GGD begroting 2024 - 2027; raadsvoorstel

Burgemeester en Wethouders

Aan de Raad

datum 21 juni 2023

casenummer 23.R.00077

bijlagen 1

eenheid Ontwikkeling

betreft

GGD begroting 2024-2027

Samenvatting: Bij het opstellen van de begroting voor de Gemeenschappelijke Regeling van de Gemeentelijke Gezondheidsdienst Rotterdam Rijnmond (GR GGD-RR) wordt gewerkt met een cyclus van vier jaar. In het voorjaar 2023 is de conceptbegroting 2024-2027 aangeboden. Alle raden van de deelnemende gemeenten worden in staat gesteld om een zienswijze in te dienen voor 30 juni 2023. Bestudering van de conceptbegroting 2024-2027 geeft aanleiding tot het naar voren brengen van een zienswijze door de gemeenteraad van Nissewaard. Het Algemeen Bestuur (AB) van de GGD-RR zal per brief in kennis worden gesteld dat er een zienswijze wordt ingediend. Gevraagd Raadsbesluit: De raad wordt voorgesteld te besluiten om: 1. In te stemmen met de conceptbegroting 2024-2027 basispakket gemeenschappelijke regeling GGD Rotterdam-Rijnmond. 2. In te stemmen met de bijgevoegde zienswijze over de begroting 2024-2027 basispakket gemeenschappelijke regeling GGD Rotterdam-Rijnmond en deze naar voren te brengen bij het dagelijks bestuur. 3. Het knelpunt in de begroting ad € 188.365, inclusief € 31.134 meerkosten GGD rampenopvangplan en crisisbeheersing, vanaf 2024 te dekken uit de stelpost sociaal domein en dit financieel te verwerken in de perspectiefnota 2024.

1. Inleiding Aanleiding De Wet publieke gezondheid (Wpg) is het kader waarbinnen de gemeenschappelijke regeling GGD Rotterdam-Rijnmond (GGD-RR) de basistaken uitvoert voor de deelnemende gemeenten, waaronder gemeente Nissewaard. De begroting van de GGD-RR wordt voor een periode van vier jaar vastgesteld. Op 9 februari 2023 heeft het Algemeen Bestuur van de GGD-RR ingestemd met de conceptbegroting voor 2024-2027 en Raadsinformatiebrief.

Bd2306006821/06/202312:06:01

datum

casenummer

pagina

21 juni 2023

23.R.00077

2 van 8

Conform de Wet op de gemeenschappelijke regelingen (Wgr) wordt deze begroting door het Algemeen Bestuur naar de raden van alle deelnemende gemeenten gestuurd, zodat de raden hun zienswijze over de begroting kenbaar kunnen maken. Conform de Wgr hebben de raden hiervoor twaalf weken de tijd. De GGD-RR verzoekt de raden om een eventuele zienswijze aan de GGD te doen toekomen, zodat deze meegenomen kan worden bij de definitieve vaststelling van de begroting in het AB 29 juni a.s. en conform voorschriften toegezonden kan worden aan Gedeputeerde Staten voor 1 augustus a.s. Bestuurlijk belang Met de bevoegdheid tot het indienen van een zienswijze wordt de raad in de gelegenheid gesteld om haar mening over de begroting van de GGD-RR te geven. Centrale vraag Wilt u als Raad een zienswijze indienen op de conceptbegroting van de GR GGD-RR voor 2024-2027 en gaat de raad akkoord met de conceptbegroting 2024-2027? 2. Beoogd maatschappelijk resultaat Het bevorderen van de algemene gezondheid van de inwoners van de gemeente Nissewaard en het voorkomen van (infectie) ziekten bij risicogroepen. 3. Kader De GR GGD-RR voert de basistaken uit voor het gehele werkgebied binnen het kader van de Wet publieke gezondheid (Wpg). Het basistakenpakket bestaat uit de volgende twee delen:  

Het vaste deel, oftewel de algemene basistaken en de publieke gezondheid. Het variabele deel dat bestaat uit het product inspecties kinderopvang.

De begroting voor 2024-2027 heeft betrekking op het pakket aan basistaken. De basistaken zijn:  Ondersteuning en advisering bestuur gemeenschappelijke regeling  Informatieverstrekking en website  GGD Rampenopvangplan en crisisbeheersing  Integrale Gezondheidsmonitor Rijnmond  Coördinatie psychosociale hulpverlening bij incidenten  Infectieziektebestrijding  Tuberculosebestrijding  Soa en hiv-preventie en bestrijding en bevordering seksuele gezondheid  Technische hygiënezorg  Medische milieukunde  Collectieve advisering gezonde leefomgeving  Inspecties kinderopvang Naast het basispakket kan iedere gemeente afzonderlijk afspraken maken met de GGD over de inkoop en uitvoering van (extra) plusproducten. De plusproducten maken geen deel uit van de begroting en vallen formeel niet onder de GR GGD-RR. Voorbeelden voor de gemeente Nissewaard hiervan zijn het uitvoeren van het Wmo-toezicht, gemeentelijke advisering gezonde leefomgevingen Nu Niet Zwanger. Een toelichting op de plusproducten:  Wmo-toezicht: De GGD voert toezicht uit op de kwaliteit en de veiligheid van de zorg die gemeenten en zorgaanbieders leveren aan deze kwetsbare burgers.

 Gemeentelijke advisering gezonde leefomgeving: De GGD adviseert de gemeenten over het bevorderen van een gezonde leefomgeving zoals over de onderwerpen inrichting van de openbare ruimte, woningbouw, milieubeleid en gezondheidsbevordering. Hierbij wordt gekeken naar de mogelijke effecten van deze factoren op de gezondheid van inwoners. Dit

datum

casenummer

pagina

21 juni 2023

23.R.00077

3 van 8



plusproduct is ingezet om gezondheid een prominente rol te geven richting de Omgevingswet. Nu Niet Zwanger: Nu Niet Zwanger (NNZ) is een preventieprogramma dat zich richt op het voorkomen van ongeplande zwangerschappen bij kwetsbare doelgroepen. NNZ heeft als doel om de kennis over anticonceptie en seksualiteit te vergroten en de toegang tot anticonceptie te verbeteren, waardoor het aantal ongeplande zwangerschappen onder kwetsbare groepen vermindert.

De GGD-RR is een onderdeel van de gemeentelijke organisatie Rotterdam en legt daarom verantwoording af aan het college van Rotterdam. Vanwege dat de gemeentelijke regeling geen eigen jaarrekening heeft, kan ze in die zin niet voldoen aan het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). Dit is ook met de Provincie Zuid-Holland, als toezichthouder op gemeenschappelijke regelingen, afgestemd. Door een jaarverslag wordt de realisatie op het basispakket van de GGD-RR weergegeven. Per taak/product wordt in het jaarverslag beschreven wat er is geleverd of wat er is voorgevallen. 4. Argumentatie Prijs basistakenpakket De GGD Rotterdam-Rijnmond (GGD-RR) voert een uniform pakket van basistaken uit voor het gehele werkgebied. De afspraken over dit basispakket (gehanteerde tarieven, de noodzakelijke ureninzet etc) worden jaarlijks op basis van ervaringen voor de periode van vier jaar vastgelegd in de begroting van de GGD-RR. Vanaf 1 januari 2024 zou wederom een begroting voor vier jaar moeten worden vastgelegd tot en met 2027. De GGD-RR heeft vastgesteld dat de huidige begroting niet meer toereikend is om de aankomende vier jaar te voldoen aan de wettelijke basistaken. De meerkosten zijn onvermijdbaar om conform wet- en regelgeving te voldoen aan de kwaliteitskaders.

In de Raadsinformatiebrief (bijlage) wordt uitgebreid toelichting gegeven over de oorzaken van de meerkosten door de GGD-RR. De GGD heeft voorafgaande aan de conceptbegroting 2024-2027 drie scenario’s geschetst voor de bestuurders in het AB, namelijk een minimale, middel en ambitieuze variant. In de eerste ronde werd duidelijk dat ongeveer 50 % van de gemeenten voor de middelste variant wilde kiezen, zoals gemeente Rotterdam en 50% van de gemeenten voor de minimale variant. Gemeente Nissewaard heeft duidelijk aangegeven om voor de minimale variant te kiezen, gezien de al forse stijging, zodat de basis op orde is. De minimale variant zorgt voor continuïteit voor de wettelijke basistaken. Uiteindelijk is er unaniem gekozen voor de minimale variant als ‘onvermijdbare claim’. De kanttekening hierbij is dat de GGD de noodzakelijk inzet borgt om te voldoen aan de wettelijke basistaken. Tevens dat de GGD de landelijke ontwikkeling nauw volgt en in gesprek gaat met VWS voor compensatie van de stijgende kosten. Vanuit GGD GHOR Nederland worden deze gesprekken gevoerd. Tot op heden is nog geen gehoor gegeven door VWS voor de compensatie van de stijgende kosten. De GGD heeft twee sessies gepland om de raden te informeren over de begroting 2024-2027, zodat inhoudelijke en technische vragen gesteld konden worden. Op 21 maart en 19 april hebben deze sessie plaatsgevonden.

Op 15 juni heeft de GGD, op verzoek van wethouder W. Struijk, een presentatie geven aan de commissie sociaal domein over de begroting 2024-2027. Voor het opstellen van de basistakenbegroting hanteert de GGD-RR de volgende rekensom voor een inwonersbijdrage: Aantal uur personele inzet (Q) * uurtarief (P) + eventuele materiele kosten aantal inwoners in Rotterdam-Rijnmond

datum

casenummer

pagina

21 juni 2023

23.R.00077

4 van 8

Voor de begroting van 2024-2027 hebben een aantal zaken invloed die zorgen voor een stijging van de inwonersbijdrage. Als eerste wordt in 2024 een indexatiepercentage gehanteerd van 3,6 %. De Kring van Gemeentesecretarissen heeft voor de regio Rotterdam-Rijnmond een indexatie van 8,4% goedgekeurd voor gemeenschappelijke regelingen. De GGD heeft in 2023 reeds een indexatie toegepast van 4,8% waardoor het restant van 3,6% wordt toegepast over 2024. Ten tweede zijn voor drie basistaken meerkosten nodig om te kunnen voldoen aan de basistaken. De specifieke basistaken zijn: 1. Infectieziektebestrijding: Er zijn hogere eisen aan de bescherming van (medische) persoonsgegevens en hierdoor hebben de systemen een update nodig. De huidige norm (VISI) voor berekenen van formatie stamt uit 2013 en volgt in 2023 een revisie van. De GGD heeft voor de begroting van 2024-2027 de ervaringen van de afgelopen jaren gebruikt voor de berekening van infectiebestrijding en niet de VISI-norm. Door de toenemende infectiedruk is de GGD niet in staat om voor de aankomende jaren te voldoen aan de kerntaken zonder meerkosten te rekenen. 2. GROP en crisisbeheersing: Voorbereidingen op langdurige crisissen (GGD rampen opvangplan) zijn mee genomen in de begroting voor 2024-2027 en uitgebreid met een ‘waakvlamniveau’ crisisbeheersing. 3.

Ondersteuning bestuur gemeenschappelijke regeling: De laatste jaren is de druk op bestuurlijke ondersteuning vanuit de GGD steeds verder toegenomen. Nieuwe en gewijzigde wetgeving en een groot aantal ontwikkelingen op landelijk niveau, leiden tot nieuwe taken en vereisen extra inzet t.b.v. een goede ondersteuning van de directie en advisering aan het bestuur. Tezamen met de indexatie voor het uurtarief ziet de inwonersbijdrage voor 2024 er als volgt uit:

datum

casenummer

pagina

21 juni 2023

23.R.00077

5 van 8

De inwonersbijdrage stijgt hiermee van €6,23 in 2023 naar €8,45 per 2024. Voor het vaste gedeelte van de begroting 2024 komt het totaal uit op € 734.228,00. De begroting 2024 valt ten opzichte van 2023 ruim 30% hoger uit. In de begroting is ook een variabel aandeel namelijk voor de inspecties kinderopvang. Onder het kopje kinderopvang wordt hier verder op in gegaan. Inspecties kinderopvang Het AB heeft op 9 februari 2023 ingestemd met een gewijzigde inkoopstrategie voor de basistaak kinderopvanginspecties. Bij de voorgaande inkoopstrategie werden onuitgevoerde ingekochte inspecties aan de regiogemeenten terugbetaald. De financiële consequenties daarvan vielen volledig ten laste van de gemeente Rotterdam als risicodrager. Dit leidde tot financiële schade voor gemeente Rotterdam omdat regiogemeenten doorgaans te ruim inkochten (om verzekerd te zijn van voldoende inzet indien nodig), en de uiteindelijke financiële dekking na terugbetaling niet meer aansloot op de georganiseerde personele capaciteit o.b.v. de inkoop. In opdracht van het AB is samen met de ambtenaren kinderopvang van de gemeenten een nieuwe inkoopstrategie uitgewerkt, waarbij de financiële verantwoordelijkheid voor de inkoop van de inspecties collectief gedragen wordt. Het betekent dat het te veel aan ingekochte inspecties niet langer wordt terugbetaald.

Om te borgen dat er voldoende capaciteit is om op onvoorziene gebeurtenissen te kunnen anticiperen, betalen gemeenten een verzekeringsbijdrage van 5% boven op de jaarlijkse inkoop. Met deze verzekeringsbijdrage kan voorzien worden in voldoende capaciteit en flexibiliteit om gemeenten bij te staan bij onvoorziene ingrijpende gebeurtenissen en bijstand te bieden bij bezwaar- en rechtszaken, zonder nadelige financiële consequenties voor de gemeente Rotterdam en de GGD-organisatie. In 2024 wordt met deze werkwijze gestart en later geëvalueerd of deze nieuwe inkoopstrategie met 5% verzekeringsbijdrage passend is. De bedragen voor kinderopvanginspecties zijn per gemeente afhankelijk van het aantal kinderopvanglocaties in een gemeente. Daarom maakt de GGD met iedere gemeente afzonderlijke afspraken over de gewenste inkoop en is er geen standaard inwonerbijdrage per gemeente te bepalen voor dit product. In de conceptbegroting 2024 van de GGD is in totaal voor de inspecties kinderopvang een bedrag ad € 191.189 opgenomen. Landelijke ontwikkelingen Het Rijk streeft ernaar om meer nadruk te leggen op preventie en integrale samenwerking, in lijn met de landelijke ontwikkelingen van het Integraal Zorgakkoord (IZA) en Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Hierbij wordt de rol van de GGD benadrukt als kennispartner.

In het algemeen zijn er een aantal taken en verantwoordelijkheden die de GGD heeft bij het uitvoeren van deze akkoorden: 

 

Monitoren van de gezondheidssituatie: De GGD heeft als taak om de gezondheidssituatie van de inwoners van een regio te monitoren. Dit betekent dat zij informatie verzamelen en analyseren over de gezondheid van de inwoners, zodat er een beeld ontstaat van de belangrijkste gezondheidsproblemen en -behoeften in de regio. Adviseren en ondersteunen van gemeenten: De GGD adviseert en ondersteunt gemeenten bij het opstellen en uitvoeren van het zorg- en actieplan dat onderdeel is van het IZA en GALA. Coördinatie en samenwerking: De GGD speelt een belangrijke rol in samenwerking met verschillende partijen, zoals gemeenten, zorgverzekeraars, zorgaanbieders, en welzijnsorganisaties. Hierbij gaat het erom dat de partijen gezamenlijk werken aan het verbeteren van de gezondheid en het welzijn van inwoners en het verminderen van gezondheidsachterstanden.

datum

casenummer

pagina

21 juni 2023

23.R.00077

6 van 8

De uitvoering van het GALA verloopt via een Specifieke Uitkering (SPUK) vanuit het Rijk. Gemeente Nissewaard heeft deze SPUK aangevraagd. Een onderdeel van deze SPUK is dat de GGD financiële middelen ontvangt voor het adviseren en ondersteunen van gemeenten (kennisfunctie). Zienswijze Het dagelijks bestuur van de GGD Rotterdam Rijnmond vraagt de raad om uiterlijk 29 juni 2023 een eventuele zienswijze met betrekking tot de begroting 2024-2027 aan het dagelijks bestuur van de GGD Rotterdam Rijnmond kenbaar te maken. De raden hebben de conceptbegroting 2024-2027 op 30 maart jl. ontvangen. De gemeente Nissewaard heeft een zienswijze opgesteld. De zienwijze is als bijlage bij dit voorstel gevoegd.

Bouwstenen van de zienswijze:  De Raad stemt in met de begroting 2024-2027 met een aantal nadrukkelijke verzoeken, zoals dat de GGD kritisch blijft evalueren welke inzet noodzakelijk is om te voldoen aan de wettelijke basistaken.  De Raad verwacht dat de GGD op de hoogte blijft van landelijke ontwikkelingen en een stevige lobby voert richting het Rijk en de gemeente hier actief over informeert.  Er is een nieuwe inkoopstrategie ontwikkeld voor kinderopvang inspecties, waarbij de Raad vraagt om jaarlijkse evaluatie.  De GGD heeft een prominente rol in het plusproduct ‘gemeentelijke advisering gezonde leefomgeving’ in het kader van de Omgevingswet.  De GGD speelt een belangrijke rol als kennispartner bij de landelijke ontwikkelingen van het Integraal Zorgakkoord (IZA) en Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). 5. Maatschappelijk draagvlak Er is vanuit het AB van de GGD-RR draagvlak voor deze begroting. Op 30 maart 2023 heeft het Algemeen Bestuur van de GGD-RR ingestemd met de conceptbegroting 2024-2027 en Raadsinformatiebrief. 6. Financiële consequenties De totale begroting ziet er als volgt uit:

datum

casenummer

pagina

21 juni 2023

23.R.00077

7 van 8

Het basistakenpakket van de GGD voldoet aan de wettelijke eisen. De bijdrage van de gemeente Nissewaard voor het vaste deel van het basispakket is € 734.228 (inclusief € 31.134 meerkosten GGD rampen-opvangplan en crisisbeheersing). De bijdrage voor het variabele deel is € 191.189. De totale som van onze bijdrage komt daarmee op € 925.417 (zie tabel 1). Tabel 1: Overzicht bijdragen GR GGD-RR 2024 en dekking Item Bedrag Naam budget 2024 Vast deel basistakenpakket € 734.228 Gezondheidsdienst/coll. preventie Vast deel (rampen & crisis) € 31.134 Gezondheidsdienst/coll. preventie Variabel deel basistakenpakket € 191.189 Kwaliteitszorg kinderopvang Totaal € 925.417 Begroot voor basistaken € 553.558 Gezondheidsdienst/coll. preventie Begroot voor variabele taken € 183.494 Kwaliteitszorg kinderopvang Tekort/knelpunt begroting € -188.365

Budgetnummer 609760/4020601 609760/4020601 608280/4020601 609760 608280

datum

casenummer

pagina

21 juni 2023

23.R.00077

8 van 8

De totale begroting 2024 voor de GGD bedraagt € 925.417. In de begroting Nissewaard is hiervoor in totaal € 737.052 als budget geraamd. Hierdoor bedraagt het structureel knelpunt vanaf 2024 ad € 188.365. Voorgesteld wordt om dit knelpunt te dekken uit de stelpost sociaal domein en dit te verwerken in de perspectiefnota 2024. De GR GGD-RR regelt alleen de inkoop van producten en kent geen balans of andere financiële staten om in de begroting op te nemen. Omdat de Gemeente Rotterdam eigenaar is van de GGD-RR als organisatie, is er geen financieel risico voor deelnemende gemeenten. 7. Communicatie van het besluit De voorzitter en secretaris van het AB worden schriftelijk in kennis gesteld over de zienswijze van de gemeenteraad op de conceptbegroting 2024-2027. 8. Realisatie van het besluit De GR GGD-RR is wettelijk verplicht de definitieve begroting voor 1 augustus a.s. toe te zenden aan de Provinciale Staten (PS). 9. Bijlagen  Begroting 2024-2027 GGD Rotterdam Rijnmond  Jaarverslag 2022  Raadsinformatiebrief  Brief zienswijze begroting GGD Rotterdam Rijnmond 10. Advies Commissie In de vergadering van de commissie Sociaal Domein van 15 juni 2023 adviseerden de aanwezige fracties unaniem positief. (De fracties van Belang van NSW, Lijst Van Boven en Lijst Spanjersberg zijn niet vertegenwoordigd).

de secretaris,

M.L.M. Weerts

de burgemeester,

F. van Oosten