Informele zienswijze Kadernota 2027 GRJR; raadsvoorstel

Burgemeester en Wethouders

Aan de Raad Aan de Raad datum 18 februari 2026

zaaknummer 4735893

bijlagen 3

eenheid Ontwikkeling MO

betreft

Informele zienswijze Kadernota 2027

Samenvatting: Elk jaar stelt de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rijnmond (GR JR) een kadernota op. De kadernota geeft de begrotingsuitgangspunten en richtlijnen die leidend zijn bij het opstellen van de begroting voor het volgend kalenderjaar. Met dit voorstel wordt de kadernota 2027 ter kennisname voorgelegd aan de raad en wordt de raad in de gelegenheid gesteld haar (informele) zienswijze in te dienen bij het Dagelijks Bestuur van de GRJR. Gevraagd Raadsbesluit: De raad wordt voorgesteld te besluiten om: 1. Kennis te nemen van de Kadernota 2027 Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rijnmond (GRJR). 2. In te stemmen met de zienswijze op de Kadernota 2027 en deze namens de Raad naar voren te brengen bij het Dagelijks Bestuur (DB) van de GRJR. 1. Inleiding Aanleiding Met de overheveling van de jeugdhulp in 2015 zijn gemeenten verantwoordelijk geworden voor het bieden van passende zorg aan alle jeugdigen van 0 tot 18 jaar, inclusief verlengde pleegzorg tot 23 jaar. De Jeugdwet schrijft bovenlokale samenwerking voor bij de inkoop en financiering van specialistische jeugdhulp, jeugdbescherming en jeugdreclassering. Hiervoor is de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rijnmond (GRJR) ingericht als openbaar lichaam, waaraan Nissewaard deelneemt als één van de dertien gemeenten in de regio Rotterdam Rijnmond, de grootste jeugdhulpregio van Nederland.

Jaarlijks stelt de GRJR een kadernota op waarin de begrotingskaders en uitgangspunten voor het volgende jaar, in dit geval 2027, worden vastgelegd. Tijdens het Algemeen Bestuur (AB) van 19 december 2025 is de kadernota vastgesteld en ter kennisname toegestuurd aan de gemeenteraden. Hoewel de GRJR geen formele zienswijzemogelijkheid biedt, kunnen gemeenten wel een informele zienswijze indienen. Een voorstel hiervoor is opgenomen in de bijlage.

datum

18 februari 2026

zaaknummer

4735893

pagina

2 van 5

Bestuurlijk belang De kostenontwikkeling in de jeugdhulp en de manier waarop hierop wordt gestuurd vormen een complex en gevoelig vraagstuk. Het AB van de GRJR biedt gemeenten daarom de gelegenheid om hun reactie op de kadernota aan het bestuur kenbaar te maken. Het gaat hierbij niet om een formele zienswijzeprocedure conform de Wet gemeenschappelijke regelingen, maar om een facultatieve mogelijkheid zonder de verplichte termijn van dertien weken. Het is belangrijk dat gemeenten hun zienswijze indienen bij het Dagelijke Bestuur (DB) van de GRJR, omdat dit hen de kans biedt invloed uit te oefenen op de keuzes in de uitvoering van de Jeugdwet en de gespecialiseerde jeugdhulp in de regio. Centrale vraag Bent u akkoord met de voorgestelde zienswijze en wilt u deze aanbieden aan de GRJR? Dit ten behoeve van de keuzes die gemaakt worden voor de uitgangspunten van de ontwerpbegroting 2027 van de GRJR. 2. Beoogd maatschappelijk resultaat De gespecialiseerde jeugdzorg, jeugdbescherming en jeugdreclassering en een meldpunt Huiselijk geweld wordt in regio Rijnmond uitgevoerd binnen de GRJR. Toegankelijke en kwalitatief goede specialistische jeugdhulp is van belang voor alle jeugdigen in Nissewaard. Hun veiligheid en gezondheid vragen om een samenhangende aanpak, die recht doet aan de hulpvraag van kinderen en/of hun ouders.

In lijn met ons lokale beleid willen we dat de hulp dichtbij huis wordt geleverd en dat die hulp gezinnen in staat stelt om op eigen kracht problemen op te lossen. Zeker gezien alle inhoudelijke (Hervormingsagenda Jeugd) en financiële ontwikkelingen is het van belang dat we hierin als gemeenten sturen op de gespecialiseerde jeugdzorg. 3. Kader De gemeente Nissewaard is wettelijke verplicht om uitvoering te geven aan de Jeugdwet en daarmee hulp en ondersteuning te bieden aan de jeugd, wanneer dit nodig is. Bij de decentralisatie van 2015 is gekozen om gezamenlijk met dertien gemeenten de gespecialiseerde Jeugdhulp, jeugdbescherming en jeugdreclassering uit te voeren en in te kopen. Ook sluit dit aan bij de Regiovisie Nabij en Passend en bij de Wet Verbetering Beschikbaarheid Jeugdzorg, waarin regio’s verplicht zijn bepaalde vormen van specialistische jeugdzorg regionaal aan te bieden. Met de Taskforce Jeugd wordt uitvoering gegeven aan de Hervormingsagenda Jeugd, RBOK en Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming. 4.

Argumentatie De kadernota 2027 is opgebouwd uit een aantal elementen: • Wat willen we bereiken • Wat doen we daarvoor • Wat gaat het kosten Wat we willen bereiken In de kadernota 2027 wordt benadrukt dat gemeenten primair verantwoordelijk blijven voor de uitvoering van de Jeugdwet, maar dat zij deze verantwoordelijkheid niet volledig zelfstandig waar kunnen maken vanwege de schaal en de complexiteit van specialistische jeugdhulp. De Jeugdregio ondersteunt gemeenten door regionaal in te kopen, te subsidiëren, te contracteren en hen te voorzien van informatie en advies. De nieuwe Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg, die voortkomt uit de hervormingsagenda Jeugd, verplicht regionale samenwerking om specialistische jeugdzorg toegankelijk te houden. Hoewel de regio Rijnmond al enige jaren een formeel samenwerkingsverband kent, is versterking van de effectiviteit van de samenwerking noodzakelijk. Een evaluatie van de huidige gemeenschappelijke regeling moet richting geven aan hoe de samenwerking in de komende jaren beter kan aansluiten op de regionale en lokale opgaven.

datum

18 februari 2026

zaaknummer

4735893

pagina

3 van 5

Wat doen we daarvoor De nieuwe Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg legt een aantal taken verplicht vast, zoals het regionaal inkopen en subsidiëren van specialistische jeugdhulp en gecertificeerde instellingen, het uitvoeren van administratieve processen, het organiseren van regionale expertteams en het afstemmen met andere regio’s bij schaarse en complexe hulpvormen. De Jeugdregio voert een groot deel van deze taken al uit, maar moet deze uniformeren en uitbreiden om te voldoen aan de nieuwe wettelijke kaders. Verder moet de naamaanduiding worden gewijzigd van ‘Openbaar Lichaam Jeugdhulp Rijnmond’ naar ‘Jeugdregio Rijnmond’. Gemeenten actualiseren de regiovisie in 2026, waarbij de ambitie blijft om hulp zo nabij en passend mogelijk te organiseren en lokale teams te versterken. De Jeugdregio moet zorgen dat de regionale infrastructuur goed aansluit op deze lokale structuur, onder andere door betere zorgbemiddeling, tijdige inzet van ambulante hulp en verdere afbouw van residentiële capaciteit. Ook de transformatie van gesloten jeugdhulp en driemilieuvoorzieningen (verblijf + zorg + onderwijs) krijgt een centrale plaats, waarbij nieuwe alternatieven moeten worden ontwikkeld om zowel inhoudelijke als financiële knelpunten te verminderen. Een rode draad is de noodzaak van kostenbeheersing.

Dat vraagt om realistisch begroten, verbetering van datakwaliteit en een sterkere informatiepositie. De regio gaat zich inzetten op tijdige signalering en rapportage van ontwikkelingen in zorggebruik, rechtmatigheid op uitgaven en doelmatigheid van zorg. De nadruk ligt verder op versterkt contractmanagement, betere sturing op kosteneffectiviteit en nauwere samenwerking met lokale teams. Ook wordt het toezicht op aanbieders verder ontwikkeld. De jeugdhulp in Rijnmond wordt uitgevoerd in samenwerking tussen de Jeugdregio, gemeenten, gecontracteerde aanbieders en gesubsidieerde organisaties, waarbij elke partij eigen taken en verantwoordelijkheden heeft. De Jeugdregio voert door gemeenten gedelegeerde taken uit, zoals inkoop en subsidiëring van jeugdhulp, terwijl gemeenten casusniveau-beslissingen nemen en de toegang tot hulp organiseren. De GRJR stuurt op drie niveaus: zorglandschap, actorniveau en casusniveau, ondersteunt beleidsontwikkeling via programmateams en stimuleert overleg tussen gemeenten. Voor kostenbeheersing en het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming zijn regionale bestuursopdrachten en stuurgroepen opgericht om uitvoering en ketenverbetering te coördineren en monitoren. Wat gaat het kosten In periode jaarrekening 2022 en tweede bestuursrapportage 2025 zijn de kosten gestegen met €123 miljoen tot €388 miljoen GRJR-breed.

Dit is terug te zien in de grafiek Kostenontwikkeling GRJR. De stijging van circa €123 miljoen is in de rechtergrafiek uitgesplitst in stijging van zorgkosten en indexatie.

datum

18 februari 2026

zaaknummer

4735893

pagina

4 van 5

De splitsing laat de zorgkosten (blauw) en de indexatie (oranje) zien waarbij inzichtelijk wordt dat indexatie ook een grote oorzaak is van de stijgende kosten en dit de laatste twee jaar zelfs de grootste oorzaak is. Echter over vier jaar bekeken worden de grootste stijgingen veroorzaakt door zorgkosten. De kosten voor jeugdhulp zijn de afgelopen jaren blijven stijgen door zwaardere problematiek, hogere tarieven en tekorten in specialistisch aanbod. Hoewel de Jeugdregio werkt aan veranderingen in het zorglandschap, worden de financiële voordelen daarvan pas op langere termijn verwacht. Gemeenten blijven volledig financieel verantwoordelijk voor hun eigen jeugdhulpkosten; de regio geeft per gemeente een begrotingsadvies maar neemt de zorgkosten zelf niet meer op in de eigen begroting, conform het BBV. In de begroting van de GRJR staan subsidieverleningen waaronder jeugdbescherming, jeugdreclassering en Veilig Thuis en de uitvoeringskosten van de Jeugdregio. Het meerjarenperspectief laat zien dat structurele kostenstijgingen binnen de jeugdregio Rijnmond waarschijnlijk blijven, mede door de noodzakelijke transformatie van residentiële jeugdhulp. Tegelijkertijd wordt ingezet op realistische raming, beter inzicht in kosten en de ontwikkeling van nieuwe zorgvormen die op termijn moeten leiden tot lagere kosten en betere kwaliteit.

Dit vraagt om voortdurende samenwerking en afstemming tussen de Jeugdregio en de gemeenten. In de zienswijze van gemeente Nissewaard wordt ingezoomd op de versterking van de regionale samenwerking binnen de Jeugdregio Rijnmond in het licht van de nieuwe Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg, met aandacht voor een heldere taakverdeling tussen regio en gemeenten. Daarbij staat centraal hoe de regionale infrastructuur beter kan aansluiten op lokale teams en opgaven, hoe specialistische en schaarse jeugdhulp toegankelijk blijft en hoe de transformatie van (gesloten en residentiële) jeugdhulp vorm krijgt. Tegelijkertijd benadrukt de zienswijze het belang van stevige kostenbeheersing, realistisch begroten en een sterkere informatie- en sturingspositie, zodat gemeenten hun blijvende financiële verantwoordelijkheid voor jeugdhulp beter kunnen dragen. 5. Maatschappelijk draagvlak Doordat er regionaal hoge kosten worden gemaakt voor de specialistische jeugdhulp maakt het voor Nissewaard lastiger om te investeren in lokale preventie of laagdrempelige jeugdhulp. De huidige onzekere financiële situatie voor de toekomst wordt mede veroorzaakt door de vertraging van het vaststellen van landelijke opgelegde maatregelen vanuit de hervormingsagenda jeugd en de afspraken over de risico's die worden gemaakt tussen het Rijk en de gemeenten (VNG).

Ook de inflatie (indexatie) en de huidige arbeidsmarkt versterken de noodzaak voldoende middelen te blijven steken in de regionale jeugdhulp. 6. Financiële consequenties Het indienen van een zienswijze op de kadernota 2027 GRJR heeft geen financiële consequenties maar de inhoud wordt gebruikt om de ontwerpbegroting 2027 van de GRJR-vorm te geven. De ontwerpbegroting 2027 wordt apart aan de raad voorgelegd in de raadscyclus van mei/juni 2026. In het kader van de Kadernota GRJR 2027 worden bijgaande financiële zaken benoemd: • Veilig Thuis RR ziet een verschuiving in de zwaarte van meldingen en een toename van meldingen. In navolging van de incidentele verhoging van de subsidie 2025 voor Veilig Thuis RR is de begroting GRJR 2026 structureel met € 5,5 miljoen opgehoogd i.h.k.v. Veilig Thuis RR. Aangezien ten tijde van het vaststellen van de begroting GRJR 2026 het kostprijsonderzoek Veilig Thuis RR nog liep is de € 5,5 miljoen nog niet als subsidie toegekend aan Veilig Thuis RR. Het proces van de subsidieverlening loopt nog. Het kostprijsonderzoek laat een stijging van de tarieven Veilig Thuis RR zien. De toename van de meldingen en de kosten van Veilig Thuis RR blijven een financieel risico.

datum

18 februari 2026

•

•

zaaknummer

4735893

pagina

5 van 5

Op besluit van de rijksoverheid wordt de gesloten jeugdhulp afgebouwd (zware verblijfs jeugdhulp). Dit betekent dat er alternatieven moeten komen voor de gesloten jeugdhulp. In de praktijk is dit een complex proces. Daarnaast is het ook vaak duur. Voor deze jongeren is vaak 1-op-1 begeleiding nodig als ze in ‘open instellingen’ gaan verblijven i.p.v. in de gesloten jeugdhulp. Naast de inhoudelijke uitdaging geeft dit een financieel risico. De specialistische jeugdhulp bestaat enerzijds uit lasten gerelateerd aan GRJR-besluiten. Dit deel wordt opgenomen in de GRJR-begroting. Anderzijds bestaat het uit lasten direct gerelateerd aan gemeentelijke besluiten. Dit zijn de zorgkosten van de gemeenten van regionale en landelijke jeugdhulpcontracten waaronder verblijfszorg en ambulante zorg. Deze zorgkosten worden niet opgenomen in de GRJR-begroting. De GRJR geeft hiervoor een begrotingsadvies aan alle deelnemende gemeenten. Het begrotingsadvies van de GRJR aan de deelnemende gemeenten over de zorgkosten was gebaseerd op de gemiddelde GRJRtrendgroei van de kosten (gemiddelde beeld). De werkelijke trendgroei is per deelnemende gemeente verschillend. De GRJR zal voortaan in haar begrotingsadvies naast de gemiddelde GRJR-trendgroei ook de werkelijke trendgroei percentages per gemeente per opdracht aangeven.

7. Communicatie van het besluit Op basis van het besluit zal de zienswijze verstuurd worden naar de GRJR. 8. Realisatie van het besluit De GRJR zal op basis van de ingediende zienswijzen van de gemeenten meenemen in de daarna op te stellen ontwerpbegroting 2027. 9. Bijlagen • Zienswijze Kadernota 2027 GRJR • Brief GRJR bij Kadernota 2027 GRJR • Kadernota GRJR 2027 10. Advies Commissie In de vergadering van de commissie Sociaal Domein van 12 februari 2026 adviseerden de aanwezige fracties unaniem positief. (De fracties PVV Nissewaard, CU-SGP en Lijst Spanjersberg zijn niet vertegenwoordigd). de secretaris,

M. Visscher

de burgemeester,

C.H.J. Lamers