Nota Verbonden Partijen 2023; raadsvoorstel

Burgemeester en Wethouders

Aan de Raad

datum 15 maart 2023

casenummer 23.R.00030

bijlagen 1

eenheid Financien

betreft

Nota Verbonden Partijen 2023

Samenvatting : De gemeente Nissewaard werkt samen met een aantal verbonden partijen om lokale doelen en ambities die het publiek belang dienen te realiseren. Bij het aangaan van een verbonden partij, maar ook tijdens de uitvoering en een eventuele heroverweging van de samenwerking, is het van belang dat er bewuste keuzes worden gemaakt over deze samenwerking. De nota verbonden partijen biedt de kaders voor deze keuzes. In artikel 17 van de Financiële verordening 2023 van de gemeente Nissewaard is opgenomen dat het college de raad een nota verbonden partijen ter behandeling en vaststelling aanbiedt. Herziening vindt plaats wanneer daar aanleiding toe is. Op grond van dit artikel biedt de Nota Verbonden Partijen 2023 een actualisatie van de vigerende Nota Verbonden Partijen 2015.

Gevraagd Raadsbesluit: De raad wordt voorgesteld te besluiten om: - De Nota Verbonden Partijen 2023 vast te stellen en akkoord te gaan met de nieuwe uitgangspunten die een aangepaste werkwijze vergen binnen de gemeente Nissewaard betreffende: 1. Rollenscheiding: wanneer bij een verbonden partij met een hoog risicoprofiel een belangentegenstelling ontstaat, vertegenwoordigen twee verschillende portefeuillehouders de opdrachtgevers- en eigenaarsrol tijdens bespreking in het college. 2. Evaluatie: verbonden partijen worden volgens de termijnagenda in bijlage 3 van de Nota Verbonden Partijen 2023 geëvalueerd. De behandeling van de evaluatie vindt plaats in een raadscommissie. - Kennis te nemen van het Uitvoeringskader Verbonden Partijen 2023, waarin een aantal praktische handvatten voor de ambtelijke organisatie is opgenomen; - De Nota Verbonden Partijen 2015 in te trekken.

22ID01600116/03/202309:57:29

datum

casenummer

pagina

15 maart 2023

23.R.00030

2 van 4

1. Inleiding Aanleiding De vigerende nota Verbonden Partijen stamt uit 2015. In artikel 17 van de Financiële verordening 2023 van de gemeente Nissewaard is opgenomen dat het college de raad een nota verbonden partijen ter behandeling en vaststelling aanbiedt. Herziening vindt plaats wanneer daar aanleiding toe is. Op grond van dit artikel is de nota verbonden partijen geactualiseerd. Bestuurlijk belang Het is de taak van de raad de nota Verbonden Partijen vast te stellen. Centrale vraag Gaat de raad akkoord met het vaststellen van de Nota Verbonden Partijen 2023?

2. Beoogd maatschappelijk resultaat De gemeente Nissewaard werkt samen met een aantal verbonden partijen om lokale doelen en ambities die het publiek belang dienen te realiseren. Bij het aangaan van een verbonden partij, maar ook tijdens de uitvoering en een eventuele heroverweging van de samenwerking, is het van belang dat er bewuste keuzes worden gemaakt over deze samenwerking. De nota verbonden partijen biedt de kaders voor deze keuzes. Ook biedt het kaders voor de wijze waarop inzicht wordt verkregen in activiteiten, financiële en bestuurlijke belangen en daaraan verbonden risico’s.

3. Kader De vigerende nota verbonden partijen stamt uit 2015. In artikel 17 van de Financiële verordening 2023 van de gemeente Nissewaard is opgenomen dat het college de raad een nota verbonden partijen ter behandeling en vaststelling aanbiedt. Herziening vindt plaats wanneer daar aanleiding toe is. Op grond van dit artikel wordt de nota verbonden partijen geactualiseerd. Bij deze actualisatie is rekening gehouden met het wettelijk kader, het advies van de Rekenkamer 2015 “Vat op verbonden partijen en decentralisaties" en de Nota Risicomanagement 2018.

4. Argumentatie Aan de Nota Verbonden Partijen 2023 ligt een aantal uitgangspunten ten grondslag. Deze uitgangspunten zijn opgenomen in de bijlage “Uitgangspunten Nota Verbonden Partijen 2023”. Enkele van deze uitgangspunten zijn een bevestiging van de huidige praktijk. Daarnaast is een aantal nieuwe uitgangspunten opgenomen over rollenscheiding en evaluatie dat een aangepaste werkwijze vergt van college, raad en ambtelijke organisatie. Een toelichting op deze twee onderwerpen is hieronder opgenomen. Rollenscheiding bij dubbele-pettenproblematiek Bij het aangaan van een verbonden partij onderscheiden we de opdrachtgeversrol en de eigenaarsrol van de gemeente. De gemeente als opdrachtgever wil door middel van een verbonden partij beleidsdoelen realiseren. In de rol van (mede-)eigenaar van de verbonden partij is de gemeente gericht op continuïteit van de verbonden partij. Tussen beide rollen kunnen tegengestelde belangen ontstaan, omdat wat goed is voor de continuïteit van de verbonden partij niet altijd bijdraagt aan het realiseren van de gemeentelijke doelen. Ook kunnen er tegengestelde belangen ontstaan omdat de ambitie van de verbonden partijen afwijkt van de gemeentelijke ambitie. Over het algemeen wordt de gemeente door één portefeuillehouder vertegenwoordigd bij de verbonden partij, die daarbij namens het college dus ook beide rollen moet vertegenwoordigen.

Het is van belang dat beide rollen voldoende aandacht krijgen bij de sturing op verbonden partijen. Daarom is hierover het volgende opgenomen in de uitgangspunten: - Een portefeuillehouder vertegenwoordigt het gehele college van B&W wanneer hij/zij participeert in het bestuur of deelneemt als (mede-)aandeelhouder. Dit betekent dat voor de

datum

casenummer

pagina

15 maart 2023

23.R.00030

3 van 4

-

standpuntbepaling op majeure onderwerpen vooraf een besluit van het college en zo nodig de raad wordt gevraagd. Ook wanneer er een strijdig belang is tussen de opdrachtgeversrol en de eigenaarsrol van de gemeente, wordt dit voorgelegd aan het college en, zo nodig, de raad. Bij bespreking in het college van een dergelijk strijdig belang betreffende een verbonden partij met een hoog risicoprofiel (zie H4.4), wordt in het college tijdens het gesprek een scheiding aangebracht tussen de opdrachtgevers- en eigenaarsrol. Dit om te verzekeren dat beide belangen voldoende worden vertegenwoordigd.

In de huidige praktijk is een rollenscheiding zoals opgenomen in de uitgangspunten niet altijd aanwezig tijdens besprekingen in het college. Het op de voorgestelde wijze vastleggen van uitgangspunten scherpt de rollenscheiding in het college aan en heeft ten doel een bewuste discussie over de dubbele-pettenproblematiek bij verbonden partijen te bevorderen. Er worden naar aanleiding van deze uitgangspunten geen extra bestuurders aangesteld. In de paragraaf verbonden partijen van de begroting en jaarrekening wordt de meest actuele risicocategorie van elke verbonden partij opgenomen, met een toelichting op eventuele wijzigingen in het risicoprofiel. De ambtelijke organisatie heeft bij de rollenscheiding een signalerende en faciliterende rol; een strijdig belang bij een verbonden partij met hoog risicoprofiel wordt over het algemeen in eerste instantie door de ambtelijke organisatie (ambtelijk accounthouder of financieel adviseur) gesignaleerd. De ambtelijke organisatie adviseert de portefeuillehouder het vraagstuk in te brengen in het college. Vervolgens adviseert de ambtelijke organisatie de betrokken portefeuillehouders met betrekking tot de opdrachtgevers- en eigenaarsrol tijdens de voorbereiding op de college bespreking. Daarbij is een aandachtspunt voor de adviseurs de mate van invloed. Naar mate de invloed groter is, is de rollenscheiding moeilijker.

Periodieke evaluatie van verbonden partijen Verbonden partijen worden ingesteld in het kader van een bepaald belang. Voor de gemeente Nissewaard de keuze tot deelname aan een verbonden partij maakt, wordt een afwegingskader doorlopen. Dit afwegingskader dient als een stappenplan, waarbij de gemeente aandacht besteedt aan het door de verbonden partij te dienen publiek belang, het type taken en de best passende organisatievorm. Door de actualiteit kan een belang niet meer van toepassing zijn, of kan het gewenst zijn dat de toebedeelde taken op een andere wijze worden uitgevoerd. Om deze reden wordt voorgesteld het afwegingskader per verbonden partij periodiek opnieuw door te lopen en de uitkomsten voor te leggen aan de raad. Het volgende uitgangspunt is opgenomen in de Nota Verbonden Partijen 2023: - Regelmatige evaluaties stellen de raad in de gelegenheid om te beoordelen of de verbonden partij nog wel het doel dient waarvoor zij is ingesteld en/of dat er een aanpassing moet komen. Per verbonden partij wordt door middel van een termijnagenda vastgesteld met welke frequentie en op welk moment deze evaluatie moet plaatsvinden. Tijdens de evaluatie wordt de verbonden partij behandeld in een raadscommissie aan de hand van de stappen opgenomen in het afwegingskader.

Met het organiseren van deze informatieve sessies over verbonden partijen in raadscommissies wordt de sturende en controlerende taak van de raad versterkt. Hiermee wordt uitvoering gegeven aan het advies van de Rekenkamer 2015 “Vat op verbonden partijen en decentralisaties". De voorgestelde termijnagenda voor evaluaties is opgenomen in bijlage 3 van de Nota Verbonden Partijen 2023. Bij de meeste verbonden partijen vindt de evaluatie eens in de vier jaar plaats. Vanuit de ambtelijke organisatie vergt de voorbereiding van deze evaluatie inzet vanuit de betrokken accounthouders en financieel adviseurs. De behandeling van de verbonden partijen is per beleidsonderwerp zoveel mogelijk gespreid over de komende vier jaren, om een piekbelasting voor de ambtelijke organisatie te voorkomen.

datum

casenummer

pagina

15 maart 2023

23.R.00030

4 van 4

5. Maatschappelijk draagvlak N.v.t.

6. Financiële consequenties N.v.t.

7. Communicatie van het besluit Openbare bekendmaking via het bestuurlijk (raads)informatiesysteem en de website.

8. Realisatie van het besluit Na vaststelling van de Nota Verbonden Partijen 2023 worden de rollenscheiding en de termijnagenda voor evaluatie geïmplementeerd. Team Financiën draagt zorg voor de communicatie over deze nieuwe uitgangspunten van de vastgestelde nota richting de ambtelijke organisatie.

9. Bijlagen - Uitgangspunten Nota Verbonden Partijen 2023 - Nota Verbonden Partijen 2023, inclusief bijlagen: 1. Overzicht verbonden partijen 2023 2. Afwegingskader 3. Termijnagenda evaluatiefase 4. Algemene beginselen behoorlijk bestuur 5. Wettelijk kader - Uitvoeringskader Verbonden Partijen 2023

10. Advies Commissie In de vergadering van de commissie Bestuur van 7 maart 2023 adviseerden de aanwezige fracties unaniem positief.

de secretaris,

de burgemeester,

F. van Oosten