Memo Spijkhopper bespreking svz

Memo aan

van

Leden van de Commissie Leefomgeving

Wethouder Chris Hottentot

datum

pagina

8 juni 2023

1 van 4

Spijkhopper - bespreking stand van zaken Geachte leden van de Commissie Leefomgeving, Aan de hand van deze memo wil ik met u spreken over de stand van zaken met betrekking tot de Spijkhopper. Sinds 26 september 2021 rijdt de Spijkhopper als vervanger van de buslijnen 81 en 85. Er zijn een aantal nieuwe flexbushaltes toegevoegd op locaties die van belang zijn voor ouderen. De Spijkhopper rijdt als pilot tot het einde van 2023. EBS heeft de eindevaluatie opgesteld en doet voorstellen met het oog op het vervolg na afloop van de pilot eind 2023. Deze memo informeert u over de hoofdpunten van de evaluatie en gaat in op het vervolg na afloop van de pilot in december 2023, en de inzet vanuit Nissewaard. Evaluatie De evaluatie gaat in op een aantal aspecten van de Spijkhopper. Hieronder zijn de hoofdpunten weergegeven. Wat betreft het op tijd rijden vermeldt de evaluatie hoeveel ritten binnen de aangegeven tijden worden gereden (een wachttijd van maximaal 10 minuten na de aangegeven vertrektijd). Voor 91,7% van de ritten geldt dat de reizigers op tijd zijn opgehaald. Voor 8,3% van de ritten geldt dat deze te laat zijn opgehaald. Dit wil zeggen meer dan 10 minuten na de vertrektijd. Voor 2,1% van de ritten geldt dat deze 20 minuten te laat of meer zijn opgehaald. EBS heeft ook het reizigersverlies als gevolg van de overgang naar vraagafhankelijk OV bepaald.

Het aantal reizigers is met 52,7% gedaald ten opzichte van de vaste buslijnen 81/85, rekening houdend met het structureel kleinere reizigersaantal sinds corona. Wat opvalt binnen de reizigersstromen is dat er sinds de introductie van de Spijkhopper een kleiner deel van de reizigers naar een metrostation reist. Juist voor reizen van/naar het metrostation wordt er waarschijnlijk relatief veel gebruik gemaakt van andere alternatieven (zoals een andere buslijn, lopen of fietsen). Er wordt nu relatief veel gebruik gemaakt van de Spijkhopper voor intern reizen binnen Spijkenisse. Factoren die daar hoogstwaarschijnlijk positief aan bij hebben gedragen zijn de mogelijkheid om tussen alle haltes onderling te reizen (dus ook tussen lijn 81/85 onderling) en de extra nieuwe haltes waaronder bij het Herman Gorterhof (nabij een winkelcentrum). Over de waardering van reizigers verwijst de evaluatie naar het eerdere maatwerkonderzoek inzake gebruikerservaringen en naar de klantreacties. Klachten gaan over:

Postadres Postbus 25, 3200 AA Spijkenisse Bezoekadres Raadhuislaan 106, 3201 EL Spijkenisse Telefoon 14 0181 E-mail gemeente@nissewaard.nl www nissewaard.nl

datum

pagina

betreft

8 juni 2023

2 van 4

Spijkhopper - bespreking stand van zaken

-

Het niet opgehaald worden van de reiziger vanwege te verwijten gedrag door de chauffeur of door miscommunicatie tussen chauffeur en reiziger. Het (te) laat opgehaald worden van de reiziger. Vaak door incidentele drukte. Klachten over het niet ontvangen van de bevestigingsmail of een ander technisch mankement. Deze klachten worden tegenwoordig niet meer gehoord.

In totaal is er sprake van één tot enkele klachten per maand over de Spijkhopper. Er waren twee pieken waardoor het aantal klachten steeg tot ongeveer 10 klachten per maand. De eerste keer was net na de introductie. De tweede keer was in de eerste maanden van 2023 toen er een aantal klachten waren die betrekking hadden op verwijtbaar gedrag of miscommunicatie. Deze klachten zijn verholpen en inmiddels is het aantal klachten minder. Als conclusie vermeldt de evaluatie: Concluderend kunnen we zeggen dat veel reizigers die eerst met lijn 81 en 85 reisden de overgang naar de Spijkhopper als een achteruitgang hebben ervaren. Daarbij speelt de drempel om te boeken een rol en het feit dat reizigers soms even moet wachten om opgehaald te worden. Deze punten zijn inherent aan het feit dat dit een vraagafhankelijk systeem is. Overigens zien we wel dat de Spijkhopper nieuwe reismogelijkheden heeft gecreëerd voor veel reizigers. De evaluatie vat de voor- en nadelen van de Spijkhopper ten opzichte van de vaste lijnen 81 en 85 als volgt samen: Voordelen: - Veel meer directe reismogelijkheden: Alle haltes zijn onderling bereikbaar. - De Spijkhopper kan haltes bedienen die niet logisch op een (vaste bus)route liggen. Haltes zoals in Hekelingen zijn daardoor te bedienen. - De Spijkhopper biedt veel openbaar vervoer aan voor relatief lage kosten.

- Online boeken/bestellen past naadloos in de trend van huidig consumentengedrag. - Het is duurzamer: er wordt alleen gereden wanneer het nodig is. - Past bij een breed palet aan mobiliteitsvormen en MaaS-waardige oplossingen. Nadelen: - Reizigers ervaren een drempel doordat ze eerst moeten boeken voordat ze kunnen reizen. Deze drempel kan hoger zijn voor oudere reizigers. Er zijn ook minder oudere reizigers gaan reizen: Eerst bestond 14,0 procent uit oudere saldoreizigers. Momenteel is dat 8,3%. - De ophaaltijd en reistijd varieert meer dan bij een reis met een vaste buslijn. Het is lastiger om een rit met de Spijkhopper te boeken in combinatie met een aansluitende rit met ander OV. - Reizigersaantallen laten zien het dat het gebruik is gedaald met de overgang naar de Spijkhopper. - Een chauffeur ervaart meer piekperiodes in zijn werk en daarmee kan er sprake zijn van het ervaren van een grotere werkdruk. EBS is van mening dat de voordelen van de Spijkhopper groter zijn dan de nadelen.

datum

pagina

betreft

8 juni 2023

3 van 4

Spijkhopper - bespreking stand van zaken

Perspectief van Nissewaard Vanuit Nissewaard wordt hier anders naar gekeken. Met name vanwege de afname van het aantal reizigers ten opzichte van de vaste lijnen. Daarnaast is het aandeel oudere reizigers fors afgenomen, terwijl extra haltes zijn toegevoegd op een aantal locaties die van belang zijn voor ouderen. Het college ziet zich daarom gesterkt in de opvatting dat een vaste lijn de voorkeur geniet boven vraagafhankelijk vervoer. In de evaluatie doet EBS ook voorstellen voor het vervolg na afloop van de pilot eind 2023. In de evaluatie wordt geconstateerd dat het financieel niet haalbaar is een vaste dienstregeling gedurende de gehele dag uit te voeren. Eenvoudig terugkeren naar de oude situatie is niet mogelijk, omdat de voertuigcapaciteit in de spits dan onvoldoende is om alle reizigers te vervoeren, wat onwenselijk is. De twee andere opties die worden genoemd, zijn: - De Spijkhopper continueren in de huidige vorm. - De spijkhopper continueren met daarbovenop een vaste buslijn in de spitsperiode. In het coalitieakkoord is de voorkeur uitgesproken om van de Spijkhopper weer een lijndienst te maken. Dat is vanwege de huidige financiële situatie in de OV-sector als gevolg van de structureel lagere reizigersaantallen sinds corona helaas onhaalbaar.

Terugkeer naar een vaste dienstregeling vergt uitbreiding van het aantal voertuigen om te voorkomen dat niet alle reizigers mee kunnen in de spits. Budget voor de benodigde uitbreiding van het aantal voertuigen dat een vaste dienstregeling mogelijk zou maken, is echter niet beschikbaar, gezien de grote financiële tekorten in de OV-sector sinds corona (de structureel lagere reizigersaantallen). Omdat de voorkeur van het college, een vaste dienstregeling, vanwege de financiële situatie in het OV helaas niet mogelijk is, opteert het college voor het aanvullen van de Spijkhopper met een vaste spitslijn naast de Spijkhopper. Het coalitieakkoord vermeldt ook: Als het voortbestaan van lijnen wordt bedreigd, onderzoeken we de mogelijkheden voor maatwerk, bijvoorbeeld het realiseren van spitslijnen. Een spitslijn werd ook geopperd in het eerder genoemde maatwerkonderzoek naar de gebruikerservaringen. Er wordt nu verkend in hoeverre een vaste spitslijn mogelijk is. Als portefeuillehouder wil ik me hiervoor namens het college hard maken. Het voor elkaar krijgen van een spitsbus is nog geen gelopen race en zal een flinke prestatie zijn, gezien de financiën op het gebied van openbaar vervoer die onder grote druk staan.

Vaste spitslijn Het toevoegen van een vaste spitslijn in het geval dat de Spijkhopper wordt gecontinueerd, zorgt er voor dat de reizigers in de drukste periode goed worden bediend. Het stelt de inwoners die daar behoefte aan hebben, in staat om te reizen met een vaste lijn. Dit naast de Spijkhopper, omdat die ook zijn nut blijkt te hebben voor de bediening van nieuwe reizigers, met name vanwege de toegevoegde haltes en flexibeler reismogelijkheden binnen Spijkenisse. Een vaste spitslijn geeft daarnaast de inwoners een betere OV-ontsluiting tijdens de werkzaamheden aan de Hartelbrug en Spijkenisserbrug in 2024 en 2025. Een goede ontsluiting van de wijken van Spijkenisse met een vaste buslijn zorgt ervoor dat zoveel mogelijk inwoners goed met het OV kunnen reizen op het moment dat

datum

pagina

betreft

8 juni 2023

4 van 4

Spijkhopper - bespreking stand van zaken

de autoverbindingen op en af het eiland een knelpunt vormen. Dit geldt in elk geval bij voldoende ruime bedieningstijden en frequentie (een halfuursdienst). Of een vaste spitslijn te realiseren is, hangt af van de financiële mogelijkheden die nog nader onderzocht worden. Conclusie en advies Het college heeft de voorkeur voor een vaste buslijn boven vraagafhankelijk openbaar vervoer. Vanwege de situatie in het OV (achterblijvende reizigersaantallen sinds corona) staan de financiën van de MRDH voor het OV zwaar onder druk. Het college opteert daarom voor een vaste spitslijn aanvullend op de Spijkhopper. Een vaste spitslijn zorgt voor goede bediening in de drukste periode van de dag. Dit naast de Spijkhopper, omdat die ook nieuwe reizigers bedient vanwege de toegevoegde haltes en flexibeler reismogelijkheden binnen Spijkenisse. De portefeuillehouder wil zich hier namens het college graag hard voor maken. Het voor elkaar krijgen van een spitsbus zou al een flinke prestatie zijn, omdat de grote druk op de financiën in het openbaar vervoer. Het college adviseert daarom om maximale inzet op een vaste spitslijn in aanvulling op de Spijkhopper, en vraagt om uw steun voor deze inzet.