GS brief IBT gemeente Nissewaard

Gedeputeerde Staten

Contact Domein Bestuur en Omgeving Provinciehuis Postbus 90602 2509 LP Den Haag T 070 - 441 66 11 www.zuid-holland.nl/contact Datum Zie verzenddatum linksonder

Het college van burgemeester en wethouders van gemeente Nissewaard Postbus 25 3200 AA SPIJKENISSE

Ons kenmerk PZH-2024-851970338 DOS-2023-0005326 Uw kenmerk Bijlagen

Onderwerp Stand van zaken interbestuurlijk toezicht 2024 Geacht college, Met deze brief informeren wij u over de actuele stand van zaken en specifieke aandachtpunten voor uw gemeente met betrekking tot het interbestuurlijk toezicht (IBT). Context In 2021 sloten wij met uw gemeente de Bestuursovereenkomst generiek interbestuurlijk toezicht 2022. In deze bestuursovereenkomst is onder andere vastgelegd hoe de gemeenten en de provincie samen willen werken bij het toezicht op de uitvoering van de wettelijke medebewindstaken en de daarbij behorende uitgangspunten. De uitwerking van het interbestuurlijk toezichtproces binnen de provincie Zuid-Holland is vastgelegd in het Uitvoeringsprogramma-generiek-interbestuurlijk-toezicht2024. Via het IBT werken wij samen met u aan een goede kwaliteit van het openbaar bestuur, ieder vanuit onze eigen rol. Uitgangspunt hierbij is een samenwerking vanuit vertrouwen. Het IBT brengt verbeterpunten in kaart, waarover wij met uw gemeente in gesprek kunnen gaan. U vindt de bestuursovereenkomst, het uitvoeringsprogramma en andere relevante informatie over IBT op onze website op de pagina: Interbestuurlijk toezicht. Jaarlijkse informatie Onderdeel van de met u gemaakte afspraken is dat wij u minimaal één keer per jaar informeren over de actuele stand van zaken en aandachtspunten met betrekking tot het IBT.

Wij informeren u met deze brief en doen dat zo vroeg mogelijk in het jaar, zodat u de informatie kunt betrekken bij de voorbereiding van de jaarstukken van uw gemeente en de behandeling ervan in uw gemeenteraad later dit jaar. Voor de volledigheid geven wij u mee dat deze brief geen betrekking heeft op het financieel toezicht op uw gemeente, omdat dat specifiek toezicht betreft. Specifiek toezicht maakt geen onderdeel uit van de bestuursovereenkomst en het uitvoeringsprogramma, aangezien die over het generieke toezicht gaan. Over de resultaten van het financieel toezicht op uw gemeente ontvangt u van ons twee keer per jaar een afzonderlijke brief.

PZH-2024-851970338 dd. 09-04-2024

Ons kenmerk PZH-2024-851970338

Uitvoeringsprogramma IBT In het Uitvoeringsprogramma generiek interbestuurlijk toezicht 2024 staat welke stappen de provincie per toezichtgebied neemt. Dit uitvoeringsprogramma is in 2023 geactualiseerd en per 1 januari 2024 in werking getreden. Het actualiseren van dit programma doen wij niet jaarlijks, maar alleen als daarvoor aanleiding is. Dat kan zijn als er sprake is van veranderende wetgeving, zoals in 2023 met de inwerkingtreding van de Omgevingswet of wanneer provincies, gemeenten en/of rijk landelijk nieuwe basisafspraken maken over het toezicht binnen een bepaald toezichtgebied en wij die dan vertalen naar de Zuid-Hollandse praktijk. Op welke toezichtgebieden houdt de provincie toezicht? Het IBT richt zich op taken met een grote maatschappelijke impact op het moment dat het in de uitvoering fout gaat. Denk daarbij aan een goede en veilige leefomgeving of het borgen van een transparante en toegankelijke overheid. Op basis van dit uitgangspunt is bij de invoering van de Wet revitalisering generiek toezicht in 2012 gekozen voor de volgende toezichtgebieden: 1. Huisvesting vergunninghouders 2. Archief- en informatiebeheer 3. Monumenten en archeologie 4. Omgevingsrecht 5. Ruimtelijke ordening.

Op basis van de door de gemeente aangeleverde informatie en bijbehorende documenten voeren wij de afspraken uit de bestuursovereenkomst en het uitvoeringsprogramma per toezichtgebied uit. Onderdeel hiervan is het plaatsen van de gemeente op trede 1 - of hoger - van de zogenaamde IBTladder, wanneer de wettelijke taakuitvoering (mogelijk) niet op orde is en er sprake is van ‘taakverwaarlozing’. In sommige gevallen betekent een plaatsing op de ladder niet dat er direct sprake is van taakverwaarlozing, maar er mogelijk wel risico’s voor de gemeente zijn. Het is bijvoorbeeld mogelijk dat de provincie nog niet over alle benodigde informatie beschikt of er bij de uitvoering een tijdelijke achterstand is ontstaan en de gemeente zelf al stappen heeft gezet om deze in te lopen of daartoe een verbeterplan heeft opgesteld. In het uitvoeringsprogramma is per toezichtgebied uitgewerkt hoe de IBT-ladder werkt en beschreven welk oordeel aan iedere trede van de ladder is gekoppeld. Het oordeel wordt weergegeven met de kleuren groen, geel, oranje en rood. Hoe hoger de gemeente op de IBT-ladder van een toezichtgebied staat, des te aannemelijker het is dat er daadwerkelijk sprake is van tekortkomingen bij de uitvoering van de desbetreffende medebewindstaak.

Spreidingswet De provincie heeft geen interbestuurlijk toezicht op de uitvoering van de Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen, ook wel de Spreidingswet genoemd, door uw gemeente. Het Rijk oefent volgens de wet het toezicht uit op de gemeenten. Deze wet is met ingang van 1 februari 2024 van kracht geworden en heeft tot doel te komen tot voldoende opvangplekken en een evenwichtiger verdeling van asielopvang over provincies en gemeenten. Het rijk heeft vastgesteld hoeveel opvangplekken nodig zijn voor asielzoekers voor de komende twee jaar en deze opvangplekken (indicatief) verdeeld over alle Nederlandse gemeenten. Alle benodigde 2

PZH-2024-851970338 dd. 09-04-2024

Ons kenmerk PZH-2024-851970338

opvangplekken van de Zuid-Hollandse gemeenten samen maken de provinciale opvangopgave. Een overzicht van de provinciale opgave en de verdeling per gemeente is hier te vinden: https://www.officielebekendmakingen.nl/stcrt-2024-3320.html Hoe staat uw gemeente er anno 2024 voor? Alle IBT-informatie over uw gemeente vindt u getotaliseerd en per toezichtgebied op het IBTdashboard. Ieder jaar nemen wij als vertrekpunt de plaatsing op de IBT-ladder per 31 december van het voorafgaande jaar, zoals deze gepubliceerd is op het dashboard. Daarna actualiseren wij het dashboard meerdere keren per jaar. Voor uw gemeente geeft dit het volgende beeld per 31 december 2023. Toezichtgebied

Trede IBT-ladder

IBToordeel

Huisvesting vergunninghouders

0 Geen interventie

groen

Informatie- en archiefbeheer

2a Informatie opvragen

geel

Monumentenzorg en archeologie

0 Geen interventie

groen

Omgevingsrecht

2a Informatie opvragen

geel

Ruimtelijke Ordening

0 Geen interventie

groen

Figuur 1. Totaaloordeel IBT per 31 december 2023

Op het IBT-dashboard vindt u naast de stand van zaken van het toezicht op deze generieke toezichtgebieden ook - op hoofdlijnen - de uitkomsten van het financieel toezicht voor uw gemeente. Informatie en aandachtspunten per toezichtgebied Aanvullend op de informatie op het IBT-dashboard volgen hieronder de voor uw gemeente relevante informatie en mogelijke aandachtspunten per toezichtgebied. Huisvesting vergunninghouders Vier keer per jaar ontvangt u een toezichtbrief over de voortgang met betrekking tot de huisvesting van vergunninghouders. Voor specifieke aandachtspunten verwijzen wij naar deze brieven. Archief- en informatiebeheer Het antwoord op de vraag of het archief- en informatiebeheer van uw gemeente op orde is moet blijken uit de verantwoording van uw college aan de gemeenteraad en het daaraan ten grondslag liggende inspectieverslag van uw gemeentearchivaris. De provincie toetst of u de gemeenteraad informeert en de aanbevelingen uit het inspectieverslag oppakt. Uit het toezichtsverslag van de archivaris over 2022 blijkt dat de gemeente nog niet voldoet aan de eisen van de Archiefwet. Het verslag is aan de raad gestuurd, waar het voor de vergadering van 11 oktober 2023 op de lijst van ingekomen stukken stond. In het verslag is te lezen dat de archivaris concludeert dat de gemeente goede stappen richting een centraal informatiebeleid heeft gezet.

Zo heeft onder andere de Wet open overheid geleid tot een verbeterde bewustwording ten opzichte van de informatievoorziening. Wel uit de archivaris zijn zorgen over de krappe personele bezetting voor het informatiebeheer, 3

PZH-2024-851970338 dd. 09-04-2024

Ons kenmerk PZH-2024-851970338

waardoor toekomstige ontwikkelingen niet goed zijn op te pakken. Het verslag bevat enkele aanbevelingen en verbeterpunten om het gemeentelijk informatiebeheer weer op een goed niveau te krijgen. Zo beschikt de gemeente nog niet over een metagegevensschema voor het zaaksysteem en andere informatie verwerkende applicaties, wat voor de toekomstige bewaring in een e-depot noodzakelijk is. De invoering van het zaakgericht werken in de organisatie vereist daarnaast de opzet van een kwaliteitssysteem en actualisatie van het informatiebeleid. Uit het aan de raad gezonden inspectieverslag wordt niet duidelijk of uw college dit verslag heeft vastgesteld en op welke wijze de gemeente de aanbevelingen en verbeterpunten van de archivaris gaat uitvoeren. Monumenten en archeologie Het oordeel voor uw gemeente is nog gebaseerd op de oude indicator uit de Bestuursovereenkomst IBT uit 2013 dat een gemeente diende te beschikken over een deskundige monumentencommissie. Deze indicator is tot en met 2021 gehanteerd en aangezien uw gemeente hier toen al voldeed is ons oordeel ook voor het jaar 2023 groen gebleven. Met ingang van 2024 willen wij, vooruitlopend op reactie van het Rijk, starten met een nieuwe wijze van toezicht voor het toezichtgebied Monumenten en archeologie, die wij in het Uitvoeringsprogramma IBT 2024 hebben beschreven.

Het toezicht zal één keer per jaar met terugwerkende kracht worden uitgevoerd aan de hand van 4 nieuwe indicatoren: 1. Beleid, onderzoek en uitvoering; 2. Implementatie Omgevingswet; 3. Toezicht en handhaving; 4. Capaciteit bij de gemeente als bevoegd gezag. Deze indicatoren worden op basis van de antwoorden op 29 vragen in beeld gebracht, waarna de uitkomsten een beeld moeten geven van de mate waarin uw gemeente is toegerust op de uitvoering van deze taak. Als er bij tenminste twee van de vier indicatoren vragen of zorgen zijn, zal de provincie verdere informatie bij uw gemeente opvragen en zo nodig met u in gesprek gaan. Omgevingsrecht Het omgevingsrecht kent regels voor bevoegde gezagen met betrekking tot vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH). In het kader van interbestuurlijk toezicht omgevingsrecht is het de taak van de provincie om te beoordelen of uw VTH-cyclus voldoet aan een aantal minimale wettelijke procescriteria. Voor het jaar 2023 bevindt uw gemeente zich op trede 2a van de IBT-ladder (geel/informatie opvragen en beoordelen). Ondanks het ontbreken van een wettelijk procescriterium, met name een jaarevaluatierapport over 2022, heeft uw gemeente in 2023 vooruitgang geboekt om aan andere procescriteria te voldoen.

Dit blijkt uit de vaststelling van het meerjarig VTH-beleid fysieke leefomgeving 2023-2026 en het uitvoeringsprogramma 2023 in het afgelopen jaar. Bovendien heeft uw gemeente vorig jaar de Verordening Uitvoering en Handhaving omgevingsrecht vastgesteld. Dit draagt positief bij aan het voldoen aan de minimale wettelijke eisen met betrekking tot het VTHstelsel en bevordert daarmee een effectieve en kwalitatieve inrichting van uw VTH-beleidscyclus.

4

PZH-2024-851970338 dd. 09-04-2024

Ons kenmerk PZH-2024-851970338

Het is relevant om te vermelden dat het ontbreken van de evaluatie over 2022 ambtelijk is afgestemd. De reden hiervoor is dat de gemeente in 2022 nog niet beschikte over een uitvoeringsprogramma waar een evaluatie op heeft kunnen plaatsvinden. In deze afspraken is tevens toegezegd om in 2024 te voldoen aan de wettelijke minimale procescriteria. We hebben geconstateerd dat deze toezegging is nagekomen. Begin maart 2024 heeft u een aantal wettelijk vereiste VTH-beleidsdocumenten vastgesteld, waaronder het uitvoeringsprogramma VTH 2024 met een evaluatie over 2023, evenals het WKB-handelingskader, het toezichtplan 2024 VRR en het DCMR werkplan 2024 voor uw milieutaken. Op basis van voorgaande jaren wordt verwacht dat u ook dit jaar de evaluatie en jaarstukken 2023 van de DCMR tijdig zult delen met uw raad. Hiermee zult u dit jaar voldoen aan de wettelijke procescriteria met betrekking tot het VTH-stelsel die de provincie als indicator hanteert. Als gevolg hiervan wordt uw gemeente voor het jaar 2024 geplaatst op trede 1 van de IBT-ladder voor het toezichtgebied omgevingsrecht (groen/signaleren). Wellicht ten overvloede, willen wij uw aandacht vragen voor de termijnen bij het vaststellen van de vereiste beleidsdocumenten.

Ter verduidelijking, de door de provincie gehanteerde criteria en termijnen zijn opgenomen in het Uitvoeringsprogramma Generiek Interbestuurlijk Toezicht 2024 Provincie Zuid-Holland. Op basis van ambtelijke afspraken verwachten wij dat u in 2025 zowel aan de wettelijke procescriteria als aan de gestelde termijnen van de provincie zult voldoen. Ruimtelijke ordening Alle bestemmingsplannen voldoen aan de Omgevingsverordening Zuid-Holland. Een mooi resultaat binnen het IBT-domein Ruimtelijke ordening. U hoeft niets te doen. Informeren gemeenteraad Een belangrijk uitgangspunt van het IBT is de versterking van de horizontale verantwoording door uw college aan de gemeenteraad. Vanuit dat uitgangspunt vragen wij u om uw gemeenteraad in kennis te stellen van het actuele beeld van uw gemeente door de inhoud van deze brief te delen. Zelf informeren wij Provinciale Staten over het totaalbeeld van alle Zuid-Hollandse gemeenten. Hoogachtend, Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland, voor dezen, drs. R. Baatenburg de Jong MSc Manager Bestuur Deze brief is digitaal vastgesteld, hierdoor staat er geen fysieke handtekening in de brief. Wij verzoeken u in uw correspondentie altijd het DOS-nummer (DOS-2023-0005326) te vermelden. Meer informatie www.zuid-holland.nl/contact

5

PZH-2024-851970338 dd. 09-04-2024