Duurzaamheidslening maatschappelijke organisaties en kleinbedrijf; raadsvoorstel
Tekst van het document
Burgemeester en Wethouders
Aan de Raad
datum 15 februari 2023
casenummer
23.R.00010
bijlagen 4
eenheid Programma Duurzaamheid
betreft
Duurzaamheidslening maatschappelijke organisaties en kleinbedrijf
Samenvatting : Om de energietransitie tot een succes te maken is het belangrijk dat de gebouwde omgeving verder energiezuinig wordt gemaakt en daken worden benut om duurzame energie op te wekken. Eerder heeft u – in aanvulling op landelijke instrumenten – een Duurzaamheidslening voor particuliere woningeigenaren in het leven geroepen. Dit is een succes. Daarom kijken we nu hoe we andere doelgroepen kunnen ondersteunen. We stellen u voor een Duurzaamheidslening voor maatschappelijke organisaties en ondernemers in te richten. Hiermee kunnen zij energiezuinige investeringen doen in hun vastgoed en daarmee kosten besparen. Net als bij de Duurzaamheidslening voor woningeigenaren werken we samen met het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (SVn). Aanvullend hebben we er als college voor gekozen een subsidie in te zetten, gericht op maatschappelijke organisaties die niet in staat een Duurzaamheidslening aan te gaan. Dit met de gedachte dat zij met kleine maatregelen toch een energie en dus geld kunnen besparen. Ook maken we een adviseur beschikbaar die organisaties zoveel mogelijk gaat ontzorgen in het gebruik van deze instrumenten, en breder in de verduurzaming van hun pand. Later volgt een voorstel gericht op andere doelgroepen.
Gevraagd Raadsbesluit: De raad wordt voorgesteld te besluiten om: - Voor de periode 1-3-2023 t/m 31-12-2026 een budget van €4.000.000 uit de uitstaande leningportefeuille beschikbaar te stellen voor de Duurzaamheidslening maatschappelijke organisaties en kleinbedrijf, bestaande uit een budget van €1.000.000 per kalenderjaar; - De financiële effecten door middel van begrotingswijziging 2023R te verwerken in de begroting; - De verordening Duurzaamheidslening maatschappelijke organisaties en kleinbedrijf Nissewaard vast te stellen.
1. Inleiding Aanleiding Steeds vaker komen op verschillende plekken binnen de gemeente vragen van maatschappelijke organisaties binnen over verduurzaming van hun eigen vastgoed. De energieprijzen zijn het afgelopen jaar sterk gestegen waardoor ze een groter beslag leggen op hun uitgaven. Investeringen in het energiezuinig maken van het vastgoed brengen de energierekening omlaag, maar niet 23ID00009110/02/202316:50:10
datum
casenummer
pagina
15 februari 2023
23.R.00010
2 van 5
financiering is niet makkelijk te verkrijgen. Ook krijgen we signalen dat in sommige gevallen ook voor kleinere ondernemers geldt. Bestuurlijk belang Daarnaast is het in het kader van de warmtetransitie op termijn nodig dat al het vastgoed geschikt wordt gemaakt om van het gas van te gaan. Dit geldt niet alleen voor maatschappelijk vastgoed en bedrijfsvastgoed, maar ook voor de woningvoorraad. Daarom kijken we in de breedte hoe we partijen in de samenleving kunnen ondersteunen met verduurzaming van hun vastgoed. Centrale vraag Op welke manier kunnen we partijen in de samenleving ondersteunen hun vastgoed energiezuinig te maken? 2. Beoogd maatschappelijk resultaat We beogen partijen in de samenleving te ondersteunen bij het besparen van energie en geld, en zo tegelijkertijd de randvoorwaarden te scheppen om de warmtetransitie in de gebouwde omgeving vorm te geven. Daarmee brengen we de vastgestelde doelen op het gebied van duurzaamheid dichterbij. 3. Kader Omdat we niet alles tegelijk kunnen implementeren richten we ons in eerste instantie op maatschappelijke organisaties en bedrijven.
We stellen het volgende instrumenten aan uw raad voor: - Leenmogelijkheid voor maatschappelijke organisaties en kleinbedrijf middels een Duurzaamheidslening Daarnaast hebben wij in aanvulling hierop als college het volgende reeds vastgesteld: - Kleinschalige subsidiemogelijkheid voor maatschappelijke organisaties middels een Stimuleringsregeling; En zijn we het volgende voornemens vast te stellen: - Adviesmogelijkheid voor deze doelgroepen middels een adviseur. We lichten ze hieronder toe: Duurzaamheidslening voor maatschappelijke organisaties en kleinbedrijf Ten eerste stellen we voor een revolverend fonds te creëren voor verduurzaming van de utiliteitsbouw in de gemeente. Dit werkt op precies dezelfde manier als de Duurzaamheidslening voor particuliere woningeigenaren, maar via een zakelijk krediet. We stellen dit beschikbaar te stellen voor verenigingen en stichtingen in de gemeente, en bedrijven tot 50 werknemers. Dit is goed te combineren in dezelfde regeling. Organisaties kunnen tegen een gunstig rentetarief (2%) een bedrag tussen €5000,- en €100.000,- lenen om hun vastgoed te verduurzamen. Ook kunnen ze boetevrij extra aflossen.
Stimuleringsregeling verduurzaming maatschappelijk vastgoed Omdat er ook verenigingen en stichtingen zijn die (soms veroorzaakt door de energiecrisis) financieel niet in staat zijn om grote investeringen te doen, zetten we een subsidie in voor deze doelgroep. In totaal hebben we voor deze collegeperiode €200.000,- beschikbaar gemaakt. Dit kalenderjaar gaat het om €50.000,-, met een maximum van €2.500,- per aanvraag. Zo kunnen twintig organisaties geholpen worden met kleine maatregelen, waarmee zij op kleine schaal toch energie, en dus geld, kunnen besparen. Denk aan led-verlichting. Deze subsidie is alleen gericht op maatschappelijke organisaties, niet op bedrijven. Adviseur maatschappelijk vastgoed en utiliteitsbouw In de praktijk merken we dat veel organisaties niet alleen geholpen zouden met een financieringsoplossing, maar dat hier een hulpvraag aan voorafgaat, in de zin dat verenigingen en
datum
casenummer
pagina
15 februari 2023
23.R.00010
3 van 5
stichtingen niet weten waar te beginnen of de onvoldoende kennis hebben als het gaat om verduurzaming van hun pand. Daarom stellen we ook advies beschikbaar. Taken van deze rol zijn een maatwerkadvies met verduurzamingsmaatregelen opstellen, een business case maken, en organisaties ondersteunen in het vinden van een uitvoeringspartij en financiering. Voor dit laatste zijn bovengenoemde instrumenten dan uiteraard een optie. 4. Argumentatie Organisaties die over financiële middelen beschikken en verder willen verduurzamen komen vrijwel nooit in aanmerking voor commerciële financiering. Ook voor bedrijven is dit niet altijd vanzelfsprekend. Het BNG Duurzaamheidsfonds is toegankelijker, maar in veel gevallen pas vanaf €100.000,-. Om ook kleinere (maar nog steeds aanzienlijke) investeringen mogelijk te maken en tegelijk niet onnodig dingen dubbel te doen stellen we voor juist investeringen tot €100.000,- te financieren. Bovendien voegen we hiermee ook een schakel toe aan ons eigen beleid rond verduurzaming van bedrijventerreinen, waarin we ondernemers inspireren, kennis delen en ondersteunen met vouchers voor energiescans, en dat van de provincie die collectieven van bedrijven en eigenaren van grote daken subsidieert. We richten ons op het kleinbedrijf en hanteren – net als bij de energievouchers – de voorwaarde dat bedrijven tot 50 medewerkers in aanmerking komen.
In algemene zin is het belangrijkste voordeel van het verstrekken van leningen dat ze terugbetaald worden, waarmee het fonds nadat het eenmaal gevuld is op lange termijn oneindig aangevuld blijft worden, en dus revolverend is. Bovendien hebben energie-investeringen een verdienmodel in zich. Het toepassen van energiemaatregelen levert direct een besparing op de energierekening op, welke ook direct ingezet kan worden om de lening af te betalen. Dat maakt het risico dat organisaties hierdoor in financiële problemen komen klein en hetzelfde geldt dus voor het financiële risico dat de gemeente daarbij loopt. Dan blijft over het risico dat een organisaties door andere omstandigheden niet meer kan voldoen aan de verplichting. Dit wordt ondervangen door de kredietcheck die SVn aan de voorkant doet. Uit de administratie van het SVn blijkt dat in andere gemeenten slechts 0,01% van de leningen (2 van de 10.000 leningnemers) niet wordt terugbetaald. Ook qua benodigde capaciteit is het opzetten van een revolverend fonds goed te overzien. Dat komt doordat het beheer en de uitvoering voor een groot deel bij het SVn wordt belegd. Slechts een voortoets en het zorgdragen voor een door inwoners volledig ingevuld aanvraagformulier zou bij de gemeente komen te liggen. Alle andere aspecten kan het SVn voor zijn rekening nemen. Daarom is maar zeer beperkt personele capaciteit benodigd. 5.
Maatschappelijk draagvlak Dit voorstel is tot stand gekomen op basis van gesprekken met diverse maatschappelijke organisaties en ondernemers en na intensief overleg met SVn, dat zowel de uitvoerende partij is van de Duurzaamheidslening voor particuliere woningeigenaren in Nissewaard als die van veel gemeenten die de Duurzaamheidslening voor maatschappelijke organisaties en ondernemers aanbieden, en vanuit daaruit veel contact heeft met de doelgroep. 6. Financiële consequenties Het is moeilijk is om in te schatten hoeveel aanvragen van welke hoogte we kunnen verwachten, maar verwachten met enkele tonnen alle aanvragers in een jaar te kunnen bedienen. We stellen uw raad daarom voor een krediet beschikbaar te stellen van €1.000.000,-. Hiervan verwachten we dat het ruim voldoende is om aan alle aanvragen te kunnen voldoen. Op die manier kunnen we zonder juridisch leningenplafond werken, en hoeven we dus ook niet snel terug uw raad om het budget te verhogen. Het is bovendien juridische zuiver om niet met een leningenplafond te werken als dat er feitelijk niet is. Mochten er onverwacht dusdanig veel aanvragen binnenkomen kan dat alsnog toegevoegd worden. Het beschikbaar stellen van een financiering heeft door de aflossing en rente een kleinere impact in de gemeentebegroting dan bijvoorbeeld het verstrekken van een subsidie. De kosten voor het
datum
casenummer
pagina
15 februari 2023
23.R.00010
4 van 5
beschikbaar stellen van kapitaal zijn, naast de beheerkosten voor SVn, lasten in de begroting. In het revolverende fonds worden deze kosten ten minste gecompenseerd door de rentebaten. De lasten in de begroting zijn afhankelijk van de mate waarin van deze faciliteit gebruik wordt gemaakt. De lasten bedragen maximaal 1,5% van het uitgeleende bedrag. Het percentage is gebaseerd op de huidige omslagrente van 1% en de beheerskosten die SVn rekent voor het beheren van de leningportefeuille. Op deze manier wordt dit instrument budgetneutraal uitgevoerd. Bij een hogere omslagrente worden de gemeentelijke lasten hoger. De omslagrente is ook afhankelijk van de rente op de leningen die de gemeente heeft aangetrokken. Als door een rentestijging de lasten hiervoor stijgen, dan stijgt de omslagrente ook geleidelijk mee. De maximale lasten zijn dan: Jaar Uitstaande hoofdsom 2023 € 1.000.000 2024 € 2.000.000 2025 € 3.000.000 2026 € 4.000.000
Kapitaals- en beheerslasten € 15.000 € 30.000 € 45.000 € 60.000
Budgetnummer(s) 680151/680152 680151/680152 680151/680152 680151/680152
De gedachte achter de Duurzaamheidslening is dat de bespaarde energielasten zorgen voor betalingscapaciteit voor de betaling van de rentelasten en aflossingen. Het gevolg is dat er naast de last ook een bate wordt gegenereerd die weer opnieuw uitgeleend kan worden, na aftrek van de lasten. De berekening gaat op dit moment uit van een rentebate van 2%. Jaarlijks wordt de rente opnieuw vastgesteld voor de uitgeleende gelden voor het komende jaar, op basis van de hoogte van de marktrente en de verhouding ten opzichte van de omslagrente van de gemeente. Een eventueel gewijzigd rentepercentage geldt alleen voor leningen die na het moment van wijzigen worden afgesloten. Voor eerder afgesloten leningen geldt het rentepercentage dat op dat op het moment van afsluiten gehanteerd werd tijdens de hele looptijd van de lening. De maximale baten worden ingeschat op: Jaar Uitstaande Rentebaten hoofdsom 2023 € 1.000.000 € 25.000 2024 € 2.000.000 € 50.000 2025 € 3.000.000 € 75.000 2026 € 4.000.000 € 100.000
Budgetnummer(s) 611800 611800 611800 611800
De aflossingen kunnen weer opnieuw worden ingezet voor nieuwe Duurzaamheidsleningen. Op basis van de gegevens van de SVn is een inschatting gemaakt van het debiteurenrisico. Gebaseerd op een debiteurenrisico van 0,1% is het gemiddelde jaarlijkse risico voor de gemeente Nissewaard bij het maximale uitgeleende bedrag € 1000 per jaar. Dit risico wordt afgedekt uit het weerstandsvermogen en verwerkt in de risicoparagraaf.
7. Communicatie van het besluit De verordening en regelingen worden na vaststelling gepubliceerd in het gemeenteblad. De instrumenten zullen op verschillende manieren onder de aandacht worden gebracht, zoals op de gemeentelijke website, de websites Wij Doen Groen en Energiek Voorne-Putten, in de communicatie van het energieloket en in relevante toekomstige communicatie over gerelateerde onderwerpen. Zodra de adviseur is geworven zal deze pro-actief in gesprek gaan met organisaties.
datum
casenummer
pagina
15 februari 2023
23.R.00010
5 van 5
8. Realisatie van het besluit Start van de uitvoering is voorzien voor 1 maart. Onder voorbehoud van het beschikbaar stellen van het krediet en vaststelling van de verordening door uw raad heeft het college de regeling met de in aanmerking komende verduurzamingsmaatregelen reeds vastgesteld (zie bijlage). 9. -
Bijlagen Raadsbesluit – Verordening Duurzaamheidslening maatschappelijke organisaties Nissewaard Regeling Duurzaamheidslening maatschappelijke organisaties en kleinbedrijf Nissewaard Collegeadvies – Financiële ondersteuning samenleving verduurzaming vastgoed Stimuleringsregeling Verduurzaming maatschappelijk vastgoed
10. Advies Commissie
In de vergadering van de commissie Leefomgeving van 7 februari 2023 behield de fractie van VOOR Nissewaard de mening voor. De overige aanwezige fracties adviseerden positief. (Fractie Lijst Soeterboek en van Lijst van Boven afwezig). de secretaris,
M.L.M. Weerts
de burgemeester,
F. van Oosten