Delegatie- en mandaatbesluit; raadsvoorstel
Tekst van het document
Burgemeester en Wethouders
Aan de Raad Aan de Raad datum 10 september 2025
zaaknummer 4516364
bijlagen
eenheid Advies Dienstverlening
betreft
Delegatie- en mandaatbesluit raad Nissewaard 2025
Samenvatting: Gevraagd Raadsbesluit: De raad wordt voorgesteld te besluiten om het Delegatie- en mandaatbesluit raad Nissewaard 2025 vast te stellen.
1.Inleiding Aanleiding Het huidige Delegatiebesluit Nissewaard dateert van 2015. Door wijzigingen van de regelgeving is dit besluit niet meer actueel, waarom het moet worden aangepast. Bestuurlijk belang Door nieuwe wetgeving heeft de raad nieuwe bevoegdheden gekregen. De uitvoering daarvan vraagt capaciteit van de raad en van de organisatie om raadsbesluiten voor te bereiden. Bovendien zijn er wettelijke termijnen waarbinnen deze besluiten moeten worden genomen. Zo moet op een verzoek om informatie op grond van de Wet open overheid binnen vier weken een besluit worden genomen. Een ander voorbeeld betreft een voorbereidingsbesluit over milieueffecten van een ruimtelijke ontwikkeling dat binnen zes weken moet worden genomen. Als de raad deze besluiten wil nemen binnen de wettelijke termijnen, dan zou de vergaderfrequentie van de raad moeten vermenigvuldigen. Dat is niet nodig als deze bevoegdheden, die als meer mechanische voorbereiding of uitvoering kunnen worden aangemerkt, worden belegd bij het college. Het bestuurlijk belang betreft dus de efficiënte inrichting van het werk. Opgemerkt wordt dat het incidenteel kan voorkomen dat de bevoegdheidsuitoefening raakt aan politiek of bestuurlijk gevoelige zaken. Voor die situatie is een instructie aan het besluit toegevoegd om als raad en college tijdig met elkaar te overleggen over de wijze van bevoegdheidsuitoefening.
Dit kan ertoe leiden dat de raad besluit om de betreffende bevoegdheid zelf uit te oefenen, dan wel dat het college aan de raad vraagt om dat te doen. Centrale vraag Wil de raad het Delegatiebesluit uit 2015 vervangen door een actueel Delegatie- en mandaatbesluit?
datum
10 september 2025
zaaknummer
4516364
pagina
2 van 4
2.Beoogd maatschappelijk resultaat Door delegatie en mandatering van bevoegdheden kunnen zowel de raad als het college efficiënter werken. 3.Kader Onder delegatie wordt verstaan: het overdragen door een bestuursorgaan van zijn bevoegdheid tot het nemen van besluiten aan een ander die deze onder eigen verantwoordelijkheid uitoefent. Delegatie geschiedt niet aan ondergeschikten. Delegatie geschiedt slechts indien in de bevoegdheid daartoe bij wettelijk voorschrift is voorzien. Artikel 156 van de Gemeentewet is zo'n wettelijk voorschrift, dat voorziet in een ruime bevoegdheidsoverdracht. In de Omgevingswet staat ook een ruime mogelijkheid tot overdracht van bevoegdheden, naast een aantal heel specifiek geformuleerde artikelen. Deze zijn in het raadsbesluit genoemd. Onder mandaat wordt verstaan: de bevoegdheid om in naam van een bestuursorgaan besluiten te nemen. Een door de gemandateerde binnen de grenzen van zijn bevoegdheid genomen besluit geldt als een besluit van de mandaatgever. De mandaatgever blijft bevoegd de gemandateerde bevoegdheid uit te oefenen. Tenslotte wordt opgemerkt dat een delegatie- en mandaatbesluit te allen tijde kan worden ingetrokken. Bovenstaande is overgenomen van de Afdelingen 10.1.1 en 10.1.2 van de Algemene wet bestuursrecht. 4.Argumentatie De wijzigingen worden als volgt toegelicht.
Uit het Delegatiebesluit van 2015 is de raadsbevoegdheid om een trouwlocatie, of zoals de wet dat noemt: “een gemeentehuis”, aan te wijzen, overgenomen in het nieuwe besluit. De regel over het opgeven van declaraties op grond van rijksregelingen kan vervallen omdat deze bevoegdheid in de nieuwe regelingen bij het college wordt neergelegd. De regel over de verstrekking van buitenwettelijke subsidies kan vervallen omdat de raad deze niet verstrekt. Als dat in een incidenteel geval gewenst is, kan de raad daar uiteraard toe besluiten, tegelijkertijd met een besluit om daarvoor een budget beschikbaar te stellen. Een nieuwe bevoegdheidsoverdracht gaat over het openstellen van de elektronische weg voor het verzenden van berichten. Deze regel hangt samen met de behandeling van vragen om informatie openbaar te maken. Verplichtingen op grond van de Wet open overheid, zoals het binnen vier weken besluiten op een verzoek, maken dat het efficiënter is als het college deze uitvoert. Dat argument geldt ook voor de actieve openbaarmakingsverplichting. De Omgevingswet brengt voor alle bestuursorganen uniformiteit in regels en terminologie mee, maar ook meer mogelijkheden om taken en bevoegdheden zo in te richten dat deze goed passen bij de eigen organisatie.
Omdat de wet een ruime delegatiemogelijkheid kent, maken veel gemeenten daarvan gebruik om het omgevingsplan door het college aan te laten passen aan dwingendrechtelijke regels en besluiten. Omdat de aard en reikwijdte van de over te dragen bevoegdheid wel nauwkeurig moet worden bepaald, zijn de betreffende regels daarvoor meer in detail in het besluit weergegeven. Nieuw is wel de mogelijkheid om kaderstellend beleid van de raad in het omgevingsplan te laten verwerken door het college. In de Memorie van Toelichting (Kamerstuk 33962, nr. 3, blz. 403 e.v.) worden meer mogelijkheden genoemd, waarvan te zijner tijd alsnog gebruik kan worden gemaakt. De wetgever brengt hiermee het bekende onderscheid tussen het hoofdschap van de raad en de uitvoering van raadsbesluit door het college tot uitdrukking. Nieuw is ook de mogelijkheid om het nemen van een voorbereidingsbesluit te delegeren. Het gaat hier om tijdelijke voorbeschermingsregels, waarvan het gewenst is om deze snel te verwerken in het omgevingsplan.
datum
10 september 2025
zaaknummer
4516364
pagina
3 van 4
De regel over de toepassing van de Wet Bibob is ook nieuw. Ze is in het leven geroepen, bijvoorbeeld voor de behandeling van een vraag om wijziging van het omgevingsplan waarbij een grondtransactie voor de aanvrager van belang is. Het is in een dergelijk geval efficiënter om het onderzoek te laten uitvoeren door het college. De overdracht van de bevoegdheden om de grenzen van de bebouwde kom te wijzigen en om een weg aan de openbaarheid te onttrekken, is gewenst omdat het hier gaat om besluiten die samenhangen met bijvoorbeeld de ontwikkeling van een locatie door woningbouw of de herinrichting van openbaar gebied. Het is efficiënter om de verschillende besluiten dan ook in een keer door het college te laten nemen. De Wet hergebruik overheidsinformatie legt de verplichting op om verzamelde informatie zoveel mogelijk voor hergebruik in daartoe gepaste vorm beschikbaar te stellen. Het kan hierbij ook gaan om informatie die berust bij een door de raad ingestelde commissie of bij de rekenkamer. Uiteraard gaat het hier om openbare informatie, maar het hergebruik daarvan vereist nadere handelingen die het beste door het college kunnen worden verricht. Het mandaat van de in artikel 3, onder a, genoemde bevoegdheid is nodig omdat het daar formeel gaat om een wijziging van de door de raad vastgestelde bodemkwaliteitskaart, die weer deel uitmaakt van het omgevingsplan.
De toepassing van grond of baggerspecie, bijvoorbeeld bij de ontwikkeling van een woningbouwlocatie, kan leiden tot wijziging van de kaart. De technische verwerking daarvan kan door het college worden verwerkt. Maar grotere wijzigingen dan wel actualisering van de kaart kunnen gevolgen hebben voor het toedelen van functies aan locaties wat een raadsbevoegdheid moet blijven. Bij delegatie zou de raad deze bevoegdheid kwijtraken, waarom hier gekozen is voor mandaat. Het mandaat voor de in artikel 3, onder b, genoemde bevoegdheid is nodig omdat het hier gaat om voorbereidingsbesluiten die zich voegen in de procedure voor de wijziging van het omgevingsplan. Beslissingen over de vraag of al dan niet een milieueffectrapport moet worden gemaakt, moeten vroegtijdig aan het publiek worden bekendgemaakt, zodat de uitkomst daarvan kan worden meegenomen bij het vervolg van de procedure. Omdat de raad over planwijzigingen een besluit neemt, waarvan onder meer deze voorbereidingsbesluiten deel uitmaken, is delegatie van deze bevoegdheid niet mogelijk, maar mandaat wel. In nauw verband met voorgaand punt is het mandaat, bedoeld in artikel 3, onder c, nodig. Maar het geldt in het bijzonder ook voor het volgen van andere procedures.
Volgens onze Inspraak- en participatieverordening Nissewaard 2020 beslist elk bestuursorgaan over het verlenen van inspraak of het bieden van participatie bij de uitoefening van de eigen bevoegdheden. Formeel leidt dit er bijvoorbeeld toe dat de raad zelf moet beslissen over het verlenen van inspraak op een moment dat voorafgaat aan de openbare voorbereidingsprocedure, bedoeld in afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht. Dat zou een extra procedure opleveren, wat niet efficiënt is. Hoe het college van deze bevoegdheid gebruik maakt, blijkt uit het op te stellen eindverslag, bedoeld in artikel 6 van de Verordening. Daarnaast bepaalt artikel 7 dat de burgemeester jaarlijks aan de raad een overzicht verschaft van de in het voorafgaande jaar gevolgde inspraakprocedures of participatieprocessen en van de besluiten waarbij verzoeken om inspraak of participatie zijn afgewezen. 5.Maatschappelijk draagvlak Het maatschappelijk draagvlak voor efficiënter werken is groot. 6.Financiële consequenties Geen. 7.Communicatie van het besluit De verschuiving van bevoegdheden van de raad naar het college wordt bij elk besluit zichtbaar door
datum
10 september 2025
zaaknummer
pagina
4516364
4 van 4
de vermelding namens welk orgaan het is genomen. Bij het gebruik van een gedelegeerde bevoegdheid moet het delegatiebesluit en de vindplaats ervan worden vermeld. De beschikbaarheid van het besluit via internet biedt voor eenieder de mogelijkheid om na te gaan of de uitoefening van bevoegdheden rechtmatig plaatsvindt. 8.Realisatie van het besluit Het besluit treedt in werking door bekendmaking in het Gemeenteblad. Daarna wordt het in geconsolideerde vorm beschikbaar gesteld via de website lokaleregelgeving.overheid.nl. 9.Bijlagen Raadsbesluit: Delegatie- en mandaatbesluit raad Nissewaard 2025. 10.Advies Commissie Naar aanleiding van de themabijeenkomst Delegatie- en Mandaatbesluit van 1 september 2025 is de tekst van het raadsvoorstel onder ‘bestuurlijk belang’ vervangen en is een nieuw artikel 1 aan het voorgestelde raadsbesluit toegevoegd. In een afzonderlijk memo aan de raad is hiervoor aandacht gevraagd. Vervolgens is het agendapunt alsnog geagendeerd voor de raadsvergadering van 17 september 2025.
de secretaris,
M. Visscher
de burgemeester,
C.H.J. Lamers