Kadernota Beschermd Thuis op de ZHE 2026-2036

Beschermd Thuis op de Zuid-Hollandse Eilanden 2026-2036

datum 27 oktober 2025 versie 1.0 Auteur(s)

Regionaal projectteam Vernieuwd beschermd wonen & maatschappelijke opvang ZHE

Kadernota

Gemeente Goeree-Overflakkee Gemeente Hoeksche Waard Gemeente Nissewaard Gemeente Voorne aan Zee

Postadres Postbus 25, 3200 AA Spijkenisse Bezoekadres Raadhuislaan 106, 3201 EL Spijkenisse Telefoon 14 0181 E-mail gemeente@nissewaard.nl www nissewaard.nl

Inleiding Sinds 2015 werken de gemeenten op de Zuid-Hollandse Eilanden (ZHE) samen in de organisatie van beschermd wonen en maatschappelijke opvang. Met het verlengen van de huidige samenwerkingsovereenkomst voor de komende jaren is het essentieel een toekomstbestendige regionale visie vast te stellen. Deze kadernota is gebaseerd op de in 2024 door de colleges vastgestelde doelennotitie en de nieuwe samenwerkingsovereenkomst per 2026.

Conclusie en opdracht De gemeenten op de Zuid-Hollandse Eilanden bekrachtigen met het vaststellen van deze kadernota hun gezamenlijke ambitie en visie voor een toekomstbestendig Beschermd Thuis voor de periode 2026-2036. Deze kadernota formuleert de strategische kaders voor de verdere uitwerking van de regiovisie beschermd wonen en maatschappelijke opvang ‘Beschermd Thuis op de Zuid-Hollandse Eilanden’ die in 2026 opgesteld wordt.

Gezamenlijke visie en centrale ambitie De centrale ambitie is om onze kwetsbare inwoners zorg en ondersteuning te bieden, zoveel mogelijk in de eigen woonomgeving en gericht op herstel, zelfredzaamheid en maatschappelijke participatie. De gezamenlijke visie van de gemeenten die ten grondslag ligt aan de regionale samenwerking en alles wat we daarin doen, is sociale inclusie. We realiseren een samenhangende transformatie van beschermd wonen en maatschappelijke opvang door een stevige, langjarige regionale samenwerking die kwaliteit, continuïteit en innovatie waarborgt.

Uitgangspunten regionale samenwerking De gemeenten op de Zuid-Hollandse Eilanden werken regionaal samen volgens de volgende uitgangspunten: • De vier gemeenten dragen een gezamenlijke en gedeelde verantwoordelijkheid voor inwoners zonder stabiele woonsituatie door regieverlies, huiselijk geweld of kindermishandeling. • De regiogemeenten behouden de regie en verantwoordelijkheid over hun eigen inwoners; de rol van de centrumgemeente (Nissewaard) is tijdelijk en aanvullend. • De vier gemeenten stellen gezamenlijke regiovisies op voor beschermd wonen, opvang en de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling en stemmen hun lokale beleid hierop af, met ruimte voor eigen invulling. • De vier gemeenten hechten groot belang aan preventie als middel om zwaardere vormen van zorg en opvang te voorkomen. • Elke gemeente heeft een individuele inspanningsverplichting om lokaal de preventieve voorzieningen te realiseren in hun eigen gemeente die nodig zijn voor het creëren of behouden van een stabiele woonsituatie voor haar inwoners. De lokale en regionale ondersteuning sluit op elkaar aan. • Gemeenten zijn collectief én individueel verantwoordelijk voor het bevorderen van de samenwerking, doorontwikkeling van de inhoud, efficiënte besluitvorming en een effectieve uitvoering, met een overlegstructuur die gelijkwaardigheid stimuleert.

• Een regionale adviesraad adviseert aan het college van de centrumgemeente (en soms ook regiogemeenten) over besluiten met betrekking tot beschermd wonen en opvang.

Onderwerpen regiovisie De gemeenten geven in de regiovisie tenminste helderheid over de volgende onderwerpen: • de gezamenlijke ambities, opgaven en doelstellingen; • de keuzes met betrekking tot governance; • hoe gemeenten beschikbaarheid en continuïteit van de hulp en ondersteuning borgen; • wat de verantwoordelijkheden zijn van de regiogemeenten en centrumgemeente voor de inrichting en organisatie van het lokale en (boven-)regionale aanbod; • wat de gewenste ontwikkeling van het zorglandschap is; • de wijze waarop gemeenten de lokale toegang verbinden met de regionale opvang en regionaal gecontracteerde hulp; • bejegening en betrokkenheid van de inwoners.

Postadres Postbus 25, 3200 AA Spijkenisse Bezoekadres Raadhuislaan 106, 3201 EL Spijkenisse Telefoon 14 0181 E-mail gemeente@nissewaard.nl www nissewaard.nl

Inhoudelijke uitgangspunten regiovisie De inhoudelijke uitgangspunten voor de regiovisie zijn: 1. Gedeelde verantwoordelijkheid en regionale samenwerking 2. Kwalitatief en kwantitatief voldoende aanbod 3. Helder toegangsproces en effectieve zorgketen 4. Toekomstbestendige organisatie en governance 1. 2. -

-

3. -

-

-

Gedeelde verantwoordelijkheid en regionale samenwerking De vier gemeenten delen de verantwoordelijkheid voor kwetsbare inwoners zonder stabiele woonsituatie en regieverlies. Regionale samenwerking versterkt de organisatiekracht en vermindert personele kwetsbaarheid. Gemeente Nissewaard blijft centrumgemeente en uitvoeringsorganisatie, met gelijkwaardige bestuurlijke besluitvorming. Samenwerkingsovereenkomst en dienstverleningsovereenkomst formaliseren rollen, taken en bevoegdheden en concretiseren afspraken. Langjarige samenwerking (initieel vijf plus verlenging zes jaar) biedt stabiliteit en ruimte voor innovatie. Kwalitatief en kwantitatief voldoende aanbod Breed palet aan woon- en zorgvormen afgestemd op diverse doelgroepen, waaronder jongvolwassenen (18-27 jaar), mensen met complexe problematiek (-licht- verstandelijke problematiek, geestelijke gezondheidszorg, verslaving). Regionaal zorglandschap met onder meer: semimuraal, regulier, intensief en specialistisch beschermd verblijf, begeleid wonen (alleenstaanden en gezinnen), individuele begeleiding plus, uitstroombegeleiding, safehouses1, sociaal hostels2 en een time-out3 voorziening. Partnerschap met aanbieders met langjarige, flexibele contracten (zes plus vier jaar) die ruimte bieden voor innovatie en op- en afschalen. De ondersteuning die wordt geboden is zoveel mogelijk herstelgericht en ontwikkelingsgericht.

Financiële scheiding van wonen en zorg, tenzij specifiek verblijf binnen een instelling noodzakelijk is. Wonen eerst: korte opvang, snelle doorstroom naar zelfstandig wonen (al dan niet met begeleiding). Evaluatie en monitoring zodat het zorglandschap blijft aansluiten bij wat de doelgroep nodig heeft. Helder toegangsproces en effectieve zorgketen waarbij de inwoner centraal staat Toegangsproces start lokaal met screening en toeleiding naar lokale of regionale voorzieningen door een lokale aandachtsfunctionaris4. Vervolgens eventueel een onderzoek en indicatiestelling door de centrale toegang voor regionale voorzieningen. De vier gemeenten streven naar meer lokaal ingerichte zorgstructuren en onderzoeken daarom gezamenlijk de mogelijkheid en wenselijkheid om meer verantwoordelijkheden in het toegangsproces bij de lokale toegang te beleggen. Cliëntvolgend werken als kernprincipe, waarbij de eigen regie van de inwoner het uitgangspunt is. Regionale uniforme criteria en werkwijzen met aandacht voor deskundigheidsbevordering. Structurele monitoring, evaluatie en gebruik van data voor beleidsverbetering. Een heldere verbinding tussen uitvoering, beleid en contractmanagement. Inzet van ervaringsdeskundigheid en actief werken aan de-stigmatisering van doelgroepen.

1

In een safehouse wordt een traject na behandeling voor verslaving voortgezet met als doel weer clean terug kunnen keren in de maatschappij. 2 Voorheen de maatschappelijke opvang. Voor het sociaal hostel zullen de toegangscriteria minder zwaar zijn dan voor de huidige maatschappelijke opvang. 3 Een tijdelijke plek in een instelling waar men maximaal 2 weken tot rust kan komen met als doel om verdere decompensatie voor de inwoner (met een indicatie) of escalatie in het netwerk te voorkomen. 4 Lokale klantmanager met aandachtsgebied beschermd wonen en/of opvang. Postadres Postbus 25, 3200 AA Spijkenisse Bezoekadres Raadhuislaan 106, 3201 EL Spijkenisse Telefoon 14 0181 E-mail gemeente@nissewaard.nl www nissewaard.nl

-

-

4. -

-

Eén lokaal contactpersoon voor de inwoner gedurende het gehele toegangsproces. Informatiegestuurd werken met regelmatige evaluatie en bijsturing op basis van cliënttevredenheid en doorlooptijden. Toekomstbestendige organisatie en governance Centrumgemeente Nissewaard blijft uitvoeringsorganisatie met voldoende capaciteit en expertise. Transparantie over resultaten door monitoring en inzicht in regionale financiën, met heldere afspraken over tekorten en overschotten. Heldere escalatielijnen bij ontevredenheid over de uitvoering van taken. Gelijkwaardige ambtelijke en bestuurlijke overlegstructuren en besluitvorming, met betrokkenheid van regionale adviesraad beschermd wonen en opvang. Jaarlijkse gezamenlijke rapportage aan gemeenteraden ter transparantie en verantwoording.

Lokale verantwoordelijkheid van de vier regiogemeenten -

-

Totdat de landelijke doordecentralisatie beschermd wonen van start gaat (betreft besluit van het Rijk), wordt ieder jaar door de centrumgemeente Nissewaard beoordeeld of het financieel haalbaar en verantwoord is om middelen beschikbaar te stellen aan de vier regiogemeenten voor lokale preventie. Hierover vindt afstemming plaats met de regiogemeenten. Elke regiogemeente heeft een lokaal plan beschermd thuis geformuleerd of gaat deze op korte termijn formuleren. De vier afzonderlijke regiogemeenten hebben een inspanningsverplichting voor preventief aanbod om instroom te voorkomen en uitstroom uit de regionale voorzieningen te bevorderen. Hiermee is geborgd dat preventieve activiteiten worden ondersteund en bijdragen aan het verminderen van de instroom bevorderen van uitstroom van de regionale voorzieningen.

Postadres Postbus 25, 3200 AA Spijkenisse Bezoekadres Raadhuislaan 106, 3201 EL Spijkenisse Telefoon 14 0181 E-mail gemeente@nissewaard.nl www nissewaard.nl