Herijking programmaplan TSD 2022-2026

Herijking Programmaplan Toekomstbestendig Sociaal Domein Periode 2022-2026

Herijking programma Toekomstbestendig Sociaal Domein Periode 01-07-2022 t/m 31-12-2025 Samenvatting In juni 2020 heeft het college het Programmaplan Toekomstbestendig Sociaal Domein (TSD) tot 2022 vastgesteld. Toekomstbestendig betekent voor het sociaal domein dat we gaan werken conform de visie op het sociaal domein in Nissewaard en dat we de voorzieningen en ondersteuning betaalbaar houden, zodat het totaal aan uitgaven sociaal domein structureel binnen het beschikbare budget in de begroting blijft. Dit proces noemen we de transformatie van het sociaal domein. Omdat 2022 het laatste jaar is van het programma 20192022, bezien we in dit plan op welke wijze het programma moet worden voortgezet. We streven nog steeds naar een toekomstbestendig sociaal domein, waarbinnen we sturing vanuit een programma nog steeds wenselijk achten. Dit omdat er een veelheid van verschillende activiteiten nodig is om de doelen te bereiken, die veelal onderlinge samenhang vertonen. De visie zoals neergelegd in het integraal beleidskader sociaal domein is leidend voor de transformatie. De wijze van inrichting van het programma is echter aan herijking toe, om de wens is integraler te sturen op doelen en inspanningen.

Hierbij is van belang dat er een nauwe samenwerking is en blijft tussen programma en lijn om integrale afwegingen te kunnen maken, waarin de verschillende verantwoordelijkheden duidelijk zijn. De volgende aanpassingen worden daarom gedaan: Regiesturing op het geheel van opgaven: We willen, meer nog dan voorheen, sturen op het geheel van opgaven in het sociaal domein, zodat er betere integrale afweging plaatsvindt wat wel/niet wordt gedaan en samenhang is geborgd. Hierbij is de eenheidsmanager (lijn) verantwoordelijk voor de realisatie van de afzonderlijke inspanningen en de programmamanager voor de realisatie van de doelstellingen die met het geheel van inspanningen moeten worden bereikt. De voortgang van het totaal aan inspanningen, maar ook de vraag of deze (nog) voldoende bijdragen aan het realiseren van de doelen, zijn hierbij belangrijke onderdelen. Ook bewaken van (inhoudelijke) samenhang behoort tot de rol van het programma, in samenwerking met opdrachtgevers/-nemers uit de lijn. Een gedeelde inhoudelijke visie, goede samenwerking tussen programma en lijn en een gevoelde gedeelde verantwoordelijkheid is hierbij van belang. Omdat de inspanningen door de lijn uitgevoerd worden, is de inbedding in de lijnorganisatie geborgd.

Doelen-Inspanningen-Netwerk (DIN): In een Ontwikkelagenda voor deze collegeperiode staan te realiseren strategische en operationele doelen voor een toekomstbestendig sociaal domein, alsmede wat we hiervoor moeten doen (inspanningen). Om te komen tot een Ontwikkelagenda, hebben we het coalitieakkoord en landelijke, regionale en lokale ontwikkelingen gebruikt, alsmede input uit de strategische dagen met portefeuillehouders. De Ontwikkelagenda wordt uitgewerkt in jaarplannen met daadwerkelijke activiteiten. Portefeuillehouders, directie, college en raad worden, ieder overeenkomstig de rol, op de hoogte gehouden van de plannen (jaarplannen), voortgang en resultaten (voortgangsrapportages) en effecten (bestuursverslag) van inspanningen in het sociaal domein. Structuur van de sturing: De huidige structuur met een stuurgroep sociaal domein en de samenstelling daarvan wordt gehandhaafd1.

Omdat het herijkte programma het volledige sociaal domein omvat en daarmee zeer breed is, wordt het programma ingedeeld in vijf programmalijnen:  Gemeentelijke regierol: sturing op (het functioneren van) sociaal domein, rechtmatigheid en kwaliteit  Sterke samenleving: in hoeverre de samenleving ‘welbevinden’ bevordert en vraagstukken oplost  Bestaanszekerheid: bevorderen financieel op eigen benen staan en tegengaan van armoede/schulden  Opvoeden & opgroeien: vaardigheden jeugdigen en ouders versterken en hulp bij problematiek  Kwetsbare volwassenen: bevorderen van ‘meedoen’ door en ondersteuning van kwetsbare inwoners Iedere programmalijn heeft een regisseur die de programmalijn regisseert op samenhang en doelbereik. De programmamanager stuurt op het programma als geheel, daarbij geadviseerd en geholpen door de regisseurs van de programmalijnen. Eenheidsmanagers en teamleiders zijn opdrachtgever van de afzonderlijke inspanningen en daarmee voor het behalen van het resultaat van de inspanning. De onderlinge samenwerking is eveneens in de structuur geborgd en wordt nader uitgewerkt.

1

Wekelijks overleg tussen de portefeuillehouders sociaal domein, de directeur/ambtelijk opdrachtgever, de eenheidsmanagers sociaal domein en de programmamanager in een ‘coördinatieoverleg’ en eens per (gemiddeld) 4 weken een stuurgroep voor strategische onderwerpen.

1

Herijking programma Toekomstbestendig Sociaal Domein Periode 01-07-2022 t/m 31-12-2025 1. Inleiding Het programma toekomstbestendig sociaal domein moet bijdragen aan een kwalitatief goed en betaalbaar sociaal domein. Toekomstbestendig betekent ‘dat de organisatie om kan gaan met alle veranderingen die de toekomst gaat brengen’. Concreet betekent dit voor het sociaal domein dat we gaan werken conform de visie op het sociaal domein in Nissewaard zoals opgenomen in het beleidskader sociaal domein en dat we de voorzieningen en ondersteuning betaalbaar houden, zodat het totaal aan uitgaven sociaal domein structureel binnen het beschikbare budget in de begroting blijft. Omdat 2022 het laatste jaar is van het huidige programmaplan en er in 2022 een nieuw college is gestart, bezien we in dit plan op welke wijze het programma moet worden voortgezet in de periode 2022-2026.

2. Transformatie van en binnen het sociaal domein Voordat we inzoomen op het programma, staat in dit hoofdstuk eerst de transformatie van het sociaal domein kort beschreven. Hierdoor ontstaat een beeld van welke verandering er in het sociaal domein wordt voorgestaan. Binnen het sociaal domein willen we het volgende realiseren: Iedereen kan meedoen en wie dit niet kan, ook niet met ondersteuning uit de omgeving, helpen we daarmee. Zodanig dat een ieder zich zo goed mogelijk redt, samen met diens omgeving. Ieder krijgt de hulp en ondersteuning die nodig is, en die aansluit op de behoefte en leefwereld van de inwoner. Deze is voor jong en oud laagdrempelig en dicht bij huis. Tegelijkertijd willen we de ondersteuning ook betaalbaar houden: goede hulp die binnen begroting kan worden uitgevoerd. Hierin hebben we niet altijd vrije keuzemogelijkheid. We moeten voldoen aan een veelheid van wetten en regelgeving binnen het sociaal domein en niet te vergeten aanpassingen verrichten door diverse wetswijzigingen en opgebouwde jurisprudentie. Dit kan gaan over ondersteuning op het gebied van werk en inkomen, armoedebestrijding, maatschappelijke ondersteuning, jeugdhulp, schuldproblematiek, inburgering, welzijn, inclusie & diversiteit, publieke gezondheid, geestelijke gezondheidszorg, passend onderwijs, beperken van onderwijsachterstanden en bestrijding van huiselijk geweld 2.

Deze veelheid aan wet- en regelgeving werkt verkokering in de hand, terwijl deze verkokering vaak niet past bij de beleving van de inwoner. Des te belangrijker is het dus een eenduidige visie te hebben op het sociaal domein, waarin de inwoner met diens behoefte en mogelijkheden centraal staat en niet de wetgeving en het bijbehorende aanbod. Deze is vastgelegd in het beleidskader sociaal domein. Om iedereen de juiste en kwalitatief goede ondersteuning te bieden, vanuit het gedachtegoed dat mensen zo zelfstandig mogelijk en met behulp van hun omgeving hun problemen het hoofd bieden, hebben we nog veel ontwikkeling te doen. De grootste inhoudelijke uitdagingen zitten hierbij in bestaanszekerheid (o.a. in wonen en financiële zekerheid), versterken van de kansengelijkheid op verschillende gebieden, het bieden van jeugdhulp aan juist die groep die dit nodig heeft en verbeteren van welzijn en zelfredzaamheid om zoveel mogelijk regie op het eigen leven te houden. Daarnaast is het betaalbaar houden van de ondersteuning de andere kant van de medaille die ook veel ontwikkeling vergt.

Naast dat de inhoudelijke transformatie tot minder uitgaven moet leiden, willen we ook specifiek financieel kijken: geven we het geld uit aan de goede dingen of financieren we zaken die we eigenlijk niet willen? Beide kanten, de kwalitatief goede ondersteuning passend bij het gedachtegoed en het betaalbaar houden daarvan, vergt een gezamenlijke beweging die we transformatie noemen. Het beeld op welke wijze de transformatie plaats moet vinden kan schematisch als volgt worden weergegeven:

2

Wetten die hierover gaan zijn in ieder geval de Participatiewet, Wet maatschappelijke ondersteuning, Jeugdwet, Wet gemeentelijke schuldhulpverlening, Wet inburgering 2021, Wet Educatie en Beroepsonderwijs, Wet Publieke Gezondheid, Wet verplichte GGZ, Wet Passend Onderwijs, wet Kinderopvang, Leerplichtwet en de Wet Tijdelijk Huisverbod.

2

Herijking programma Toekomstbestendig Sociaal Domein Periode 01-07-2022 t/m 31-12-2025

De transformatie houdt globaal in: dat we de werking van (de infrastructuur van) het sociaal domein als geheel willen verbeteren door betere regievoering vanuit de gemeente; dat we de samenleving en het algemeen toegankelijke aanbod (Thuis in de Wijk) willen versterken, zodat er minder persoonsgebonden voorzieningen3 nodig zijn; dat we de ingang tot het sociaal domein integraler willen uitvoeren zodat sneller duidelijk is wat de problemen zijn op verschillende leefgebieden, het oplossend vermogen van de inwoner meer wordt benut en oplossingen worden gevonden binnen de samenleving en het algemeen toegankelijk aanbod, dit terwijl wel maatwerkvoorzieningen worden ingezet als dit echt nodig is (juiste hulp op juiste moment); dat de toegang tot persoonsgebonden aanbod duidelijker toetst op noodzaak, alsmede doelen stelt om afbouw van maatwerkvoorzieningen (sneller) mogelijk te maken en hierop monitort en bijstuurt; dat we persoonsgebonden voorzieningen zodanig inkopen en monitoren dat we deze niet meer dan nodig en niet langer dan noodzakelijk inzetten en dat de voorzieningen goede kwaliteit hebben en rechtmatig worden uitgevoerd.

3. Herijking van het programma: sturen op basis van regie We streven nog steeds naar een toekomstbestendig sociaal domein, waarbinnen we sturing vanuit een programma nog steeds wenselijk achten. Dit omdat er een veelheid van verschillende activiteiten nodig is om de doelen te bereiken, die veelal onderlinge samenhang vertonen. De visie zoals neergelegd in het integraal beleidskader sociaal domein is leidend voor de transformatie. De wijze van inrichting van het programma is echter aan herijking toe. Zowel vanuit de lijn als vanuit het programma leeft namelijk de wens om integraler te werken en meer te komen tot regiesturing op het geheel van opgaven. Hierbij is de lijn verantwoordelijk voor de realisatie van de afzonderlijke inspanningen4 en is de programmamanager verantwoordelijk voor de realisatie van de doelstellingen die met het geheel van inspanningen moeten worden bereikt. De voortgang van het totaal aan inspanningen, maar ook de vraag of de inspanningen (nog) voldoende bijdragen aan het realiseren van de doelen, zijn hierbij belangrijke onderdelen. Ook bewaken van (inhoudelijke) samenhang behoort tot de rol van het programma. Een gedeelde visie, goede samenwerking tussen programma en lijn en een gevoelde gedeelde verantwoordelijkheid is hierbij van groot belang.

Omdat de inspanningen door de lijn uitgevoerd worden, is de structurele inbedding in de lijnorganisatie geborgd.

3

In dit document worden de begrippen ‘maatwerkvoorzieningen’ en ‘persoonsgebonden voorzieningen’ door elkaar gebruikt. Ze hebben dezelfde betekenis, namelijk voorzieningen waarvoor een indicatie (beschikking) nodig is. 4 In specifieke gevallen kan een inspanning onder verantwoordelijkheid van de programmamanager vallen. Wie opdrachtgever is van een inspanning wordt naar aanleiding van de Ontwikkelagenda bepaald.

3

Herijking programma Toekomstbestendig Sociaal Domein Periode 01-07-2022 t/m 31-12-2025 Uiteraard zal deze werkwijze in de praktijk verder vorm moeten krijgen. Het beeld dat we nu hebben over deze vorm van sturing is nu nog niet veel meer dan een theoretische exercitie. Tijdens het werken in de praktijk zullen we moeten bezien wat wel en niet werkt en zullen we samen, lijn en programma, gaan ontdekken hoe we dit in de praktijk werkend krijgen. Hiermee sluiten we aan bij de werkwijze van Nissewaard Leert Door, waarbij we in de praktijk en gaandeweg samen ontdekken, aanpassen en verbeteren. Grafisch kan dit als volgt worden weergegeven, waarbij de gewenste vorm zich binnen de rode cirkel bevindt:

4. Proces aanpassing van het Doelen -Inspanningen-Netwerk (DIN) Er zijn veel opgaven in het sociaal domein. Om deze te kunnen toetsen aan hun waarde voor de gewenste transformatie, formuleren we veranderdoelen op strategisch en operationeel niveau. Op deze wijze kunnen we toetsen in hoeverre inspanningen ook daadwerkelijk bijdragen aan een toekomstbestendig sociaal domein en kunnen we hier bij prioriteitstelling betere afwegingen in maken. In dit herijkte programmaplan nemen we nog geen doelen op; dit is alleen een plan om de nieuwe werkwijze te laten zien. In de ‘Ontwikkelagenda sociaal domein 2022-2026’ werken we de DIN uit door strategische doelen, operationele doelen en de bijbehorende inspanningen op te nemen. Daarna werken we in een jaarplan ook activiteiten uit voor de periode 2022 – 2023, die uit de inspanningen voortvloeien. In de strategische dagen met portefeuillehouders in juni en juli 2022 is informatie opgehaald om te komen tot de Ontwikkelagenda en het jaarplan 2022-2023. We streven er vervolgens naar vanaf 2024 voor ieder jaar een nieuw jaarplan te maken, waarin we de DIN actualiseren en de inspanningen uitwerken in activiteiten voor dat jaar. Indien nodig kan een jaarplan gedurende de looptijd worden bijgesteld. Dit zal dan gebeuren in de halfjaarlijkse voortgangsrapportages.

Het bestuursverslag sociaal domein, dat jaarlijks naar de raad gaat, gebruiken we voor het meten van het doelbereik. In het huidige bestuursverslag worden veel indicatoren reeds gemonitord die vermoedelijk bij de doelbepaling ook een rol spelen. Het bestuursverslag zal op onderdelen wel worden aangepast naar aanleiding van de herijking van het programma en (reeds uitgesproken) wensen van de raad. Dit ziet er in tijd als volgt uit5:

5

Al de genoemde documenten worden besproken in de directie en ter kennisname gebracht van de ASD. Indien de ASD een gesprek hierover wenst, zal hieraan worden voldaan. De doelen en inspanningen worden ter advisering voorgelegd aan de ASD.

4

Herijking programma Toekomstbestendig Sociaal Domein Periode 01-07-2022 t/m 31-12-2025 Zomer 2022

Plan herijking programma TSD

September / oktober 2022

Bestuursverslag sociaal domein over 2021

Eind 2022

Ontwikkelagenda sociaal domein 2022-2026 gevolgd door jaarplan 2022-2023

Januari/ februari 2023

Voortgangsrapportage 2022

September / oktober 2023

Bestuursverslag sociaal domein over 2022

September 2023

Voortgangsrapportage 1e helft 2023

Najaar 2023

Jaarplan 2024

Januari 2024

Voortgangsrapportage 2e helft 2023

September / oktober 2024

Bestuursverslag sociaal domein over 2023

September 2024

Voortgangsrapportage 1e helft 2024

Najaar 2024

Jaarplan 2025

Januari 2025

Voortgangsrapportage 2e helft 2024

Betreft dit document waarin structuur en werkwijze van het programma staan opgenomen. Deze wordt als bijlage toegevoegd bij de Ontwikkelagenda en wordt vastgesteld door het college. Overzicht van doelbereik en uitgevoerde activiteiten in 2021, qua format aangepast aan de indeling van het herijkte programma TSD. Deze wordt vastgesteld in het college en besproken in de commissie sociaal domein. Overzicht van strategische en operationele doelen en inspanningen over de gehele collegeperiode. Input hiervoor is verzameld tijdens strategische dagen in juni/juli 2022. De doelen in de Ontwikkelagenda worden door het college ter vaststelling aangeboden aan de raad, de inspanningen worden vastgesteld door het college. De DIN wordt eveneens in Pepperflow ingevoerd. Het jaarplan dat hierop volgt wordt vastgesteld in de stuurgroep sociaal domein. Rapportage over de voortgang van inspanningen over 2022 en nieuwe ontwikkelingen. Deze wordt besproken in de stuurgroep sociaal domein. Overzicht van doelbereik en uitgevoerde activiteiten in 2022. Deze wordt vastgesteld in het college en besproken in de commissie sociaal domein. Rapportage over de voortgang van inspanningen over de 1e helft van 2023 en nieuwe ontwikkelingen in 2023. Benodigde bijstellingen van activiteiten voor 2e helft 2023. Deze wordt besproken in de stuurgroep sociaal domein.

Overzicht van activiteiten (gelieerd aan doelen en inspanningen) voor het jaar 2024, inclusief nieuwe ontwikkelingen t.b.v. 2024. Aanpassing DIN indien noodzakelijk. Deze wordt vastgesteld in de stuurgroep sociaal domein, tenzij er aanpassingen zijn in inspanningen, dan wordt deze vastgesteld door het college. Rapportage over de voortgang van inspanningen over de 2e helft van 2023. Deze wordt besproken in de stuurgroep sociaal domein. Overzicht van doelbereik en uitgevoerde activiteiten in 2023. Deze wordt vastgesteld in het college en besproken in de commissie sociaal domein. Rapportage over de voortgang van inspanningen over de 1e helft van 2024 en nieuwe ontwikkelingen in 2024. Benodigde bijstellingen van activiteiten voor 2e helft 2024. Deze wordt besproken in de stuurgroep sociaal domein. Overzicht van activiteiten (gelieerd aan doelen en inspanningen) voor het jaar 2025 (evt uitloop in eerste twee maanden van 2026), inclusief nieuwe ontwikkelingen t.b.v. 2025. Aanpassing DIN indien noodzakelijk. Deze wordt vastgesteld in de stuurgroep sociaal domein, tenzij er aanpassingen zijn in inspanningen, dan wordt deze vastgesteld door het college. Rapportage over de voortgang van inspanningen over de 2e helft van 2024. Deze wordt besproken in de stuurgroep sociaal domein.

5

Herijking programma Toekomstbestendig Sociaal Domein Periode 01-07-2022 t/m 31-12-2025 September / oktober 2025

Bestuursverslag sociaal domein over 2024

September 2025

Voortgangsrapportage 1e helft 2025

Begin 2026

Evaluatie programma TSD 2022-2025

Overzicht van doelbereik en uitgevoerde activiteiten in 2024, inclusief bezien in hoeverre de operationele doelen van het programma TSD zijn behaald. Deze wordt vastgesteld in het college en besproken in de commissie sociaal domein. Rapportage over de voortgang van inspanningen over de 1e helft van 2025 en nieuwe ontwikkelingen in 2025. Benodigde bijstellingen van activiteiten voor 2e helft 2025. Deze wordt besproken in de stuurgroep sociaal domein. Leren van voorgaande periode en doen van aanbevelingen voor de volgende collegeperiode. Deze wordt besproken in de stuurgroep sociaal domein.

Omdat het programma het gehele sociaal domein omvat, delen we het programma in vijf programmalijnen in. Dit is weergegeven in het onderstaande schema. Hierin zijn de programmalijnen te zien en de visie die bij iedere programmalijn hoort. Per programmalijn zullen in de Ontwikkelagenda de doelen wordt benoemd. Hierbij zal aandacht zijn voor zowel inhoudelijke als financiële componenten. Deze doelen willen we zoveel mogelijk behaald hebben eind 2024, omdat het bestuursverslag waarin staat in hoeverre we de doelen hebben behaald, in september 2025 gereed is. Dit is het laatste bestuursverslag voorafgaand aan de verkiezingen. Hiermee zal in de Ontwikkelagenda rekening worden gehouden.

6

Herijking programma Toekomstbestendig Sociaal Domein Periode 01-07-2022 t/m 31-12-2025 7. Werkwijze, verantwoordelijkheden en programma -organisatie Het integraal beleidskader vormt de inhoudelijke visie die leidend is voor het werken in het sociaal domein en de verandering die hierbinnen gewenst is. De strategische en operationele doelen geven focus aan het programma en geven richting aan de keuzes op welke inspanningen ingezet moeten worden. In de Ontwikkelagenda Sociaal Domein 2022-2026 en de daarop volgende jaarplannen, staan alle inspanningen en activiteiten die moeten helpen de inhoudelijke visie te realiseren en zaken die anderszins verplicht (wettelijk) of gewenst (coalitieakkoord) zijn. Ook de verantwoordelijkheidsverdeling zal naar aanleiding van deze herijking worden bijgesteld. Hieronder is het schematisch weergegeven, waarna de verschillende rollen worden toegelicht.

Allereerst lichten we de inrichting van de stuurgroep toe. Stuurgroep De stuurgroep vergadert wekelijks in een coördinatieoverleg en eens per (circa) vier weken in een strategisch overleg en bestaat uit de volgende rollen: Ambtelijk opdrachtgever programma: is de vertegenwoordiger vanuit de directie en eigenaar van het programma als geheel. Stuurt de programmamanager aan en zet zich in voor het welslagen van het programma door omgevingsmanagement, realiseren van benodigde randvoorwaarden en ambtelijke strategische keuzes. Bestuurlijk opdrachtgevers: zijn de wethouders met een portefeuille binnen het sociaal domein. Zij zijn bestuurlijk verantwoordelijk voor de doelen en resultaten binnen hun eigen portefeuille en gezamenlijk verantwoordelijk voor bestuurlijke strategische keuzes in het sociaal domein als geheel. Formele bestuurlijke besluitvormings-bevoegdheden liggen binnen het college van b&w of de gemeenteraad. Opdrachtgever inspanning: zijn de managers van de eenheden WII en MO en zijn verantwoordelijk voor afzonderlijke inspanningen/projecten binnen het programma. De managers kunnen hun rol als opdrachtgever mandateren aan anderen die onder hun verantwoordelijkheid werken, bijvoorbeeld een teamleider of een medewerker. De managers blijven uiteindelijk verantwoordelijk voor het opdrachtgeverschap en het behalen van het resultaat van de afzonderlijke inspanningen.

Programmamanager: stuurt het programma aan. Is verantwoordelijk voor sturing op de voortgang van het totaal van het programma. Rapporteert over voortgang en resultaten en signaleert knelpunten en bespreekt deze in het juiste gremium. Is secretaris van de stuurgroep en zorgt als zodanig voor agenda en actiepuntenlijst (zie verdere beschrijving bij programmateam).

7

Herijking programma Toekomstbestendig Sociaal Domein Periode 01-07-2022 t/m 31-12-2025 Omdat het programma niet alleen wordt uitgevoerd binnen de gemeentelijke organisatie, is er vier maal per jaar een Bestuurdersoverleg Thuis in de Wijk (TidW), waarin wethouders en bestuurders van samenwerkingspartners met elkaar voortgang bespreken van onderwerpen inzake sterke samenleving, algemene voorzieningen, integrale ingang tot ondersteuning en samenwerking met organisaties in het sociaal domein. Vanuit het programmateam wordt ook contact onderhouden met (deze) samenwerkingspartners. Daarnaast is er vanuit verschillende inspanningen/projecten contact met samenwerkingspartners, al naar gelang de rol van een partner in dat project. Programmateam Het programmateam stuurt op het bereiken van de doelen, door te zorgen dat de afzonderlijke inspanningen (inhoudelijk) voldoende bijdragen aan de doelen en er onderlinge samenhang is waar dat nodig is. Het programmateam kan in deze vorm van programmasturing klein worden gehouden. De leden van het programmateam blijven hiërarchisch binnen de lijnverantwoordelijkheid vallen. Binnen het programmateam zijn de volgende rollen: Programmamanager: stuurt op de voortgang en samenhang van het totaal van het programma.

Rapporteert hierover aan de stuurgroep, college en raad (bestuursverslag, presentaties) en signaleert en bespreekt knelpunten in het juiste gremium of met de juiste rol/persoon. Bekijkt, samen met de regisseur programmalijn, of de afzonderlijke inspanningen voldoende bijdragen aan de veranderdoelen, zowel inhoudelijk als qua gevergde investering en stuurt zo nodig bij. Adviseert regisseurs van programmalijnen. Is zelf regisseur van programmalijn ‘gemeentelijke regierol’. Kan ook zelf opdrachtgever zijn van een inspanning. Regisseur programmalijn: is verantwoordelijk voor de regievoering op doelen binnen de programmalijn en informeert de programmamanager over voortgang en eventuele afwijkingen. De regisseur onderhoudt contacten met de projectleiders van inspanningen binnen diens programmalijn en stuurt bij wanneer het realiseren van de doelen dit vergt. Bewaakt de samenhang tussen inspanningen binnen de programmalijn waar dit nodig is en stuurt hierop bij de projectleiders. Zoekt ook de samenhang en samenwerking met andere programmalijnen waar dit aan de orde is. Schaalt op naar de programmamanager wanneer er vraagstukken of problemen zijn die binnen de programmalijn niet op te lossen zijn. Communicatie-adviseur: Adviseert de stuurgroep, programmamanager, regisseurs van programmalijnen en projectleiders over communicatie wanneer dit van belang is.

Kan een rol vervullen in een of meerdere inspanningen, wanneer communicatie daarin een cruciale rol speelt (waaronder opstellen communicatiestrategie sociaal domein en sociale kaart). Informeert gemeentelijke medewerkers over het (doel van het) programma en de voortgang daarvan. Informeert ook externe partners voor zover aan de orde. Creëert daarmee enthousiasme en betrokkenheid. Maakt zichtbaar wat de resultaten zijn die werden bereikt binnen het programma als geheel of indien gewenst op afzonderlijke inspanningen. Er is binnen de structurele formatie onvoldoende capaciteit beschikbaar voor deze rol, waardoor voor 2023 tot en met 2025 0,5 fte wordt ingezet voor een communicatiemedewerker, te dekken uit het Ontwikkelbudget SD. Programmateamleden samen bespreken en beoordelen de voortgang van het programma als geheel en bezien welke zaken om bijsturing vragen binnen programmalijnen of in totaliteit. Ook vervult het programmateam een adviserende rol richting de stuurgroep over het al dan niet aangaan van nieuwe initiatieven en projecten. Dit doet het programmateam inhoudelijk (draagt het bij aan de doelen en past het binnen de inhoudelijk lijn) en in samenspraak met teamleiders, die in ieder geval adviseren over de beschikbaarheid van middelen en capaciteit.

Zo komt er een eenduidige advies over het al dat niet aangaan van nieuwe inspanningen in het sociaal domein en wat dit betekent voor lopende inspanningen. Er is geen apart budget voor het programma, maar de ontwikkelopgaven moeten bekostigd worden vanuit het beschikbare budget binnen het sociaal domein als geheel. Hiertoe kan het structureel in de begroting sociaal domein aanwezige ‘ontwikkelbudget’ worden ingezet (€ 400.000 vanaf 2023). Het totale budget sociaal domein van € 140 miljoen (dit is inclusief € 20 miljoen Wmo-centrumtaken) is voor een groot deel nodig voor vaste kosten, maar hierin kan wel (beperkt) geschoven worden. Het toekomstbestendig maken van het sociaal domein kan slechts plaatsvinden wanneer ook reguliere budgetten (bijvoorbeeld voor uitkeringen en voorzieningen Wmo en jeugdhulp) worden betrokken bij de transformatie. Mede daarom is gekozen om

8

Herijking programma Toekomstbestendig Sociaal Domein Periode 01-07-2022 t/m 31-12-2025 planning en control6 geen onderdeel te maken van het programmateam. Financiën spelen in het sociaal domein zo’n belangrijke rol, dat het binnen alle gremia en onderdelen van de sturing een rol heeft. Hiërarchisch vallen de medewerkers planning & control onder twee eenheidsmanagers, te weten MO en CI. De medewerkers planning & control hebben enerzijds een zelfstandige verantwoordelijkheid in het kader van de P&C-cyclus om de financiën sociaal domein in beeld te hebben, te signaleren waar mogelijke knelpunten ontstaan en landelijke financiële ontwikkelingen bij te houden en te verwerken in de begroting sociaal domein7. Anderzijds kunnen zij ondersteunen op allerlei onderdelen binnen de programmastructuur. Binnen de stuurgroep is dit op het niveau van de stelpost sociaal domein, de P&C-cyclus en grote ontwikkelingen. Binnen andere onderdelen kan dit bestaan uit bijvoorbeeld vragen vanuit specifieke inspanningen en het helpen identificeren van onderdelen waar besparingen mogelijk zijn en dit onderzoeken via data-analyse. Zowel de eenheidsmanagers als de programmamanager hebben nauwe contacten met planning & control. Er zijn diverse structurele overleggen in verschillende gremia om verbinding te behouden, naast de mogelijkheid tot incidentele vragen en contacten.

Tot slot behoeven de volgende onderdelen van de programmastructuur nog een korte toelichting:  De ambtelijk opdrachtgever van het programma is vertegenwoordiger vanuit de directie. Echter, de gehele directie wil nauwer betrokken zijn bij werken aan een toekomstbestendig sociaal domein. Daarom worden alle rapportages zoals eerder beschreven, voorgelegd aan en besproken met de directie. Op deze wijze kan de directie bepalen op welke doelen men intensiever wil sturen of bij welke inspanningen men directer betrokken wil zijn gedurende het proces. Naast de periodieke overleggen met de directie, waarin de voortgang van het programma als geheel centraal zal staat, zullen daarom ook thematisch overleggen worden gepland over specifieke thema’s/doelen/ inspanningen. Hierbij zullen uiteraard ook de direct betrokkenen (o.a. opdrachtgever van de inspanning, projectleider) aanwezig zijn en een belangrijke rol vervullen.  Indien er een projectleider voor een inspanning moet worden ingehuurd, zal bekeken worden onder welke teamleider deze het beste past. Dit kan los staan van het opdrachtgeverschap van de inspanning waar deze persoon voor wordt ingehuurd.  Er is geen programmasecretaris opgenomen in het programmateam. Omdat als sturingsvorm ‘sturen op basis van regie’ is gekozen, ligt er veel verantwoordelijkheid en taken bij projecten, projectleiders en opdrachtgevers.

Er is daarom binnen het programmateam maar beperkt behoefte aan de rol van een secretaris. Dit rechtvaardigt niet de inzet van capaciteit op deze rol. Wanneer er behoefte is aan (secretariële) ondersteuning, kan een beroep worden gedaan op de aanwezige ondersteuningsfunctie in team Ontwikkeling van de eenheid Maatschappelijke Ontwikkeling. De eerder genoemde rapportages zullen door de programmamanager worden opgesteld, met input vanuit de regisseurs programmalijnen en andere betrokkenen. Ook zal Pepperflow worden gebruikt voor het monitoren van de voortgang.  De structuur zoals hier beschreven is op hoofdlijnen en vanuit het gemeentelijk perspectief. Deze zal ambtelijk gaandeweg nog verder worden doorontwikkeld en geconcretiseerd, zodat samenhang en samenwerking wordt bevorderd. Dit is samenhang en samenwerking tussen programma en lijn binnen de gemeente, maar ook met samenwerkingspartners van buiten de gemeente, zoals de TidWpartners, woningcorporaties en het onderwijsveld. Hiertoe zullen zoveel mogelijk bestaande overlegstructuren worden gebruikt.  In 2022 wordt nog gewerkt aan een aantal inspanning binnen het programma TSD, die voortvloeien uit het eerste programmaplan. Dit zijn de integrale ingang Thuis in de Wijk, de digitale sociale kaart, vrijwilligersbeleid en een plan voor (locaties van) ontmoeting.

Deze projecten worden als inspanning ingebed in de Ontwikkelagenda 2022-2026.

6

Binnen planning & control hoort in dit schema ook datascience thuis. De ‘begroting’ sociaal domein wordt continu bijgesteld en bij de formele P&C-cyclus ook in de gemeentelijke begroting verwerkt. De stelpost sociaal domein is het positieve of negatieve resultaat van de beschikbare budgetten en de verwachte uitgaven in het sociaal domein. 7

9