Memo Rechtmatigheidsonderzoeken

Memo aan

van

Raadsleden Commissie Sociaal Domein

College van B&W

datum

pagina

5 oktober 2021

1 van 2

Rechtmatigheidsonderzoeken Inleiding In de Participatiewet, de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW) en de Wet Inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ) is vastgelegd dat gemeenten de wettelijke taak hebben om uitkeringen te verstrekken, maar ook om zowel bij aanvang als gedurende de looptijd van de uitkering de rechtmatigheid te controleren. Commissie Bestuur 7 september 2021 Tijdens de commissie Bestuur van 7 september jl. is een presentatie gegeven door een medewerker van TNO en de manager van de Eenheid Werk, Inkomen & Identiteit. Hierin is gesproken over de oude werkwijze en de mogelijke scenario’s voor het vervolg. Tijdens dit overleg is de toezegging gedaan om de raad verder mee te nemen in het vervolg van dit proces. Hoe nu verder? Bij het onderzoek naar het mogelijk vervolg is gekeken naar enkele verschillende scenario’s en de gevolgen hiervan voor betrokken inwoners en de gemeente. In eerste instantie is gekeken naar het uitvoeren van reguliere rechtmatigheidsonderzoeken bij 10, 20 of 40% van het klantenbestand. Als vierde scenario is gekeken naar deze zelfde percentages aan rechtmatigheidsonderzoeken in combinatie met doelmatigheid en de persoonlijke omstandigheden van betrokkene.

Dergelijke momenten kunnen eveneens aangegrepen worden om betrokkenen nogmaals actief te informeren over een aantal zaken zoals de inkomstenverrekening. Wat doe je bijvoorbeeld als de persoonlijke verzorging van een klant zijn arbeidsinschakeling in de weg staat? Hoe ga je om met een klant die zich onvoldoende inspant om aan het werk te komen? En welke maatregelen neem je als iemand bewust zijn plan van aanpak voor activering frustreert? Een aantal voorbeelden van gedragingen die vragen om een andere aanpak dan alleen het uitvoeren van rechtmatigheidsonderzoeken. Om maatregelen die ertoe leiden dat naleving van voorwaarden, verbonden aan het ontvangen van een bijstandsuitkering, als vanzelfsprekend gaat plaatsvinden. Deze aanpak moet niet alleen als stok achter de deur worden gezien om notoire niet-willers in beweging te krijgen of te houden, maar meer om een bijdrage te leveren aan de weg naar participatie en zelfredzaamheid van inwoners. Klanten bevinden zich niet zelden in een kwetsbare positie. Handhaving en naleving van de arbeidsverplichtingen kan niet los gezien worden van het welzijn van betrokkenen. Er moet dan ook gekeken worden naar de persoonlijke situatie van betrokkenen. Slaapt iemand bijvoorbeeld op de grond of maakt deze gebruik van voorzieningen.

Postadres Postbus 25, 3200 AA Spijkenisse Bezoekadres Raadhuislaan 106, 3201 EL Spijkenisse Telefoon 14 0181 E-mail gemeente@nissewaard.nl www nissewaard.nl

datum

pagina

betreft

5 oktober 2021

2 van 2

Rechtmatigheidsonderzoeken

Ook dit kan grotendeels administratief worden afgehandeld waardoor de belasting van de uitvoering daalt. Hiervoor is het noodzakelijk om het formulier welke gebruikt wordt voor rechtmatigheidsonderzoeken aan te passen en aan te vullen met vragen over de persoonlijke omstandigheden van betrokkenen. Essentieel is in deze dat betrokkenen goed begrijpen dat zij dergelijke vragen op vrijwillige basis invullen. Het betreft hier geen verplichting vanuit de Wet. Pas als het formulier hier aanleiding toe geeft zal betrokkene uitgenodigd worden voor een nader gesprek. Dit in het kader van de rechtmatigheid, doelmatigheid, de wens van betrokkene of de beantwoording van vragen. De wijzigingen in het formulier zullen doorgevoerd worden in overleg met de Adviesraad Sociaal Domein. Door het uitvoeren van ad random onderzoeken handelen we conform een van de aanbevelingen van TNO. De Eenheid Werk, Inkomen & Identiteit heeft aangegeven in het kader van klantvriendelijkheid, maar ook preventie de voorkeur te geven voor het laatste scenario. Een uitbreiding van formatie is hiervoor echter noodzakelijk. Benodigde formatie Scenario 4 Scenario

Benodigd aantal uren

10% 20% 40%

1.610 uur 3.220 uur 6.440 uur

Verschil ureninzet 1.370 uur 2.980 uur 6.200 uur

in Benodigde uitbreiding fte 1,1 fte 2,3 fte 4,8 fte

Totaal kosten € 96.000 € 199.000 € 415.000

Hoewel uit de resultaten over voorgaande jaren blijkt dat inzet op rechtmatigheidsonderzoeken loont is besloten niet uit te gaan van besparingen in dit kader. Mede gezien het feit dat de effecten van een verandering in werkwijze nog onbekend en niet in te schatten zijn. Collegebesluit Op dinsdag 12 oktober 2021 heeft het college het voorstel tot uitbreiding van de formatie met 1,1 fte vastgesteld. Dit betekent feitelijk dat het voorstel van de Eenheid om over te gaan tot scenario 4 bij 10% van het klantenbestand is overgenomen. De benodigde middelen hiervoor zullen gevonden worden binnen het sociaal domein. Het college vertrouwt er op u adequaat te hebben geïnformeerd, de financiële consequenties hiervan zijn in de begroting van 2022 verwerkt. Bijlagen:  Onderzoeksplan 2022.