Intensieve Vrijwillige Hulpverlening (IVH)

College-oplegger bij raadsvoorstel onderwerp

eenheid

team

Intensieve Vrijwillige Hulpverlening (IVH) Ontwikkeling

GN-MO

auteur 002005

toestelnr

M.F. Romijn stuknummer:

2de auteur

toestelnr

21CA00032

Gevraagd besluit: Het college verzoekt de raad te besluiten om 1. Het projectplan IVH op VPG vast te stellen en tot uitvoering over te gaan. 2. Als volgt akkoord te gaan met de dekking van de structurele lasten IVH-trajecten vanaf 1 juli 2021 (budget JOT’s en extra formatie administratieve ondersteuning): a. Onttrekking aan de reserve Sociaal Domein, conform de financiële paragraaf, voor het jaar 2021 ad € 412.980 en voor het jaar 2022 ad € 825.960. b. Dekking uit de Stelpost Sociaal Domein, conform de financiële paragraaf, vanaf 2023 ad € 825.960. 3. De financiële consequenties zoals genoemd bij besluitpunt 2 middels de begrotingswijziging 2021R6002 te verwerken. Het college besluit: 1. Kennis te nemen van het eindrapport Samenwerking in vrijwillig kader tussen gemeenten en gecertificeerde instelling (GI’s) 2. T.b.v. IVH een personele uitbreiding te realiseren van 0,4 fte aan administratieve ondersteuning en deze formatief en budgettair toe te voegen aan het team Administratie en Kwaliteitsbewaking bij de afdeling Maatschappelijke Ontwikkeling. 3. Om de ambtelijke reactie als zijn de bestuurlijke reactie te verzenden aan de GR JR. Deze reactie heeft betrekking op de decentralisatie intensieve vrijwillige hulp naar de lokale teams.

Openbare samenvatting: Opgroeien in een onveilige situatie heeft grote impact op kinderen, gezinnen en de samenleving. Het behoeft geen pleidooi dat deze gezinnen hulp en bescherming nodig hebben. In november 2019 wordt door de inspectie gezondheidszorg en jeugd (IGJ) en de inspectie justitie en veiligheid (IJenV) gesteld dat kwetsbare kinderen in Nederland onvoldoende beschermd zijn. De jeugdbeschermingsketen staat zwaar onder druk. Er zijn wachtlijsten waardoor kinderen niet tijdig passende hulp krijgen. Ook in onze regio is de druk groot. Bovenstaand beeld past niet bij ons streven om alle kinderen op Voorne-Putten en Goeree Overflakkee (VPG) gezond, kansrijk en veilig op te laten groeien. Daar waar er onveiligheid of ontwikkelingsbedreigingen zijn, willen we juist dat het gezin tijdig de juiste ondersteuning krijgt. En dat dan zo dicht mogelijk in hun eigen leefomgeving (thuis, wijk, school etc.). Noodzakelijke redenen dus om de hulp aan kwetsbare kinderen te verbeteren. We gaan dat doen door het anders inrichten en positioneren van de voormalige drang. In

College-oplegger bij raadsvoorstel advies eenheid/team Maatschappelijke Ontwikkeling

pagina 2 van 6

een eerder stadium is de basis hiervoor reeds gelegd door de introductie van intensieve vrijwillige hulp en het onderbrengen van IVH zonder onderzoek bij de lokale teams. Toen zagen we dat wanneer er sprake is van onveiligheid of ontwikkelingsbedreigingen de lokale teams hulp kunnen bieden die aansluit bij wat nodig is. De transitie van IVH naar het lokale team biedt daarmee zowel kwalitatieve kansen (normaliseren), de kans om af te schalen (betere kosten/baten verhouding) als kansen om de keten te ontlasten. We kiezen er daarom voor om deze ingezette beweging uit te bouwen en ook de IVH met verzoek tot onderzoek uit te laten voeren door de lokale teams. Om ervoor te zorgen dat de lokale teams klaar zijn om deze taak over te nemen is het van belang dat er een zorgvuldige implementatie volgt op het besluit. De wijze waarop we de implementatie gaan uitvoeren is opgenomen in het voorliggende projectplan. Aanvullende informatie voor het college: Soms groeien kinderen op in een onveilige situatie. Wanneer dit het geval is, moeten gemeenten zorg organiseren die nabij en passend is zodat kinderen veilig en gezond kunnen opgroeien. Met de transitie van de IVH-trajecten verwachten we beter passende zorg te kunnen geven aan gezinnen. We voorkomen hiermee de inzet van duurdere vormen van zorg (bv. vermijden van dwangtrajecten of de inzet van langdurige specialistische jeugdhulp).

Door de uitvoering van de IVH bij de lokale teams te beleggen krijgen we daarnaast meer grip als gemeenten op de instroom naar duurdere vormen van zorg. De lokale teams zijn als geen ander in staat om veiligheid in het brede perspectief van gezond en veilig opgroeien, zelfstandig worden en participatie te plaatsen (te normaliseren). We gaan er hiermee vanuit dat deze decentralisatie daarom niet alleen een kwaliteitsverbetering is maar ook op de langere termijn kosten gaat besparen. Een inschatting over de toekomstige besparingen hierover is te vinden bijlage 3 Kosten en Baten IVH. De overgang van deze taken (de zogenaamde drangtrajecten bij de GI) gaat in dit stadium niet gepaard met een overheveling van middelen van de GI naar de gemeente. Dit heeft twee redenen. Ten eerste zijn de tarieven voor dwangtrajecten (dat zijn de trajecten die de GI blijven doen) in december 2019 opgehoogd. Dit is gedaan om een reële prijs te bieden voor deze trajecten op basis van een regionaal onderzoek. Deze tariefstijging maakt dat er in dit stadium bij de GI geen middelen vrijkomen. Daar komt bij dat er wachtlijsten zijn bij de jeugdbescherming voor dwangtrajecten en wij willen dat zij die met de bestaande mankracht/ middelen inlopen. Zo voorkomen we dat vanaf de lokale start van IVH de wachtlijsten op onze conto komen.

Op termijn verwachten we door de IVH een daling van het aantal dwang-trajecten en hier zal de regionale opdracht van JBRR op aangepast worden. Dit binnen het kader van de regiovisie. Financiële consequenties a) In deze college-oplegger is toegelicht waarom de trajecten Intensieve Vrijwillige Hulpverlening (IVH-trajecten) van de Gecertificeerde Instellingen voor jeugdbescherming en jeugdreclassering (GI) overgaan naar de lokale teams van de gemeenten op Voorne-Putten en Goeree-Overflakkee. Voor de gemeente Nissewaard zijn dat de Jeugdondersteuningsteams (JOT’s). Conform planning gaan de IVH-trajecten per 1 juli 2021 van de GI over naar de JOT’s. b) Nota Bene: de overgang van deze taken (de zogenaamde drangtrajecten bij de GI) gaat niet gepaard met een overheveling van middelen van de GI naar de gemeenten op Voorne-Putten en Goeree-Overflakkee. Dit heeft twee redenen. Ten eerste zijn de tarieven voor dwangtrajecten (dat zijn de trajecten die de GI blijven doen) in december 2019 opgehoogd. Dit is gedaan om een reële prijs te bieden voor deze trajecten op basis van een regionaal onderzoek. Deze tariefstijging maakt dat er bij de GI geen middelen vrijkomen. Daar komt bij dat er wachtlijsten zijn bij de jeugdbescherming voor dwangtrajecten. De bijdrage aan de GI

College-oplegger bij raadsvoorstel advies eenheid/team Maatschappelijke Ontwikkeling

c)

d)

e)

f)

g)

pagina 3 van 6

verloopt via onze bijdrage aan de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rijnmond (GR JR). Dit betekent dat, ondanks de overheveling van de IVH naar de gemeenten op Voorne-Putten en Goeree-Overflakkee, de bijdrage aan de GR JR niet wordt verlaagd. In deze oplegger is toegelicht dat op termijn, door de IVH, een daling van het aantal dwang-trajecten wordt verwacht. Punt b) betekent dat de IVH-trajecten volledig uit lokale middelen moeten worden gedekt. De middelen voor de IVH-trajecten zijn niet in de begroting 2021 en de meerjarenraming 2022 – 2024 van de gemeente Nissewaard opgenomen. Huidige inschatting is dat het bedrag op jaarbasis voor de IVH-trajecten, inzake het deel van de JOT’s, voor de gemeente Nissewaard € 876.070 bedraagt, zie tabel 1. Hiervan wordt het deel van de kosten, voor de consultatie- en adviesfunctie, echter al vanuit de GR JR-begroting gedekt. Dit betekent dat de huidige inschatting is dat de extra kosten op jaarbasis voor de IVH-trajecten, inzake het budget voor de JOT’s, voor de gemeente Nissewaard € 797.030 (= 876.070 -/- 79.040) bedragen, zie tabel 1. In deze college-oplegger is toegelicht dat de IVH-trajecten zullen worden uitgevoerd door de JOT’s. Voorstel is dan ook om de benodigde middelen zoals bij punt d benoemd toe te voegen aan het budget JOT-bemensing (609858).

Aanvullend op het benodigde budget voor de JOT’s is, voor de uitvoering van de IVH trajecten, extra formatie administratieve ondersteuning nodig. Hierbij gaat het om 0,4 fte administratieve ondersteuning (schaal 7), zie tabel 2. De administratie m.b.t. de IVH-trajecten zal worden uitgevoerd door het team Administratie en Kwaliteitsbewaking bij de afdeling Maatschappelijke Ontwikkeling van de gemeente Nissewaard.

Tabel 1: Jaarlijkse lasten IVH-trajecten v.w.b. budget JOT’s voor gemeente Nissewaard Onderdeel

Jaarlijkse lasten IVH-trajecten gemeente Nissewaard € 331.707 € 334.319 € 107.694 € 23.310

Regie Hulp Gedragswetenschapper Scholing Totaal extra lasten IVH-trajecten op te nemen in de begroting en de meerjarenraming van de gemeente Nissewaard Consultatie- en adviesfunctie, uitgevoerd door Jeugdbescherming RR: wordt reeds gedekt vanuit de GR JR-begroting Totale lasten voor IVH-trajecten van de gemeente Nissewaard

€ 797.030 € 79.040 € 876.070

Tabel 2: Jaarlijkse lasten IVH-trajecten v.w.b. extra formatie administratieve ondersteuning voor gemeente Nissewaard Betreft Vacaturegelden schaal 7 Overhead Totaal

1 fte 49.978 22.348 72.326

0,4 fte 19.991 8.939 28.930

College-oplegger bij raadsvoorstel advies eenheid/team Maatschappelijke Ontwikkeling

pagina 4 van 6

Structurele dekking IVH-trajecten vanaf 2021 - De implementatie van de IVH-trajecten start per 1 juli 2021. Dit betekent dat in 2021 de helft van het jaarlijks benodigde budget voor IVH nodig is. Dit betreft: o V.w.b. het budget JOT’s de helft van het jaarlijkse bedrag ad € 797.030 zoals vermeld in tabel 1. Hierbij gaat het aldus om € 398.515 voor de periode van 1 juli 2021 t/m 31 december 2021. o V.w.b. de aanvullende formatie administratieve ondersteuning de helft van het jaarlijkse bedrag ad € 28.930 zoals vermeld in tabel 2. Hierbij gaat het aldus om € 14.465 voor de periode van 1 juli 2021 t/m 31 december 2021. - Vanaf het jaar 2022 is structureel v.w.b. het budget JOT’s het jaarlijkse bedrag ad € 797.030 nodig en v.w.b. de aanvullende formatie administratieve ondersteuning het jaarlijkse bedrag ad € 28.930. - De raad wordt voorgesteld om als volgt akkoord te gaan met de dekking van de structurele lasten IVH-trajecten vanaf 1 juli 2021 (budget JOT’s en extra formatie administratieve ondersteuning): 1. Onttrekking aan de reserve Sociaal Domein voor het jaar 2021 ad € 412.980 en voor het jaar 2022 ad € 825.960. Zie tabel 3. 2. Dekking uit de Stelpost Sociaal Domein vanaf 2023 ad € 825.960. Zie tabel 4. - De raad wordt voorgesteld de financiële consequenties van de punten 1 en 2 te verwerken middels de begrotingswijziging 2021R6002.

- Aangezien de IVH-middelen in 2021 en 2022 niet (geheel) aan de Stelpost Sociaal Domein kunnen worden onttrokken en het niet wenselijk is dat de Stelpost Sociaal Domein negatief wordt, wordt voor 2021 en 2022 een beroep gedaan op de Reserve Sociaal Domein en vanaf 2023 op de Stelpost Sociaal Domein. Financieel risico - De structurele dekking van de IVH-trajecten vanaf 1 juli 2021 maakt dat: 1. Er een beroep van ruim 1,2 miljoen wordt gedaan op de Reserve Sociaal Domein (1 juli 2021 – 31 dec. 2022). In totaliteit loopt de reserve Sociaal Domein terug van 4,2 miljoen (jan. 2021) naar 0,8 miljoen (2024). 2. Er vanaf 2023 een beroep ad € 825.960 per jaar wordt gedaan op de Stelpost Sociaal Domein. - Het geheel overziend is er fors minder ruimte beschikbaar voor PM posten op het sociaal domein zoals de structurele bijstelling van de budgetten in de Perspectiefnota 2022 en de risico’s op het Sociaal Domein. De overige risico’s op het Sociaal Domein blijven immers van toepassing. Structurele middelen jeugd nog niet toegekend 1. Nissewaard heeft voor 2019 t/m 2021 jaarlijks € 1,6 miljoen aan extra middelen voor Jeugd toegekend gekregen. 2. AEF heeft in opdracht van het Rijk (ministeries van VWS, Financiën, BZK en JenV) en de VNG onderzocht of er structureel extra middelen nodig zijn voor de uitvoering van de Jeugdwet[1].

Uit het onderzoek blijkt dat gemeenten in 2019 zo’n € 1,7 miljard meer uitgeven aan jeugdzorg dan dat ze aan middelen ontvangen. VNG gaat hierover nader met het Rijk in gesprek, voor de VNG zal dit een zwaarwegende inbreng zijn voor de kabinetsformatie. 3. Met toestemming van de toezichthouder heeft Nissewaard het jaarlijkse bedrag ad € 1,6 miljoen vanaf 2022 in de meerjarenraming 2022 – 2024 opgenomen. Deze middelen zitten dus reeds in stelpost Sociaal Domein zoals weergegeven in tabel 4.

[1]

AEF, Een onderzoek naar financiële tekorten in de jeugdzorg, Stelsel in groei, 15-12-2020

College-oplegger bij raadsvoorstel advies eenheid/team Maatschappelijke Ontwikkeling

pagina 5 van 6

4. Het geheel overziend heeft het Rijk nog geen garantie gegeven dat ze de jaarlijkse 1,6 miljoen, die wij in de meerjarenraming 2022 – 2024 hebben opgenomen, structureel beschikbaar gaan stellen. Het hiermee gepaard gaande risico blijft bestaan. 5. Een ander belangrijk traject dat loopt, is de herverdeling van het gemeentefonds. De eerste tekenen zijn dat deze voor het deel jeugdhulp positief uitpakt voor Nissewaard. Aangezien dit traject nog loopt moet hier wel een slag om de arm worden gehouden (nog onzeker). Conform de bijgestelde planning wordt de nieuwe verdeling van het gemeentefonds per januari 2023 ingevoerd.

Tabel 3: Stand Reserve Sociaal Domein na IVH Reserve Sociaal Domein * € 1.000 Saldo 1 januari Mutaties t/m 2e turap 2020 (incl. septembercirculaire 2020) Subsidieverlening Vluchtelingenwerk Decembercirculaire 2020 IVH-trajecten (budget JOT's) IVH-trajecten (formatie administratieve ondersteuning) Verloop Reserve na besluitvorming IVH-trajecten

2021 4.240 -1.902 -116 -83 -399 -14 1.726

2022 1.726 -140

2021 0

2022 759 -74

PM 0

PM 685

-797 -29 789

2023 789

2024 789

789

789

2023 2.037 -76 -797 -29 PM 1.135

2024 2.624 -73 -797 -29 PM 1.725

Tabel 4: Stand Stelpost Sociaal Domein na IVH Saldo stelpost SD * € 1.000 Stand stelpost 2e turap (incl. sept.circ.) Decembercirculaire 2020 IVH (budget JOT's) IVH (formatie administratieve ondersteuning) Structurele bijstelling budgetten in PPN 2022 Stand stelpost na IVH-trajecten

Bijlagen: Bijlage 1; Eindrapport Samenwerking in vrijwillig kader lokaal en GI definitieve versie Bijlage 2; Ambtelijke reactie aan de GRJR inzake aanpak en zorg continuïteit implementatie IVH Bijlage 3; Kosten en baten IVH Bijlage 4; Projectplan Bijlage 5; Infographic partnermodel Bijlage 6; Raadsbesluit

College-oplegger bij raadsvoorstel advies eenheid/team Maatschappelijke Ontwikkeling

pagina 6 van 6

Collegeadvies: Het college wordt geadviseerd om: - De raad positief te adviseren om te besluiten; 1. Het projectplan IVH op VPG vast te stellen en tot uitvoering over te gaan. 2. Als volgt akkoord te gaan met de dekking van de structurele lasten IVH-trajecten vanaf 1 juli 2021 (budget JOT’s en extra formatie administratieve ondersteuning): a. Onttrekking aan de reserve Sociaal Domein, conform de financiële paragraaf, voor het jaar 2021 ad € 412.980 en voor het jaar 2022 ad € 825.960. b. Dekking uit de Stelpost Sociaal Domein, conform de financiële paragraaf, vanaf 2023 ad € 825.960. 3. De financiële consequenties zoals genoemd bij besluitpunt 2 middels de begrotingswijziging 2021R6002 te verwerken. -

Te besluiten: 1. Kennis te nemen van het eindrapport Samenwerking in vrijwillig kader tussen gemeenten en gecertificeerde instelling (GI’s) 2. T.b.v. IVH een personele uitbreiding te realiseren van 0,4 fte aan administratieve ondersteuning en deze formatief en budgettair toe te voegen aan het team Administratie en Kwaliteitsbewaking bij de afdeling Maatschappelijke Ontwikkeling. 3. Om de ambtelijke reactie als zijn de bestuurlijke reactie te verzenden aan de GR JR. Deze reactie heeft betrekking op de decentralisatie intensieve vrijwillige hulp naar de lokale teams.

Wilt u zo vriendelijk zijn om de ruimte tussen de lijnen niet aan te passen dit ivm de digitale handtekening. de secretaris,

S. Elseman Datum besluit B&W: 02/03/2021

___________________________________________________________________________