Memo Verkenning ontwikkellocatie Markenburgpolder

Memo aan

van

gemeenteraad

college

datum

pagina

19 september 2024

1 van 5

Verkenning ontwikkellocatie Markenburgpolder De ruimte in Nissewaard is schaars om de maatschappelijke opgaven rondom migratie en opvang ruimtelijk te kunnen faciliteren. Of het nu gaat om bijvoorbeeld flexwoningen voor (kennis-) migranten, de (preventieve) maatschappelijke opvang, de opvang van Oekraïense ontheemden of het mogelijk maken van een asielopvanglocatie, er blijken tijdelijke oplossingen nodig terwijl een meer structurele en gemixte programmering op een duurzame locatie wenselijk is. Een locatie die niet concurreert met bijvoorbeeld een woningbouwontwikkeling én die voor langere tijd ruimte biedt aan vastgoed voor specifieke doelgroepen. Vanuit deze insteek wil het college zijn verantwoordelijkheid nemen voor een locatieontwikkeling met een adaptieve programmering, op een schaal die passend is voor Nissewaard en die op een ordentelijke wijze wordt gerealiseerd en beheerd. Een voor het college kansrijke locatieontwikkeling is de Markenburgpolder, gelegen in het verlengde van de Borgtweg. Deze locatie is wat het college betreft een locatie waarop bij de start naast (preventieve) maatschappelijke opvang een duurzame opvang van asielzoekers mogelijk gemaakt zou kunnen worden. Belangrijk hierbij is wel dat het rijk duidelijkheid geeft over de wijze waarop onder meer asielopvang in Nederland op langere termijn vorm gegeven wordt.

Alleen dan kan de gemeente komen tot een passend voorstel voor een asielopvanglocatie. Hoewel het regeerakkoord spreekt over het intrekken van de Spreidingswet1, is deze wet van kracht en niet verdwenen. Uit de wet volgt dat het college gehouden aan de wet en zal voor 1 november a.s. kenbaar gemaakt moeten worden op welke wijze aan de capaciteitsraming van 445 opvangplekken vanaf juli 2025 wordt voldaan. De inzet van het college wordt opgenomen in het Regioplan, dat door de Regionale Regietafel Rotterdam Rijnmond2 ingebracht wordt in de Provinciale Regietafel. Het Regioplan wordt op 11 oktober a.s. in de Regionale Regietafel behandeld en daarna doorgeleid.

1

Gemeenten hebben met de Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen (Spreidingswet) een wettelijke taak in de opvang van asielzoekers. Het doel van de wet is te komen tot voldoende opvangplekken en een evenwichtiger verdeling van asielzoekers over provincies en gemeenten. 2 Binnen de provincie Zuid-Holland rapporteren de verschillende Regionale Regietafels (RRT) aan de Provinciale Regietafel (PRT) over de wijze waarop de opvang wordt gerealiseerd. In het Regioplan staat welke gemeente wat bijdraagt aan de opvang. Vanuit de PRT wordt gerapporteerd aan de Landelijke Regietafel (LRT) waarin de minister van Asiel en Migratie zitting heeft.

Postadres Postbus 25, 3200 AA Spijkenisse Bezoekadres Raadhuislaan 106, 3201 EL Spijkenisse Telefoon 14 0181 E-mail gemeente@nissewaard.nl www nissewaard.nl

datum

pagina

betreft

19 september 2024

2 van 5

Verkenning ontwikkellocatie Markenburgpolder

Het college is voornemens aan te geven dat het binnen de locatieontwikkeling Markenburgpolder een duurzame opvanglocatie voor maximaal 250 asielopvangplekken mogelijk wil maken, waarbij er sprake is van een totaalprogramma met ruimte voor voorzieningen in het kader van begeleiding en (taal-)onderwijs en het aanvullend bieden van ruimte voor (preventieve) maatschappelijke opvang voor 50 plekken. In het programma van eisen zal worden opgenomen dat er sprake dient te zijn van semipermanente vastgoed met kwaliteitseisen voor permanent gebruik. Tevens is een verbetering van de bereikbaarheid via de Borgtweg een belangrijke voorwaarde gelet op de ontsluiting van de truckparking en de milieustraat. In de verkenning zal afhankelijk van de haalbaarheid en business case ook een variant worden voorgesteld voor gebruik door andere doelgroepen nadat de overeenkomst met het COA is afgelopen. Alles afwegende stelt het college vast dat op dit moment de Spreidingswet van kracht is en dat het college zich daarom heeft te verhouden tot de wet, maar zich daarbij niet laat opjagen.

Met deze vaststelling stelt het college zich op het standpunt dat in de regio wordt bijgedragen aan het mogelijk maken van een opvanglocatie voor maximaal 250 opvangplekken onder de voorwaarde dat bij de definitieve besluitvorming: - Het rijk duidelijkheid heeft gegeven over de wijze waarop asielopvang in Nederland op langere termijn vorm gegeven wordt waarmee bepaald kan worden of het voorstel binnen de dan geldende wet past; - De kansen benut worden voor een bredere programmering op de locatie en om de bereikbaarheid van de omgeving – zoals de truckparking – te verbeteren; - De asielopvang (incl. een begeleiding en onderwijslocatie) ordentelijk vormgegeven wordt en de schaal passend is voor Nissewaard, waarbij de kosten voor rekening COA zijn; - De gemeenten in de regio ieder hun bijdrage leveren; - De andere overheden en partners medewerking verlenen aan de realisatie van deze locatie; - De gemeenteraad akkoord is en een positief bindend advies afgeeft voor een omgevingsvergunning; - Er uiterlijk in het voorjaar van 2025 definitieve besluitvorming plaatsvindt, zodat de locatie beschikbaar kan zijn voor de beëindiging van de tijdelijke opvanglocatie op het terrein van het SMC. Met deze memo wordt de gemeenteraad in staat gesteld om te reflecteren op de inzet van het college ten aanzien van een locatieverkenning voor de Markenburgpolder.

Waarbij een adaptieve programmering de gemeente Nissewaard een kans biedt voor een locatieontwikkeling wat meer is dan het ruimte bieden aan asielopvang.

Nadere toelichting op het standpunt van het college ten aanzien van het mogelijk maken van een asielopvanglocatie: Het college en de gemeenteraad hebben verantwoordelijkheid genomen als er de vraag was naar opvangplekken voor Oekraïense ontheemden en asielzoekers. Tegelijkertijd wordt voldaan aan de taakstelling voor het plaatsen van statushouders. Er wordt rekening gehouden met het draagvlak in

datum

pagina

betreft

19 september 2024

3 van 5

Verkenning ontwikkellocatie Markenburgpolder

de samenleving en de draagkracht in de wijken en kernen. Hierbij is een voor Nissewaard passend tempo gekozen waarbij het college zich niet laten opjagen. Wat betreft de opvang van asielzoekers is allereerst ingezet op locatie De Boeg als crisisnoodopvang. Met de start per augustus jl. van de kleinschalige opvanglocatie op het terrein van het SMC is binnen de context van de Spreidingsweg een locatie mogelijk gemaakt voor 3 jaar. Afgesproken is om daarna een volgende locatie te verkennen. Voor de goede orde is het goed om nog te benadrukken dat er geen woningen onttrokken worden ten behoeve van een asielopvanglocatie. Er is een duidelijk onderscheid tussen asielzoekers zonder status die opgevangen worden op een asielopvanglocatie en statushouders die door woningcorporaties geplaatst worden. Spreidingswet Hoewel het huidige kabinet inzet op een asiel crisiswet en het intrekken van de Spreidingswet is deze wet niet verdwenen. Conform de wet zal uiterlijk 1 november a.s. inzicht gegeven moeten zijn op welke wijze de gemeente Nissewaard vanaf juli 2025 voldoet aan het benodigd aantal opvangplaatsen. Nissewaard dient 445 opvangplekken mogelijk te maken. Feitelijk zal het college al begin oktober haar bijdrage kenbaar moeten maken. Dit omdat in het Regioplan, waarin de gemeenten hun bijdrage benoemen, in de Regionale Regietafel van 11 oktober a.s. wordt behandeld.

Regeerprogramma Wetende dat er een geldende Spreidingswet is, is het van belang om kennis te nemen van het Regeerprogramma van het kabinet Schoof. Er worden verschillende maatregelen benoemd met de toevoeging dat een tijdelijke asiel crisiswet daarbij gaat helpen, evenals het toepassen van uitzonderingsbepalingen op de vreemdelingenwet. Om de uitzonderingsbepalingen te kunnen toepassen worden een koninklijk besluit, het bijbehorende voortduringswetsvoorstel en de eerste amvb’s in één pakket voorgelegd aan de ministerraad, dragend gemotiveerd. Het voortduringswetvoorstel wordt ter advisering voorgelegd aan de Raad van State. Tevens start het kabinet een traject voor een tijdelijke asielcrisiswet om de acute asielinstroom en opvangcrisis te bestrijden voor de duur van maximaal twee jaar, waarbij het kabinet eveneens maatregelen treft die buiten de vreemdelingenwet vallen, waaronder de intrekking van de spreidingswet. In het regeerakkoord wordt ten aanzien van de opvang ingezet op voldoende sobere opvang. Aangegeven wordt dat de huidige opvangbehoefte niet ingevuld kan worden zonder een aantal grote locaties, waardoor de (kosten) efficiëntie toeneemt. Hoe nu verder? Wat betekent het regeerakkoord, de inzet op het intrekken van de spreidingswet en de inzet op grote sobere opvanglocaties? Met alle maatregelen om o.a.

de instroom te verminderen blijft de opgave om de asielzoekers die er zijn dan wel zullen komen opvang en bescherming te bieden, die Europeesrechtelijk verplicht is. Tegelijkertijd is nog onduidelijk of dat wat voorgenomen is kan worden gerealiseerd en binnen welke tijdspanne.

datum

pagina

betreft

19 september 2024

4 van 5

Verkenning ontwikkellocatie Markenburgpolder

Gelet hierop is de insteek van het college dat het aan zijn consistente lijn vasthoudt om aan zijn wettelijke verplichtingen te blijven voldoen en in solidariteit met de regio haar verantwoordelijkheid neemt voor passende opvang, wat tot uitdrukking komt in het Regioplan. Ten aanzien van de asielopvang is het college bereid om een bijdrage te leveren door het mogelijk maken van een opvanglocatie op de Markenburgpolder. Hierbij stelt het college de randvoorwaarde dat de andere gemeenten in de regio ook hun bijdrage leveren. Het college ziet dit met vertrouwen tegemoet omdat vrijwel alle gemeenten een concrete bijdrage zullen formuleren in het concept Regioplan. De inzet van het college is om een verkenning te doen naar een duurzame opvanglocatie, waarbij er sprake is van een programma voor maximaal 250 asielopvangplekken, ruimte voor voorzieningen in het kader van begeleiding en (taal-)onderwijs en het aanvullend bieden van ruimte voor (preventieve) maatschappelijke opvang voor 50 plekken. In het programma zullen geen doelgroepen worden geplaatst wat tot onwenselijke situaties zou kunnen leiden. In het programma van eisen zal worden opgenomen dat er sprake dient te zijn van semipermanente vastgoed met kwaliteitseisen voor permanent gebruik.

Tevens is een verbetering van de bereikbaarheid via de Borgtweg een belangrijke voorwaarde gelet op de ontsluiting van de truckparking en de milieustraat. In de verkenning zal afhankelijk van de haalbaarheid en business case ook een variant worden voorgesteld voor gebruik door andere doelgroepen nadat de overeenkomst met het COA is afgelopen. De locatie Markenburgpolder is een lastig te ontwikkelen locatie, maar wel kansrijk. Een eerste verkenning door COA, provincie Zuid-Holland en Waterschap de Hollandse Delta hebben geen showstoppers op voorhand opgeleverd. Dit wil niet zeggen dat vanuit onderzoeken kan blijken dat een ontwikkeling niet mogelijk is gelet op bijvoorbeeld milieu- en of veiligheidscontouren. De doorlooptijd van een ontwikkeling - als de haalbaarheid is vastgesteld en de businesscase overeengekomen - wordt op dit moment ingeschat op anderhalf jaar. Met de mogelijke ontwikkeling van deze locatie, waarbij geen andere locatie in verkenning wordt gebracht, levert de gemeente een aanbod richting het Regioplan en komt daarmee tegemoet aan de verplichting die vanuit het rijk is neergelegd om opvanglocaties mogelijk te maken. Tenslotte en voor de goede orde: er is nog geen enkel besluit genomen. De inzet van het college is het vertrekpunt voor de verkenningen die zijn opgestart, daarover wordt de reflectie van de gemeenteraad gevraagd.

Op basis van de reflectie zal het college haar inzet formuleren ten behoeve van het Regioplan. Er volgen nog vele onderzoeken en afwegings- dan wel beslismomenten voordat een mogelijke ontwikkeling feitelijk wordt gestart. Hierbij hebben betrokken partijen, zoals COA, provincie Zuid-Holland en Waterschap Hollandse Delta, ook hun eigen afwegingen te maken dan wel besluiten te nemen. De gemeenteraad zal regelmatig geïnformeerd worden en heeft zijn formele positie, zoals in het omgevingsvergunningstraject waarin een bindend advies wordt gevraagd. Bij een vervolg van de verkenning worden betrokkenen in de directe en indirecte omgeving geïnformeerd, zodat opmerkingen betrokken kunnen worden in de verdere uitwerking dan wel uitvoering. Daarnaast zal bij de besluitvorming door de raad aandacht zijn voor de externe communicatie. Gelet op de eerste

datum

pagina

betreft

19 september 2024

5 van 5

Verkenning ontwikkellocatie Markenburgpolder

bespreking door de gemeenteraad zijn de pachter, alsook de direct omwonende en omliggende betrokkenen reeds uitgenodigd voor een gesprek.

Beoogde locatie Markenburgpolder (rode omkadering)