Fusie ProKind en VCOP; Raadsvoorstel
Tekst van het document
Burgemeester en Wethouders
Aan de Raad
datum 20 juni 2022
casenummer 22.R.00084
bijlagen 5
eenheid Ontwikkeling
betreft
Fusie Prokind-VCPO
Samenvatting: Per 1 januari 2023 willen de twee schoolbesturen Prokind Scholengroep (Prokind) en Vereniging voor Christelijk Primair Onderwijs (VCPO) fuseren tot het Stichting Samenwerkingsbestuur VCPO – Prokind. Hiervoor dient het college het Convenant Gemeentelijk Toezicht Stichting Samenwerkingsbestuur VCPO – Prokind vast te stellen. Om per 1 januari 2023 als Stichting Samenwerkingsbestuur VCPO – Prokind te kunnen starten dient de gemeenteraad akkoord te gaan met de nieuwe statuten voor Stichting Samenwerkingsbestuur VCPO – Prokind. Tevens wordt aan de gemeenteraad gevraagd in te stemmen met de formele scholenfusie van De Toermalijn en Het baken vanwege leerlingaantallen en de wet die aangeeft dat een scholenfusie alleen per 1 augustus kan plaats vinden. De bestuurlijke fusie heeft geen financiële gevolgen en ook geen gevolgen voor het onderwijsaanbod en de verschillende identiteiten van de basisscholen in Nissewaard. Gevraagd Raadsbesluit: De raad wordt voorgesteld te besluiten om: 1. In te stemmen met de nieuwe statuten van Stichting Samenwerkingsbestuur VCPO – Prokind per 1 augustus 2022; 2. In te stemmen met het intrekken van de oude statuten van Prokind per 1 augustus 2022; 3. In te stemmen met de bestuurlijke fusie tussen Prokind en VCPO per 1 januari 2023; 4.
In te stemmen met de fusie van De Toermalijn (Prokind) en Het Baken (VCPO) tot een formele samenwerkingsschool.
1. Inleiding Aanleiding De twee schoolbesturen Prokind en VCPO streven er naar om per 1 januari 2023 te fuseren tot de Stichting Samenwerkingsbestuur VCPO – Prokind. Hiervoor dient het college het Convenant Gemeentelijk Toezicht Stichting Samenwerkingsbestuur VCPO – Prokind vast te stellen. Het doel van de nieuwe onderwijsinstelling is het onderwijs lokaal te organiseren met ruimte voor diversiteit. Een organisatie, waarin -door haar omvang- de focus nog meer kan worden gelegd op de 22ID00953417/06/202214:47:31
datum
casenummer
pagina
20 juni 2022
22.R.00084
2 van 5
kwaliteit van het onderwijs en op de professionaliteit van de mensen die er werken. Zodat elk kind in elke wijk van Spijkenisse tot zijn recht komt. De schoolbesturen hebben een fusie-effect rapportage (FER) ter goedkeuring voorgelegd aan de gemeenschappelijke medezeggenschapsraad. Daarin wordt inzicht gegeven in het waarom van de fusie, de doelen en de verwachte effecten. De GMR heeft vervolgens ingestemd met de fusie. Tevens zijn er twee scholen (De Toermalijn en Het Baken die tot een formele samenwerkingsschool zich willen vormen per 1 augustus 2022. Dit in verband met de leerlingaantallen en de wet die aangeeft dat een scholenfusie alleen per 1 augustus kan plaats vinden. Bestuurlijk belang Met de bestuurlijke fusie beoogt het Samenwerkingsbestuur -door haar omvang- de kwaliteit van het onderwijs en de professionaliteit van de mensen te verhogen. Het Samenwerkingsbestuur behoud het huidige aanbod van scholen inclusief de ruimte voor diversiteit. Dit sluit goed aan op het doel dat het Sociaal Domein van de gemeente Nissewaard ‘Kinderen groeien gezond, kansrijk en veilig op’. De statutenwijziging kan, op grond van artikel 48, lid 7, van de Wet op het primair onderwijs (Wpo), alleen plaatsvinden na instemming van de betrokken gemeenteraad.
Het vormen van een formele samenwerkingsschool, op grond van artikel 17d (Wpo), kan alleen plaats vinden na instemming van de betrokken gemeenteraad. Op dit moment benoemt de gemeenteraad de leden van de Raad van Toezicht van Prokind scholengroep. In de nieuwe situatie, bij de Stichting Samenwerkingsbestuur VCPO – Prokind, is het wettelijk geen verplichting dat de gemeenteraad dit doet. Echter, in aanvulling op de wet, is in de statuten bewust opgenomen dat de gemeenteraad twee leden kan benoemen op voordracht van de Raad van Toezicht. De bestuurlijke samenwerking op basis van de statuten is uitgewerkt in bijgaand convenant. Hieruit blijkt dat met name ook toezicht op het openbaar onderwijs en code goed bestuur goed zijn geborgd. Tot slot is in het coalitieakkoord ook opgenomen dat de gemeente samenwerkingsscholen wilt stimuleren, dit sluit aan bij de vraag tot instemmen met de fusie tot een samenwerkingsschool tussen De Toermalijn en Het Baken.
Centrale vraag Kan de gemeenteraad instemmen met de nieuwe statuten en het intrekken van de oude statuten van Prokind, de bestuurlijke fusie tussen Prokind en VCPO en het vormen van een formele samenwerkingsschool tussen De Toermalijn en het Baken? 2. Beoogd maatschappelijk resultaat Met de fusie beogen de besturen Prokind en VCPO: Goed, passend onderwijs voor ieder kind; Goed, aantrekkelijk werkgeverschap voor werknemers in het onderwijs; Borging van keuzevrijheid voor ouders en leerlingen. Bij de fusie zijn de belangrijkste maatschappelijke resultaten: - Continuïteit onderwijs (keuzevrijheid en huisvesting) - Behoud openbaar onderwijs 3. Kader Wet Primair Onderwijs artikelen 17, 17d en 48 (lid 7). Grondwet artikel 23 (lid 4).
datum
casenummer
pagina
20 juni 2022
22.R.00084
3 van 5
4. Argumentatie Waarom een bestuurlijke fusie? De schoolbesturen streven naar beter, passender onderwijs voor alle kinderen. Het doel van de nieuwe onderwijsinstelling is het onderwijs lokaal te organiseren met ruimte voor diversiteit. Een organisatie, waarin -door haar omvang- de focus nog meer kan worden gelegd op de kwaliteit van het onderwijs en op de professionaliteit van de mensen die er werken. Zodat elk kind in elke wijk van Spijkenisse tot zijn recht komt. - Spreiding en keuzevrijheid Het betreft een bestuurlijke fusie. Het doel van de nieuwe onderwijsinstelling is dan ook het onderwijs lokaal te organiseren met ruimte voor diversiteit. De fusiepartners willen in de toekomst een samenwerkingsschool kunnen vormen onder hun bestuur. Het gaat om een samenwerkingsschool waarop artikel 17d van de Wet op het primair onderwijs van toepassing is. In deze samenwerkingsschool wordt zowel openbaar als bijzonder onderwijs gegeven. Om deze samenwerkingsschool mogelijk te maken dient altijd eerst de in de wet genoemde getalsmatige toets naar de continuïteit van de betrokken scholen te worden verricht. Ook dienen de statuten dan een aantal waarborgen te bevatten. Genoemd worden hier de identiteitscommissie samenwerkingsschool (per school) en een geschillencommissie. Deze zijn in de conceptstatuten opgenomen.
Als een samenwerkingsschool in de zin van de wet (artikel 17d) niet wenselijk is of niet kan worden gevormd wegens het niet voldoen aan het voorschrift over de getalsmatige toets, kan een informele samenwerkingsschool worden gevormd. Deze samenwerkingsschool kan formeel gezien een openbare of een bijzondere school zijn, waarbij over het concept van de samenwerkingsschool afspraken worden gemaakt. - Grondwettelijke plicht gemeente openbaar onderwijs. Het is de intentie van de bestuurders om het huidige aanbod openbaar onderwijs intact te houden en voldoende aanbod openbaar onderwijs in Nissewaard in stand te houden. Dit is verankerd in de statuten van de nieuwe entiteit en het convenant met de gemeente. - Financiën Vanuit de zorgplicht dient de gemeenteraad in te schatten of de bestuurlijke fusie leidt tot een verhoging van financiële risico’s die het voortzetten van voldoende kwalitatief openbaar onderwijs in Nissewaard onder druk zetten of negatief beïnvloeden. De twee besturen die samengaan zijn financieel gezond. Hierdoor ontstaat ook na de fusie een gezonde financiële organisatie. Als gevolg van de vermogenspositie, zal er ruimte zijn om gericht te investeren in verdere verbetering van de onderwijskwaliteit. Conclusie is ons inziens dat huisvesting en behoud openbaar onderwijs prima geborgd lijkt.
Tevens is er vanuit de nieuwe situatie blijvend oog voor samenwerking met de overige besturen binnen de gemeente Nissewaard. De fusie heeft vooral effect op een organisatorische verbetering, waardoor het nieuwe schoolbestuur slagvaardiger kan opereren. Waarom Statutenwijziging? Wanneer één bevoegd gezag zowel verantwoordelijk is voor openbare als voor bijzondere scholen, dan wordt gesproken over een samenwerkingsbestuur. Bij de oprichting van de Stichting Samenwerkingsbestuur VCPO – Prokind is het noodzakelijk om de gewijzigde statuten vast te stellen. Deze dienen waarborgen te bevatten voor zowel het openbare als het bijzondere onderwijs. De Wpo kent daarvoor een regeling in artikel 17. De verantwoordelijkheid van de gemeenteraad voor het openbaar onderwijs spitst zich toe op de grondwettelijke zorgplicht om te voorzien in voldoende openbaar onderwijs voor de inwoners (artikel 23 van de Grondwet). Om te kunnen zorgen voor ‘voldoende openbaar onderwijs’ heeft de gemeente een aantal instrumenten om die rol te kunnen vervullen zoals in de statuten en het convenant is verwerkt bijvoorbeeld het recht op overleg of het benoemen van leden raad van toezicht.
datum
casenummer
pagina
20 juni 2022
22.R.00084
4 van 5
Daarnaast wordt het karakter van het openbaar onderwijs geborgd middels de identiteitscommissie. De wet bepaalt de taken van de identiteitscommissie samenwerkingsschool. De identiteitscommissie samenwerkingsschool is belast met: het gevraagd en ongevraagd adviseren van het bestuur en schooldirecteur over alle aangelegenheden die betrekking hebben op de wijze waarop invulling wordt gegeven aan het openbaar karakter en de identiteit van de samenwerkingsschool. De gemeente houdt hierbij de vinger aan de pols. Bij ernstige taakverwaarlozing ten aanzien van openbare scholen kan de gemeenteraad ingrijpen. Ingrijpen bij ernstige taakverwaarlozing kan zowel in de huidige als in de nieuwe situatie. Hierin wijzigt dus niets. Deze wijziging van statuten kan, op grond van artikel 48, lid 7, van de Wet op het primair onderwijs (Wpo) alleen plaatsvinden na instemming van de betrokken gemeenteraden. In de statuten is de invloed van de lokale overheid voldoende geborgd. De gemeenteraad wordt daarom gevraagd om in te stemmen met de bijgevoegde statuten. Waarom een formele samenwerkingsschool? Een formele samenwerkingsschool kan alleen maar ontstaan door middel van fusie van scholen, en daarbij moet duidelijk zijn dat ten minste een van de twee scholen op niet al te lange termijn getalsmatig in zijn instandhouding wordt bedreigd.
Een samenwerkingsschool kan niet ‘als nieuwe school worden gesticht’. Om deze samenwerkingsschool mogelijk te maken dient altijd eerst de in de wet genoemde getalsmatige toets naar de continuïteit van de betrokken scholen te worden verricht. Normaliter treden, bij een bestuurlijke fusie, de nieuwe statuten in werking vlak voordat de fusie (overdracht) van de ene rechtspersoon (i.c. VCPO) aan de andere rechtspersoon (i.c. Prokind) plaatsvindt. Hier is dat anders. Hier is het nodig dat de nieuwe statuten al vóór 1 augustus in werking treden. Dat heeft te maken met de scholen van ‘Het Baken’ (die van VCPO uitgaat) en van ‘De Toermalijn’ (van Prokind). Per 1 augustus willen de twee scholen fuseren en daarvoor is het nodig dat Het Baken per die datum wordt overgedragen aan Prokind. Een scholenfusie per 1 januari is niet mogelijk – de wet gaat ervan uit dat scholenfusies uitsluitend op 1 augustus plaatsvinden. Om de fuseerde scholen ‘Het Baken -De Toermalijn’ onder Prokind in stand te kunnen houden, moeten de statuten van Prokind zo zijn ingericht dat een samenwerkingsschool daaronder past. 5. Maatschappelijk draagvlak In het proces is aandacht geschonken aan maatschappelijk draagvlak. Tussen gemeente en schoolbesturen is overleg gevoerd over de voorgenomen fusie, statuten en het opstellen van het convenant gemeentelijk toezicht.
Personeel, ouders, leerlingen en Raden van Toezicht zijn door het bestuur nauw betrokken bij het proces rondom de voorgenomen fusie en formele samenwerkingsschool. 6. Financiële consequenties Deze bestuurlijke fusie heeft geen financiële gevolgen en ook geen gevolgen voor het onderwijsaanbod en de verschillende identiteiten van de basisscholen in Nissewaard. 7. Communicatie van het besluit De schoolbesturen worden op de hoogte gebracht van dit besluit. De schoolbesturen zorgen zelf voor de communicatie richting medezeggenschapsraden, scholen en ouders. Daarnaast zal vanuit gemeente Nissewaard een persbericht uitgebracht worden, in overleg met de schoolbesturen.
datum
casenummer
pagina
20 juni 2022
22.R.00084
5 van 5
8. Realisatie van het besluit Het college stelt het nieuwe Convenant Gemeentelijk Toezicht vast. De gemeenteraad neemt tijdens de raadsvergadering haar besluit met betrekking tot de statutenwijziging, fusie en formele samenwerkingsschool. 9. Bijlagen Statuten Prokind (oud) Statuten Stichting Samenwerkingsbestuur VCPO – Prokind Convenant gemeentelijk toezicht Verzoek tot Stichting Samenwerkingsbestuur VCPO – Prokind en formele samenwerkingsschool aan de raad Aanvullende informatie statuten en samenwerkingsschool Raadsbesluit 10. Advies Commissie In de vergadering van de commissie Sociaal Domein van 16 juni 2022 adviseerden de aanwezige fracties unaniem positief.
de secretaris,
M.L.M. Weerts
de burgemeester,
F. van Oosten