Gemeentefonds Meicirculaire 2021; raadsvoorstel

Burgemeester en Wethouders

Aan de Raad

datum 15 september 2021

casenummer 21.R.00099

bijlagen 3

eenheid Financiën

betreft

Gemeentefonds Meicirculaire 2021

Samenvatting : De meicirculaire 2021 over de ontwikkelingen met betrekking tot het gemeentefonds is op 31 mei jl. gepubliceerd. Middels de brief van 22 juni 2021 aan de gemeenteraad van Nissewaard is de raad reeds op hoofdlijnen geïnformeerd over de financiële effecten van de meicirculaire 2021. In dit raadsvoorstel worden de financiële consequenties van de meicirculaire 2021 behandeld met daarin opgenomen de incidentele compensatie 2021 voor de aanpak van de problematiek Jeugdzorg. Voor deze aanpak is € 613 miljoen toegezegd. In deze circulaire is € 438 miljoen verwerkt. Naar verwacht wordt in de komende septembercirculaire de resterende € 175 miljoen verdeeld. In de bijlage ‘Toelichting financiële mutaties’ vindt u gedetailleerde informatie over de mutaties. De belangrijke ontwikkelingen uit de meicirculaire 2021 zijn:  Een deel van de incidentele compensatie 2021 voor de aanpak van de problematiek Jeugdzorg is verwerkt.  Na twee jaar relatieve rust omtrent het accres is de ‘samen de trap op, samen de trap af’ systematiek weer in werking getreden met ingang van 2022. Helaas is het accres negatief uitgevallen.  In het (resterende) Sociaal domein is de loon- en prijsontwikkeling (LPO) verwerkt.  Bij de IU Voogdij/18+ is het nieuwe woonplaatsbeginsel met ingang van 2022 ingevoerd met forse financiële gevolgen.

De meicirculaire 2021 zorgt voor de volgende mutaties in de algemene uitkering van Nissewaard.

Onbestemd Bestemde taakmutaties Bestemde DU's / IU's Sociaal domein Totaal

2021 362.957 2.451.050 204.586 167.290 3.185.883

2022 233.022 246.723 99.310 4.492.803 5.071.858

2023 -371.589 273.961 75.205 4.599.455 4.577.032

2024 -984.908 299.858 65.086 4.616.693 3.996.729

Onderstaand wordt samengevat uiteengezet wat het effect van deze mutaties is op de begrotingssaldi 2021 en 2022 t/m 2025 en de stelpost Sociaal Domein.

21ID02036213/09/202120:20:44

2025 2.100.297 276.422 31.546 4.421.616 6.829.881

datum

casenummer

pagina

15 september 2021

21.R.00099

2 van 6

Begrotingssaldi 2021 en 2022 t/m 2025 De begrotingssaldi worden beïnvloed door de onbestemde mutaties uit de meicirculaire 2021. Hierbij dient rekening gehouden te worden met mutaties in de stelpost Loon- en prijsontwikkelingen en de 37% verrekening met het Sociaal Domein. In de onderstaande tabel is dit samengevat weergegeven alsook wat de nieuwe begrotingssaldi zijn voor 2021 en 2022 t/m 2025 uitgaande van de Perspectiefnota 2022.

Onbestemd Vrijval / dotatie aan de stelpost Loon- en prijsontwikkeling Subtotaal Aandeel Sociaal domein 37% Netto effect meicirculaire 2021 op begrotingssaldi Begrotingssaldi PPN 2022 Totaal begrotingssaldi

2021 362.957

2022 233.022

2023 -371.589

2024 -984.908

2025 2.100.297

0 362.957 -134.294

55.556 288.578 -106.774

-815.806 -1.187.395 439.336

-1.324.616 -2.309.524 854.524

-3.514.250 -1.413.953 523.163

228.663 1.388.000 1.616.663

181.804 366.000 547.804

-748.059 403.000 -345.059

-1.455.000 1.418.000 -37.000

-890.790 1.263.000 372.210

Stelpost Sociaal domein Zoals in de Perspectiefnota 2022 is aangegeven is ook de stelpost Sociaal Domein van belang voor een sluitend financieel perspectief. Onderstaand zijn de effecten van de meicirculaire 2021 hierop weergegeven. Bedragen x € 1.000 2021 2022 2023 2024 2025 Saldo stelpost SD na PPN 2022 -2.040 -2.608 256 839 558 Mutaties meicirculaire: 37% Aandeel sociaal domein 134 107 -439 -855 -523 Taakmutaties: Extra baten jeugdhulp (verschil met schatting) 168 Ketensystemen Jeugd -2 -2 -2 Compensatieregeling / verrekening Voogdij 18+ 34 -41 -42 -43 -43 Overgangsrecht levenslang extramurale zorg (Wmo) 4 Geen aanspraak op begeleiding (Wmo) -47 Sociaal domein IU: Participatie -86 185 185 194 Voogdij/18+ -63 Saldo stelpost SD na meicirculaire 2021 -1.854 -2.360 -43 136 -51 Extra middelen Jeugdhulp Rijk n.a.v. arbitrage (75% 7.117 4.279 3.916 3.483 voor 2023 en verder)* Saldo stelpost Sociaal Domein -1.855 4.758 4.237 4.051 3.432 * In de Perspectiefnota 2022 is reeds aangegeven dat de meerjarige saldi van de stelpost Sociaal Domein reden tot zorg zijn. Met de meicirculaire 2021 is dat beeld helaas niet verbeterd. Echter, de door het Rijk aangekondigde extra € 1,3 miljard voor 2022 en de extra middelen voor de jaren daarna leveren een (sterk) positief effect op voor de stelpost Sociaal Domein.

De provincies hebben na overleg met het Rijk inmiddels aangegeven dat deze middelen ook geraamd mogen worden in de begroting 2022 – 2025, zij het dat voor 2023 en verder dit gelimiteerd is tot 75% van de middelen zoals berekend door de Arbitragecommissie. Bij de Programmabegroting 2022 – 2025 zal hier nader over geadviseerd worden.

datum

casenummer

pagina

15 september 2021

21.R.00099

3 van 6

Gevraagd Raadsbesluit: De raad wordt voorgesteld te besluiten om: 1. Kennis te nemen van de meicirculaire 2021; 2. Kennis te nemen van de toelichting op de financiële mutaties (bijlage); 3. De bestemde middelen (Sociaal domein, taakmutaties, decentralisatie-uitkeringen) 2021 t/m 2025 toe te voegen / te onttrekken aan de betreffende beleidsterreinen; 4. 37% van de onbestemde middelen 2021 - 2025 (2021: € 134.294, 2022: € 106.774, 2023: € 439.336, 2024 -€ 854.524 en in 2025 -€ 523.163) toe te rekenen aan het Sociaal domein; 5. De vrijval van en dotatie aan de stelpost Loon- en prijsontwikkeling 2022 – 2025 te verrekenen met het begrotingssaldo; 6. Het saldo van de onbestemde middelen 2021 ad € 228.663 te doteren aan de Algemene reserve; 7. Het saldo van de onbestemde middelen 2022 t/m 2025 te verrekenen met het begrotingssaldo; 8. Voor 2022 en verder de extra middelen Jeugdhulp ad € 7,1 miljoen in 2022 aflopend naar € 3,5 miljoen in 2025 te ramen bij de algemene uitkering in de begroting 2022 – 2025 en toe te voegen aan de stelpost Sociaal Domein. 9. De financiële consequenties 2021 te verwerken via begrotingswijziging 2021R5007 in de begroting 2021 en de jaren 2022 en verder te verwerken in de Programmabegroting / meerjarenraming 2022 – 2025.

1. Inleiding De meicirculaire 2021 is op 31 mei jl. verschenen. Het is gebruikelijk dat jaarlijks 3 circulaires verschijnen met betrekking tot het gemeentefonds. De meicirculaire geeft de vertaling van de Voorjaarsnota van het rijk, de septembercirculaire van de Miljoenennota en de decembercirculaire geeft een vertaling van de Najaarsnota van de rijksoverheid en handelt het uitkeringsjaar zoveel mogelijk af. In dit raadsvoorstel worden de financiële consequenties van de meicirculaire 2021 behandeld met daarin opgenomen de incidentele compensatie 2021 voor de aanpak van de problematiek Jeugdzorg. Voor deze aanpak is € 613 miljoen toegezegd. In deze circulaire is € 438 miljoen verwerkt. Naar verwachting wordt in de komende septembercirculaire de resterende € 175 miljoen verdeeld. Voor gedetailleerde informatie over de nutaties wordt u verwezen naar de bijlage ‘Toelichting financiële mutaties meicirculaire 2021’. De belangrijke ontwikkelingen uit de meicirculaire 2021 zijn:  Een deel van de incidentele compensatie 2021 voor de aanpak van de problematiek Jeugdzorg is verwerkt.  Na twee jaar relatieve rust omtrent het accres is de ‘samen de trap op, samen de trap af’ systematiek weer in werking getreden met ingang van 2022. Helaas is het accres negatief uitgevallen.  In het (resterende) Sociaal domein is de loon- en prijsontwikkeling (LPO) verwerkt.

 Bij de IU Voogdij/18+ is het nieuwe woonplaatsbeginsel met ingang van 2022 ingevoerd met forse financiële gevolgen. Daarnaast wordt voorgesteld om de naar aanleiding van de arbitrage verwachte extra middelen voor Jeugdhulp te ramen voor de jaren 2022 en verder en deze toe te voegen aan de stelpost Sociaal Domein. 2. Beoogd maatschappelijk resultaat Pas na bestuurlijke besluitvorming wordt duidelijk tot welke maatschappelijke resultaten de financiële consequenties uit de decembercirculaire 2020 en het 3de compensatiepakket coronacrisis leiden.

datum

casenummer

pagina

15 september 2021

21.R.00099

4 van 6

3. Kader Gemeentewet 1992 Financiële-verhoudingswet 1996 4. Argumentatie Alle middelen uit het gemeentefonds zijn vrij besteedbaar. Het college van B&W adviseert de gemeenteraad hoe deze middelen in te zetten. De raad neemt daar vervolgens een besluit over. Dit uit hoofde van het budgetrecht. 5. Maatschappelijk draagvlak Hier is geen onderzoek naar gedaan. 6. Financiële consequenties Na de verwerking van de meicirculaire 2021 ontstaat ten opzichte van de maartbrief 2021 / Technische begroting 2022 – 2025 het volgende financiële beeld. 2021 2022 2023 2024 2025 178.541.805 185.992.096 185.379.893 187.062.648 189.462.487

Totaal lopende prijzen mei 2021 Totaal lopende prijzen maart 2021 / TB 2022 - 2025 175.355.922 180.920.238 180.802.861 183.065.919 182.632.606 Resultaat meicirculaire 2021 3.185.883 5.071.858 4.577.032 3.996.729 6.829.881 De ‘totalen lopende prijzen mei / maart 2021 en TB 2022 - 2025’ wijken af van de totalen zoals die zijn opgenomen in de brief aan de gemeenteraad van 22 juni 2021. Dit wordt veroorzaakt door een tweetal stelposten (stelpost LPO Participatie (IU) en stelpost LPO Voogdij/18+ (IU) ) die voor 2022 – 2025 in de brief ten onrechte vrij gevallen waren. Daarnaast is nu rekening gehouden met de extra middelen Jeugdhulp, voortvloeiend uit het rapport van de Arbitragecommissie. Zie ook de bijlage ‘Toelichting Financiële mutaties meicirculaire 2021’. Het resultaat, nu onderverdeeld in de verschillende categorieën: 2021 2022 Onbestemd 362.957 233.022 Bestemde taakmutaties 2.451.050 246.723 Bestemde DU's / IU's 204.586 99.310 Sociaal domein 167.290 4.492.803 Totaal 3.185.883 5.071.858

2023 -371.589 273.961 75.205 4.599.455 4.577.032

2024 -984.908 299.858 65.086 4.616.693 3.996.729

2025 2.100.297 276.422 31.546 4.421.616 6.829.881

Stelpost Loon- en prijsontwikkeling Met ingang van 2019 wordt de algemene uitkering uit het gemeentefonds in Nissewaard inclusief meerjarige indexering voor lonen en prijzen geraamd. Dit wordt in ‘lopende prijzen ramen’ genoemd. Deze meerjarige indexering wordt geparkeerd op de stelpost Loon- en prijsontwikkeling (LPO). Bij de opstelling van de begroting van het desbetreffende jaar wordt het saldo van de stelpost LPO aangewend om de loon- en prijsontwikkeling op te vangen. Om te kunnen bepalen welke bedragen er meerjarig beschikbaar zijn voor de toekomstige indexeringen, wordt de algemene uitkering in ‘lopende prijzen’ afgezet tegen de algemene uitkering op het huidige prijspeil (constante prijzen). Dit leidt tot de volgende ontwikkeling van de stelpost LPO.

datum

casenummer

pagina

15 september 2021

21.R.00099

5 van 6

Meicirculaire 2021 (lopend) Meicirculaire 2021 (constant) Loon- en prijs indexatie 2023 en verder Loon- en prijs indexatie 2023 en verder Huidige stand stelpost LPO Vrijval ten gunste van / dotatie ten laste van (-) de begrotingssaldi

2021 2022 2023 2024 2025 178.541.805 185.992.096 185.379.893 187.062.647 189.462.487 178.541.805 185.992.096 182.859.261 182.267.781 182.477.987 0

0

2.520.632

4.794.866

6.984.500

0 0

0 55.556

2.520.632 1.704.826

4.794.866 3.470.250

6.984.500 3.470.250

0

55.556

-815.806

-1.324.616

-3.514.250

2021

2022

2023

2024

2025

362.957 -134.294

288.578 -106.774

-1.187.395 439.336

-2.309.524 854.524

-1.413.953 523.163

228.663

181.804

-748.059

-1.455.000

-890.790

Aandeel Sociaal domein Effect meicirculaire 2021 op Begrotingssaldi Aandeel Sociaal domein 37% Netto effect meicirculaire 2021 op Begrotingssaldi

De financiële mutaties van de meicirculaire 2021 leidt tot de volgende stand van de stelpost Sociaal domein. Bedragen x € 1.000 2021 2022 2023 2024 2025 Saldo stelpost SD na PPN 2022 -2.040 -2.608 256 839 558 Mutaties meicirculaire: 37% Aandeel sociaal domein 134 107 -439 -855 -523 Taakmutaties: Extra baten jeugdhulp (verschil met schatting) 168 Ketensystemen Jeugd -2 -2 -2 Compensatieregeling / verrekening Voogdij 18+ 34 -41 -42 -43 -43 Overgangsrecht levenslang extramurale zorg (Wmo) 4 Geen aanspraak op begeleiding (Wmo) -47 Sociaal domein IU: Participatie -86 185 185 194 Voogdij/18+ -63 Saldo stelpost SD na meicirculaire 2021 -1.854 -2.360 -43 136 -51 Extra middelen Jeugdhulp Rijk n.a.v. arbitrage (75% 7.117 4.279 3.916 3.483 voor 2023 en verder) * Saldo stelpost Sociaal Domein -1.855 4.758 4.237 4.051 3.432 * In de brief over de meicirculaire 2021, welke voor het zomerreces naar de raad is gezonden, is aangegeven dat naar aanleiding van het rapport van de Arbitragecommissie (Commissie van Wijzen) € 1,314 miljard voor Jeugdzorg in 2022 is toegekend aan gemeenten. Inmiddels is duidelijk geworden dat de provincies (als toezichthouders op de gemeenten) in overleg met het Rijk ingestemd hebben met het meerjarig ramen van deze gelden in de begroting 2022 – 2025. Deze raming is voor 2023 en verder echter beperkt tot 75% van de door de Arbitragecommissie aangegeven bedragen.

Voorgesteld wordt om deze gelden als extra ontvangst bij de algemene uitkering te ramen en vervolgens toe te voegen aan de stelpost Sociaal Domein. Bij de begroting 2022 – 2025 zal hier nader over worden geadviseerd.

datum

casenummer

pagina

15 september 2021

21.R.00099

6 van 6

Voor gedetailleerde informatie over de mutaties voortvloeiend uit de meicirculaire 2021 wordt u verwezen naar de bijlage ‘Toelichting financiële mutaties meicirculaire 2021’. Het effect van de meicirculaire 2021 op de begrotingssaldi is: Bedragen in € 2021 2022 2023 Effect meicirculaire 2021 op Begrotingssaldi 362.957 288.578 -1.187.395 Aandeel Sociaal domein 37% -134.294 -106.774 439.336 Netto effect meicirculaire 228.663 181.804 -748.059 2021 op Begrotingssaldi Begrotingssaldi PPN 2022 1.388.000 366.000 403.000 Totaal begrotingssaldi 1.616.663 547.804 -345.059

2024

2025

-2.309.524 854.524

-1.413.953 523.163

-1.455.000 1.418.000 -37.000

-890.790 1.263.000 372.210

Hoewel de meicirculaire 2021 meerjarig een nadelig effect heeft op het begrotingssaldo, is deze structureel € 372.000 positief. Ten aanzien van de nadelige saldi van 2023 en 2024 zal bij de Programmabegroting 2022 – 2025 nader worden geadviseerd. 7. Communicatie van het besluit Het besluit wordt op de gebruikelijke wijze gepubliceerd in het gemeenteblad. 8. Realisatie van het besluit Na besluit door de gemeenteraad worden de financiële effecten van de meicirculaire 2021 zichtbaar bij de beleidsterreinen 2021 – 2025 (bestemde middelen) en bij de begrotingssaldi 2021 – 2025 (onbestemde middelen). 9. Bijlagen Meicirculaire gemeentefonds 2021 Toelichting financiële mutaties meicirculaire 2021 Raadsbesluit 10. Advies Commissie Tijdens de behandeling in de commissie Bestuur van 7 september 2021 maakte de fractie van de Volkspartij een voorbehoud, de overige aanwezige fracties adviseren positief. (D66 heeft geen advies gegeven i.v.m. voorzitterschap). de secretaris,

M.L.M. Weerts

de burgemeester,

F. van Oosten