het jaar 2024 bevindt Nissewaard zich op trede 1 (groen/signaleren) van de interventieladder, omdat het Uitvoeringsprogramma VTH Fysieke Leefomgeving 2024 voor de VTH-taken die uw gemeentelijke organisatie zelf uitvoert (de zogenoemde thuistaken, waaronder bouwwoningtoezicht) later is vastgesteld dan de door de provincie gehanteerde termijn Dit werd veroorzaakt door de wens van de gemeente om eerst gegevens over 2023 te verzamelen en de invoering van de Omgevingswet. Hoewel er in 2024 niet aan alle termijnindicatoren is voldaan, is wel voldaan aan de minimale procescriteria. Door aan deze criteria te voldoen, beschikt u over de wettelijk vereiste VTH (beleids)documenten, die de basis vormen voor een programmatische uitvoering en handhaving, waarmee de veiligheid, gezondheid en leefbaarheid in de leefomgeving gewaarborgd kunnen worden. Dit omvat niet alleen de beleidsdocumenten voor uw VTH-thuistaken, maar ook voor uw VTH-taken op het gebied van milieu, die ondergebracht zijn bij de DCMR Milieudienst Rijnmond. Wij hebben vertrouwen dat Nissewaard in 2025 wederom zal voldoen aan de procescriteria. Daarnaast zijn wij overtuigd dat u aandacht heeft en zult blijven besteden aan het tijdig vaststellen van (beleids)stukken, om de voortgang van de beleidscyclus te waarborgen.

Dit blijkt uit het feit dat het Uitvoeringsprogramma VTH Fysieke Leefomgeving 2025, inclusief de evaluatie van UP 2024, en het DCMR Werkplan 2025, op 4 februari 2025 zijn vastgesteld. Wij waarderen de inspanningen die zijn geleverd om deze documenten zo tijdig vast te stellen, aangezien dit ervoor zorgt dat er gedurende het jaar voldoende tijd is voor de uitvoering van de geplande werkzaamheden uit de jaarprogramma’s ter ondersteuning van uw beleidsdoelstellingen, wat bijdraagt aan de effectiviteit van het beleid en een doelmatige uitvoering. Ruimtelijke ordening De toetsing vindt plaats op basis van de volgende indicatoren: 1. De gemeente beschikt over een grondgebied dekkend (tijdelijk) omgevingsplan. 4/5 PZH-2025-870186101 dd. 31-03-2025

Ons kenmerk PZH-2025-870186101

2. Het (tijdelijk deel van het) omgevingsplan voldoet binnen de gestelde implementatietermijn aan de instructieregels van het ruimtelijk deel van de Zuid-Hollandse Omgevingsverordening (Afdeling 7.3). Het tijdelijk deel omgevingsplan van uw gemeente voldoet aan de Zuid-Hollandse Omgevingsverordening. Een mooi resultaat binnen het IBT-domein Ruimtelijke ordening. U hoeft niets te doen. Informeren gemeenteraad Een belangrijk uitgangspunt van het IBT is de versterking van de horizontale verantwoording door uw college aan de gemeenteraad. Vanuit dat uitgangspunt vragen wij u om uw gemeenteraad in kennis te stellen van het actuele beeld van uw gemeente door de inhoud van deze brief te delen. Zelf informeren wij Provinciale Staten over het totaalbeeld van alle Zuid-Hollandse gemeenten. Hoogachtend, Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland, voor dezen, R. Baatenburg de Jong Manager Bestuur en Omgeving Deze brief is digitaal vastgesteld, hierdoor staat er geen fysieke handtekening in de brief. Wij verzoeken u in uw correspondentie altijd het DOS-nummer (DOS-2025-0000515) te vermelden. Meer informatie www.zuid-holland.nl/contact

5/5 PZH-2025-870186101 dd. 31-03-2025