Integraal Huisvestingsplan Nissewaard

3.2.7

Investeren in flexibele en toekomstbestendige gebouwen

Met dit IHP wordt de ambitie uitgesproken om flexibele en toekomstbestendige gebouwen te realiseren. Op deze manier wordt het makkelijker om in te spelen op situaties als passend onderwijs, medegebruik, groei en krimp van het leerlingenaantal en om delen van het gebouw uit het onderwijs te halen, bijvoorbeeld ten behoeve van maatschappelijke functies zoals het realiseren van spreekkamers die zowel door het onderwijs als door maatschappelijke partners gebruikt kunnen worden. Daarnaast kan het mogelijk een onderdeel van de oplossing vormen van huidige ontwikkelingen zoals corona en het lerarentekort. Hierbij gaat het zowel om interne flexibiliteit, als om transformatiemogelijkheden van het vastgoed. Het definitieve kwaliteitsniveau en de verdeling van de kosten worden nader geconcretiseerd binnen de budgettaire kaders.

3.2.8

Verkenning wenselijkheid kleine en grote aanpassingen

Een groot deel van de scholen is gebouwd in de jaren 70 en 80. Dit betekent dat een groot deel van de gebouwen bijna 50 jaar oud is en dat hoge kosten voor vervangingsonderhoud en/of vervangende nieuwbouw bij veel scholen tegelijk komen. Op bijna alle gebouwen zit nog een (hoge) boekwaarde. Hetzij door de leeftijd van het gebouw, hetzij door aanpassingen aan het gebouw op een later moment. Schoolbesturen moeten de gebouwen minimaal op kwaliteitsniveau 3 volgens NEN 2767 in stand kunnen houden. Om hoge kosten voor vervangingsonderhoud en vervangende nieuwbouw te spreiden over een langere tijd is er met schoolbesturen gekeken of kleine en grote aanpassingen (zie paragraaf 5.1) van schoolgebouwen kunnen bijdragen aan een spreiding over een langere tijd. Schoolgebouwen die met kleine of grote aanpassingen nog 5 tot 15 jaar langer in stand gehouden kunnen worden zijn in dit IHP in kaart gebracht.

30

<

4 <

<

31

INTEGRAAL HUISVESTINGSPLAN PRIMAIR ONDERWIJS GEMEENTE NISSEWAARD 2023 - 2042

Inventarisatie en analyse Om de huidige staat van het scholenbestand in de gemeente Nissewaard in kaart te brengen zijn de verschillende scholen geanalyseerd. De onderwijslocaties zijn beoordeeld op basis van de objectieve QuickScan-methodiek en de leerlingenprognose en capaciteitsanalyse zijn gebruikt om de huidige en toekomstige situatie in beeld te krijgen. Tot slot zijn deze gegevens samengevat in het scholenlandschap.

Voor het ontwikkelen van scenario’s is een integraal inzicht in de bestaande huisvestingssituatie van de scholen een belangrijk uitgangspunt. Dit inzicht geeft richting aan de prioritering en toekomstperspectieven van de scholen in de gemeente. Om een totaalbeeld te krijgen van alle facetten van het huidige scholenbestand wordt er gekeken naar zowel de kwalitatieve situatie (QuickScans) als de kwalitatieve situatie (capaciteitsanalyse). Deze informatie, gecombineerd met enkele aanvullende criteria (geformuleerd in samenwerking met de verschillende schoolbesturen), leidt samen tot een accurate en duidelijke analyse van het totale scholenbestand.

4.1

QuickScans (kwalitatief)

Voor het IHP is het niet alleen de vraag of een pand een goed gebouw is, maar of het pand een goed schoolgebouw is (kwaliteit). In de beoordeling van het gebouwenbestand is daarom gekeken naar meer dan alleen de bouwkundige staat. Er is ook gekeken naar onderwijskundige functionaliteit, binnenmilieu, exploitatie, veiligheid en uitstraling van de

<

schoolgebouwen. Dit zijn kaders voor strategisch vastgoedbeleid. Op basis van de door HEVO ontwikkelde en frequent toegepaste methodiek* is elk gebouw (met uitzondering van de schoolgebouwen die buiten de scope van het IHP vallen) op deze criteria beoordeeld en voorzien van een gewogen score. De totaalscore geeft op uniforme wijze richting aan de mate van urgentie tot een levensduurverlengende ingreep in relatie tot de gebouwkwaliteit:

• Bij <57 punten • Bij 57-63 punten • Bij 63-69 punten • Bij >69 punten

: binnen 0-5 jaar

(rood)

: binnen 5-10 jaar

(oranje)

: binnen 10-20 jaar (lichtgroen) : na 20 jaar

(donkergroen)

De QuickScan-scores zijn input voor de scenario-ontwikkeling. Bij het besluit tot nieuwbouw/renovatie wordt bij de scenario-ontwikkeling ook gekeken naar andere belangrijke afwegingscriteria (zie hoofdstuk 5, scenario-ontwikkeling).

* Indien wenselijk is de toelichting op de methodiek op te vragen bij HEVO.

32

<

INTEGRAAL HUISVESTINGSPLAN PRIMAIR ONDERWIJS GEMEENTE NISSEWAARD 2023 - 2042

4.1.1

QuickScan-scores

In bijlage 1 zijn de QuickScan-scores van de schoolgebouwen in de gemeente Nissewaard weergegeven. De tabel is gesorteerd naar schoolbestuur en dient niet als rangorde gelezen te worden. De uitkomsten van de QuickScans dienen als signaalfunctie voor de grote en uitdagende vervangingsopgave waarvoor gemeente Nissewaard de komende jaren staat. Uit figuur 4-1 is af te lezen dat er 5 schoolgebouwen zijn waarvoor binnen een termijn van 0-5 jaar geadviseerd wordt om te renoveren of nieuw te bouwen. Aanvullend is te zien dat er 18 schoolgebouwen zijn waarvoor binnen een termijn van 5-10 jaar geadviseerd wordt om te vernieuwen. Deze hoge druk op de eerste twee termijnen is te verklaren door de lage scores betreffende bouwkundige staat. De bouwkundige staat scoort laag omdat veel scholen ouder zijn dan 40 jaar. Binnen deze analyse is overigens extra rekening gehouden met deze gemiddeld hoge leeftijd van de diverse gebouwen en de problematiek die dit met zich meebrengt. Door de scores te corrigeren aan de hand van de bouwjaren (gebouwen ouder dan 50 of 60 jaar krijgen respectievelijk 0,5 of 1,0 punt extra in mindering) zijn er op voorhand meer gebouwen in aanmerking gekomen voor vernieuwing in de eerste termijn, om zodoende de druk op termijn 2 te verminderen.

Ondanks deze kritische aanpassing van de scoringsmethodiek blijft de gemeente Nissewaard in die perioden voor een zeer grote en ingrijpende vervangingsopgave staan.

20 18

18

<

Aantal schoolgebouwen

16 14

<

12 10 8 6

6

5

4

3

2 0 0

0-5

5-10

10-20

20+

IHP-termijn in jaren Figuur 4-1 Samenvatting QuickScan-resultaten; aantal projecten per termijn.

Aanvullend vallen de lage scores voor binnenmilieu en exploitatie op. Binnenmilieu scoort laag omdat wordt getoetst aan het nieuwe Bouwbesluit van 2015 (Frisse Scholen klasse B). Veel schoolgebouwen voldoen niet aan deze norm en hebben alleen nog natuurlijke ventilatie of mechanische ventilatie van een lager niveau. Exploitatie scoort laag omdat wordt getoetst aan de gewenste klimaateis (energieneutraliteit), logischerwijs zijn veel scholen nog niet energieneutraal. Ten slotte vallen de gelijke scores ten behoeve van de veiligheid op. In samenspraak met de schoolbesturen is besloten deze scores gelijk te trekken omdat dit, in de basis, geen onderscheidende factor kan (of mag) zijn. Alle scholen dienen immers de voorgeschreven certificaten en veiligheidsmaatregelen op orde te hebben.

33

INTEGRAAL HUISVESTINGSPLAN PRIMAIR ONDERWIJS GEMEENTE NISSEWAARD 2023 - 2042

4.2

Leerlingenprognoses

Figuur 4-2 visualiseert de leerlingenprognoses van het primair onderwijs in de gemeente Nissewaard die deel uitmaken van de scope van dit IHP. De prognose van Pronexus (op basis van oktobertelling 2021, rapport Pronexus december 2021) vormt het uitgangspunt voor het IHP voor de voorspelling van de leerlingenontwikkeling. In het IHP volgen we deze prognose tot 2041. Op basis van ervaring en verwachting van schoolbesturen is hier wel enige nuance van toepassing, bijvoorbeeld met betrekking tot een toename van inwoners uit West-Nederland, Duitsland en Oost-Europa en enkele woningbouwontwikkelingen* in de gemeente. Voor de periode na vaststelling van het IHP is het advies dat er zo snel mogelijk een prognose wordt opgesteld die specifiek de situatie in Nissewaard in beeld brengt. Deze nieuwe prognose zal worden gebruikt in haalbaarheidsonderzoeken op projectniveau en bij de herijking van het IHP. De leerlingenprognose van het SBO is deels afhankelijk van regionale afspraken. Het tweejaarlijks monitoren van de leerlingenprognose voor PO en SBO is in het OOGO noodzakelijk.

Leerlingprognose Gemeente Nissewaard (Pronexus 2021) 6500 6400 6300

Aantal m2 BVO

6200 6100 6000 5900 5800 5700

<

5600

<

5500 5400 2021 2022 2023 2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 2033 2034 2035 2036 2037 2038 2039 2040 2041 Jaartal = Aantal leerlingen

Figuur 4-2 Leerlingenprognose gemeente Nissewaard cf. Scope IHP (Pronexus, 2021)

Versnippering Naast de leerlingenprognose zijn de opheffings-/stichtingsnormen (figuur 4-3 op de volgende pagina) van belang bij de analyse van het scholenlandschap. Een school (BRIN-nummer) komt voor bekostiging in aanmerking als het leerlingenaantal gelijk is aan of boven de opheffingsnorm zit van de gemeente waarin deze gevestigd is. De bekostiging wordt (door het rijk) beëindigd als het leerlingenaantal gedurende vijf achtereenvolgende schooljaren minder heeft bedragen dan de opheffingsnorm. De Wet op het Primair Onderwijs kent enkele uitzonderingen op de hierboven genoemde regel inzake beëindiging bekostiging. De opheffingsnorm in Nissewaard is 178 in Spijkenisse (rode lijn) en 50 in de naastgelegen kernen (oranje lijn). Echter worden er binnen dit IHP op dit moment geen consequenties verbonden** aan het niet voldoen aan bovenstaand criterium. Daarmee is de opheffingsnorm geen onderdeel van de afwegingscriteria maar dient deze analyse als een signaalfunctie. Wat de verdeling van de leerlingen en de grootte van de diverse onderwijslocaties (in relatie tot de opheffingsnormen) duidelijk aangeven is de grote mate van versnippering binnen de gemeente Nissewaard. Er zijn veel verschillende (kleine) onderwijslocaties (zowel dislocaties als hoofdlocaties). Een dergelijke versnippering zorgt voor een onoverzichtelijk en lastig te onderhouden scholenbestand.

* Voor een nadere onderbouwing met betrekking tot de leerlingenprognose in relatie tot de beoogde woningbouwontwikkelingen in HavenNoord wordt er verwezen naar de memo Deelgebied Elementen-Schenkel. ** Het is aan DUO om eventuele gevolgen aan te geven voor de betreffende schoolbesturen. Wanneer er na 5 achtereenvolgende jaren niet wordt voldaan aan de minimumeisen stopt de financiering.

34

INTEGRAAL HUISVESTINGSPLAN PRIMAIR ONDERWIJS GEMEENTE NISSEWAARD 2023 - 2042

Aantal leerlingen per school (Prognose 2023) 1000 900 800 700 600 500 400 300 200 100

De

M

or

ge

ns

te

or

r

i

m

ss

oe

te

bl

on

as Vl

De

Pi

ra

m

M

g

as nw De

De

Aa

ur

rd

nb ke

ar M

De

Vl

ie

ge

lin ve

Ra

t

de

er

rs

ev

ke

so

M

aa

er De

Ak

r W

eg

w

ijz

ke in De

De

Kl

te

n

n

en

ee st

ek

em El

id

De

e-

Ho

Br

an

di

ee

f

ng

er SB

O

De

Op

Dr

if

nk

Du

tA He

nk

De

r

m

Ra

De

de

ge

Ta n

zi ei

dr el

O SB

er

De

r

za

de

en el

Vo g

De

W

rt

lin

pe

nv

m Ca

Ve e

n

De

Ja

ng

0

Figuur 4-3 Leerlingenaantal per school in 2023 gemeente Nissewaard (cf. Prognose Pronexus).

Aantal leerlingen per schoolgebouw (Prognose 2023) 500 450 400 350 300 250 200 150 100 50 0 is oe stra ke at ijz Jan nv e er - V Ca m e n lin pe de rt r De vee Ak n De Ra ke ve rs Du if Mo lin - S n de no tes De De eke sor Ra Ve nve i nk en en - O vlin ra de D V V AM e og o nje r G Dui ele gel laa Sm f - n en n id Sa zan zan t - la g g Vo Bla ma No g e d n d o rd l e e rg e r n z ro v e an en en g - V stra a r AM De ies t G Vl land Sm i e id Ma ge t - r k rd Kr en t am bu e r rg SB De stra O A a D an t SB e B wa r s Vo O D and M ge e T in aa le an g so nz d ev an em er g -E He Zu m t A id m y Be O nke lin p r fa D D e n t e re e f M str or aa ge t De nst De K er Vl link as er bl M oe De a Pi De aso m ra H ev m oe e r i De de kste W - Ri en er jn el la dr an ei zi ge r

<

De

W

Sn

r-

W

eg

w

ge

De

er

el

dr

ei

zi

De

Ra

nk

-L

<

Figuur 4-4 Leerlingenaantal per schoolgebouw in 2023 gemeente Nissewaard (cf. Prognose Pronexus).

4.3

Capaciteitenanalyse (kwantitatief)

Als onderdeel van de QuickScans is ook de capaciteit van de schoolgebouwen geanalyseerd. De capaciteitsanalyse maakt het ruimtetekort of -overschot per gebouw inzichtelijk. De ruimtebehoefte van een school wordt bepaald door de leerlingentelling en prognose te vertalen naar ruimtebehoefte, gecombineerd met eventueel intern medegebruik en (ver) huur van ruimten (structurele ruimtelijke invulling door andere partijen dan het onderwijs worden niet meegerekend binnen de beschikbare capaciteit). In bijlage 2 is het volledige overzicht te vinden. Let op: er dient onderscheid gemaakt te worden tussen de theoretische capaciteit (brutovloeroppervlakte in relatie tot geprognosticeerd leerlingenaantal) en de werkelijke capaciteit (brutovloeroppervlakte gecorrigeerd met medegebruik, huur en tijdelijke huisvesting in relatie tot geprognosticeerd leerlingenaantal). Eventuele tekorten bij onderwijslocaties die dit door gebruik van ruimten elders oplossen (bijvoorbeeld binnen eigen schoolbestuur) zijn niet inzichtelijk. Er wordt per school gekeken naar het totale aantal m²’s bvo dat in gebruik is (op eigen locatie en elders). De onderwijskundige gevolgen van een dergelijke versnippering zijn echter wel meegenomen binnen de QuickScan-scores.

35

INTEGRAAL HUISVESTINGSPLAN PRIMAIR ONDERWIJS GEMEENTE NISSEWAARD 2023 - 2042

Naast het inzichtelijk maken van eventuele ruimtetekorten is de capaciteitsanalyse van belang omdat een eventueel ruimteoverschot de schoolbesturen geld kost voor exploitatie en onderhoud. Schoolbesturen ontvangen een vergoeding voor materiële instandhouding op basis van het aantal leerlingen en niet op basis van het aantal vierkante meters in een schoolgebouw. Daarnaast dient de gemeente te voorzien in oplossingen voor ruimtetekorten, waarmee kan worden verwezen naar leegstand. Op basis van dit leerlingenaantal kan voor ieder schoolgebouw de normatieve ruimtebehoefte worden berekend via de volgende berekening: Normatieve ruimtebehoefte (bvo) = aantal leerlingen * 5,03 + 200 In deze berekening is 5,03 het aantal vierkante meters bvo waar een school per kind recht op heeft, daarbovenop krijgt iedere hoofdlocatie eenmaal een ‘vaste voet’ van 200 m² toebedeeld. Voor speciaal basisonderwijs is de berekening anders. Daar is het aantal vierkante meters per leerling 7,35 en de vaste voet 250 plus een additionele 90 m2 t.b.v. een speellokaal.

Mismatch ruimtebehoefte en capaciteit De totale capaciteit* in m²’s bvo van alle onderwijslocaties is op dit moment voldoende (zie figuur 4-4 op de volgende pagina). Met de nieuwbouw van de scholen in de wijken Elementen en Schenkel en Sterrenkwartier wordt de aanvullende behoefte vanuit de beoogde woningbouwontwikkeling voor een groot deel opgevangen. Alhoewel er theoretisch dus voldoende capaciteit voor alle leerlingen is (overmaat, zie figuur 4-5), wordt dit niet zo ervaren door de scholen. Dit komt doordat de beschikbare ruimte niet optimaal benut wordt; dit is op zowel gebouw- (binnen de school zelf) als op portefeuilleniveau (het totale scholenbestand van de gemeente). Op gebouwniveau zien we dat terug in de functionaliteit van de bestaande gebouwen (niet passend bij het onderwijsconcept). in vraag en aanbod (lees: tekorten en overschotten) binnen bepaalde deelgebieden. Met name de tekorten zien we als ‘urgent’, dit heeft direct invloed op het onderwijs en leidt in sommige gevallen- tot het toepassen van (dure) tijdelijke huisvesting.

Beschikbare m2 vs. Benodigde m2 (teljaar 2023) 41000 40000 39000 38000 Aantal m2 BVO

<

Op portefeuilleniveau zien we dat de verdeling van de scholen niet optimaal is verspreid over de gemeente. Er is dan een verschil

37000 36000 35000 34000 33000 32000 31000 2021 2022 2023 2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 2033 2034 2035 2036 2037 2038 2039 2040 2041 Jaartal = Beschikbare m2 BVO = Benodigde aantal m2 BVO

Figuur 4-5 Beschikbare m²’s versus benodigde m²’s (cf. Pronexus 2021) * Binnen de vergelijking tussen de ruimtebehoefte en de capaciteit zijn de structurele m²’s van kinderopvang en VVE niet meegenomen. Deze zijn in mindering gebracht op de totale capaciteit.

36

<

INTEGRAAL HUISVESTINGSPLAN PRIMAIR ONDERWIJS GEMEENTE NISSEWAARD 2023 - 2042

4.4

Scholenlandschap

Hieronder is het scholenlandschap voor de gemeente Nissewaard te zien. In de verschillende deelgebieden bevinden zich meerdere scholen. Hierdoor is de spreiding van basisscholen goed verdeeld over de gemeente en kunnen kinderen dicht bij huis naar school gaan. Echter geeft het scholenlandschap ook duidelijk aan dat er, verspreid over de verschillende deelgebieden, veel verschillende onderwijslocaties zijn. Enkele van deze locaties liggen dicht bij elkaar binnen dezelfde wijk. Deze verbeelding van de in hoofdstuk 2 gepresenteerde lijst met scholen laat de versnippering in gemeente Nissewaard duidelijk zien.

<

< Figuur 4-6 Scholenlandschap PO gemeente Nissewaard

4.5

Conclusie inventarisatie en analyse

Onderstaande conclusies zijn de basis waarop de verdere scenario-ontwikkeling en de urgentiecriteria zijn gebaseerd:

• Prognoses: De gemeente Nissewaard groeit, in tegenstelling tot de krimp die geprognosticeerd is in voorgaand IHP. Dit komt mede door de omvangrijke woningbouwontwikkelingen.

• Gebouwkwaliteit: De gebouwkwaliteit van het scholenbestand in Nissewaard is verouderd. De vernieuwingsopgave binnen 10 jaar is aanzienlijk met in totaal 23 onderwijslocaties (waarvan 5 zeer urgent). Dit resulteert in een grote vernieuwingsopgave in de tweede termijn (5-10 jaar) van 18 locaties; een opgave die zowel organisatorisch als financieel niet haalbaar is. Spreiding van deze opgave is noodzakelijk.

• Capaciteitsverdeling/versnippering: De verschillende onderwijslocaties hebben te maken met grote tekorten en overschotten qua ruimtebehoefte. Echter, veel van de overschotten worden niet zo ervaren door een inefficiënte indeling van de beschikbare ruimte, waardoor de beschikbare m2’s bvo niet optimaal gebruikt kunnen worden. Bovendien is binnen het huidige scholenlandschap een grote mate van versnippering te zien. Het is hierdoor noodzakelijk om middels herverdeling van de beschikbare vierkante meters (vullen van hoofdlocaties en afstoten van dislocaties) de mismatch te verhelpen.

37

INTEGRAAL HUISVESTINGSPLAN PRIMAIR ONDERWIJS GEMEENTE NISSEWAARD 2023 - 2042

<

<

38

5 <

<

39

INTEGRAAL HUISVESTINGSPLAN PRIMAIR ONDERWIJS GEMEENTE NISSEWAARD 2023 - 2042

Scenario-ontwikkeling Dit hoofdstuk behandelt de analyse van de onderwijshuisvesting voor het primair onderwijs in de gemeente Nissewaard. Er wordt ingegaan op het scholenlandschap, de scenario-ontwikkelingen in relatie tot de bouwstenen en het Klimaatakkoord en de eerste aanzet voor het uitvoeringsprogramma.

5.1. Scenario-ontwikkeling in relatie tot bouwstenen In de volgende paragrafen wordt per deelgebied gekeken naar de huidige situatie, de beoogde gebouwmaatregelen en naar eventuele procesafspraken betreffende het (langetermijn)perspectief van het betreffende deelgebied. Er wordt binnen de beoogde scenario’s rekening gehouden met onder andere de QuickScan-scores, capaciteitsanalyse en de overige urgentiecriteria.

Urgentiecriteria 1. Ruimtebehoefte (tekort) conform verordening: Op basis van de capaciteitsanalyse (aan de hand van prognose Pronexus oktobertelling 2021) wordt per locatie gekeken naar het tekort (of overschot) aan vierkante meters bvo. De analyses zijn gebaseerd op de werkelijke capaciteit conform de verordening. 2. Gebouwkwaliteit: Op basis van de QuickScan-scores wordt er gekeken naar de kwaliteit van het gebouw, zowel op het gebied van techniek (gebouw, exploitatie en verbruik) als op onderwijskundige kwaliteit.

<

3. Integrale wijkaanpak: De uitdaging waar we ons voor hebben gesteld is om met de middelen die beschikbaar zijn zoveel mogelijk maatschappelijke impact te realiseren. Door opgaven in de wijk te koppelen (en zodoende werk met werk te maken) kan de onderwijshuisvestingsopgave als motor dienen om wijken en buurten toekomstbestendig te maken. 4. Samenwerking maatschappelijke pleinen: Er wordt gekeken naar de mate waarop de locatie kan samenwerken met bijvoorbeeld kinderopvang en passend onderwijs om te voorzien in grotere maatschappelijke vraagstukken. Aansluiten op vraag/aanbod VVE (verplichting gemeente) en kinderopvang/bso. 5. Clustering van scholen/opheffen van versnippering: Zoals aangetoond in paragraaf 4.2, kent Nissewaard veel kleine en versnipperde scholen (zoals dislocaties, tijdelijke units etc.). Dit zijn kostbare en veelal inefficiënte meters die ongunstig zijn ten behoeve van de kwaliteit van het onderwijs. 6. Investeringsmomenten: Voor de schoolbesturen (vanuit MJOP) en gemeente (vanuit fasering/begroting). Bovenstaande criteria staan in willekeurige volgorde van urgentie, met uitzondering van criteria 1 (ruimtebehoefte) en 2 (gebouwkwaliteit), deze vloeien voort uit de verordening. Deze criteria zijn leidend in de voorgestelde scenario’s.

Toelichting scenariokaarten De kaarten in de hiernavolgende paragrafen visualiseren de scholen en de gebouwgegevens die van belang zijn voor de analyse en scenario-ontwikkeling. Per school staat de leerlingenprognose (peiljaar 2027) aangegeven en de daarop gebaseerde normatieve tekorten/overschotten, waarbij een groen getal (positief getal) een overschot is en een rood getal (negatief getal) een tekort. Er is hier gerekend met de werkelijke capaciteit. Rekening houdend met de eerder aangegeven scope van dit IHP zijn de volgende deelgebieden geanalyseerd: 1. Noord

3. Midden

5. Waterland

2. Centrum

4. Zuidwest

6. Maaswijk

40

7. De Kernen

<

INTEGRAAL HUISVESTINGSPLAN PRIMAIR ONDERWIJS GEMEENTE NISSEWAARD 2023 - 2042

Toelichting gebouwscore < 57 punten

: binnen 5 jaar een aanpassing noodzakelijk

57 - 63 punten : binnen 5 - 10 jaar een aanpassing noodzakelijk 63 - 69 punten : binnen 10 - 20 jaar een aanpassing noodzakelijk > 69 punten

: na 20 jaar of langer een aanpassing noodzakelijk

Leerling prognose Ruimtetekort (m2) Ruimteoverschot (m2)

Leeswijzer gebouwmaatregel (scenario) Ten behoeve van de scenario-ontwikkeling zijn er in overleg met de gemeente en schoolbesturen 7 mogelijke gebouw­ maatregelen geformuleerd. De beoogde maatregelen worden beschouwd aan de hand van de levensduur. MJOP*-werk­ zaamheden en EML**-maatregelen vallen buiten de scope van het IHP. Dergelijke ingrepen zijn aan de schoolbesturen zelf. De voorgestelde maatregelen omvatten de volgende ingrepen: 1. Geen aanpassing: deze maatregel is van toepassing op locaties waar -bij vaststelling van dit IHP- geen ingrepen voor zijn vastgelegd. Dit kan komen doordat de locatie recentelijk een verbouwing heeft ondervonden, er geen urgentie is om de betreffende locatie aan te passen of omdat er op korte termijn geen vraag meer is naar de betreffende locatie. 2. Procesafspraak: dit is van toepassing bij locaties waar -bij vaststelling van dit IHP- nog onvoldoende duidelijk is wat het definitieve scenario gaat worden, vooralsnog is een aanname benoemd in de programmering. Zowel de gemeente

<

als de schoolbesturen zijn zich ervan bewust dat specifieke onderwerpen nader bepaald dienen te worden. Binnen de betreffende procesafspraken wordt benoemd wat er nader onderzocht dient te worden en op wat voor termijn hier een besluit over genomen dient te worden (perspectief). 3. Efficiënte Inpassing: bij de efficiënte inpassing wordt niet gesproken over een bepaalde terugverdientijd. De efficiënte inpassing is bedoeld om de inefficiëntie van een gebouw tegen te gaan op het gebied van bruikbare (lees: efficiënt inzetbare) vierkante meters. Het gaat hierbij om (minimale) bouwkundige ingrepen om een gering tekort door toedoen van een inefficiënte plattegrond tegen te gaan. Per locatie dient onderzocht te worden welke ingrepen het meeste resultaat bewerkstelligen. 4. Kleine aanpassing: onder een kleine aanpassing worden de volgende maatregelen verstaan:

• Verlagen van de exploitatiekosten (energie) binnen de beoogde levensduur (circa 10 jaar). • Verbeteren van de luchtverversing (optimalisatie). • Geen tijdelijke huisvesting. 5. Grote aanpassing: onder een grote aanpassing worden de volgende maatregelen verstaan:

• Verlagen van de exploitatiekosten (energie) binnen de beoogde levensduur (15 tot 20 jaar). • Verbeteren van de luchtverversing (vervanging installatie met of zonder SUVIS***). • Geen tijdelijke huisvesting. Met een grote aanpassing wordt voorgesorteerd op een renovatie, omdat er ook onderdelen van de grote aanpassing zijn met een langere levensduur dan 20 jaar. T.z.t. dient per project controleert te worden of een renovatie nog haalbaar/wenselijk is. * MJOP: Het meerjarenonderhoudsplan (opgesteld door de gebouweigenaar) is een rapportage waarin het geplande onderhoud inclusief kosten vastgelegd is. ** EML: Erkende Maatregelenlijsten energiebesparing is een lijst van maatregelen ten behoeve van energiebesparing met een terugverdientijd van 5 jaar of minder. *** SUVIS: Specifieke Uitkering Ventilatie In Scholen is een uitkering voor gemeenten om het binnenklimaat van bestaande schoolgebouwen te verbeteren.

41

<

INTEGRAAL HUISVESTINGSPLAN PRIMAIR ONDERWIJS GEMEENTE NISSEWAARD 2023 - 2042

6. Renovatie: hiermee wordt bedoeld een levensduurverlengende renovatie of vernieuwbouw (hierna: renovatie). Deze optie wordt voorgesteld op locaties die op basis van de leerlingenprognose voldoende ruimte hebben en waar geen noodzaak bestaat de school te slopen. De school kan na deze investering 25 jaar of langer mee. In Nissewaard is goede ervaring opgedaan met de renovatie van De Vuurvogel in de wijk De Hoek. Bijkomend voordeel van deze investering is dat de mogelijkheid bestaat dat er geen of nauwelijks tijdelijke huisvesting noodzakelijk is (indien de renovatie plaatsvindt in de zomervakantie). Per locatie wordt onderzocht of een dergelijke renovatie in de zomervakantie haalbaar is. Indien de ruimtecapaciteit volgtijdelijk gebruik toe staat kan ook hier nagedacht worden om maatschappelijke partners toe te voegen aan het gebouwconcept. Wanneer renovatie vanwege de staat van het gebouw geen optie is, zal er sprake zijn van sloop/nieuwbouw. 7. Nieuwbouw: bij vervangende nieuwbouw wordt zoveel mogelijk een gebiedsgerichte aanpak toegepast, waarbij wordt gekeken naar mogelijke andere opgaven die aan de ontwikkeling van een nieuw schoolgebouw kunnen worden gekoppeld. Het streven is om met de beschikbare middelen zoveel mogelijk maatschappelijke impact te realiseren.

Door opgaven in de wijk te koppelen (en zodoende werk met werk te maken) kan de onderwijshuisvestingsopgave als motor dienen om wijken en buurten toekomstbestendig te maken. Bij de planvorming is het daarom van belang ook in gesprek te gaan met andere maatschappelijke partners, eigenaren en bewoners en ondernemers om tot een integraal en gefaseerd plan te komen. Aan de voorkant van het proces vraagt dit meer tijd en inspanning dan een regulier proces om te komen tot een nieuw schoolgebouw. Het resultaat en de impact op de wijk, zowel fysiek als sociaalmaatschappelijk, is echter vele malen groter.

<

<

42

INTEGRAAL HUISVESTINGSPLAN PRIMAIR ONDERWIJS GEMEENTE NISSEWAARD 2023 - 2042

5.1.1

Deelgebied Noord

Wijkomschrijving Deelgebied Noord (Hoogwerf en Schiekamp) grenst aan het centrum en ligt ten noorden van de Groene Kruisweg. In het gebied liggen twee basisscholen, Jan Campert aan de Slauerhoffstraat en de Rank aan de Lisstraat. In dit deelgebied bevindt zich ook het schoolgebouw van de mavo Charles de Foucauld aan de Lisstraat en de schoolgebouwen van Zadkine aan de Sportlaan. Het gebouw van Charles de Foucauld zal naar verwachting medio kalenderjaar 2026 vrijkomen door de verhuizing naar de nieuwbouwlocatie van de Penta mavo aan de Groene Kruisweg. Zowel Jan Campert als De Rank hebben te maken met een ruimtetekort. Op korte termijn is dit probleem opgelost middels noodlokalen bij Jan Campert. Voor De Rank wordt onderzocht of een bestaand pand op korte termijn kan worden aangeschaft en ingezet als tijdelijke huisvesting. Beide scholen zijn op korte termijn aan vervanging toe, mede vanwege het bouwjaar (60 jaar oud) en de onderwijskundige functionaliteit (hierna: functionaliteit).

<

<

43

INTEGRAAL HUISVESTINGSPLAN PRIMAIR ONDERWIJS GEMEENTE NISSEWAARD 2023 - 2042

Analyse

< 57 punten

: binnen 5 jaar een aanpassing noodzakelijk

57 - 63 punten : binnen 5 - 10 jaar een aanpassing noodzakelijk

<

63 - 69 punten : binnen 10 - 20 jaar een aanpassing noodzakelijk > 69 punten

<

: na 20 jaar of langer een aanpassing noodzakelijk

Leerling prognose Ruimtetekort (m2) Ruimteoverschot (m2)

Gebouwmaatregelen BRIN-nummer

Schoolbestuur

Locatie

Maatregel

Oplevering

12JW (H)

Nissewijs

De Rank (Lisstraat)

Nieuwbouw

2027

13ZS (H)

Nissewijs

Jan Campert

Nieuwbouw

2027

Tabel 5-1 Gebouwmaatregelen per gebouw voor deelgebied Noord

Verkenningen Voor deelgebied Noord ligt vervangende nieuwbouw voor de twee scholen voor de hand; bij voorkeur middels clustering van beide scholen op één locatie. Haalbaarheidsonderzoeken zullen moeten uitwijzen welke locatie het meest geschikt is en welke aanvullende voorzieningen nog gerealiseerd worden in de buurt van de school om te komen tot een maatschappelijk plein. De ruimtelijke opzet van de wijk leent zich om met name langs de assen van de wijk buurtgerichte functies te positioneren om de hoofdgroenstructuur te versterken. Een nieuwe onderwijsvoorziening in combinatie met een herontwikkeling op de vrijkomende percelen kan hierin een bijdrage leveren. De nieuwbouw vormt een onderdeel van een brede gebiedsontwikkeling die op korte termijn wordt onderzocht. De eerste resultaten van het onderzoek worden Q1 2024 verwacht.

Procesafspraken De gemeente start in Q2 2023 met een onderzoek om te komen tot een scenariostudie voor deelgebied Noord.

44

INTEGRAAL HUISVESTINGSPLAN PRIMAIR ONDERWIJS GEMEENTE NISSEWAARD 2023 - 2042

5.1.2

Deelgebied Centrum

Wijkomschrijving Het deelgebied centrum bestaat uit de wijken Centrum, Elementen en Schenkel. Voor de wijken Elementen en Schenkel wordt een nieuw schoolgebouw opgeleverd, naar verwachting medio 2025. Dit schoolgebouw is ter vervanging van de twee schoolgebouwen van De Hoeksteen (Gangesstraat) en De Piramide Elementen (Rijnlaan). Haven-Noord valt buiten de scope van dit IHP.

<

<

45

INTEGRAAL HUISVESTINGSPLAN PRIMAIR ONDERWIJS GEMEENTE NISSEWAARD 2023 - 2042

Analyse

< 57 punten

: binnen 5 jaar een aanpassing noodzakelijk

57 - 63 punten : binnen 5 - 10 jaar een aanpassing noodzakelijk

<

63 - 69 punten : binnen 10 - 20 jaar een aanpassing noodzakelijk > 69 punten

<

: na 20 jaar of langer een aanpassing noodzakelijk

Leerling prognose Ruimtetekort (m2) Ruimteoverschot (m2)

46

INTEGRAAL HUISVESTINGSPLAN PRIMAIR ONDERWIJS GEMEENTE NISSEWAARD 2023 - 2042

Gebouwmaatregelen BRIN-nummer

Schoolbestuur

Locatie

Maatregel

Oplevering

12JW

Nissewijs

De Rank (Oranjelaan)

Renovatie en uitbreiding

2025

31VW (H)

Nissewijs

De Piramide Elementen

Wissellocatie

n.v.t.

15CC (H)

Nissewijs

De Hoeksteen

Wissellocatie

n.v.t.

00AV (H)

LEV-WN

De Morgenster

Kleine aanpassing

2025

LEV-WN

Nieuwe locatie (n.t.b.).

Renovatie

2025

Tabel 5-2 Gebouwmaatregelen per gebouw voor deelgebied Centrum

Verkenning Bij De Rank in het centrum is er op dit moment een ruimtetekort. Naar verwachting zal dit tekort op termijn groter worden als gevolg van de woningbouw aan de Heijwegenlaan. Deze school maakt op dit moment gebruik van ruimte in het pand van De Morgenster maar dit zal bij toename van he tekort niet toereikend zijn. Met de schoolbesturen is gesproken over alternatieve locaties in de wijk voor De Morgenster of voor een dislocatie voor De Rank. Hierdoor ontstaat er in het centrum ruimte voor De Rank om op de locatie van De Morgenster verder uit te breiden. Met De Rank en De Morgenster zal er op korte termijn in een gezamenlijk traject de mogelijkheden voor alternatieve huisvesting verkend worden.

Procesafspraken Omdat er nog geen duidelijkheid is over de nieuwe locatie voor De Morgenster is de opleveringstermijn onduidelijk. Het

<

onderzoek naar alternatieve huisvesting zal zo spoedig mogelijk in gang worden gezet. Tussentijds is er sprake van een ruimtetekort bij De Rank; met de schoolbesturen wordt verkend op welke wijze dit op korte termijn wordt opgelost. Voor de wijken Elementen en Schenkel wordt een nieuw schoolgebouw opgeleverd, naar verwachting medio 2025. Dit schoolgebouw is ter vervanging van de twee schoolgebouwen De Hoeksteen (Gangesstraat) en De Piramide (Rijnlaan). Onderzocht zal worden op welke manier deze twee locaties een bijdrage kunnen leveren aan de opgaven in de wijk en wat de voorwaarden zijn ten behoeve van de teruglevering van deze gebouwen aan de gemeente. Hierover wordt een separate procesafspraak gemaakt. Voor de wijken Elementen en Schenkel laten de prognoses nu zien dat het nieuwe gebouw aan de Nieuwe Hongerlandsedijk voldoet aan de prognoses. Er is derhalve geen noodzaak voor extra onderwijsruimte in dit gebied. Wanneer Haven-Noord mogelijk op termijn wordt ontwikkeld, zal onderzoek naar benodigde onderwijsruimte onderdeel van de gebiedsontwikkeling zijn.

47

<

INTEGRAAL HUISVESTINGSPLAN PRIMAIR ONDERWIJS GEMEENTE NISSEWAARD 2023 - 2042

5.1.3

Deelgebied Midden

Wijkomschrijving Het deelgebied Midden bestaat uit de wijken De Hoek, Sterrenkwartier en Groenewoud. In De Hoek heeft recent de renovatie plaatsgevonden van De Vuurvogel. In Sterrenkwartier wordt binnenkort de nieuwbouw voor scholen De Marimba en Paus Johannes opgeleverd. In Groenewoud staat het gebouw De Sleutel waarin de scholen Mgr. Bekkers, De Marimba en De Piramide zijn gehuisvest.

<

<

48

INTEGRAAL HUISVESTINGSPLAN PRIMAIR ONDERWIJS GEMEENTE NISSEWAARD 2023 - 2042

Analyse

< 57 punten

<

: binnen 5 jaar een aanpassing noodzakelijk

57 - 63 punten : binnen 5 - 10 jaar een aanpassing noodzakelijk

<

63 - 69 punten : binnen 10 - 20 jaar een aanpassing noodzakelijk > 69 punten

: na 20 jaar of langer een aanpassing noodzakelijk

Leerling prognose Ruimtetekort (m2) Ruimteoverschot (m2)

Verkenning De uitdaging binnen deelgebied Midden is het beter benutten van de onderwijsruimte in het gezamenlijke gebouw De Sleutel. Het schoolgebouw is relatief nieuw en kwalitatief goed, echter dient de functionaliteit verbeterd te worden. Met name Mgr. Bekkers heeft te maken met een tekort aan ruimte. Momenteel wordt er gewerkt om de drie scholen pro rata de ruimtebehoefte te geven die nodig is.

Procesafspraken Zoals hierboven benoemd lopen er momenteel verkenningen met de (mede)gebruikers van het pand om tot oplossingen te komen op de korte en de lange termijn. Hierover zijn reeds procesafspraken gemaakt. Om deze reden valt dit project buiten de scope van dit IHP.

49

INTEGRAAL HUISVESTINGSPLAN PRIMAIR ONDERWIJS GEMEENTE NISSEWAARD 2023 - 2042

5.1.4

Deelgebied Zuidwest

Wijkomschrijving De wijken Vogelenzang, Akkers en Vriesland vormen samen het deelgebied Zuidwest. In het gebied zijn 9 basisscholen aanwezig: De Tandem, De Klinker, Akkers, Op Dreef (voormalig De Toermalijn en De Bron), De Vogelenzang (4 locaties) en De Wereldreiziger (voormalig Het Baken en De Toermalijn). In dit deelgebied zien we een ongelijkmatige verdeling van de onderwijsruimte en een versnippering van de scholen over meerdere locaties bij met name De Vogelenzang. De ontwikkeling van het aantal leerlingen op de scholen in deelgebied Zuidwest draagt bij aan het ruimtetekort en -overschot op diverse locaties. Op dit moment geldt een ruimtetekort bij De Klinker, Op Dreef en Vogelenzang Noord. Het tekort bij De Klinker is niet volledig op te vangen door medegebruik van ruimte bij kinderopvang Partou. Er dient een andere oplossing verkend te worden. Op Dreef zit krap in de ruimte vanwege het inhuizen van De Kameleon. Vogelenzang Noord vangt het tekort op bij de naastgelegen school Vogelenzang, een fysieke verbinding ontbreekt echter.

<

<

50

INTEGRAAL HUISVESTINGSPLAN PRIMAIR ONDERWIJS GEMEENTE NISSEWAARD 2023 - 2042

Analyse

<

<

< 57 punten

: binnen 5 jaar een aanpassing noodzakelijk

57 - 63 punten : binnen 5 - 10 jaar een aanpassing noodzakelijk 63 - 69 punten : binnen 10 - 20 jaar een aanpassing noodzakelijk > 69 punten

: na 20 jaar of langer een aanpassing noodzakelijk

Leerling prognose Ruimtetekort (m2) Ruimteoverschot (m2)

51

INTEGRAAL HUISVESTINGSPLAN PRIMAIR ONDERWIJS GEMEENTE NISSEWAARD 2023 - 2042

Gebouwmaatregelen BRIN-nummer

Schoolbestuur

Locatie

Maatregel

Oplevering

15VM

Nissewijs

Vogelenzang Noord

Grote aanpassing /

2024

efficiënte inpassing 15VM

Nissewijs

Vogelenzang

Grote aanpassing /

2024

efficiënte inpassing 13TG (H)

Nissewijs

Op Dreef

Efficiënte inpassing

2024

15VM

Nissewijs

Vogelenzang Vriesland

Kleine aanpassing

2026

15OH (H)

Nissewijs

De Wereldreiziger

Kleine aanpassing /

2024

efficiënte inpassing 17LU (H)

RVKO

De Klinker

Efficiënte inpassing

2024

19CM (H)

Nissewijs

De Tandem

Renovatie / uitbreiding

2025

18BJ (H)

RVKO

De Akkers

Nieuwbouw

2027

15VM (H)

Nissewijs

Vogelenzang Zuid

Nieuwbouw

2036

Tabel 5-3 Gebouwmaatregelen per gebouw voor deelgebied Zuidwest.

Procesafspraken

<

Naast knelpunten in de huisvesting kent dit gebied een lagere sociaal economische status. Onderwijs is een essentiële factor voor een duurzame oplossing daarvan. De gemeente en schoolbesturen hebben daarom de ambitie om met de huisvesting een impuls te geven aan de wijk. Dit kan het onderwijs echter niet alleen. Om dit te realiseren dient per locatie te worden onderzocht welke aanvullende kindfuncties van meerwaarde zijn om te combineren met onderwijs. RVKO heeft met De Akkers een schoolgebouw dat kwalitatief slecht scoort en tevens krap in de ruimte zit. Gedacht wordt aan nieuwbouw, als onderdeel van een bredere gebiedsontwikkeling. De gemeente ziet hier een integrale aanpak voor zich. Niet alleen de ruimtelijke potentie/uitdaging (nabij metrostation, eenzijdige woningvoorraad, ontbrekende schakel hoofdgroenstructuur) maar ook de sociaal-maatschappelijke problematiek in het gebied (veiligheid, armoede) wordt verkend om samen met betrokken partners en eigenaren tot een integrale visie op de herontwikkeling te komen. Hierbij is het streven om uiterlijk in 2025 met een visie voor het gebied te komen waarbij de onderwijshuisvesting als een van de eerste schakels uit het totaal kan worden opgepakt. Dit moet uiteindelijk leiden tot de oplevering van een nieuw gebouw in 2027. De gebiedsontwikkeling in Akkers Centrum start met de reeds aanwezige partners in dit gebied.

Vanuit het oogpunt van de bredere maatschappelijke opgave in de wijk Zuidwest wordt in gezamenlijkheid met de schoolbesturen in dit gebied parallel hieraan verkend wat in dit gebied de optimale programmering voor onderwijs is, rekening houdend met het hiervoor genoemd ruimtelijk vraagstuk en de financiële kaders van het IHP. Ruimtelijk gezien is in Zuidwest clustering de voornaamste ambitie. Clusteren van beide scholen Vogelenzang Zuid en Vriesland op één van beide locaties is een lastige opgave. Op basis van de QuickScan-score is voor Vogelenzang Zuid op korte termijn geen noodzaak tot een aanpassing. Voor Vogelenzang Vriesland is een kleine aanpassing noodzakelijk om kwalitatief goed onderwijs te kunnen geven. Voor de programmering hebben we die nu in medio 2026 geplaatst. De uiteindelijke gebouwmaatregel in het kader van clustering van Vogelenzang Zuid en Vriesland is afhankelijk van de uitkomsten van de voornoemde gebiedsontwikkeling bij Akkers-Centrum, de optimale onderwijskundige programmering voor het gebied Zuidwest en de financiële kaders. De gewenste gebouwmaatregel en programmering van Vogelenzang Vriesland wordt daardoor pas definitief onderzocht na vaststelling van de plannen.

52

<

INTEGRAAL HUISVESTINGSPLAN PRIMAIR ONDERWIJS GEMEENTE NISSEWAARD 2023 - 2042

Het doel is niet te komen tot een kant-en-klaar plan voor het gehele gebied, maar te streven naar een gefaseerde ontwikkeling, waarin alle afzonderlijke ontwikkelingen een bijdrage leveren aan het gedeelde toekomstperspectief. De nieuwbouw van een IKC zou een eerste schakel kunnen zijn om andere stakeholders te verleiden om ook een investering te doen in het gebied. Een grove schatting is dat dit traject ongeveer 5 jaar zal duren. In de huidige raadsperiode zal hier een start mee gemaakt worden. Bij de herijking van het IHP in 2027 ligt er naar verwachting een perspectief voor de wijk en wordt de programmering voor de tweede raadstermijn van het IHP definitief vastgesteld. Op de locaties Vogelenzang/Vogelenzang Noord is een grote aanpassing in combinatie met een efficiënte inpassing wenselijk om clustering van beide scholen te faciliteren en het binnenklimaat te verbeteren. De beoogde oplevering is de zomervakantie van 2024. Voor De Klinker is er op korte termijn geen aanpassing noodzakelijk. Wel wordt verkend of er, in samenspraak met Partou, middels een efficiënte aanpassing in 2024 een oplossing gevonden kan worden voor (een deel van) het ruimtetekort. Eventueel resterend tekort wordt meegenomen binnen het Huisvestingsprogramma (HVP). Het speciaal onderwijs van De Tandem en De Branding kent een terugloop in het aantal leerlingen.

Een betere balans in de benutting van onderwijsruimte is het streven om zodoende de versnippering tegen te gaan. Met de voorgestelde clustering van de twee SBO-scholen De Tandem en De Branding in het gebouw van De Tandem beogen we het SBO-onderwijs te concentreren in de wijk Akkers. Het voorkeursscenario is renovatie incl. uitbreiding van het gebouw De Tandem. Hiervoor zal in 2023 al gestart worden met het ontwikkelen van de plannen. Uitgangspunt hierbij is het volledig samenvoegen van de twee voorzieningen, waarbij er m.b.t. de ruimtebehoefte uitgegaan wordt van één school (één vaste voet en speellokaal). De administratieve consequenties m.b.t. de Brin-nummers wordt t.z.t. nader afgestemd.

<

Op de locatie van De Wereldreiziger (Kreken) is een integrale gebiedsontwikkeling op termijn gewenst. Echter is hier medewerking van de woningcorporatie vereist. Om op korte termijn de beschikbare ruimte efficiënter te benutten wordt een kleine aanpassing in combinatie met een efficiënte inpassing voorgesteld (medio 2024). Voor Op Dreef is er geen aanpassing noodzakelijk. Ten behoeve van het ruimtetekort (ontstaan door de komst van De Kameleon) wordt er middels een efficiënte inpassing (medio 2024) gekeken naar de mogelijkheden. Hiermee kan bijvoorbeeld worden ingespeeld op de ruimtevraag (kleinere ruimten) van de gebruikers. Binnen dit onderzoek is De Kameleon onderdeel van de ruimtelijke verkenning en wordt er ingespeeld op het reeds vastgestelde convenant.

53

<

INTEGRAAL HUISVESTINGSPLAN PRIMAIR ONDERWIJS GEMEENTE NISSEWAARD 2023 - 2042

5.1.5

Deelgebied Waterland

Wijkomschrijving Waterland en Hekelingen liggen aan de buitenrand van Spijkenisse. Het gebied heeft op dit moment vier basisscholen verdeeld over meerdere locaties: de Montessorischool aan de Salamanderveen, De Duif aan zowel de Salamanderveen als de Snoekenveen, De Wegwijzer aan zowel de Vlinderveen als de Snoekenveen en De Veenvlinder op de locatie Vlinderveen. Het onderwijslandschap in deelgebied Waterland is versnipperd en er spelen in de wijk -naast maatschappelijke vraagstukken- ook ruimtelijke vraagstukken, zoals de infrastructuur (ontsluiting verkeer), eenzijdige woningvoorraad en kwaliteit en gebruik van groen. In deelgebied Waterland is er bij een aantal scholen sprake van zowel overmaat als versnippering van het onderwijslandschap. Ook blijkt uit de gebouwscans dat de scholen in Waterland relatief slecht scoren in vergelijking met andere scholen in Nissewaard. Door de scholen logischer te clusteren en in te passen in een aantal functioneel passende gebouwen kan de overmaat worden teruggebracht en worden de scholen beter exploiteerbaar.

<

<

54

INTEGRAAL HUISVESTINGSPLAN PRIMAIR ONDERWIJS GEMEENTE NISSEWAARD 2023 - 2042

Analyse

< 57 punten

: binnen 5 jaar een aanpassing noodzakelijk

57 - 63 punten : binnen 5 - 10 jaar een aanpassing noodzakelijk 63 - 69 punten : binnen 10 - 20 jaar een aanpassing noodzakelijk > 69 punten

<

: na 20 jaar of langer een aanpassing noodzakelijk

Leerling prognose Ruimtetekort (m2) Ruimteoverschot (m2)

55

<

INTEGRAAL HUISVESTINGSPLAN PRIMAIR ONDERWIJS GEMEENTE NISSEWAARD 2023 - 2042

Gebouwmaatregelen BRIN-nummer

Schoolbestuur

Locatie

Maatregel

Oplevering

n.t.b.

n.t.b.

Locatie 1

Renovatie / nieuwbouw

2027

n.t.b

n.t.b.

Locatie 2

Renovatie / nieuwbouw

2029

n.t.b.

n.t.b.

Locatie 3

Renovatie / nieuwbouw

2031

23UN (H)

STOAG

Montessori

Renovatie / nieuwbouw

2041

Tabel 5-3 Gebouwmaatregelen per gebouw voor deelgebied Zuidwest.

Procesafspraken In een eerdere verkenning met de schoolbesturen is gezocht naar twee à drie scholenclusters op een bereikbare plek grenzend aan een groenvoorziening. Kijkend naar de mogelijkheden in de wijk ligt het voor de hand om twee scholenclusters te ontwikkelen. Eén aan de Snoekenveen en één aan de Vlinderveen. Voorwaarde voor herontwikkeling aan de Vlinderveen is dat hier tevens onderzocht wordt hoe de ontsluiting van het gebied verbeterd kan worden en de verbinding met het park De Eendenkooi en winkelcentrum Waterland versterkt kan worden. Eerdat definitief gekozen wordt voor twee à drie scholenclusters worden voor alle locaties, in gezamenlijkheid met de betreffende schoolbesturen, haalbaarheidsonderzoeken uitgevoerd om tot een optimale programmering en verdeling te komen. Hierbij wordt ook aandacht besteed aan de optimale verdeling van de ruimte (over de schoolbesturen). Binnen de programmering (zie tabel 5-4) is om budgettaire redenen uitgegaan van de vernieuwing van drie locaties. Gezien de beperkte ruimte in de wijk en de matige bereikbaarheid van de locatie Salamanderveen ziet de gemeente

<

kansen om in een gezamenlijk traject met de Montessorischool de meest passende locaties voor deze school te verkennen. Om tot de meest passende locatie te komen wordt er gezamenlijk een locatieonderzoek uitgevoerd waar ook de huidige locatie onderdeel van is. Vanuit financieel oogpunt wordt gestreefd om tijdelijke huisvesting te beperken tot een minimum. In de haalbaarheidsonderzoeken zal hier aandacht voor zijn. Voor alle locaties geldt dat onderzoek moet uitwijzen of renovatie of nieuwbouw het meest geschikt en haalbaar is.

56

<

INTEGRAAL HUISVESTINGSPLAN PRIMAIR ONDERWIJS GEMEENTE NISSEWAARD 2023 - 2042

5.1.6

Deelgebied Maaswijk

Wijkomschrijving In Maaswijk staan momenteel 6 locaties waarover 4 scholen zijn verdeeld. De Annie MG Schmidt heeft een locatie op de Kramerstraat en de Wilhelmina Bladergroenstraat, De Maasoever aan de Maaswijkweg en de E. Belinfantestraat, Het Anker aan de Hoitsemastraat en De Branding aan de Anne Frankstraat.

<

<

57

INTEGRAAL HUISVESTINGSPLAN PRIMAIR ONDERWIJS GEMEENTE NISSEWAARD 2023 - 2042

Analyse

< 57 punten

: binnen 5 jaar een aanpassing noodzakelijk

57 - 63 punten : binnen 5 - 10 jaar een aanpassing noodzakelijk 63 - 69 punten : binnen 10 - 20 jaar een aanpassing noodzakelijk > 69 punten

<

: na 20 jaar of langer een aanpassing noodzakelijk

Leerling prognose Ruimtetekort (m2) Ruimteoverschot (m2)

58

<

INTEGRAAL HUISVESTINGSPLAN PRIMAIR ONDERWIJS GEMEENTE NISSEWAARD 2023 - 2042

Gebouwmaatregelen BRIN-nummer

Schoolbestuur

Locatie

Maatregel

Oplevering

23CR (H)

Nissewijs

Het Anker

Efficiënte inpassing

2024

14LB

Nissewijs

AMG Schmidt

Kleine aanpassing

2024

Maasoever

Kleine aanpassing /

2024

(Belinfantestraat)

efficiënte inpassing

AMG Schmidt

Grote aanpassing /

(Bladergroenstraat)

efficiënte inpassing

De Branding

Geen aanpassing

(Kramerstraat) 23CK (H)

14LB

23XL (H)

RVKO

Nissewijs

Nissewijs

2025

n.v.t.

Tabel 5-5 Gebouwmaatregelen per gebouw voor deelgebied Maaswijk

Procesafspraken In deze wijk is op korte termijn geen nieuwbouw of renovatie aan de orde, er zijn echter wel investeringen noodzakelijk om de kwaliteit van het onderwijs te waarborgen. Met de schoolbesturen is afgesproken dat er voldoende ruimte beschikbaar is in het deelgebied en dat zij verantwoordelijk zijn voor een efficiënte herverdeling binnen hun eigen locaties. Door het samenvoegen van De Tandem en De Branding komt het schoolgebouw van De Branding medio 2025 leeg te staan. Het gebouw wordt aangehouden om de mogelijkheden voor permanente of tijdelijke huisvesting van een andere

<

school open te houden.

<

59

INTEGRAAL HUISVESTINGSPLAN PRIMAIR ONDERWIJS GEMEENTE NISSEWAARD 2023 - 2042

5.1.7

Deelgebied De Kernen

Wijkomschrijving Het deelgebied De Kernen bestaat uit 5 kernen, te weten Heenvliet, Geervliet, Abbenbroek, Zuidland en Simonshaven.

<

<

60

INTEGRAAL HUISVESTINGSPLAN PRIMAIR ONDERWIJS GEMEENTE NISSEWAARD 2023 - 2042

Analyse

< 57 punten

: binnen 5 jaar een aanpassing noodzakelijk

57 - 63 punten : binnen 5 - 10 jaar een aanpassing noodzakelijk 63 - 69 punten : binnen 10 - 20 jaar een aanpassing noodzakelijk

<

> 69 punten

: na 20 jaar of langer een aanpassing noodzakelijk

Leerling prognose Ruimtetekort (m2) Ruimteoverschot (m2)

61

<

INTEGRAAL HUISVESTINGSPLAN PRIMAIR ONDERWIJS GEMEENTE NISSEWAARD 2023 - 2042

Gebouwmaatregelen BRIN-nummer

Schoolbestuur

Locatie

Maatregel

Oplevering

14FR (H)

Edumare

De Vlasbloem

Uitbreiding

2023

13WC (H)

Edumare

De Ravelinde

Grote aanpassing

2024

13OK (H)

Edumare

De Markenburg

Kleine aanpassing

2024

05VL (H)

Edumare

De Aanwas

Grote aanpassing / uitbreiding

2024

13JH (H)

Edumare

De Vliegerdt

Kleine aanpassing

2027

Tabel 5-6 Gebouwmaatregelen per gebouw voor deelgebied De Kernen

Procesafspraken Onlangs is door het college besloten om in de kern Zuidland De Vlasbloem vanwege een tekort aan beschikbare onderwijsruimte uit te breiden. Voorbereidingen zijn inmiddels gestart. De verwachting is dat deze uitbreiding wordt opgeleverd in 2023. Deze aanpassing valt buiten de (financiële) scope van dit IHP en wordt bekostigd door het budget van voorgaande termijn. Vanwege de uitbreiding aan De Vlasbloem is er op korte termijn geen aanleiding voor nieuwbouw/ renovatie van De Aanwas. Wel komt De Aanwas in aanmerking voor een grote aanpassing in combinatie met een uitbreiding om zodoende het ruimtetekort op te lossen en de onderwijskwaliteit te waarborgen. Voor De Vliegerdt in Abbenbroek is in het oude IHP een afspraak opgenomen over de instandhouding van het schoolgebouw. Deze afspraak loopt af in 2027. Bij de herijking van het IHP zal worden omschreven of deze afspraak wordt

<

gecontinueerd en wat de alternatieven zijn. Om te borgen dat de onderwijskwaliteit van De Vliegerdt bij het aflopen van de beschreven afspraak op niveau blijft wordt er rekening gehouden met een kleine aanpassing medio 2027. In Heenvliet en Geervliet bevinden zich respectievelijk de scholen De Ravelinde en De Markenburg. De Ravelinde heeft recentelijk groot onderhoud gehad aan het dak. Edumare heeft voor De Ravelinde de voorkeur uitgesproken voor een grote aanpassing op korte termijn, zodat renovatie of nieuwbouw kan worden doorgeschoven naar de lange termijn. De Markenburg behoeft een kleine aanpassing medio 2024. Op deze manier valt de renovatie/nieuwbouw van De Ravelinde tegelijkertijd met die van De Markenburg, rond 2040. T.z.t. wordt onderzocht wat de meest optimale vorm van renovatie/ nieuwbouw voor de twee scholen is. Een eventuele gebiedsontwikkeling in Heenvliet kan aanleiding zijn om te vervroegen. Samengevat betekent het bovenstaande de volgende ontwikkelingen op korte termijn: uitbreiding van De Vlasbloem en grote aanpassingen bij De Aanwas en De Ravelinde. Op langere termijn zal onderzoek worden opgestart naar nieuwbouw/ renovatie van De Aanwas, De Ravelinde en De Markenburg. Voor De Vliegerdt zal rond 2027 opnieuw verkend worden wat de best mogelijke optie is.

62

<

INTEGRAAL HUISVESTINGSPLAN PRIMAIR ONDERWIJS GEMEENTE NISSEWAARD 2023 - 2042

5.2

Programmering scholen

Locatie

Gebouwmaatregel

Beoogde oplevering

De Vlasbloem*

Uitbreiding

2023

Vogelenzang - Trompetpad

Grote Aanpassing

Efficiënte Inpassing

2024

Vogelenzang - Trombonestraat

Grote Aanpassing

Efficiënte Inpassing

2024

De Wereldreiziger

Kleine Aanpassing

Efficiënte Inpassing

2024

AMG Schmidt - KR

Kleine Aanpassing

2024

Het Anker

Efficiënte Inpassing

2024

Op Dreef

Efficiënte Inpassing

2024

De Klinker

Efficiënte Inpassing

2024

Maasoever - BF

Kleine Aanpassing

Ravelinde

Grote Aanpassing

2024

Markenburg

Kleine Aanpassing

2024

De Aanwas

Grote Aanpassing

Uitbreiding

2024

AMG Schmidt - BG

Grote Aanpassing

Efficiënte Inpassing

2025

SBO De Tandem

Renovatie

2025

De Rank - OL

Renovatie

2025

SBO De Branding

Wissellocatie

2025

De Morgenster

Kleine Aanpassing

2025

Centrum - Nieuwe Loc.

Renovatie

2025

Vogelenzang-Vriesland

Kleine Aanpassing

2026

De Piramide

Wissellocatie

2026

De Hoeksteen

Wissellocatie

2026

Raadstermijn 1 (2023 - 2026)

<

Efficiënte Inpassing

2024

* De Vlasbloem valt buiten de (financiële) scope van dit IHP en wordt om deze reden niet meegenomen in de financiële programmering.

63

<

INTEGRAAL HUISVESTINGSPLAN PRIMAIR ONDERWIJS GEMEENTE NISSEWAARD 2023 - 2042

Locatie

Gebouwmaatregel

Beoogde oplevering

Jan Campert

Nieuwbouw

2027

De Rank - LS

Nieuwbouw

2027

De Veenvlinder

Nieuwbouw

2027

De Wegwijzer - VL

Nieuwbouw

2027

De Akkers

Nieuwbouw

2027

De Vliegerdt

Kleine Aanpassing

2027

De Duif - SN

Nieuwbouw

2029

De Wegwijzer - SN

Nieuwbouw

2029

Locatie

Gebouwmaatregel

Beoogde oplevering

De Duif - SA

Nieuwbouw

2031

Op Dreef

Nieuwbouw

2031

De Wereldreiziger

Nieuwbouw

2034

AMG Schmidt - KR

Nieuwbouw

2034

Maasoever - BF

Nieuwbouw

2034

Locatie

Gebouwmaatregel

Beoogde oplevering

De Morgenster

Nieuwbouw

2035

Vogelenzang-Vriesland

Nieuwbouw

2036

Vogelenzang Zuid

Nieuwbouw

2036

De Klinker

Nieuwbouw

2039

Markenburg

Nieuwbouw

2041

Ravelinde

Nieuwbouw

2041

Montessori

Nieuwbouw

2041

De Aanwas

Renovatie

2041

Vogelenzang - Trombonestraat

Renovatie

2041

Vogelenzang - Trompetpad

Renovatie

2041

AMG Schmidt - BG

Renovatie

2042

Raadstermijn 2 (2027 - 2030)

Raadstermijn 3 (2031 - 2034)

<

Doorkijk (2035 - 2042)

64

<

INTEGRAAL HUISVESTINGSPLAN PRIMAIR ONDERWIJS GEMEENTE NISSEWAARD 2023 - 2042

5.3

Programmering bewegingsonderwijs

Gedurende het IHP-proces zijn er diverse verkenningen geweest met de afdeling Vastgoed over de kwaliteit en capaciteit van het bewegingsonderwijs. Bij vaststelling van deze rapportage is dit beeld nog niet compleet, het is wenselijk om toe te werken naar een beleidsnotitie gericht op de sportaccommodaties die inspeelt op de programmering van de scholen.

Procesafspraak In dit IHP en daarmee in de financiële doorrekening wordt rekening gehouden met een gefaseerde vervanging van de gymzalen. In overleg met het beleidsveld sport en met de afdeling Vastgoed wordt verkend op welke wijze de fasering en ambities verder uitgewerkt kunnen worden (vergelijkbaar met dit IHP). Daarbij wordt rekening gehouden met de programmering van de onderwijsgebouwen.

5.4

Programmering kinderopvang

Tijdens het IHP-proces zijn de kinderopvangorganisaties geïnformeerd over de totstandkoming van dit IHP. De verschillende instellingen zijn op de hoogte gebracht van de groei binnen de gemeente en de behoefte aan VVE vanuit de gemeente is kenbaar gemaakt.

Procesafspraak Dit IHP geeft de kinderopvangorganisaties het inzicht welke scholen in fasen vervangen gaan worden. Indien een opvang hier ook onderdeel van is of wil zijn, zal het schoolbestuur verkennen op welke wijze kinderopvang onderdeel kan worden van deze locatie. Ook voor de locaties waar nog geen kinderopvang aanwezig is, is het schoolbestuur leidend. Vanuit de behoefte om een eenduidig kader te hebben, ontwikkelen de schoolbesturen, kinderopvangorganisaties en de gemeente op dit moment een beleidsregel m.b.t. het borgen (en verder implementeren) van kinderopvang binnen bestaande en

<

nieuwe huisvesting.

<

65

INTEGRAAL HUISVESTINGSPLAN PRIMAIR ONDERWIJS GEMEENTE NISSEWAARD 2023 - 2042

<

<

66

6 <

<

67

INTEGRAAL HUISVESTINGSPLAN PRIMAIR ONDERWIJS GEMEENTE NISSEWAARD 2023 - 2042

Routekaart duurzaamheid De gemeente Nissewaard heeft, net als andere gemeenten, de verplichting om voor 2050 aan de klimaat­ doelstellingen te voldoen. In dit hoofdstuk wordt er gekeken of door het uitvoeren van de projecten zoals omschreven in hoofdstuk 4, deze doelen behaald worden.

6.1

Klimaatdoelstellingen

In het Klimaatakkoord van Parijs is gesteld dat we in 2030 de uitstoot van CO2 willen verminderen met 55% ten opzichte van de uitstoot in 1990; en verder terugdringen in 2050 met 95%. Aangestuurd vanuit het rijk zijn tal van sectoren gestart met het maken van plannen en het uitvoeren daarvan, om bij te dragen aan deze klimaatdoelen. Ook de gemeente Nissewaard heeft doelstellingen op dit gebied. Het energie- en CO2-neutraal maken van de schoolgebouwen in Nissewaard staat niet op zichzelf; op sectorniveau hebben de PO-raad, de VO-raad en de VNG routekaarten opgesteld om te komen tot verduurzaming van schoolgebouwen in Nederland.

6.2

CO2MPAS

Het CO2MPAS is een door HEVO ontwikkeld model om op strategisch niveau inzichtelijk te maken welke inspanningen nodig zijn voor een gemeente om de klimaatdoelstellingen te behalen. In het model kunnen per schoolgebouw een aantal scenario’s worden gekozen, waaronder renovatie BENG, nieuwbouw ENG of onderhoud. Door meerdere variaties van scenario’s langs elkaar te zetten kunnen de consequenties in relatie tot het Klimaatakkoord in beeld worden gebracht.

<

Als onderligger voor het model zijn de verbruiksgegevens (elektra en gas) van elk schoolgebouw, het bouwjaar en het brutovloeroppervlak gebruikt. Daarbij is 2019 als referentiejaar gebruikt. Niet opgenomen in deze doorrekeningen zijn onderstaande projecten (zie ook de afbakening in paragraaf 2.1). Door deze projecten toe te voegen zullen de uitkomsten positiever uitvallen:

• De Piramide en De Hoeksteen naar nieuwbouw IKC Elementen-Schenkel. • De Marimba en Paus Johannes naar nieuwbouw Sterrenkwartier. • Verbeteringen aan gebouw De Sleutel (De Marimba, De Piramide en Mgr. Bekkers). • Duurzame renovatie van De Vuurvogel. • Lena Schenkplein. • De Gelinckschool.

6.3

Resultaten CO2MPAS

Dit IHP gaat uit van een doorkijk over 20 jaar (tot circa 2042). Daarmee wordt inzichtelijk of de klimaatdoelstellingen van 2030 worden gehaald. In het vorige hoofdstuk zijn de verschillende ’gebouwmaatregelen’ per locatie benoemd. In de CO2reductieberekening zijn deze projecten opgenomen en doorgerekend. Hierbij is het uitgangspunt de uiteindelijke situatie geweest. Dit houdt in dat de tussentijdse gebouwmaatregelen (kleine en grote aanpassingen) niet meegenomen zijn binnen de CO2-doorrekening. Dit kan ertoe leiden dat de geprognosticeerde CO2-reductie gunstiger uitvalt dan hieronder is geïllustreerd. De gemeente ambieert om bij nieuwbouw energieneutrale gebouwen te realiseren, bij renovatie minimaal BENG te realiseren en voor de overige maatregelen te streven naar zoveel mogelijk exploitatieverlagende maatregelen. Voor de overige scholen gaan we uit van regulier onderhoud aan het gebouw.

68

<

INTEGRAAL HUISVESTINGSPLAN PRIMAIR ONDERWIJS GEMEENTE NISSEWAARD 2023 - 2042

Figuur 6-1 laat zien dat door de uitvoering van de projecten uit het IHP de doelstelling van 2030 op 0,4% niet behaald wordt (totale CO2-reductie van circa 54,6%). De doelstelling van 2050 wordt echter wel behaald (totale CO2-reductie van circa 97,9%).

CO2 emissie (kg CO2) Scenario 1 900.000 800.000 700.000 600.000 500.000 400.000

Doelstelling 2030

300.000 200.000 100.000

Doelstelling 2050

0 2022 2024 2026 2028 2030 2032 2034 2036 2038 2040 2042 2044 2046 2048 2050

Figuur 6-1 CO2-reductie ‘Uitvoering projecten conform IHP’

<

6.4

Conclusie

De doelstelling van 2030 wordt, volgens de gemaakte doorrekening, net wel/niet behaald. Zoals benoemd is er binnen deze CO2-doorrekening geen rekening gehouden met de projecten die buiten de scope vallen en zorgen de tussentijdse gebouwmaatregelen (kleine en grote aanpassingen) ook voor een reductie van de CO2. Daarmee kunnen we veronderstellen dat de doelstelling van 2030 wel degelijk behaald wordt. De doelstelling van 2050 (een CO2-reductie van 95%) wordt met de beoogde vervangingsopgave in 2042 al behaald. Met de vervangingsopgave en de (tussentijdse) verduurzaming (lees: kleine en grote aanpassingen) zet de gemeente Nissewaard een mooie stap om te voldoen aan de klimaatdoelstellingen van Parijs. Doordat de omvang van de vervangingsopgave worden de doelstellingen relatief snel behaald. Daarnaast is het zeker nog de verkenning waard om te beoordelen of de schoolgebouwen tussentijds -aansluitend bij de wijkaanpak binnen de warmtetransitie- aardgasvrij gemaakt kunnen worden. Denk aan de gebouwen die in de periode van 2010 tot 2020 zijn gerealiseerd.

Streefdoelstelling 2030 -55%

Streefdoelstelling 2050

69

<

INTEGRAAL HUISVESTINGSPLAN PRIMAIR ONDERWIJS GEMEENTE NISSEWAARD 2023 - 2042

<

<

70

7 <

<

71

INTEGRAAL HUISVESTINGSPLAN PRIMAIR ONDERWIJS GEMEENTE NISSEWAARD 2023 - 2042

Financiële uitgangspunten en vertaling In dit hoofdstuk worden de beschreven scenario’s voorzien van een financieel kader. Er wordt eerst ingegaan op het kwaliteitsniveau en de kostenverdeling. Vervolgens wordt de financiële vertaling voor onderwijshuisvesting (doorkijk komende 20 jaar) inzichtelijk gemaakt en worden de ‘overige’ kosten benoemd. Vervolgens wordt de budgetbenadering benoemd en worden de kosten vergeleken met de beschikbare dekkingsmogelijkheden.

7.1

Kostenbenadering

7.1.1

Kwaliteitsniveau

Om het gewenste kwaliteitsniveau van de schoolgebouwen te verklaren is onderstaande vergelijking gemaakt: