Meicirculaire 2024; raadsvoorstel

Burgemeester en Wethouders

Aan de Raad Aan de Raad datum 2 oktober 2024

bijlagen 1

zaaknummer 4254789

eenheid Financien

betreft

Meicirculaire 2024

Samenvatting : De meicirculaire 2024 is op 27 mei jl. gepubliceerd. De meicirculaire geeft de vertaling van de Voorjaarsnota van de rijksoverheid. Met de brief van 5 juli jl. bent u op hoofdlijnen geïnformeerd over de financiële effecten uit de meicirculaire 2024 voor de gemeente Nissewaard. In dit raadsvoorstel worden de financiële consequenties van de meicirculaire 2024 nader toegelicht.

Resultaat Meicirculaire 2024 Onbestemde middelen diverse Loon- en prijsontwikkeling Hoeveelheidsverschillen Hoeveelheidsverschillen (bestemd) Bestemde taakmutaties Bestemde DU's / IU's[1] Totaal

Bedragen x € 1.000 “-” = nadelig 2025 2026 2027 4.258 8.445 9.277

2028 16.255

313

-3.226

1.981

-1.469

-2.721

1.779

2.633

2.633

3.100 2.633

9.882 2.633

1.625

2.738

4.130

558 1.648 8.445

580 1.695 9.277

643 1.688 16.255

2024 4.536

178 2.266 4.536

3.208 1.643 4.258

Gevraagd Raadsbesluit: De raad wordt voorgesteld te besluiten om: 1. Kennis te nemen van de meicirculaire 2024; 2. Kennis te nemen van de toelichting op de financiële mutaties (bijlage); 3. De financiële consequenties met betrekking tot bestemde middelen, taakmutaties en decentralisatie- en integratie-uitkeringen 2024 t/m 2028 (zie tabel Resultaat meicirculaire 2024) toe te voegen / te onttrekken aan de betreffende beleidsterreinen; 4. De extra loon- en prijsontwikkeling voor het jaren 2027 en 2028 toe te voegen aan de stelpost LPO; 5. De hoeveelheidsverschillen (bestemd) voor 2026 – 2028 te plaatsen op een stelpost voor het opstellen van de begrotingen 2026 en verder. 6. Van de onbestemde middelen en het vrij besteedbare deel van de hoeveelheidsverschillen 37% te verrekenen met de stelpost Sociaal Domein; [1] DU: Decentralisatie Uitkering, IU: Integratie Uitkering

datum

2 oktober 2024

zaaknummer

4254789

pagina

2 van 7

7. Het resterende saldo onbestemde middelen het vrij besteedbare deel van de hoeveelheidsverschillen te verrekenen met het begrotingssaldo; 8. De financiële consequenties voor 2024 te verwerken via begrotingswijziging 2024R5006 in de begroting 2024 en voor de jaren 2025 en verder deze te verwerken in de Programmabegroting 2025 – 2028.

1. Inleiding De uitkeringen uit het gemeentefonds vormen de omvangrijkste inkomsten van Nissewaard. Voor de besluitvorming is het daarom van groot belang dat zowel het college in het kader van beleidsvorming en uitvoering als de raad (kaderstelling en budgetrecht) geïnformeerd is over de actuele ontwikkelingen in het gemeentefonds. Het ministerie van BZK informeert gemeenten hierover met behulp van circulaires. Het is gebruikelijk dat er drie circulaires per jaar verschijnen. In mei verschijnt de meicirculaire. Deze geeft de vertaling van de Voorjaarsnota van het rijk. De septembercirculaire geeft de gevolgen weer van de Miljoenennota en de decembercirculaire geeft een vertaling van de Najaarsnota van de rijksoverheid en handelt het uitkeringsjaar zoveel mogelijk af. De meicirculaire 2024 is op 27 mei jl. gepubliceerd. Met dit raadsvoorstel wordt u geïnformeerd over de financiële consequenties die de meicirculaire 2024 heeft voor Nissewaard en geadviseerd over de allocatie van de financiële middelen. 2. Beoogd maatschappelijk resultaat Pas na bestuurlijke besluitvorming wordt duidelijk tot welke maatschappelijke resultaten de financiële consequenties uit de meicirculaire 2024 leiden. 3. Kader Gemeentewet 1992 Financiële-verhoudingswet 1996 4. Argumentatie Alle middelen uit de Algemene Uitkering zijn vrij besteedbaar.

Het college van B&W adviseert de gemeenteraad hoe deze middelen in te zetten. De raad neemt daar vervolgens een besluit over. Dit uit hoofde van het budgetrecht. 5. Maatschappelijk draagvlak Hier is geen onderzoek naar gedaan. 6. Financiële consequenties De meicirculaire 2024 over de ontwikkelingen met betrekking tot het gemeentefonds is op 27 mei jl. gepubliceerd. De meicirculaire geeft de vertaling van de Voorjaarsnota van de rijksoverheid. Met de brief van 5 juli jl. bent u op hoofdlijnen geïnformeerd over de financiële effecten uit de meicirculaire 2023 voor de gemeente Nissewaard. De belangrijkste verschillen ten opzichte van de brief van 5 juli jl. zijn dat een aantal taakmutaties en met betrekking tot het Sociaal Domein aan de stelpost Sociaal Domein zijn toegevoegd en het vrij besteedbare deel van de hoeveelheidsverschillen is toegevoegd aan het begrotingssaldo Algemene Dienst en de stelpost Sociaal Domein. Hierdoor laat het totale begrotingssaldo (begrotingssaldo Algemene Dienst + stelpost Sociaal Domein) een voordeliger beeld zien. In dit raadsvoorstel worden de financiële consequenties van de meicirculaire 2024 nader toegelicht. De belangrijkste onderwerpen zijn: • Opschalingskorting: vanaf 2026 is de opschalingskorting geschrapt. Dit ging op een structurele uitnamen uit het gemeentefonds van € 675 miljoen.

• BTW-compensatiefonds (BCF): in 2023 zijn gemeenten € 573 miljoen onder het plafond gebleven. Dit komt overeen met 19 punten en hierom mag er een structurele post worden opgenomen voor maximaal 19 uitkeringspunten.

datum

2 oktober 2024

• • • •

zaaknummer

pagina

4254789

3 van 7

Nieuwe financieringssystematiek. Vijftien taakmutaties, waaronder structureel € 40 miljoen vanaf 2024 voor aanpak armoede en schulden en € 500 miljoen in 2025 betreffende besparingsverlies jeugd. Twee nieuwe decentralisatie uitkeringen. In zesentwintig bestaande IU’s en DU’s zijn wijzigingen aangebracht in het macrobudget.

In de bijlage Toelichting financiële mutaties vindt u gedetailleerde informatie over de mutaties. In de tabellen hierna ziet u de effecten van de meicirculaire 2024 op hoofdlijnen.

Resultaat Meicirculaire 2024 Onbestemde middelen diverse Loon- en prijsontwikkeling Hoeveelheidsverschillen Hoeveelheidsverschillen (bestemd) Bestemde taakmutaties Bestemde DU's / IU's1 Totaal

Bedragen x € 1.000 “-” = nadelig 2026 2027 2028 8.445 9.277 16.255

2024 4.536

2025 4.258

313

-3.226

1.981

-1.469

-2.721

1.779

2.633

2.633

3.100 2.633

9.882 2.633

1.625

2.738

4.130

558 1.648 8.445

580 1.695 9.277

643 1.688 16.255

178 2.266 4.536

3.208 1.643 4.258

Stelpost Loon- en prijsontwikkeling Met ingang van 2019 wordt de algemene uitkering uit het gemeentefonds in Nissewaard inclusief meerjarige indexering voor lonen en prijzen geraamd. Dit wordt in ‘lopende prijzen ramen’ genoemd. Deze meerjarige indexering wordt geparkeerd op de stelpost Loon- en prijsontwikkeling (LPO). Bij de opstelling van de begroting van het desbetreffende jaar wordt het saldo van de stelpost LPO aangewend om de loon- en prijsontwikkeling op te vangen. Om te kunnen bepalen welke bedragen er meerjarig beschikbaar zijn voor de toekomstige indexeringen, werd voorheen in de circulaire aangegeven welk deel van de Algemene uitkering bedoeld was voor loon- en prijscompensatie. Nu het Rijk het (historisch) Bruto Binnenlands Product (BBP) gebruikt als ‘groeimaatstaf’ voor het Gemeentefonds wordt dit niet meer in de circulaires vermeld. Er is derhalve een andere manier nodig om te bepalen welk bedrag aan loon- en prijsontwikkeling meerjarig op de stelpost moet worden geplaatst. Er is voor gekozen om dit te bepalen op basis van de meerjarenraming van de loon- en prijspercentages in de circulaires en de meerjarenbegroting van de gemeente Nissewaard. Dit is een vergelijkbare methodiek als wordt toegepast voor het opstellen van de technische begroting. Op basis hiervan is voor 2026 € 6,1 miljoen benodigd, voor 2027 € 8,1 miljoen en voor 2028 € 6,8 miljoen.

Cumulatief betekent dit dat de stelpost LPO voor de periode 2026 – 2028 een bedrag van € 6,1 miljoen moet bevatten oplopend tot € 21 miljoen. Dit ziet er als volgt uit.

1Decentralisatie Uitkering, IU: Integratie Uitkering.

1

datum

2 oktober 2024

zaaknummer

pagina

4254789

2024

4 van 7

Bedragen x € 1.000 “-” = nadelig 2025 2026 2027

2028

6.087

11.100

11.100

6.087

3.100 14.200

9.882 20.982

6.087

6.087 8.113

6.087

14.200

6.087 8.113 6.782 20.982

Huidige stand stelpost LPO Perspectiefnota 2025 Dotatie aan stelpost LPO vanuit meicirculaire 2024 Totaal Tranches LPO begroting 2026 – 2029 LPO begroting 2027 – 2030 LPO begroting 2028 - 2031 Totaal

Aandeel Sociaal domein (37%) in algemene mutaties Conform de afspraken met betrekking tot het ‘hek’ rondom het Sociaal Domein, wordt 37% van de algemene mutaties verrekend met het Sociaal Domein. Dat betreft de regel onbestemde middelen, waarbij nog wel rekening moet worden gehouden met de geraamde bedragen met betrekking tot de Voorjaarsnota 2024 zoals opgenomen in de Perspectiefnota 2025. Daarnaast betreft het de regel Hoeveelheidsverschillen waarvan eveneens 37% verrekend wordt met het Sociaal Domein. Dit ziet er als volgt uit. Bedragen x € 1.000 “-” = nadelig 2024 2025 2026 2027 2028 Onbestemde middelen 313 -3.226 1.981 -1.469 -2.721 diverse Aandeel Sociaal Domein 37% 116 -1.194 733 -544 -1.007 Saldo Onbestemde middelen 197 -2.032 1.248 -925 -1.714 Algemene Dienst

2024 1.779 658

Hoeveelheidsverschillen Aandeel Sociaal Domein 37% Saldo Hoeveelheidsverschillen 1.121 Algemene Dienst

2025 2.633 974 1.659

Bedragen x € 1.000 “-” = nadelig 2026 2027 2028 2.633 2.633 2.633 974 974 974 1.659

1.659

1.659

Het verloop van de stelpost Sociaal Domein ziet er na taakmutaties, decentralisatie uitkering(en), integratie uitkering(en) en de 37% afspraak als onderstaand uit:

Bedragen x € 1.000 “-” = nadelig

datum

2 oktober 2024

zaaknummer

4254789

pagina

5 van 7

Verloop stelpost Sociaal Domein 2025 2026 2027 2028 2024 Stand stelpost Sociaal domein PPN 2025 0 -5.516 -3.475 -3.569 -3.599 inclusief bezuinigingsvoorstellen Taak Mutaties Dienstverlening gemeenten aanpak 228 229 240 248 armoede & schulden Dienstverlening gemeenten aanpak -190 -190 -190 -190 armoede & schulden t.b.v. motie 5 (1) Correctie extrapolatie participatie 44 152 162 158 163 Werkdrukverlaging Jeugdbescherming 169 Vrijval reservering 168 164 170 175 compensatieregelingen Voogdij 18+ 8 9 9 9 Loon & prijsbijstelling Voogdij 18+ 9 -4 -4 Ketensystemen jeugd Compensatieregeling niet beoogde -142 kosten jeugdzorg 215 Besparingsverlies Jeugd stelpost 21 32 Wmo hulpmiddelen Bestemde DU's/IU's Voorschoolse voorzieningen peuters -1 -1 -1 -1 -1 (DU) Armoedebestrijding kinderen (DU) 16 16 16 16 109 117 126 134 Participatie Beschut werk 172 Beschermd werk correctie 2028 -7 37% Afspraak 658 974 974 974 Hoeveelheidsverschillen 37% SD (2) 974 116 -1.194 733 -544 Onbestemd 37% SD -1.007 Saldo stelpost SD na meicirculaire 2024 918 -4.984 -1.258 -2.597 -2.998 (1) Deze motie is aangenomen in de raadsvergadering van 10 juli 2024. Met dit voorstel vervalt de bezuiniging binnen het persoonlijk minimabudget IIT voor kinderen (tot 18 jaar). Het college beschouwt hiermee deze motie als afgedaan.

datum

2 oktober 2024

zaaknummer

pagina

4254789

6 van 7

Begrotingssaldo Algemene Dienst Het bovenstaande leidt tot de volgende actuele stand van het begrotingssaldo van Nissewaard.

Saldo Onbestemde middelen Algemene Dienst (A) Reeds verwerkt in PPN 2025 Voorjaarsnota 2024 Rijk – eerste beeld Voorjaarsnota 2024 Rijk – tweede beeld Subtotaal reeds begroot (B)

2024

2025

2026

2027

2028

197

-2.032

1.248

-925

-1.714

-3.375

3.375

3.375

3.375

600

-1.425

-2.290

-2.785

-2.600

600

-4.800

1.085

590

775

Saldo effect op begrotingssaldo AD -403 2.768 163 -1.515 -2.489 (A-B) Motie 16 Niet bezuinigen op -50 -50 -50 onderhoud begraafplaatsen (1) Saldo -403 2.768 113 -1.565 -2.539 Saldo Hoeveelheidsverschillen 1.121 1.659 1.659 1.659 1.659 Algemene Dienst Saldo effect meicirculaire 2024 op 718 4.426 1.772 93 -880 begrotingssaldo AD (1) Deze motie is aangenomen in de raadsvergadering van 10 juli 2024. Hiermee vervalt de voorgestelde bezuiniging op het onderhoud van begraafplaatsen. Het college beschouwt met dit voorstel deze motie als afgedaan.

Begrotingssaldo AD Perspectiefnota 2025 inclusief bezuinigingsvoorstellen Saldo effect meicirculaire 2024 op begrotingssaldo AD Begrotingssaldo Algemene Dienst

2024

2025

2026

2027

2028

1.556

-1.228

1.138

3.088

3.054

718

4.426

1.772

93

-880

2.274

3.198

2.910

3.181

2.174

Voor de totale begroting ziet het saldo voor 2024 – 2028 er dan als volgt uit.

Begrotingssaldo Algemene Dienst na meicir. 2024 + motie 16 Saldo stelpost Sociaal Domein na meicir. 2024 + motie 5 Eindanalyse begroting 2025 - 2028 Saldo

2024

2025

2026

2027

2028

2.274

3.198

2.910

3.181

2.174

918

-4.984

-1.258

-2.597

-2.998

3.192

PM -1.786

PM 1.652

PM 584

PM -824

Bij de begroting 2025 – 2028 zal nader geadviseerd worden over hoe te komen tot een sluitende (meerjaren)begroting.

datum

2 oktober 2024

zaaknummer

4254789

pagina

7 van 7

7. Communicatie van het besluit Het besluit wordt op de gebruikelijke wijze gepubliceerd in het gemeenteblad. 8. Realisatie van het besluit Na besluit door de gemeenteraad worden de financiële effecten van de meicirculaire 2024 zichtbaar bij de beleidsterreinen 2024 – 2028 (bestemde middelen) en bij de begrotingssaldi 2024 – 2028 (onbestemde middelen). 9. Bijlagen Meicirculaire gemeentefonds 2024 Toelichting financiële mutaties meicirculaire 2024 Raadsbesluit 10. Advies Commissie In de gecombineerde vergadering van de commissies Bestuur en Sociaal Domein van 24 september 2024 adviseerden de aanwezige fracties unaniem positief. (De fracties Belang van Nederland, Lijst Soeterboek en Lijst Spanjersberg zijn niet vertegenwoordigd). .

de secretaris,

M. Visscher

de burgemeester,

F. van Oosten