Gemeentefonds Meicirculaire 2021; Bijlage Toelichting financiele mutaties meicirculaire 2021

Bijlage: Toelichting financiële mutaties meicirculaire 2021 In deze toelichting wordt nader ingegaan op: a. Meicirculaire 2021; b. Stelpost Loon- en prijsontwikkelingen 2023 – 2025; c. Aandeel Sociaal domein onbestemde middelen; d. Geactualiseerd begrotingssaldo 2021 – 2025; e. Raming extra middelen Jeugdhulp Rijk en stelpost Sociaal Domein f. Overige mededelingen meicirculaire 2021. a. Meicirculaire 2021 Na de verwerking van de meicirculaire 2021 ontstaat ten opzichte van de maartbrief 2021 / Technische begroting 2022 – 2025 het volgende financiële beeld. 2021 2022 2023 2024 2025 178.541.805 185.992.096 185.379.893 187.062.648 189.462.487

Totaal lopende prijzen mei 2021 Totaal lopende prijzen maart 2021 / 175.355.922 180.920.238 180.802.861 183.065.919 182.632.606 TB 2022 - 2025 Resultaat meicirculaire 2021 3.185.883 5.071.858 4.577.032 3.996.729 6.829.881 De ‘totalen lopende prijzen mei / maart 2021 en TB 2022 - 2025’ wijken af van de totalen zoals die zijn opgenomen in de brief aan de gemeenteraad van 22 juni 2021. Dit wordt veroorzaakt door diverse stelposten die in de jaarschijven 2022 – 2025 zijn opgenomen, o.a. gedurende de opstelling van de begroting 2022 en de meerjarenraming 2023 – 2025. Deze stelposten zijn: Stelposten Stelpost IU Voogdij/18+ Stelpost IU Participatie Extra middelen Jeugdhulp (Arbitragecommissie, 75%) Totaal

2022 128.915 270.837

2023 128.915 269.427

2024 128.915 269.427

2025 128.915 269.427

7.117.181 7.516.933

4.278.975 4.677.317

3.916.074 4.314.416

3.482.761 3.881.103

Voor de volledigheid een andere al bestaande stelpost Extra middelen Jeugdhulp van € 1.636.440 is sinds de meicirculaire 2019 opgenomen.

Extra middelen Jeugdhulp (meicirculaire 2019, € 300 miljoen)

2022

2023

2024

2025

0

1.636.440

1.636.440

1.636.440

De analyseverschillen zijn in 2022 tot en met 2025 onveranderd gebleven. In 2021 vallen de stelposten IU Voogdij/18+ en Participatie vrij, zie pagina 8. Het resultaat onderverdeeld in de verschillende categorieën:

1

Onbestemd Bestemde taakmutaties Bestemde DU's / IU's Sociaal domein Totaal

2021 362.957 2.451.050 204.586 167.290 3.185.883

2022 233.022 246.723 99.310 4.492.803 5.071.858

Hieronder volgt de verdeling per categorie met een toelichting. Onbestemde middelen 2021 2022 Accres -611.965 Ontwikkeling uitkeringsbasis 1.077.864 1.923.318 Plafond BTW compensatiefonds 467.074 Overige mutaties Uitkeringsfactor -17.964 -174.847 WOZ waardering en rekentarieven -432.570 28.068 Lagere apparaatskosten Hoeveelheidsverschillen -731.447 -931.552 Totaal 362.957 233.022

2023 -371.589 273.961 75.205 4.599.455 4.577.032

2024 -984.908 299.858 65.086 4.616.693 3.996.729

2025 2.100.297 276.422 31.546 4.421.616 6.829.881

2023 -1.225.549 1.999.122

2024 -1.761.023 2.005.126

2025 2.630.481 1.088.411

-165.145 3.531

-156.923 8.536

-983.548 -371.589

-1.080.624 -984.908

-78.348 -31.670 -672.259 -836.318 2.100.297

Accres De accressen 2020 en 2021 zijn vastgeklikt op het niveau van de meicirculaire 2020 ter waarde van respectievelijk € 1.240 en € 1.030 miljoen. Dit om rust en stabiliteit te creëren tijdens de coronapandemie. Er vindt dus geen afrekening plaats. Het accres 2020 zou zonder het vastklikken ± € 140 miljoen (Nissewaard € 590.000) hoger zijn uitgevallen. Net als na de financiële crisis valt het accres nu ook tegen. Alle jaren zijn negatief, -€ 0,6 miljoen in 2022 tot -€ 0,9 miljoen in 2025. Vanaf 2023 is het accres neerwaarts bijgesteld als gevolg van lagere rentelasten en lagere EUafdrachten. Verder vindt een bijstelling plaats van de indexatie voor de komende jaren. Deze bedragen worden toegevoegd aan de stelpost Loon- en prijsontwikkeling 2023 – 2025. Voor 2025 is dit bedrag zo hoog omdat in de technische begroting 2022 – 2025 de indexatie prijspeil 2025 nog niet geraamd was. Dit gebeurt bij deze meicirculaire 2021. Ontwikkeling uitkeringsbasis (= landelijke trends) De forse plus van circa € 1,1 miljoen heeft met name te maken met de daling van de aantallen bijstandsontvangers, loonkostensubsidie, inwoners en jongeren. Deze mutatie moet in combinatie worden gezien met de hoeveelheidsverschillen (-€ 0,7 tot -€ 0,8 miljoen. Per saldo resteert er een meerjarig voordeel van € 0,4 tot € 0,3 miljoen.

Afrekening plafond BTW compensatiefonds 2020 In deze meicirculaire vindt de afrekening plaats van het BCF 2020. De onderschrijding van het plafond is groter geworden dan in de septembercirculaire 2020 met € 96 miljoen. Voor Nissewaard een incidenteel voordeel van € 467.074. Overige mutaties uitkeringsfactor mei 2021 Dit betreffen technische mutaties. Denk hierbij aan onttrekking ten behoeve van de verdeelreserve, afrondingen en uitnamen voor de mutaties in de maatstaven. WOZ waardering en rekentarieven De waardeontwikkeling van de woningen is (nog) harder gegaan dan voorzien. Dat resulteert in een grotere minpost op de algemene uitkering. De rekentarieven voor de jaren 2022 en verder zijn daarentegen negatief bijgesteld hetgeen resulteert in een ongeveer neutraal resultaat. 2

Lagere apparaatskosten Het Regeerakkoord 2013 is opgenomen dat de omvang van de gemeenten wordt opgeschaald. De verwachting van het kabinet is dat de gemeenten dan in staat zijn de nieuwe taken in het sociale domein in zelfstandigheid kunnen uitvoeren. Bij grotere gemeenten passen lagere apparaatskosten. De korting op het gemeentefonds is jaarlijks € 60 miljoen tot 2020 en loopt op tot € 140 miljoen in 2025. Met de jaartranche 2025 is het structurele bedrag van de uitname van € 975 miljoen bereikt. Voor Nissewaard betekent dit een financieel nadeel van € 672.259. Hoeveelheidsverschillen Zie ontwikkeling uitkeringsbasis. Zorgt de daling van de landelijke aantallen voor een plus, een daling van de lokale aantallen veroorzaakt een financieel negatieve bijstelling. Zoals gesteld per saldo een meerjarig voordeel van € 0,4 tot € 0,3 miljoen.

Bestemde taakmutaties 2021 Aanpak problematiek jeugdzorg (€ 613 mln) Consultatiefunctie GGZ vormgeven / tegengaan wachtlijsten lichtere Jeugdhulp en verdringing andere uitgaven (€ 228 mln) Uitbreiding Praktijk Ondersteuners Huisartsenzorg Jeugd (€ 10 mln) Extra inzet en regie ter voorkoming en aanpak van wachttijden van ingekochte specialistische Jeugdzorg (€ 200 mln) Ketensystemen Jeugd Rijksvaccinatieprogramma meningokokken Rijksvaccinatieprogramma informed consent Prenataal huisbezoek door JGZ Kinderopvang toezicht en handhaving Handelsregister Versterking gemeentelijke antidiscriminatievoorziening Heroriëntatie zelfstandigen Jeugd aan zet Handhaving energielabel C kantoren Wet open overheid incidenteel Wet open overheid structureel Overgangsrecht levenslang extra murale zorg (Wmo 2015) Geen aanspraak op begeleiding (Wmo) Totaal

2022

2023

2024

2025

1.081.111 -1.926

-1.948

-1.977

17.855

18.274

18.699

19.227

19.227

26.597

26.983

27.442

27.442

1.938 -4.378

1.965

1.999

1.999

35.026

35.503

36.042

36.042

4.669 90.247 76.298

4.733 91.475 96.580

4.804 92.865 117.479

4.804 92.865 136.780

1.232.520 54.092

3.198

-4.262 34.094 19.782 10.000 4.586

4.456

2.451.050

246.723

273.961

299.858

-47.193 276.422

3

Aanpak problematiek jeugdzorg Met € 1.232.520 wordt Nissewaard in staat gesteld om de consultatiefunctie GGZ vorm te geven, wachtlijsten bij lichtere jeugdhulpproblematiek tegen te gaan en om verdringing van andere uitgaven bij gemeenten tegen te gaan. De middelen € 54.092 hebben als oogmerk om het aantal Praktijk Ondersteuners Huisartsenzorg (POH) voor de jeugd uit te breiden. Opgeteld bedragen de beschikbare middelen voor de consultatiefunctie GGZ en uitbreiding POH Jeugd € 1.286.612. Hiervan is reeds € 1.118.600 verwerkt in de PPN 2022. Het verschil van € 168.012 gaat naar de stelpost Sociaal domein. Zie tabel Verloop stelpost Sociaal domein pagina 9. Nissewaard ontvangt € 1.081.111 om extra inzet en regie te kunnen voeren op het voorkomen en aanpakken van wachttijden van (regionaal) ingekochte specialistische jeugdzorg op basis van goede data, zodat kwetsbare kinderen de hulp krijgen die ze nodig hebben. Dit is de verdeling van totaal € 438 miljoen. De resterende € 175 miljoen wordt volgens de laatste informatie via de algemene uitkering verdeeld. Echter omdat nog niet bekend is via welke clusters / maatstaven is het onzeker hoe de verdeling ervan uitvalt voor Nissewaard.

Ketensystemen jeugd In het Coördinerend beraad Jeugd, Justitie en Veiligheid van 2 november 2017 hebben alle betrokken ketenpartners ingestemd met een verdeelsleutel voor de kosten van het operationeel, tactisch en strategisch beheer van de ketensystemen (het betreft de systemen GCOS, CORV en IFM/LIJ). Als gevolg van de (herijkte) verdeelsleutel gaan gemeenten vanaf 2021 € 338.000 meer bijdragen voor het gebruik van de ketensystemen, om zo uitvoering te kunnen geven aan wettelijke taken zoals uitvoering van de Jeugdwet. Per 2021 komt de totale bijdrage daarmee op € 1,29 miljoen. De extra bijdrage vanaf 2021 van € 338.000 wordt nu voor drie jaar uit de algemene uitkering onttrokken. Hierna zal worden gekeken of de verdeelsleutel opnieuw moet worden herijkt. Een en ander leidt tot een bescheiden minpost van -€ 2.000 in 2021 – 2023. Rijksvaccinatieprogramma meningokokken Met ingang van 1 januari 2021 is de uitvoering van de vaccinatie tegen meningokokken overgedragen aan de gemeenten. Het gaat om € 17.855 in 2021, oplopend naar € 19.227 structureel vanaf 2024. Rijksvaccinatieprogramma informed consent In 2021 ontvangt Nissewaard € 3.198 voor de uitvoering van de zogenoemde ‘informed consent procedure RVP’.

Deze procedure richt zich op het inbouwen van de toestemmingsverklaring in de registratie van het rijksvaccinatieprogramma (RVP), waarmee ouders (en kinderen vanaf 12 jaar) gevraagd worden om toestemming voor het delen van vaccinatiegegevens met het RIVM. Prenataal huisbezoek door JGZ Vanaf 2022 wordt jaarlijks € 5,3 miljoen aan de algemene uitkering toegevoegd voor de uitvoering van het wetsvoorstel ‘Prenataal huisbezoek door de jeugdgezondheidszorg’. Met dit wetsvoorstel krijgen gemeenten de taak een prenataal huisbezoek aan te bieden aan zwangere vrouwen en/of hun gezinnen in een kwetsbare situatie in hun gemeente. Om een gezonde ontwikkeling van het ongeboren kind te bevorderen en het ontstaan van gezondheids- en ontwikkelingsrisico’s voor het kind te beperken, is het van belang tijdig hulp en ondersteuning tijdens de zwangerschap te bieden. Nissewaard ontvangt in 2022 € 26.597 oplopend tot € 27.442 in 2025.

4

Kinderopvang toezicht en handhaving Voor de ondersteuning van gemeenten bij hun handhavingstaak in de kinderopvang stelt het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid vanaf 2022 jaarlijks € 550.000 ter beschikking via de algemene uitkering. De toevoeging komt in de plaats van een subsidie die de VNG tot en met 31 december 2021 van het Rijk ontving en waarmee zij gemeenten ondersteunde via training, kennisontwikkeling, beleidsadvisering en innovatie op het terrein van handhaving kinderopvang. Nissewaard ontvangt met ingang van 2022 € 1.938 tot € 1.999 in 2025. Handelsregister De Kamer van Koophandel beheert in opdracht van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat het Handelsregister. Dit register is de basisregistratie waarin alle bedrijven en rechtspersonen ingeschreven staan. Daarnaast staan alle andere organisaties die deelnemen aan het economisch verkeer ook in dit register. Naast private organisaties kunnen ook gemeenten, provincies, ministeries, waterschappen en overige organisaties met een publieke taak gebruik maken van het Handelsregister. Sinds 1 januari 2014 is er sprake van inputfinanciering voor het overheidsgebruik van het Handelsregister waarbij gemeenten jaarlijks bijdragen in de kosten. Voor Nissewaard betekent dit een kostenpost van € 4.262 in 2021 en € 4.378 in 2022.

Versterking gemeentelijke anti discriminatievoorziening In 2009 is de Wet gemeentelijke anti- discriminatievoorzieningen (Wga) in werking getreden. Het doel van deze wet is een landelijk dekkend stelsel van meldpunten voor onafhankelijke bijstand aan slachtoffers van discriminatie en de registratie van klachten over discriminatie. Alle gemeenten zijn verplicht te voorzien in een anti- discriminatievoorziening (ADV). Uit onderzoeken blijkt dat de huidige financiering voor de uitvoering van de Wga-taken al enige jaren tot knelpunten leidt. In haar reactie op het rapport Ongekend onrecht van de Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag heeft het kabinet aangekondigd structurele middelen vrij te maken voor de aanpak van discriminatie, waaronder de versterking van de ADV. Om die reden wordt er vanaf 2021 structureel ruim € 6,9 miljoen extra aan de algemene uitkering toegevoegd. Voor Nissewaard een plus van € 34.094 in 2021 tot € 36.042 in 2025. Heroriëntatie zelfstandigen Bij de aankondiging van het tweede steun- en herstelpakket is aangegeven dat gemeenten vanaf 1 januari 2021 ondersteuning bieden aan zelfstandig ondernemers die zich willen heroriënteren. Dit kan grotendeels vanuit de extra impulsen en extra budgetten voor crisisdienstverlening worden betaald.

Voor aanvullend maatwerk voor zelfstandig ondernemers is een bedrag van € 6,39 miljoen aan het gemeentefonds toegevoegd. Het bedrag wordt over alle gemeenten verdeeld. De verdeelsleutel is identiek aan die wordt gebruikt voor de Tozo-voorschotten, namelijk naar rato van het aantal zelfstandig ondernemers in de gemeente. Voor Nissewaard betekent dit in 2021 een bijdrage van € 19.782. Jeugd aan zet Op verzoek van het Veiligheidsberaad is het gemeentelijk programma Jeugd aan Zet in Crisistijd, na de zomereditie, verlengd met een wintereditie. In de meicirculaire 2021 zijn deze middelen verwerkt. Het programma beoogt jongeren te ondersteunen die geraakt worden door de effecten van de coronacrisis. Doordat de dagelijkse activiteiten voor veel jongeren door de coronacrisis niet of niet goed mogelijk zijn (zoals onderwijs, sport, sociale ontmoetingen en de mogelijkheid om te werken) is er een toenemende overlast van jongeren in de openbare ruimte.

5

Handhaving energielabel C kantoren In het Bouwbesluit is vastgelegd dat per 1 januari 2023 een kantoor energielabel C of beter moet hebben om nog als kantoor gebruikt te mogen worden. De gemeente is het bevoegde gezag en handhaaft de wetgeving. Sira Consulting heeft de handhavingslasten in de periode 2020-2030 voor gemeenten berekend in het onderzoek ‘Actualisatie handhavingslasten verplicht energielabel C voor kantoren’. Via de algemene uitkering ontvangen gemeenten compensatie voor de handhavingslasten. Het gaat voor de periode 2021 tot en met 2025 om € 1,72 miljoen per jaar en voor de periode 2026 tot en met 2029 om € 378.000 per jaar. Naar verwachting is handhaving na 2029 niet meer aan de orde omdat de kantoren dan voldoen aan de energieprestatie-eisen. Nissewaard ontvangt € 4.586 in 2021 tot € 4.804 in 2025. Wet open overheid incidenteel / structureel Op 26 januari 2021 heeft de Tweede Kamer de (Wijzigingswet) Wet open overheid (Woo) aangenomen. Het betreft een initiatiefwet uit de Tweede Kamer die beoogt de gehele overheid transparanter en toegankelijker te maken.

Met dit wetsvoorstel geven de initiatiefnemers zowel de actieve als de passieve openbaarmaking van overheidsinformatie een nieuwe basis, verankeren zij het recht op toegang tot informatie wettelijk en beogen zij de informatievoorziening en informatiehuishouding van het Rijk en decentrale overheden te verbeteren. De Eerste Kamer dient nog een besluit te nemen over de Woo. Bij instemming van de Eerste Kamer zal de wet een halfjaar later in werking treden. Dit zal waarschijnlijk in het eerste kwartaal van 2022 zijn. De huidige Wet openbaarheid van bestuur (Wob) wordt ingetrokken bij de inwerkingtreding van de Woo. Met de beschikbaarstelling van de financiële middelen ondersteunt het Rijk gemeenten bij de implementatie en uitvoering van de Woo. De financiële middelen bestaan uit zowel incidentele als structurele middelen. De incidentele middelen zijn bestemd voor het verbeteren van systemen, het opleiden van medewerkers en het aanpassen van processen en de organisatie. Voor Nissewaard betekent dit een jaarlijks incidenteel (!) voordeel over de periode 2022 – 2025 van € 90.247 in 2022 oplopend tot € 92.865 in 2025. In 2026 wordt de laatste tranche van deze incidentele middelen aan het gemeentefonds toegevoegd.

De structurele middelen zijn bedoeld voor de actieve openbaarmaking van de informatiecategorieën zoals genoemd in de Woo, het aanwijzen van een contactfunctionaris en het beheer en onderhoud van systemen. Voor Nissewaard structureel € 76.298 in 2022 oplopend tot € 136.780 in 2025. Overgangsrecht levenslang extra murale zorg (Wmo 2015) In deze circulaire “overgangsrecht levenslang” in 2025 zichtbaar. Dit is een correctie op een extrapolatie van extramurale zorgkosten binnen de Wmo 2015 en/of Jeugdwet. Cliënten met een hoog zorgzwaartepakket op 31 december 2014 hebben overgangsrecht voor onbepaalde tijd. Hierdoor zullen deze cliënten structureel hun extramurale zorg afnemen ten laste van de Wlz i.p.v. de Wmo 2015 of de Jeugdwet. Als correctie hiervoor wordt gedurende 30 jaar jaarlijks € 1,157 miljoen extra toegevoegd aan het gemeentefonds tot aan het volledige bedrag van € 39 miljoen. Nissewaard ontvangt € 4.456. Geen aanspraak op begeleiding (Wmo) In deze circulaire wordt in de tabel het onderwerp “geen aanspraak op begeleiding” in 2025 zichtbaar. In 2014 zijn gemeenten geheel verantwoordelijk geworden voor de activiteiten op het gebied van ondersteuning, begeleiding en verzorging, waarbij de voor de functie begeleiding in de toenmalige AWBZ is beperkt. Dit betekent een jaarlijkse extra afname van € 20 miljoen.

Hiervan komt € 9 miljoen in mindering op de middelen voor de Wmo (de overige € 11 miljoen komt vanuit de Zorgverzekeringswet). Voor Nissewaard een minpost van -€ 47.193 in 2025. 6

Bestemde decentralisatie-uitkeringen / Integratie-uitkeringen 2021 2022 Knelpunten verdeelproblematiek (DU) Versterking omgevingsveiligheidsdiensten (DU) Maatschappelijke opvang en OGGz (DU) -7.659 -5.886 Vrouwenopvang (DU) 86.805 19.305 Armoedebestrijding kinderen (DU) 33.054 Maatschappelijke begeleiding statushouders (DU) 146.940 Inburgering (IU) -21.500 52.837 Totaal 204.586 99.310

2023

2024

2025 1.730 -24.000

-5.886 19.305 33.054

-5.886 19.305 33.054

-5.886 19.305 33.054

28.732 75.205

18.613 65.086

7.343 31.546

Knelpunten verdeelproblematiek (DU) Dit bescheiden bedrag van € 1.730 houdt verband met wegen die in beheer zijn van waterschappen. Versterking omgevingsveiligheidsdiensten (DU) 2024 is het laatste jaar waarin deze decentralisatie-uitkering wordt ontvangen. Dat wordt met de verwerking van de meicirculaire 2021 zichtbaar. Een minpost voor Nissewaard van-€ 24.000. Maatschappelijke opvang en OGGz (DU) Het macrobudget Maatschappelijke opvang is verhoogt met € 10 miljoen, echter de verdeling is gebaseerd op actuelere basisgegevens. Voor Nissewaard een nadeel van -€ 7.659 in 2021 aflopend naar -€ 5.886 in 2022 en verder. Vrouwenopvang (DU) Met ingang van 2021 is structureel € 1,5 miljoen toegevoegd aan de DU voor de stijging van het aantal slachtoffers dat contact legt met het Centrum Seksueel Geweld. In 2021 is er ook een incidentele toevoegingen namelijk € 5 miljoen voor eergerelateerd geweld, gedwongen huwelijken en genitale verminking. Voorts is er een uitname in 2021 van € 0,17 miljoen voor de financiering van het Landelijk Knooppunt Huwelijksdwang en achterlating. Tenslotte zijn de verdeelmaatstaven ook bij deze DU Vrouwenopvang geactualiseerd. Per saldo betekent dit voor Nissewaard een voordeel van € 86.805 in 2021 en met ingang van 2022 een structurele plus van € 19.305.

Armoedebestrijding kinderen (DU) Vanaf 2017 is er jaarlijks structureel € 85 miljoen beschikbaar gesteld voor de bestrijding van de gevolgen van armoede onder kinderen. Jaarlijks vindt er actualisatie plaats van de verdeling van dit budget. De nieuwe verdeling is gebaseerd op gegevens van 2018. En plus van € 33.054 met ingang van 2022 voor Nissewaard. Maatschappelijke begeleiding statushouders (DU) Nissewaard ontvangt in 2021 € 146.940 voor de maatschappelijke begeleiding van inburgeringsplichtige asielmigranten en hun gezinsleden. Dit bedrag is gebaseerd op 62 inburgeringsplichtigen.

7

Inburgering (IU) Over de periode 2021 – 2026 wordt er cumulatief € 16,5 miljoen toegevoegd aan de IU Inburgering t.b.v. de begeleiding van asielmigranten binnen de zogenaamde ‘ondertussengroep’ die nog onder de oude wet Inburgering vallen. In 2021 wordt de IU Inburgering verlaagd met € 26,9 miljoen. Deze middelen waren in 2020 toegevoegd voor de uitvoeringskosten van de nieuwe wet. Deze nieuwe wet is nu uitgesteld tot 1 januari 2022. Ter compensatie van het uitstel wordt er over de jaren 2021 – 2026 ook weer cumulatief € 29,4 miljoen toegevoegd aan deze IU. Per saldo resulteert dit voor Nissewaard in een nadeel van -€ 21.500 in 2021 en een voordeel van € 52.837 in 2022 aflopend naar een plus van € 7.343 in 2025. Sociaal domein restant voormalig 3D Sociaal domein Beschermd wonen (IU) Participatie (IU) Vrijval stelpost LPO Participatie (IU) Compensatieregeling / verrekening Voogdij 18+ Voogdij/18+ Vrijval stelpost LPO Voogdij/18+ (IU) Totaal

2021 281.855 190.539 -276.656

2022 503.093 185.369

2023 610.934 184.772

2024 619.363 194.251

2025 618.906 -369

34.499 65.968 -128.915 167.290

-41.390 3.845.731

-41.982 3.845.731

-42.652 3.845.731

-42.652 3.845.731

4.492.803

4.599.455

4.616.693

4.421.616

Beschermd wonen (IU) Als gevolg van twee mutaties wijzigt de IU Beschermd wonen. Dat zijn de toevoeging van de LPO 2021 en de toekenning van de volume-indexatie voor het jaar 2022 en verder. Voor Nissewaard betekent dit een financieel voordeel van € 281.855 in 2021 oplopend tot € 618.906 in 2025. Participatie (IU) Door de LPO 2021 wijzigt de omvang van de IU Participatie. Ook de actualisatie van de verdeling van de Wsw-middelen en de aanpassing van de drempelbedragen bij de middelen Nieuw begeleiding leiden tot mutaties. In 2021 -2024 ontvangt Nissewaard € 190.539 in 2021 tot € 194.251 in 2024 meer middelen. 2025 blijft nagenoeg gelijk. Compensatie / Verrekening Voogdij 18+ In de decembercirculaire 2020 is aan 43 gemeenten compensatie toegekend omdat het budget voor voogdij en 18+ dat zij in 2021 ontvangen niet aansluit bij de kosten die zij (in 2019) hebben gemaakt. De totale omvang van de toegekende compensatie was lager dan de € 30 miljoen die hiervoor binnen de integratie-uitkering Voogdij/18+ was gereserveerd. Het resterende deel (€ 6,38 miljoen) wordt in deze circulaire aan het objectieve verdeelmodel voor Jeugd (subcluster Jeugdhulp) toegevoegd. Een incidenteel voordeel van € 34.499 in 2021. Door het gebruik van actuele gegevens neemt de integratie-uitkering Voogdij/18+ vanaf uitkeringsjaar 2022 structureel toe.

Deze toename kan deels worden gedekt met de toevoeging van de loon- en prijsbijstelling 2021 aan deze integratie-uitkering. Het verschil wordt zoals gebruikelijk onttrokken aan de algemene uitkering, subcluster Jeugdhulp. Een structureel nadeel van -€ 41.390 in 2022 tot -€ 42.652 in 2025. Voogdij/18+ Bij Voogdij/18+ spelen naast de toevoeging van de LPO 2021, de volumeontwikkelingen en het nieuwe woonplaatsbeginsel een dominante rol in de stijging van de beschikbare middelen. Dit leidt

8

tot een voordeel van € 65.968 in 2021 en met ingang van 2022 een structureel voordeel van € 3.845.731. Deze middelen worden ook aan de lastenkant begroot. Stelpost Participatie (IU) / Stelpost Voogdij/18+ Bij Voogdij/18+ en Participatie zijn ten behoeve van de opstelling van de technische begroting handmatig meerjarig middelen voor de Loon- en prijsontwikkeling (LPO) toegevoegd als stelposten. De start van het begrotingsproces ligt namelijk voor de toevoeging van de LPO aan de IU Participatie en de IU Voogdij/18+. Deze toevoeging vindt jaarlijks plaats met de publicatie van de meicirculaire. Nu de LPO 2021 aan het gemeentefonds is toegevoegd, kunnen deze stelposten in 2021 vervallen. b. Stelpost Loon- en prijsontwikkeling 2023 – 2025 Met ingang van 2019 wordt de algemene uitkering uit het gemeentefonds in Nissewaard inclusief meerjarige indexering voor lonen en prijzen geraamd. Dit wordt in ‘lopende prijzen ramen’ genoemd. Deze meerjarige indexering wordt geparkeerd op de stelpost Loon- en prijsontwikkeling. Bij de opstelling van de begroting van het desbetreffende jaar wordt het saldo van de stelpost LPO aangewend om de loon- en prijsontwikkeling op te vangen.

Om te kunnen bepalen welke bedragen er meerjarig beschikbaar zijn voor de toekomstige indexeringen, wordt de algemene uitkering in ‘lopende prijzen’ afgezet tegen de algemene uitkering op het huidige prijspeil (constante prijzen). Dit leidt tot de volgende ontwikkeling van de stelpost LPO. 2021 2022 2023 2024 2025 Meicirculaire 2021 (lopend) 178.541.805 185.992.096 185.379.893 187.062.647 189.462.487 Meicirculaire 2021 (constant) 178.541.805 185.992.096 182.859.261 182.267.781 182.477.987 Loon- en prijs indexatie 2023 en 0 0 2.520.632 4.794.866 6.984.500 verder Loon- en prijs indexatie 2023 en 0 0 2.520.632 4.794.866 6.984.500 verder Huidige stand stelpost LPO 0 55.556 1.704.826 3.470.250 3.470.250 Vrijval ten gunste van / dotatie ten laste van (-) de begrotingssaldi 0 55.556 -815.806 -1.324.616 -3.514.250 Uit de bovenstaande tabel blijkt dat er meer middelen nodig zijn voor de loon- en prijsontwikkeling 2023 – 2025 dan bij de septembercirculaire 2020. De accresstanden 2022 en verder werden toen constant gehouden. Het accres was immers vastgepind op de stand van mei 2020 in verband met de coronacrisis. De index van de PBBP daalde wel. Dat had tot gevolg dat het verschil tussen lopende en constante prijzen kleiner werd en kon er gedeeltelijke vrijval van de stelpost plaatsvinden.

In deze meicirculaire 2021 worden de accressen 2022 en verder weer bijgewerkt volgens de normeringssystematiek en de PBBP is omhoog bijgesteld. Kortom een hogere inflatie. Gevolg is dat het verschil tussen lopende en constante prijzen weer is gegroeid en is dotatie aan de stelpost LPO noodzakelijk. Hieronder het effect op de begrotingssaldi.

Onbestemd Vrijval ten gunste van / dotatie ten laste van (-) de begrotingssaldi Effect meicirculaire 2021 op Begrotingssaldi

2021 362.957

2022 233.022

2023 -371.589

2024 -984.908

2025 2.100.297

0

55.556

-815.806

-1.324.616

-3.514.250

362.957

288.578

-1.187.395

-2.309.524

-1.413.953

9

c.

Aandeel Sociaal domein

Effect meicirculaire 2021 op Begrotingssaldi Aandeel Sociaal domein 37% Netto effect meicirculaire 2021 op Begrotingssaldi

2021

2022

2023

2024

2025

362.957 -134.294

288.578 -106.774

-1.187.395 439.336

-2.309.524 854.524

-1.413.953 523.163

228.663

181.804

-748.059

-1.455.000

-890.790

Het aandeel Sociaal domein wordt verrekend met de stelpost Sociaal domein. Zie paragraaf e. Raming extra middelen Jeugdhulp Rijk en stelpost Sociaal Domein. d. Effect meicirculaire 2021 op begrotingssaldo 2021 – 2025 Om te komen tot een actuele stand van de begrotingssaldi worden de bovenstaande tabellen afgezet tegen de huidige stand van de begrotingssaldi.

Effect meicirculaire 2021 op Begrotingssaldi Vrijval stelpost Loon- en prijsstijgingen Subtotaal Aandeel Sociaal domein 37% Netto effect meicirculaire 2021 op begrotingssaldi Begrotingssaldi PPN 2022 Totaal begrotingssaldi

2021

2022

2023

2024

2025

362.957

233.022

-1.187.395

-2.309.524

-1.413.953

362.957 -134.294

55.556 288.578 -106.774

-1.187.395 439.336

-2.309.524 854.524

-1.413.953 523.163

228.663 1.388.000 1.616.663

181.804 366.000 547.804

-748.059 403.000 -345.059

-1.455.000 1.418.000 -37.000

-890.790 1.263.000 372.210

e. Raming extra middelen Jeugdhulp Rijk en stelpost Sociaal Domein In de brief over de meicirculaire 2021, welke voor het zomerreces naar de raad is gezonden, is aangegeven dat naar aanleiding van het rapport van de Arbitragecommissie (Commissie van Wijzen) € 1,314 miljard voor Jeugdzorg in 2022 is toegekend aan gemeenten. Inmiddels is duidelijk geworden dat de provincies (als toezichthouders op de gemeenten) in overleg met het Rijk ingestemd hebben met het meerjarig ramen van deze gelden in de begroting 2022 – 2025. Deze raming is voor 2023 en verder echter beperkt tot 75% van de door de Arbitragecommissie aangegeven bedragen. Voor Nissewaard gaat het om de volgende (ingeschatte) bedragen: 2022

2023

2024

2025

Extra middelen Jeugdhulp Rijk n.a.v. arbitrage (75% voor 2023 en verder) 7.117.181* 4.278.975 3.916.074 3.482.761 *In de brief aan de raad over de meicirculaire 2021 was dit bedrag ingeschat op € 6 miljoen. Naar aanleiding van een brief van het ministerie BZK d.d. 29 juni 2021 is dit bijgesteld naar € 7,1 miljoen. De feitelijke verwerking in het Gemeentefonds zal naar verwachting bij de septembercirculaire 2021 plaatsvinden. Door actualisatie van de (aantallen bij de) maatstaven wijzigt dit bedrag waarschijnlijk nog. Voor de duidelijkheid wordt hierbij nog vermeld dat de feitelijke ontvangst van deze (meerjarige) extra gelden afhankelijk is van besluitvorming door het nieuwe kabinet. De extra middelen zullen, zoals aangegeven, naar verwachting worden ontvangen via de algemene uitkering. Voorgesteld wordt om deze gelden als extra ontvangst bij de algemene uitkering te ramen en vervolgens toe te

10

voegen aan de stelpost Sociaal Domein. Rekening houdende met de mutaties uit de meicirculaire 2021 ziet de het verloop van de stelpost Sociaal Domein er daarmee als volgt uit:

Saldo stelpost SD na PPN 2021 Mutaties meicirculaire: 37% Aandeel sociaal domein Taakmutaties: Extra baten jeugdhulp (verschil met schatting) Ketensystemen Jeugd Compensatieregeling / verrekening Voogdij 18+ Overgangsrecht levenslang extramurale zorg (Wmo) Geen aanspraak op begeleiding (Wmo) Sociaal domein IU: Participatie Voogdij/18+ Begrotingsmutaties 2022 - 2025 Saldo stelpost SD na meicirculaire 2021 Extra middelen Jeugdhulp Rijk n.a.v. arbitrage (75% voor 2023 en verder) Saldo stelpost Sociaal Domein

2021 -2.040 134

Bedragen x € 1.000 2022 2023 2024 -2.608 256 839

2025 558

107

-439

-855

-523

-2 -41

-2 -42

-43

-43

168 -2 34

4 -47

-86 -63 -1.854

-1.855

185

185

194

PM -2.360

PM -43

PM 136

PM -51

7.117

4.279

3.916

3.483

4.758

4.237

4.051

3.432

Bij de begroting 2022 – 2025 zal hier nader over worden geadviseerd. f. Overige mededelingen meicirculaire 2021 Herijking verdeling gemeentefonds Om tot een afgewogen en onderbouwd advies over de herijking van het gemeentefonds te kunnen komen heeft de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) nadere vragen over de herziening van de verdeling van het gemeentefonds aan de minister van Binnenlandse Zaken gesteld. Daarmee wil de Raad meer inzicht krijgen in de inhoudelijke onderbouwing van de verdeling. Op 9 juli jl. heeft de minister een aangepast voorstel voor de herijking voorgelegd aan de ROB. Het is (nog) niet op basis van aantallen 2019. Dat voorstel volgt eind juli 2021. Ook zijn nog niet alle vragen die de ROB n.a.v. het eerste voorstel had, beantwoord. Na ontvangst van het ROB-advies, wordt de VNG geconsulteerd. Een volgend kabinet zal over het definitieve verdeelvoorstel beslissen. Bij het eerste advies stond Nissewaard nog op een plus van € 1 per inwoner. Dat is nu omgeslagen naar een min van € 19 per inwoner. Voor Nissewaard zou dat een forse minpost van zo’n € 1,7 miljoen betekenen. Wanneer over alles duidelijkheid bestaat en met name over de herverdeeleffecten, volgt nog een adviesaanvraag bij de VNG. De VNG houdt vervolgens consultatie onder de leden. Het nieuwe kabinet beslist over de invoering van nieuwe verdeling van het gemeentefonds.

Dit is vooralsnog gepland per 1 januari 2023.

11

Evaluatie normeringssystematiek Deze methodiek staat beter bekend als ‘samen de trap op, samen de trap af’. Het evaluatierapport hierover dat is opgesteld door een ambtelijke werkgroep, is in november 2020 naar de Eerste en Tweede Kamer gestuurd. De voorstellen in het rapport hebben betrekking op de stabiliteit van de normeringssystematiek en accresontwikkeling. Naast de huidige systematiek zijn er alternatieven uitgewerkt. Deze zijn:  Herinvoering van de behoedzaamheidsreserve;  Bevriezen of vertragen van het accres;  Vaste volumeafspraak bij het regeerakkoord. In de werkgroep bestaande uit vertegenwoordigers van de VNG, het IPO, het ministerie van BZK en het ministerie van Financiën, bestaat geen eenduidige voorkeur voor één van de varianten. De ROB is om advies gevraagd. En dit advies van 31 mei 2021 is reeds gepubliceerd. Het is aan het nieuwe kabinet om in overleg met de medeoverheden te besluiten hoe in de toekomst met het accres om te gaan.

12