Cultuurnota

Kunst en cultuur in Nissewaard 2020-2026 In de schijnwerpers!

datum vrijdag 29 mei 2020 versie 3.1 Auteur(s)

G. van Leeuwen

Postadres Postbus 25, 3200 AA Spijkenisse Bezoekadres Raadhuislaan 106, 3201 EL Spijkenisse Telefoon 14 0181 E-mail gemeente@nissewaard.nl www nissewaard.nl

Inhoudsopgave

Voorwoord

3

1. Samenvatting

4

2. Inleiding

6

3. Waar komen we vandaan?

8

4. Waar zijn we nu?

9

5. Waar gaan we naar toe?

12

6. Hoe komen we daar?

14

7. Uitvoeringsagenda

20

2

Voorwoord Kunst en cultuur zijn voor mij verbonden met vrijheid. De vrijheid voor ieder mens om via kunst en cultuur gevoelens, ideeën, opvattingen, ervaringen en talenten te uiten en te delen met de medemens. De vrijheid om te genieten van alles wat kunst en cultuur te bieden heeft of je er soms aan te ergeren, je aan het denken te zetten of er troost in te vinden. Om weg te dromen, je in een andere wereld te begeven. Maar ook de vrijheid om er met een boog om heen te lopen en te zeggen: Dat is iets oor ij . Cultuur is ook wat ons bindt, cultuur zijn jij en ik, cultuur is wie we zijn. Dat geldt voor het verleden, het heden en de toekomst. De geschiedenis van Nissewaard zijn we nu, samen, aan het maken. Voor mij zijn kunst en cultuur een levensader, mijn hart gaat sneller gaat kloppen van muziek. Ik ben ook overtuigd van het grote maatschappelijke belang, vooral ook omdat kunst en cultuur veel meer omvat dan soms wordt gedacht. We zien nu wat de Coronacrisis doet op het gebied van cultuur. We zien dat de verschraling van geluk in de breedste zin heeft plaats gevonden. Het legt ook de kwetsbaarheid bloot. Er is onderscheid in kunde en talent, maar wat mij betreft niet in zoge aa d hoge of lage ultuur.

Activiteiten die in de ogen van beoefenaars gewoon onderdeel zijn van het dagelijks leven vormen waarschijnlijk de basis van wat we in Nissewaard de culturele infrastructuur noemen. Die bestaat namelijk niet alleen uit de grote, bekende, culturele instellingen, maar juist ook uit de inwoners die als individu of in georganiseerd verband bezig zijn met alles wat ons vormt en inspireert, waar we blij van worden en ons emotioneert, wat een verbinding legt tussen verleden in tradities en heden in ontwikkeling naar de toekomst. Grote woorden misschien, maar daar hoeven we niet bang voor te zijn, in Nissewaard blijven we echt wel met beide benen op de grond staan, stevig in en niet naast onze schoenen. Maar wat we te bieden hebben, hoeven we niet te verstoppen. Dat mogen we gerust en met gepaste trots laten zien. Want er is nog veel niet bekend genoeg. En toch kent Nissewaard een breed en gevarieerd aanbod. Heel veel inwoners laten hun talenten in allerlei kunstvormen en kunstuitingen zien, al dan niet in georganiseerd verband. Dat blijven we ondersteunen met als speerpunten cultuurparticipatie, cultuureducatie, talentontwikkeling en lokale initiatieven. En vraaggericht en outreachend. Met deze nota brengen we lijn in de ontwikkelingen die in de afgelopen vijf jaren zijn gestart en doorlopen in de nabije toekomst.

Vooral de verbinding van kunst en cultuur met het sociaal domein en de rol daarin van de grote culturele instellingen is daar een goed en belangrijk voorbeeld van. Het maatschappelijke en economisch rendement van kunst en cultuur mag niet over het hoofd worden gezien, maar laten we vooral niet vergeten dat kunst en cultuur een eigen, innerlijke waarde heeft voor de mens als individu en als gemeenschap. Daardoor pakt iemand een kwast of een spuitbus, een gitaar of een tuba, een blok hout of een pen, daardoor gaat iemand op een podium staan of voor een camera, daardoor stelt iemand zich kwetsbaar op en deelt ideeën, gedachten en gevoelens met de ander. Nissewaard, in al zijn verscheidenheid, is een gemeente met een boeiend en afwisselend cultureel palet en daar blijven we samen aan werken.

L. Soeterboek, wethouder Cultuur

3

1. Samenvatting 1.1 Waar komen we vandaag en waar staan we nu? In deze nota geven we vorm aan de ambities van de gemeente Nissewaard voor kunst en cultuur in de komende jaren. Dat komt mede voort uit diverse ontwikkelingen van de afgelopen tijd. We kijken dus even kort terug en komen dan ook uit bij de fusie van Bernisse en Spijkenisse tot de gemeente Nissewaard in 2015. Door de aandacht voor en inzet op de gelijktijdig plaatsvindende decentralisaties is er niet meteen een cultuurnota voor de nieuwe gemeente opgesteld, maar daarvoor is het na de laatste cultuurnota uit 2013 onderhand wel tijd. Diezelfde decentralisaties gaven aanleiding tot een transitie en daarna transformatie op het sociaal domein, met daarin een niet te onderschatten (nieuwe) rol en in feite ook waardering voor cultuur, sport en sociaal cultureel werk. Met deze nota wordt invulling gegeven aan ambities uit het coalitieakkoord. Met de nadruk op veelzijdigheid en verbinding doen kunst en cultuur volop mee in de toekomstschets van Nissewaard op weg naar 2040. We realiseren ons dat we midden in de Coronacrisis zitten, waarvan de exacte gevolgen, hoewel deels al zichtbaar, nog moeilijk in te schatten zijn. Desondanks willen we ons nu niet laten beperken in ambities. Dit is het beeld dat we voor ogen hebben en waar we in de komende zes jaar aan gaan werken.

De uitwerking in de onderdelen van het uitvoeringsprogramma, waarbij we daar waar er financiële consequenties zijn, terugkomen naar de raad, zal duidelijkheid geven wat gerealiseerd kan worden, op welk moment en tegen welke kosten. Het uitgangspunt is zoveel mogelijk binnen de bestaande middelen uit te voeren. Dan kan ook gekozen worden iets nieuws mogelijk te maken of door iets anders te beperken. Wat betreft de grote culturele instellingen – bibliotheek De Boekenberg, Centrum voor de Kunsten en Theater De Stoep – speelt ontwikkeling op het sociaal domein in meer of mindere mate bij alle drie. Voor de rol van De Boekenberg als kenniscentrum is doorontwikkeling van de subsidieafspraken nodig. Samen moeten we op zoek naar de nieuwe waarde van een bibliotheek en de manier waarop dit aangetoond kan worden. We willen dit uitwerken in een subsidieregeling bibliotheekwerk en daarna vastleggen in (mogelijk) meerjarige subsidieafspraken. Wat het C dK etreft oet ee ieu e ala s orde ge o de tusse de klassieke o derdele Vrije tijds aanbod (VTA, de lessen en cursussen die worden gegeven binnen muziek, theater, dans en ateliers: tekenen/schilderen en beeldende kunst), Binnenschoolse Cultuureducatie (BCE) en de maatschappelijke taak, de nieuwe activiteiten binnen het sociaal domein.

Welke ontwikkelingen zijn er op het gebied van kunsteducatie en op welke locatie gaat het CvdK dit doen? Dit staat in relatie tot het volgende punt omdat CvdK organisatorisch een onderdeel is van De Stoep. Voor De Stoep moet de vraag – in een apart traject – beantwoord worden, vanuit welke positionering het theater goed kan blijven functioneren. Het interne onderzoek over de verschillende s e ario s a positio ering, waaronder als zelfstandige organisatie (met een subsidierelatie met de gemeente) is afgerond. In vergelijking met enkele jaren geleden ontstaan er meer lokale initiatieven, ook op de schaal van kern of wijk op cultureel gebied en ze worden zichtbaarder. Er gebeurt van alles in Nissewaard, en daar mogen de schijnwerpers op. Veel activiteiten ondersteunen we als gemeente, maar op welke wijze en met welke middelen kunnen we dat het beste blijven doen? 1.2 Waar gaan we naar toe? Kunst en cultuur zijn van belang vanwege de bijdrage aan het leefklimaat in de kernen en de wijken, waar het voor inwoners prettig is om te wonen, te werken en te ontspannen .Het was nodig om een stad (met wijken en kernen, niet alleen stedelijk gebied) te worden en het blijft nodig om hierin verder te groeien en inwoners, alle inwoners, kansen op ontwikkeling en ontplooiing te bieden. Die lijn willen we vasthouden.

Zoveel mogelijk directe sturing in de vertaling van beleid naar uitvoering is nodig om het maatschappelijk belang te borgen. En op individueel niveau blijft het van belang voor talentontwikkeling, genieten en zingeving. 4

Kunst en cultuur zijn overal aanwezig bij de verenigingen, de inwoners, in het sociaal domein, in de openbare (buiten)ruimte, op scholen, dichtbij in de kernen en de wijken, in het groen, in het stadscentrum met de grote instellingen. Kunst en cultuur zijn zichtbaar, vindbaar, bereikbaar en toegankelijk voor alle inwoners van Nissewaard, kortom laagdrempelig en uitnodigend en gaan in op de behoeften van inwoners. Ook de mogelijkheid voor inwoners en bezoekers om kennis te nemen van de lokale historie, op zichzelf en in relatie tot de wijdere omgeving willen we stimuleren. Inwoners maken zelf hun keuzes, maar iedereen heeft de kans deel te nemen, van jong tot oud, van oudgediende tot nieuwkomer, van recreatieve afnemer tot culturele ondernemer. De gemeente ondersteunt en faciliteert dit, omarmt lokale initiatieven, zorgt mede voor verbinding en vindbaarheid en doet dit vanuit de overtuiging dat participatie, emancipatie en integratie niet vanzelf tot stand komen en ziet hierin deze rol voor zichzelf weggelegd. Er wordt vraaggericht en outreachend gewerkt. De speerpunten zijn cultuureducatie, cultuurparticipatie en talentontwikkeling. De voorzieningen die we hebben, zoals het theater zijn geen doel op zich, maar een middel om hieraan bij te dragen.

Verder zien we in de huisvesting van deze instellingen in het centrum van de gemeente een toegevoegde waarde aan de leefbaarheid daar – onverlet de opdracht outreachend te werken en in de kernen en wijken aanwezig te zijn met activiteiten – nu de leegstand door sluiting van fysieke winkels zichtbaar is. Er is een verschuiving naar sfeer en beleven, ook in het centrum, met horeca en cultuur. Een nieuwe fysieke invulling van het CvdK, op de huidige of een andere locatie in het centrum, zou een mooi sluitstuk zijn van de stappen die hier al zijn gemaakt met het nieuwe theater De Stoep en De Boekenberg. 1.3 Doelstellingen Concreet geven we het weer in doelstellingen, die het richtpunt zijn van het uitvoeringsprogramma en die via de begrotingscyclus gemonitord kunnen worden: -Alle kinderen komen in aanraking met mogelijkheden voor het actief en passief beleven van kunst en cultuur. -Verenigingen en andere organisaties voor kunst en cultuur dragen actief bij aan de ontwikkeling van een gevarieerd kunst en cultuur aanbod in Nissewaard waarvoor de gemeente voorwaarden schept. -Met kunst en cultuur wordt bijgedragen aan doelen in het sociaal domein zoals bestrijding van eenzaamheid, participatie van kwetsbare groepen en inburgering van nieuwkomers.

-Bibliotheek De Boekenberg wordt doorontwikkeld naar een modern kennis en educatiecentrum, waarin extra aandacht is voor ondersteuning van kwetsbare groepen. -In theater De Stoep wordt een breed, gevarieerd en toegankelijk aanbod geprogrammeerd en wordt ruimte geboden aan talentontwikkeling en actieve cultuurbeleving door amateurgezelschappen. -Het Centrum voor de Kunsten heeft een breed, vraaggericht en laagdrempelig aanbod voor de vrije tijd, het onderwijs en in de wijken en kernen en versterkt de koppeling met het sociaal domein met aandacht voor kwetsbare groepen. -De buitenruimte wordt kleurrijker ter verfraaiing van Nissewaard en de versterking van de branding als gemeente waar het prettig is om te wonen, te werken en te recreëren. In deze nota geven we de richting aan voor de komende zes jaren, waarbij we een uitvoeringsagenda met tijdpad meegeven, om de weg om er te komen begaanbaar te maken. Hiervoor is tijd nodig. Vernieuwing of herziening van subsidieregels, werkwijze vragen om zorgvuldigheid. In de uitwerking en uitvoering daarvan vindt het participatietraject met partners en belanghebbenden plaats. Ook dat vereist tijd en zorgvuldigheid. De effecten hiervan worden daarna zichtbaar, vandaar dat de deze nota een periode van zes jaar beslaat.

5

2. Inleiding In deze nota geven we vorm aan de ambities van de gemeente Nissewaard voor kunst en cultuur in de komende jaren. Dat komt mede voort uit diverse ontwikkelingen van de afgelopen tijd. We kijken dus even kort terug en komen dan ook uit bij de fusie van Bernisse en Spijkenisse tot de gemeente Nissewaard in 2015. Door de aandacht voor en inzet op de gelijktijdig plaatsvindende decentralisaties is er niet meteen een cultuurnota voor de nieuwe gemeente opgesteld, maar daarvoor is het na de laatste cultuurnota uit 2013 onderhand wel tijd. Diezelfde decentralisaties gaven aanleiding tot een transitie en daarna transformatie op het sociaal domein, met daarin een niet te onderschatten (nieuwe) rol en in feite ook waardering voor cultuur, sport en sociaal cultureel werk. Met deze nota wordt invulling gegeven aan ambities uit het coalitieakkoord. Met de nadruk op veelzijdigheid en verbinding doen kunst en cultuur volop mee in de toekomstschets van Nissewaard op weg naar 2040. We realiseren ons dat we midden in de Coronacrisis zitten, waarvan de exacte gevolgen, hoewel deels al zichtbaar, nog moeilijk in te schatten zijn en dat we met hoge ambities hoge verwachtingen wekken. Desondanks willen we ons nu niet laten beperken in ambities. Dit is het beeld dat we voor ogen hebben en waar we in de komende zes jaar aan gaan werken.

De uitwerking in de onderdelen van het uitvoeringsprogramma, waarbij we daar waar er financiële consequenties zijn, terugkomen naar de raad, zal duidelijkheid geven wat gerealiseerd kan worden, op welk moment en tegen welke kosten. Het uitgangspunt is zoveel mogelijk binnen de bestaande middelen uit te voeren. Dan kan ook gekozen worden iets nieuws mogelijk te maken of door iets anders te beperken. 2.1 De grote culturele instellingen Wat betreft de grote culturele instellingen – bibliotheek De Boekenberg, Centrum voor de Kunsten en Theater De Stoep – speelt ontwikkeling op het sociaal domein in meer of mindere mate bij alle drie. De Boekenberg is al en wordt nog meer een centrum voor kennis en educatie in de vorm van een huiskamer van de stad, maar is ook actief in de kernen en de wijken. Het CvdK is bezig kunst en cultuur te verbinden met welzijn en zorg en outreachend te werken. De Stoep trekt in het nieuwe theatergebouw meer toeschouwers dan werd ingeschat en biedt ook een podium aan amateurkunsten. Er dienen zich vraagstukken aan die richting nodig hebben om ze verder op te pakken. Het Rekenkameronderzoek naar de gemeentelijke regierol op de culturele instellingen gaf hiertoe ook aanleiding. Voor de rol van De Boekenberg als kenniscentrum is doorontwikkeling van de subsidieafspraken nodig.

Samen moeten we op zoek naar de nieuwe waarde van een bibliotheek en de manier waarop dit aangetoond kan worden. We willen dit uitwerken in een subsidieregeling bibliotheekwerk en vastleggen in meerjarige subsidieafspraken. Wat het CvdK betreft oet ee ieu e ala s orde ge o de tusse de klassieke o derdele Vrije tijds aanbod (VTA, de lessen en cursussen die worden gegeven binnen muziek, theater, dans en ateliers: tekenen/schilderen en beeldende kunst), Binnenschoolse Cultuureducatie (BCE) en de maatschappelijke taak, de nieuwe activiteiten binnen het sociaal domein. Welke ontwikkelingen zijn er op het gebied van kunsteducatie en op welke locatie gaat het CvdK dit doen? Dit staat in relatie tot het volgende punt omdat CvdK organisatorisch een onderdeel is van De Stoep. Voor De Stoep moet de vraag – in een apart traject – beantwoord worden, vanuit welke positionering het theater goed kan blijven functioneren. Het interne onderzoek over de verschillende s e ario s a positio eri g, aaro der als zelfsta dige orga isatie et ee su sidierelatie et de gemeente) is afgerond. 2.2 Betrekken culturele veld In vergelijking met enkele jaren geleden ontstaan er meer lokale initiatieven, ook op de schaal van kern of wijk op cultureel gebied en ze worden zichtbaarder. Bijvoorbeeld het poëziefestival Augusta Paeux in Simonshaven. Dit hangt deels samen met de uitbreiding van het aantal 6

o i atiefu tio arisse CF s aardoor aast sport ook ku st e ultuur e so iaal ultureel erk meer aandacht krijgen, door meer contacten met culturele organisaties en een completer inzicht in het culturele veld. Er gebeurt van alles in Nissewaard, en daar mogen de schijnwerpers op. Veel activiteiten ondersteunen we als gemeente, maar op welke wijze en met welke middelen kunnen we dat het beste blijven doen? Daar willen we het culturele veld, zoals RegioArtRijnmond en de Stichting Stede en Vrye Heerlykheyt waarvan de Beeldentuin Ravesteyn een belangrijk culturele activiteit en de culturele ondernemers, zoals dansscholen en Nissewaard Ateliers, zelf bij betrekken. Ook jongeren, met hun eigen kijk op de wereld en open blik voor nieuwe vormen nodigen we uit hierin te participeren. De ideeën en wensen van hen komen dus nog aan bod, voor deze eerste fase hebben we – vanwege de genoemde ontwikkelingen die hen raken en de kennis die ze meebrengen – de grote culturele instellingen betrokken. Die deskundigheid hebben we nu (deels) in huis als organisatie en is zodoende snel en breed in te zetten. Nisse aard is ee a dere ge ee te da Ber isse as e da Spijke isse as. The est of oth orlds , zegt de opti ist, een lastige harmonisatie op cultureel gebied wellicht de pessimist.

Feit is dat nu gemeentebreed, zowel in de wijken als in de kernen, culturele initiatieven ontstaan en dat de hele gemeente Nissewaard nu beschikt over een keur aan monumenten en grote culturele instellingen met een meer dan lokale uitstraling en aantrekkingskracht. Op dit punt kan meteen de afbakening van deze nota worden gegeven: uiteraard is er raakvlak en overlapping, maar de monumenten vallen buiten het bereik, evenals toerisme en recreatie. Ze worden, net als andere the a s, el aangeroerd om het belang en de verbinding met kunst en cultuur te onderstrepen. Ook het evenementenbeleid op zich is geen onderdeel van deze nota, wel wordt ingegaan op een betere verbinding hiermee. Het onderscheid tussen (grotere) culturele activiteit en kleinschalig cultureel evenement is overigens niet strikt. In deze nota geven we de richting aan voor de komende zes jaren, waarbij we een uitvoeringsagenda met tijdpad meegeven, om de weg om er te komen begaanbaar te maken. Hiervoor is tijd nodig. Vernieuwing of herziening van subsidieregels, werkwijze vragen om zorgvuldigheid. In de uitwerking en uitvoering daarvan vindt het participatietraject met partners en belanghebbenden plaats. Ook dat vereist tijd en zorgvuldigheid. De effecten hiervan worden daarna zichtbaar, vandaar dat de deze nota een periode van zes jaar beslaat.

Hoofdstuk één is de samenvatting van deze nota, hoofdstuk twee, de inleiding, heeft u zojuist gelezen. In hoofdstuk drie schetsen we kort wat er achter ons ligt en wat daar gebeurd is. Het vierde hoofdstuk beschrijft waar we nu staan, in hoofdstuk vijf vertellen we waar we naar toe willen (gaan) en we ontvouwen in het zesde en zevende hoofdstuk hoe en wanneer we daar willen komen en wat we daarvoor gaan doen.

7

3. Waar komen we vandaan? De gemeente Nissewaard heeft weliswaar een korte geschiedenis – het eerste lustrum is per 1 januari 2020 aangebroken – maar de vormende delen hebben een veel langere en hebben zich ieder op eigen wijze ontwikkeld. Zes kernen, waarvan een in de tweede helft van de twintigste eeuw is uitgegroeid tot een stedelijk gebied, dragen nu samen de naam Nissewaard. De geschiedenis van de kernen gaat ver terug en de verbeelding daarvan is nog steeds aanwezig in de vorm van monumenten, evenementen en culturele activiteiten. Daarover meer in het volgende hoofdstuk. 3.1 Verschillende vertrekpunten Op bestuurlijk gebied is een ontwikkeling te zien van schaalvergroting met een eerdere fusie van kernen tot de gemeente Bernisse en de herindeling van Hekelingen bij de gemeente Spijkenisse en werken we nu aan en voor de gemeente Nissewaard. Een cultuur-historische erfenis is in alle kernen aanwezig. Vanaf de tweede helft van de twintigste eeuw nam de ontwikkeling van Spijkenisse een andere wending door de aanwijzing als groeikern. Door het tempo en de omvang hiervan lag de focus op stenen en basisvoorzieningen en is na deze fase, die in de jaren negentig eindigde, de aandacht verlegd naar verbreding en verhoging van het algemene voorzieningenniveau.

Daarnaast heeft deze groeifase er bestuurlijk toe geleid op verschillende beleidsterreinen uitvoering in eigen beheer te houden in plaats van te verzelfstandigen zoals in veel andere gemeenten. Het werd nodig geacht niet alleen een fysiek fundament, maar ook een sociaal fundament te leggen onder de samenleving in wording en hiermee sociale cohesie, groei van verenigingsleven en mogelijkheden tot ontplooiing op sociaal, cultureel en sportief gebied mede mogelijk te maken en te ondersteunen. In de dorpskernen verliep dit meer organisch en meer zelfregulerend. De sociale cohesie is daar sterk ontwikkeld, het verengingsleven, ook cultureel, eveneens. 3.2 Harmonisatie De vorming van Nissewaard noopte tot harmonisatie van regelgeving en beleid en uitvoering op veel gebieden. Tot op zekere hoogte geldt dit ook voor terreinen met veel beleidsvrijheid, zoals cultuur, sport en welzijn, bijvoorbeeld wat betreft subsidiëring van activiteiten. Harmonisatie betekent overigens niet dat alles in dezelfde mal moet worden gedrukt, wel is het wenselijk als gemeente te benoemen wat de waarde en het nut van kunst en cultuur is en kan zijn, welke plek we het willen (blijven) geven en hoe we het willen ondersteunen en waarderen.

Het is al vaker opgemerkt, maar toch belangrijk om te onderstrepen, dat de fusie samenviel met de door de landelijke overheid geïnitieerde decentralisaties op het gebied van Wmo,, Jeugd en Participatiewet. Dit vraagt veel van betrokken instellingen en de gemeente, maar biedt tegelijkertijd kansen voor cultuur, sport en welzijn om van nut te zijn in de gewenste transitie in het sociaal domein. Die beweging is al in gang gezet en maakt het nog belangrijker een omgeving te creëren en te behouden waarin kunst en cultuur kunnen bloeien. Daarin spelen culturele organisaties, inwoners en de grote culturele instellingen hun eigen rol. De sturing op de grote instellingen was onderwerp van een rekenkameronderzoek uit 2017.

8

4. Waar staan we nu? De vraag die dit hoofdstuktitel vormt is niet bedoeld als basis voor een rapportcijfer, maar als beschrijving van het vertrekpunt naar de toekomst. In een beoordeling blijkt het toch vooral om beeldvorming te gaan. Uit verschillende jaargangen van de Atlas voor Gemeenten (over de 50 grootste gemeenten qua inwonertal) met het thema cultuur eindigt Nissewaard (en voorheen Spijkenisse) in de achterhoede. Bij lezing ontstaat de indruk dat hier sprake is van een culturele woestenij. Een vergelijking met andere gemeenten kan wel degelijk tot inzichten en ideeën leiden, maar het gaat toch ook om wat inwoners zelf vinden en ervaren. Voor zover na te gaan uit de Nissewaard Peiling zijn de inwoners neutraal tot tevreden over de culturele voorzieningen in Nissewaard. Wanneer dan het culturele veld, of de culturele infrastructuur beschreven wordt, rijst toch een gevarieerd beeld op, met veel actieve inwoners die (ook) op vrijwillige basis dit vorm geven. Dat raakt meteen aan een van de uitdagingen voor de komende periode: er is veel, maar niet alles lijkt bekend. Daardoor kan die indruk ontstaan dat in Nissewaard weinig gebeurt op cultureel vlak.

4.1 De basis Om te beginnen zijn inwoners actief binnen allerlei culturele organisaties en verenigingen, zoals koren, harmonieën, muziek- en dansscholen, groepen die zich bezig houden met musicals, toneel, lokale geschiedenis, tekenen en schilderen, spoken word, bands en hiphop/rap. We kunnen stellen dat Nissewaard ook een DJ plaats bij uitstek is. De afgelopen vier jaren is er een duidelijk groei waar te nemen in het aantal initiatieven en ideeën voor culturele activiteiten. Nissewaard herbergt professionele en amateurkunstenaars, individueel en verenigd. Doordat de regeling Combinatiefuncties de afgelopen jaren nadrukkelijk is uitgebreid op de terreinen cultuur en welzijn, is het tea Co i atiefu tio arisse CF s i Nisse aard i staat eer o dersteu i g te iede aan culturele organisaties en meer in te zetten op culturele evenementen. Dit gebeurt in samenwerking met de cultuuraanjager van het Centrum voor de Kunsten. De cultuuraanjager is inhoudelijk deskundige op het gebied van kunst en cultuur, in staat om richting te geven aan de (vaak nog verborgen) wensen en talenten van inwoners. Het culturele veld komt zodoende beter in beeld, het brengt ook met zich mee dat er meer ondersteuningsvragen komen, waardoor het een uitdaging is om de inzet van de aanwezige capaciteit in dit team goed te verdelen.

Hoewel niet alle vragen een financiële aanleiding hebben of tot subsidieaanvragen leiden, lopen we wel tegen de grenzen aan van wat mogelijk is met de huidige subsidie- en werkbudgetten voor cultuur. Ook merken we op dat – niettegenstaande de aanwezige faciliteiten en instellingen – het o t reekt aa o t oeti gsrui te oor uzika te , a ds e DJ s met faciliteiten voor oefenen en optreden. 4.2 Zichtbaarheid In 2019 is de eerste Stadsdichter van Nissewaard gekozen, begin dit jaar gevolgd door de eerste Kinderstadsdichter. De Stadsdichter blijkt een schot in de roos, en wordt niet alleen door de gemeente, maar door allerlei organisaties en bij diverse gelegenheden gevraagd een bijdrage te leveren. Na afloop van de tweejarige benoeming wordt een bundel van de gedichten uitgegeven. Poëzie zichtbaar maken op gemeentelijke voertuigen en accommodaties is een ambitie uit het collegeprogramma. Dit hangt samen met de wijze waarop we omgaan met kunst(objecten) in de openbare ruimte. Een meerjaren onderhouds- en beheerplan is hiervoor nodig, inclusief budget. Ook is een toetsingskader nodig zodat eventuele nieuwe objecten en kunstuitingen, op zowel inhoudelijke als technische en financiële gronden beoordeeld worden.

Ook is gestart met het haalbaarheidsonderzoek naar de vestiging en inrichting van een museum met het thema de petrochemische havenindustrie en de ontwikkeling van Spijkenisse als groeikern.

9

Uit de vragen en initiatieven komt de behoefte en bereidheid tot samenwerking naar voren en blijkt dat ook de vraag hoe kinderen structureel met kunst en cultuur in aanraking kunnen worden gebracht hierin een rol speelt. Daaruit blijkt wellicht dat er kansen liggen om de succesvolle regeling voor Binnenschoolse Cultuureducatie, samengesteld door culturele instellingen, onderwijs en gemeente in het Platform BCE door te ontwikkelen uitgaande van de kwaliteit en de inhoudelijke expertise die geleverd wordt. 4.3 Boekenberg, De Stoep en CvdK Binnen de BCE spelen ook de grote culturele instellingen in de gemeente een belangrijke rol. We doelen hiermee op Theater De Stoep, Het Centrum voor de Kunsten en bibliotheek De Boekenberg. Theater en bibliotheek zijn beide gevestigd in nieuwe gebouwen die wat betreft architectuur een toegevoegde waarde voor de gemeente hebben, volop in de belangstelling staan en in de prijzen vallen. Dat is mooi, maar het is belangrijker wat er achter de stenen gebeurt, of deze instellingen huiskamers van de stad worden, zoals ze ook bedoeld waren en inwoners er graag komen. Dat geldt ook voor het Centrum voor de Kunsten. Voor alle drie is een duidelijke groei en ontwikkeling te zien, en het is nodig hieraan richting of bevestiging te geven. Met De Boekenberg onderhoudt de gemeente een nauwe relatie, en niet alleen via de subsidie.

Deze bibliotheek heeft zich ontwikkeld tot het kennis- en educatiecentrum van de gemeente, waar men nog steeds boeken kan lezen, maar ook cursussen kan volgen aan de Vrijwilligersacademie Nissewaard, taalvaardigheid kan verbeteren, een zeer gevarieerd aanbod aan activiteiten kan bezoeken, kan studeren, vergaderen, ontmoeten en terecht kan bij andere organisaties die er spreekuur houden, zoals de Rechtswinkel. Het aantal leden neemt zelfs toe en De Boekenberg is ook op het sociaal domein een partner van belang. Theater De Stoep en het Centrum voor de Kunsten vormen samen een van de onderdelen van de gemeentelijke organisatie, iets wat bij veel gemeenten niet of niet meer het geval is. De Stoep draait nu voor het zesde seizoen in het nieuwe gebouw. De verwachte bezoekersaantallen na vijf jaar zijn met ruim 20.000 per jaar overtroffen. Van de kleine zaal wordt steeds beter gebruik gemaakt en veel grote voorstellingen en producties doen Nissewaard aan. In veel gemeenten waar een culturele voorziening zoals een theater aanwezig is, maakt dit geen onderdeel (meer) uit van de gemeentelijke organisatie. Dan is er wel altijd een subsidierelatie met de gemeente, omdat een dergelijke voorzieningen, en dat geldt ook voor bibliotheken, centra voor de kunsten, zwembaden, niet commercieel te exploiteren zijn.

Duidelijk is dat De Stoep goed draait, bijdraagt aan een breed en gevarieerd cultuuraanbod in Nissewaard en ook podium biedt aan amateurkunsten. Het Centrum voor de Kunsten is na de reorganisatie van 2014/15 voor een groot deel met zelfstandige docenten gaan werken. Voor de do e te ZZP ers oor de o derdele ateliers, theater en dans is CvdK opdrachtgever, waarbij zij gebruik maken van de ruimtes en faciliteiten van het gebouw, de muziekdocenten huren deze voor hun eigen praktijk. Aan de cursussen uit het Vrijetijdsaanbod (VTA) is nog steeds behoefte, het aantal inschrijvingen is stabiel. Er is een breed aanbod voor een divers publiek, van jong tot oud. Er zijn tegenwoordig ook andere manieren om les te krijgen, bijvoorbeeld via YouTube. Deze methode vergt veel doorzettingsvermogen en mist de interactie van de persoonlijke les. Het is wel zaak de toegevoegde waarde te bieden, zoals bijvoorbeeld samen kunnen spelen. Daarnaast speelt het CvdK een belangrijke rol in de BCE, waarin leerlingen via een doorlopende leerlijn in aanraking komen met kunst en cultuur. Het CvdK heeft een derde taakveld ontwikkeld door de koppeling te vinden met het sociaal domein en het brede welzijnsterrein en daar de positieve invloed van kunst en cultuur voor het welzijn en de gezondheid van inwoners verder te onderstrepen.

10

Deze ontwikkelingen maken het des te meer van belang dat deze grote culturele instellingen afstemming en meer samenwerking moeten zoeken en gebruik maken van de wederzijdse kennis en deskundigheid. 4.4 Thuis In De Wijk en High Five Die ontwikkeling waarbij kunst en cultuur en welzijn/zorg verbinding met elkaar zoeken komt niet uit de lucht vallen. De gewenste kanteling in het sociaal domein, die in Nissewaard wordt uitgewerkt in het concept Thuis In De Wijk, biedt kunst en cultuur, maar ook sport en sociaal-cultureel werk de gelegenheid hun positieve bijdrage aan welbevinden, ontplooiing van talent, bevorderen van ontmoeting tegen vereenzaming in te zetten. Het gaat uit van de leef- en belevingswereld van de inwoner, zoveel mogelijk in de directe omgeving, laagdrempelig. De samenwerking daarin is nieuw en vergt wel inspanning om elkaar goed te verstaan en te experimenteren. Maar er is een inhoudelijk kader om hiermee verder te gaan en daarmee is er ook de noodzaak om kunst en cultuur te ondersteunen en te faciliteren door de gemeente. Overigens is een groot deel van het totaalaanbod aan sport, cultuur en sociaal cultureel al in de wijken en kernen te vinden. Het gaat dus vooral om de koppeling en de samenwerking en bredere mogelijkheden voor ondersteuning, niet alleen uit cultuurbudget.

Naast en et deze o t ikkeli g is het progra a a de ge ee telijke CF s si ds gestructureerd in de uitvoeringsmethodiek van High Five: de manier van samenwerken binnen het netwerk van inwoners, scholen, verenigingen en organisaties. Dit omvat alle werkterreinen van de CF s, dus aast sport, so iaal ultureel erk e atuur/ ilieu ook ku st e ultuur. Het staat op vijf pijlers, te weten Beweging, Duurzaamheid, (Talent)ontwikkeling en Sociaal en Maatschappelijk Welzijn. Het gaat over structurele samenwerking voor een sterke en gezonde samenleving. Met High Five wordt klant- en vraaggericht gewerkt. Zoveel als mogelijk wordt verenigingsondersteuning op maat geboden. Er wordt uitgegaan van kansen. De kernwaarden zijn: verbinding, samen, bevlogen, betrokken en plezier. Hier komen zodoende voor kunst en cultuur de maatschappelijke waarde en het intrinsieke belang bij elkaar. Het is ondersteunend aan de inhoudelijke expertise van bijvoorbeeld het CvdK om zo activiteiten op te zetten die zowel cultureel als maatschappelijk waarde hebben. We staan dus niet stil, maar kunst en cultuur zijn in beweging, ontwikkelingen zijn gaande en er liggen kansen.

11

5. Waar gaan we naar toe? Uit de vorige hoofdstukken komt naar voren dat er veel bereikt en gebeurd is op het gebied van kunst en cultuur, maar dat er kansen zijn en behoefte is aan doorontwikkeling en verbinding. Er is nu een maatschappelijk kader waarbinnen kunst en cultuur een rol en taak heeft, zowel inhoudelijk (verbinding met Thuis in de Wijk) als wat betreft ondersteuning en daarmee ook deels de uitvoering (methodiek High Five). 5.1 Het belang voor groep en individu Kunst en cultuur zijn nog steeds van belang vanwege de bijdrage aan het leefklimaat in de kernen en de wijken, waar het voor inwoners prettig is om te wonen, te werken en te ontspannen in een veilige, schone en mooie omgeving. Het was nodig om een stad (met wijken en kernen, niet alleen stedelijk gebied) te worden en het blijft nodig om hierin verder te groeien en inwoners, alle inwoners, kansen op ontwikkeling en ontplooiing te bieden. Die lijn willen we vasthouden. Zoveel mogelijk directe sturing in de vertaling van beleid naar uitvoering is nodig om het maatschappelijk belang te borgen. En op individueel niveau blijft het van belang voor talentontwikkeling, genieten en zingeving. Dit alles krijgt nu een verbreding en verdieping, ook weer op samenlevingsniveau en individueel. In het grotere geheel kan het, net als sport, sociaal-cultureel werk, een preventieve uitwerking hebben.

Denk hierbij aan problematiek zoals eenzaamheid, gezondheid en de samenhang daarvan met financiële problemen, werkloosheid en niet participeren in de maatschappij en de kosten daarvan voor de samenleving. Voor het individu betekent het kansen op verbetering, ontdekken van talenten, vermindering van eenzaamheid, minder stress en meer ontspanning. 5.2 Bereikbaar en inspirerend In wezen streven we naar een situatie waar kunst en cultuur niet op zichzelf staat of op afgebakende onderdelen aanwezig is, maar de kunstzinnige, fysieke en sociale aspecten met elkaar verbonden zijn, elkaar versterken, in samenhang met bijvoorbeeld sport worden bekeken en een bijdrage leveren aan de ambities van Nissewaard als gemeente. Kunst en cultuur zijn overal aanwezig en van belang, bij de verenigingen, de inwoners, in het sociaal domein, in de openbare (buiten)ruimte, op scholen, dichtbij in de kernen en de wijken, in het groen, in het stadscentrum met de grote instellingen. Kunst en cultuur zijn zichtbaar, vindbaar, bereikbaar en toegankelijk voor alle inwoners van Nissewaard, kortom laagdrempelig en uitnodigend en gaan in op de behoeften van inwoners. Ook de mogelijkheid voor inwoners en bezoekers om kennis te nemen van de lokale historie, op zichzelf en in relatie tot de wijdere omgeving willen we stimuleren.

Inwoners maken zelf hun keuzes, maar iedereen heeft de kans deel te nemen, van jong tot oud, van oudgediende tot nieuwkomer, van recreatieve afnemer tot culturele ondernemer. 5.3 Aantrekkelijke gemeente De gemeente ondersteunt en faciliteert dit, omarmt lokale initiatieven, zorgt mede voor verbinding en vindbaarheid en doet dit vanuit de overtuiging dat participatie, emancipatie en integratie niet vanzelf tot stand komen en ziet hierin deze rol voor zichzelf weggelegd. Er wordt vraaggericht en outreachend gewerkt. De speerpunten zijn cultuureducatie, cultuurparticipatie en talentontwikkeling. Door goed de faciliteren en te ondersteunen willen we kunst en cultuur van onderaf laten groeien. Iedereen die wil en kan moet mee kunnen doen. De voorzieningen die we hebben, zoals het theater zijn geen doel op zich, maar een middel om hieraan bij te dragen. We zien toegevoegde waarde in verdere, inhoudelijke, samenwerking en afstemming tussen de drie grote culturele instellingen met name in productvernieuwing, aansluitend op bijvoorbeeld de snelle ontwikkeling van techniek in kunstvormen en –uitingen.

12

Verder zien we in de huisvesting van deze instellingen in het centrum van de gemeente een toegevoegde waarde aan de leefbaarheid daar – onverlet de opdracht outreachend te werken en in de kernen en wijken aanwezig te zijn met activiteiten – nu de leegstand door sluiting van fysieke winkels zichtbaar is. Er is een verschuiving naar sfeer en beleven, ook in het centrum, met horeca en cultuur. Een nieuwe fysieke invulling van het CvdK, op de huidige of een andere locatie in het centrum, zou een mooi sluitstuk zijn van de stappen die hier al zijn gemaakt met het nieuwe theater De Stoep en De Boekenberg. 5.4 Doelstellingen Concreet geven we het weer in doelstellingen, die het richtpunt zijn van het uitvoeringsprogramma en die via de begrotingscyclus gemonitord kunnen worden: -Alle kinderen komen in aanraking met mogelijkheden voor het actief en passief beleven van kunst en cultuur. -Verenigingen en andere organisaties voor kunst en cultuur dragen actief bij aan de ontwikkeling van een gevarieerd kunst en cultuur aanbod in Nissewaard waarvoor de gemeente voorwaarden schept. -Met kunst en cultuur wordt bijgedragen aan doelen in het sociaal domein zoals bestrijding van eenzaamheid, participatie van kwetsbare groepen en inburgering van nieuwkomers.

-Bibliotheek De Boekenberg wordt doorontwikkeld naar een modern kennis en educatiecentrum, waarin extra aandacht is voor ondersteuning van kwetsbare groepen. -In theater De Stoep wordt een breed, gevarieerd en toegankelijk aanbod geprogrammeerd en wordt ruimte geboden aan talentontwikkeling en actieve cultuurbeleving door amateurgezelschappen. -Het Centrum voor de Kunsten heeft een breed, vraaggericht en laagdrempelig aanbod voor de vrije tijd, het onderwijs en in de wijken en kernen en versterkt de koppeling met het sociaal domein met aandacht voor kwetsbare groepen. -De buitenruimte wordt kleurrijker ter verfraaiing van Nissewaard en de versterking van de branding als gemeente waar het prettig is om te wonen, te werken en te recreëren. Kunst en cultuur zijn medebepalend voor het beeld en branding van een gemeente. In Nissewaard gebeurt van alles en is veel aanwezig, maar het kan beter, het moet beter zichtbaar en vindbaar zijn en het is vooral van belang of de inwoners er tevreden over zijn. Het is er voor en dankzij hen. Daarnaast moeten we niet uit het oog verliezen dat kunst en cultuur een eigen, innerlijk waarde hebben, die niet in geld of kengetallen is uit te drukken. Dat ze tegelijk een bijdrage leveren aan maatschappelijke doelen en welzijn en gezondheid voor het individu wordt meer en meer erkend.

Ook is het waardevol en medebepalend in het totaalpakket dat een gemeente aantrekkelijk maakt, zeker als visitekaartje van de gemeente.

13

6. Hoe komen we daar? In het vorige hoofdstuk hebben we de welbekende stip op de horizon getekend. Op weg daarnaar toe blijven we een horizon zien en verandert de stip allicht van kleur of vorm. Dat is prima, de reis is belangrijker dan de eindbestemming, want die veronderstelt een situatie waarin de gemeente klaar is op het gebied van kunst en cultuur. En dat zal nooit het geval zijn, in welk opzicht dan ook. Al doende worden we uitgedaagd op nieuwe ontwikkelingen in te spelen, met andere behoeften rekening te houden en ons werk te doen in een steeds veranderende omgeving. De gemeentelijke organisatie, want dat perspectief nemen we nu even, is niet voor niets langs die lijnen opnieuw ingericht: flexibel, adaptief en vraaggericht. Waar mogelijk betrekken we het culturele veld bij de uitwerking. Desondanks valt er voor de komende periode een plan op te stellen met stappen die genomen moeten worden om de reis te voort te zetten. In hoofdstuk zeven staat de uitvoeringsagenda met tijdpad. We benadrukken nogmaals dat hiervoor tijd nodig is. Participatie en vernieuwing vragen om zorgvuldigheid. 6.1 Culturele verenigingen, vrijwilligers, lokale initiatieven Er zijn mooie woorden om de rol en het belang van inwoners, vrijwilligers, verenigingen en lokale ideeën en initiatieven te omschrijven: het fundament onder de samenleving, het cement tussen de stenen etc.

En het is waar en dit geldt ook voor kunst en cultuur. De rol van de gemeente hierin is voorwaardenscheppend, ondersteunend en faciliterend. De o dersteu i g a ulturele ere igi ge is o derdeel a het take pakket a de CF s et als kader High Five (zie pagina 10). Kunst en cultuur hebben binnen de Impuls CF meer aandacht gekregen, waardoor het veld beter in beeld komt. Verenigingen kunnen ook een beroep doen op de cultuursubsidie en gebruik maken van de Vrijwilligersacademie Nissewaard (VAN). Het is echter geen eenrichtingsverkeer tussen het culturele veld en de gemeente. Bij verenigingen en bij inwoners en culturele ondernemers leven ideeën en wensen als het gaat om kunst en cultuur. 

      

We starten met het organiseren van een cultuurpanel (twee keer per jaar) uit het culturele veld: de culturele instellingen, de culturele verenigingen, culturele ondernemers en lokale initiatiefnemers en organisatoren. Er komt op basis van input vooraf een specifiek onderwerp aan de orde, bijvoorbeeld subsidievernieuwing. Het versterkt het onderlinge netwerk en biedt kansen van elkaar te leren en zowel vraagstukken als ideeën met elkaar te delen. We maken daarbij gebruik van bestaande platforms en verbanden zoals Cultuurplatform ZoBlits en Puls, podium voor muzikaal talent zodat ook hun bekendheid vergroot wordt. Het jongerenpanel en de kindergemeenteraad nemen we mee in de uitvoeringsagenda en we vragen hen om hun ideeën en wensen voor kunst en cultuur. Op grond van de ervaren behoefte organiseren we cultuurbijeenkomsten per kunstvorm, zoals bijvoorbeeld voor koren. De capaciteit van team CF wordt (in breder verband) tegen het licht gehouden om te waarborgen tot ook de ambities voor kunst en cultuur opgepakt kunnen worden. We richten de subsidieregel Cultuur anders in, waarbij gekeken wordt naar een onderverdeling in subsidiehoogte en waardering voor bijdrage aan maatschappelijke doelen. In de uitwerking van de huisvestingsopgave Thuis In De Wijk wordt ruimtegebruik door verenigingen van vrijwilligers en de kosten daarvan meegenomen, inclusief de culturele verenigingen.

We bevorderen het gebruik van de mogelijkheden van de VAN voor culturele verenigingen en hun vrijwilligers vanuit de behoefte die er is. 14

 





De mogelijkheden tot het (gratis) gebruik van tenten en andere materialen voor culturele activiteiten wordt nadrukkelijk bij verenigingen onder de aandacht gebracht. De vitaliteitsscan voor verenigingen wordt tweejaarlijks uitgezet en de uitkomsten ervan worden gedeeld en besproken met het culturele veld (totaalbeeld). We leggen ook de verbinding met het sociaal-cultureel werk en de specifiek culturele activiteiten en evenementen die de wijkgroepen van het Platform Sociaal Cultureel Werk en de migrantenorganisaties van de Federatie Spijkenisse Samen organiseren of waaraan ze een bijdrage (kunnen) leveren. Lokale initiatieven voor een culturele activiteit of evenement kunnen terecht bij het te or e ulturele loket ij de CF s, daar a ordt i tegraal esproke elke ka se het iedt en welke ondersteuning de gemeente kan geven. Hier wordt ook de cultuuraanjager bij betrokken. We stimuleren initiatieven die innovatief en vernieuwend zijn en bijvoorbeeld kunst en cultuur verbinden met maatschappelijke the a s. We a eptere daar ij dat erkelijk succesvolle innovaties pas na meerdere pogingen tot stand komen.

6.2 Binnenschoolse Cultuureducatie (BCE) De BCE biedt een doorlopende leerlijn aan cultuureducatie voor alle leerlingen van het basisonderwijs en uit de onderbouw van het voortgezet onderwijs. In het BCE Platform werken de scholen, culturele instellingen en organisaties en de gemeente samen om jaarlijks het programma Uit de ku st sa e te stelle . De ge ee te erstrekt de s hole die aa rage ee edrag per leerling waarmee activiteiten en voorstellingen uit het programma kunnen worden afgenomen. Voor de scholen is deze subsidie een deel van hun budget voor kunst en cultuur. Het bereik en de deelname zijn groot, en afnemers en aanbieders zijn in het algemeen tevreden. Desondanks is het na vijftien jaar goed om te onderzoeken op welke wijze een verdere impuls aan de cultuureducatie kan worden gegeven. 

 

Met de andere partners in het platform bekijken we hoe op zijn minst delen van het progra a eter ku e aa sluite ij de the a s die i ee epaalde periode op de scholen aan bod komen. Hierbij wel ogen houden voor de ontwikkelkosten. Overigens wordt u al el aa sluiti g gezo ht ij de a tuele aats happelijke the a s. We onderzoek hoe ruimte kan worden gegeven aan andere, ook commerciële aanbieders en of daar aanpassing of uitbreiding van de subsidie voor nodig is, hoe we de kwaliteit kunnen bewaken en op welke wijze we de effectiviteit monitoren. We gaan na of we in Nissewaard een MuziekAkkoord op kunnen zetten voor structureel muziekonderwijs op alle basisscholen voor alle leerlingen met lokale aanbieders. Hierbij hebben we oog voor de uitvoerbaarheid en de benodigde, geschikte docenten. Bij doorgang is de uitrolmethode een optie. Meerwaarde zit in de scholen als vindplaats voor een meer divers samengesteld publiek voor kunst en cultuur.

6.3 Bibliotheek De Boekenberg De ontwikkeling die de bibliotheek heeft doorgemaakt is geschetst, het is nu zaak dit voort te zetten en de mogelijkheden daarvoor te bieden. Dit doen we als gemeente en bibliotheek samen, als goede partners. Onze afspraken leggen we vast, duidelijker nog dan tot nu toe, zodat we allebei weten of de gestelde doelen behaald kunnen worden of dat bijgestuurd moet worden. Dit vergroot de transparantie, bevestigt de professionele samenwerkingsrelatie, getuigt van vertrouwen in elkaar en maakt een verdere efficiencyslag binnen de bibliotheek mogelijk. 

Samen geven we een nieuwe invulling aan de subsidieafspraken die worden opgenomen in de nieuwe subsidieregeling Bibliotheekwerk. Hierin kijken we vooral naar de bijdragen die De 15



Boekenberg kan leveren als modern kennis- en educatiecentrum in het sociaal domein aan de doelstellingen op cultureel en maatschappelijk gebied. Ook stimuleren we samenwerking met andere culturele instellingen en gebruik van de lokaal aanwezige expertise. Nadat de inhoudelijke subsidieafspraken zijn vastgelegd, kan bekeken worden of een meerjarige subsidieverlening (met een meerjarenbegroting van De Boekenberg) wenselijk is. De aandacht kan dan vooral gaan naar de outcome en het maatschappelijk rendement van de inhoudelijke afspraken en minder naar procesafspraken.

6.4 Theater De Stoep De Stoep is, net als De Boekenberg, een visitekaartje van de gemeente. Buitenkant (het gebouw) en binnenkant (de voorstellingen) staan in de belangstelling, het loopt boven verwachting.  

 

In de Stoep wordt een breed, gevarieerd en toegankelijk programma aangeboden waarbij de kleine zaal wordt benut voor nieuw en jong talent en uitdagender voorstellingen. Als podium voor de amateurkunsten en opvoeringen van verenigingen is De Stoep van grote maatschappelijk belang. Dit wordt gestimuleerd onder de verenigingen en bij initiatieven, waarvoor meer ruimte in het budget cultuursubsidies nodig is. Er moet ruimte zijn voor amateurverenigingen- en voorstellingen zodat niet naar elders hoeft te worden uitgeweken. Tegelijkertijd moet De Stoep wat betreft exploitatie goed kunnen functioneren. We streven naar een verdelingspercentage van 80-20 tussen professionele podiumkunsten en amateurkunsten. Dit wordt uitgewerkt in het nieuwe bedrijfsplan van De Stoep, waarbij ook inzichtelijk wordt hoeveel voorstellingen en bezoekers het maximum vormen wat haalbaar is in een verantwoorde bedrijfsvoering. De Stoep en het CvdK worden betrokken bij een haalbaarheidsonderzoek naar een poppodium op Voorne Putten. Ook muziekplatform Puls wordt hierbij aangehaakt. Aan een poppodium ontbreekt het op het eiland en zelfs in de regio, er wordt behoefte gevoeld, terwijl ook bekend is dat het goed exploiteren ervan een grote uitdaging is. Goede voorbeelden in het land zijn er echter wel, ook op de gemeenteschaal van Nissewaard.

6.5 Het Centrum voor de Kunsten (CvdK) Voor het CvdK breekt een belangrijke periode aan. De huur van de huidige locatie loopt af per 2024 en dat biedt gelegenheid te onderzoeken wat het CvdK nodig heeft en wat voor CvdK we als gemeente nodig hebben. Waar is behoefte aan, wat kan meer, wat kan anders? In het werken naar de doelstellingen, naar cultuureducatie, cultuurparticipatie en talentonwikkeling neemt het CvdK een cruciale plaats in, maar op welke wijze kan dit het beste ingevuld worden in veranderende tijden met nieuwe behoeften en wensen? De koppeling met zorg en welzijn, outreachend werken in de wijken en de kernen is gestart, en moet groeien, maar daarvoor moeten wel de randvoorwaarden aanwezig zijn. Een locatie in het centrum is gewenst, vanwege de bijdrage aan de leefbaarheid daar, de verschuiving naar sfeer en beleving met horeca en cultuur en de relatie met De Stoep en De Boekenberg. 





In het nieuwe bedrijfsplan voor het CvdK (tot en met 2023) wordt uitgewerkt wat nodig is om structureel actief te zijn in het sociaal domein terwijl ook wordt ingzet op VTA en BCE. Er is een begin van doorstroom vanuit de sociaal domein activiteiten naar VTA. Ook de BCE is van belang voor deze doorstroom. Op basis van de ontwikkelingen in kunsteducatie en de vraag vanuit de samenleving bepalen we welke faciliteiten nodig zijn in de locatie voor het CvdK. We weten nu al dat er behoefte is aan oefenruimte en podium voor muzikanten/bandjes en voorzieni ge oor DJ s. Daarvoor is goede geluidsisolatie nodig, die momenteel ontbreekt. Voor de locatie en de vereisten, wensen en mogelijkheden daarvoor is onderzoek nodig. Dit zou gecombineerd kunnen worden met het haalbaarheidsonderzoek naar een poppodium. 16

 

Samenwerking met andere partijen, zoals (commerciële) muziek- en dansscholen en verenigingen wordt onderzocht en gestimuleerd. Dit kan ook betekenen dat deskundigheid van buiten de organisatie wordt binnen gehaald, zoals met Circus Rotjeknor. Bij projecten op het sociaal domein en in de wijken en kernen streven we naar structurele samenwerking tussen het CvdK en het team CF.

6.6 Aantrekkelijke, bruisende gemeente Dat Nissewaard een aantrekkelijke en bruisende gemeente is en wil blijven wordt met de volgende zaken onderstreept. 





Naar aanleiding van een initiatief van enkele inwoners wordt een haalbaarheidsonderzoek gedaan naar het oprichten van een havenindustrieel-petrochemisch museum in relatie tot de groeigeschiedenis van Spijkenisse om de lokale historie toegankelijker te maken. Hierbij worden partijen als het onderwijs en bedrijven uit de haven en de lokale historie betrokken. Dit onderzoek is inmiddels gestart. Mogelijke samenhang met een andere locatie voor het CvdK en het opzetten van een poppodium wordt bekeken. In 2019 is voor de duur van twee jaar de eerste Stadsdichter van Nissewaard verkozen, Kevin Mack. De ervaringen tot nu toe zijn erg positief en bij vele en diverse gelegenheden is de Stadsdichter ingezet, in 2020 is ook de eerste Kinderstadsdichter verkozen. Eind 2020 vindt evaluatie plaats. Kunst in de openbare ruimte, van betongrijs naar kleurrijk: Nissewaard heeft kunstobjecten en beelden in de openbare ruimte, die – al wordt daar, zoals dat gaat bij kunst en cultuur, wisselend over gedacht – de gemeente verfraaien. Wat tot nu toe ontbreekt is een meerjarenonderhoudsplan + begroting voor het beheer en onderhoud ervan. Dit speelt zowel voor de bestaande werken als voor nieuwe werken die worden aangeboden, waarbij er niet per se een aanschafprijs is voor de gemeente, maar wel de plaatsingskosten en vervolgens het beheer en onderhoud voor haar rekening komen.

Er worden nu in urgente situaties passende maatregelen genomen en naar budget gezocht binnen de bestaande middelen. Hiermee wordt overigens wel de creativiteit en flexibiliteit in onze organisatie zichtbaar, maar gezien het aantal objecten is dit eindig. Verder is er de ambitie om op bijvoorbeeld gemeentelijke accommodaties en wagenpark dichtregels aan te brengen om inwoners in aanraking te laten komen met poëzie en worden er initiatieven verwacht om geschikte plekken in de buitenruimte te gebruiken als canvas voor Streetart. Daarvoor gaan we het volgende doen: o We inventariseren alle kunstobjecten en beelden in de openbare ruimte, inclusief de staat van onderhoud; o Op basis daarvan volgt advies over behouden, onderhouden of afvoeren (dat laatste altijd in overleg met de kunstenaar); o Er wordt een meerjarenonderhoudsplan opgesteld met bijbehorend budget, zoals de afgelopen jaren bij andere beheertaken is gebeurd; o We richten een werkproces in voor het accepteren of aanschaffen van nieuwe kunstuitingen in de openbare ruimte met een integrale ambtelijke adviesgroep; o Nieuwe vormen zoals poëzie of Streetart worden in deze werkwijze meegenomen. Hiervoor zijn verschillende ideeën en initiatieven van inwoners en kunstenaars ontvangen die in samenhang worden uitgewerkt.

Hiermee sluiten we aan bij de behoefte aan sfeer en beleving in het centrum en op andere locaties in de gemeente. Ook straatmuzikanten kunnen in dit plaatje passen.

17



 



o We zoeken de combinatie sport en cultuur in de buitenruimte waar dat mogelijk is, bijvoorbeeld bij een buitensportvoorziening. o We bezien de mogelijkheid fietsroutes te creëren langs (gemeentelijke) monumenten, kunstobjecten en Streetart. Jaarlijks vinden er zoals aangegeven vele culturele activiteiten, evenementen en festivals plaats, op verschillende schaal en met verschillende rollen en inbreng van de gemeente. Juist ook om de bekendheid verder te vergroten is het gewenst meer afstemming te zoeken en te categoriseren zodat de ondersteuning zo efficiënt mogelijk uitgevoerd kan worden. Hiervoor stellen we naast de subsidieregel cultuur de subsidieregeling evenementen op. Voor evenementen vanaf een bepaalde omvang en budget onderzoeken we de mogelijkheden deze te tenderen. Daarnaast dient er een voorziening te komen voor de kosten (lees: indirecte subsidiering) die de afdeling Stadsbeheer maakt voor het inzetten van uren en huren van materialen (cir a € k op jaar asis in 2019) om deze activiteiten te faciliteren. Ook wordt gekeken naar eventuele alternatieve locaties voor grotere festivals.

Wat betreft monumenten en cultureel erfgoed, wat verder buiten dit stuk valt, is het bij deze paragraaf het melden waard dat ook voor het stedelijk gebied een aantal gemeentelijke monumenten is aangewezen zodat nu zowel in de wijken als de kernen gemeentelijke en rijksmonumenten te bewonderen zijn. Bij de herstructurering van wijken is er aandacht voor de cultuurhistorische waarden. Dit kan bijvoorbeeld door een deel van de oorspronkelijke woningtypen te behouden of de oorspronkelijke stedenbouwkundige structuur te respecteren. Ook wordt gewerkt aan het opstellen van een kerkenvisie. Wat Nissewaard aan kunst en cultuur te bieden maakt de gemeente aantrekkelijk om te bezoeken, gericht, of wanneer toeristen in eerste instantie om een andere reden op het eiland verblijven. Via Citymarketing en geïntensiveerde communicatie en PR wordt het structureel voor het voetlicht gebracht bij toeristen en recreanten.

6.7 Speciale aandacht Kunst en cultuur is er voor iedereen, maar voor de een is de afstand groter en de drempel hoger dan voor de ander. We zetten erop in deze zoveel mogelijk te verkleinen en te verlagen en dat vraagt extra aandacht voor sommige groepen. 



Speciaal voor de ouderen is het tegengaan of verminderen van eenzaamheid van belang. Nieuwe initiatieven hiervoor op gebied van kunst en cultuur ondersteunen we graag. Het CvdK kan in de uitbreiding van de koppeling met zorg en welzijn hieraan aandacht besteden. Bijvoorbeeld door Reminiscentie, het bewust ophalen van herinneringen (bij ouderen) door bijvoorbeeld liedjes van vroeger of en bezoek aan het Groentewinkeltje van de Dames Mak. We benutten ons netwerk hier met bijvoorbeeld het Platform Sociaal Cultureel Werk en de aangesloten wijkgroepen en dorpsverenigingen en welzijnsorganisaties zoals Careyn, Argos en Humanitas die locaties hebben waar activiteiten voor ouderen georganiseerd worden, bewoners en omwonenden, maar waar alle leeftijden vanzelfsprekend welkom zijn. Voor jongeren is er met de BCE al vanaf de lagere school een doorlopende leerlijn voor cultuureducatie. We stimuleren dat kinderen en jongeren actief deelnemen en bijvoorbeeld lid kunnen worden van een culturele vereniging of zich melden bij het CvdK. De ondersteuning via het Sport- en Cultuurfonds is hierin een belangrijke factor. De middelen hieruit zijn bestemd voor kinderen uit gezinnen met een besteedbaar inkomen van 120% tot % a de ijsta ds or . Per aa de is per ki d € ,-- voor lesgeld of contributie beschikbaar.

Via de kindergemeenteraad en het jongerenpanel delen we de plannen voor kunst en cultuur en ontvangen we advies. De mogelijkheden voor talentontwikkeling willen we vergroten via bijvoorbeeld oefenruimtes. De mogelijkheden voor festivals om alle jongeren van alle achtergronden te bereiken worden onderzocht, bijvoorbeeld een 18



Nissewaard Zomer Carnaval of een nieuwe variant van het Dunya festival. Nieuwe, moderne vormen van leren en ontdekken worden ook benut. Nieuwkomers in Nissewaard leren de samenleving kennen, en hier horen kunst en cultuur ook bij. Met de partijen die betrokken zijn bij de begeleiding en integratie van nieuwkomers maken we hierover afspraken. We maken ook gebruik van het netwerk dat we hebben, zoals de Federatie Spijkenisse Samen en de aangesloten zelforganisaties van migranten. Zi g Nederla ds et e is ee a ti iteit die al gestart is, ee sa e erki g a het C dK e De Boekenberg.

19

7. Uitvoeringsagenda

Per paragraaf uit het vorige hoofdstuk geven we hier weer welke stappen we nemen om de ambities uit deze nota te bereiken.

7.1 Culturele verenigingen, vrijwilligers, lokale initiatieven Wat Organiseren cultuurpanel 2x per jaar Betrekken jongerenpanel en kindergemeenteraad Cultuurbijeenkomsten per kunstvorm Capaciteitsvraagstuk team CF

Wanneer Per 2021 Q3 2020 en verder Per 2021 Gereed Q1 2021

Vernieuwing subsidieregel cultuur

Gereed Q2 2021, van toepassing subsidiejaar 2023 2022 (tweejaarlijks) Gereed Q2 2021

Vitaliteitsscan culturele verenigingen Vorming cultureel loket team CF (in samenhang met capaciteit

Wie CF, Cultuurbeleid CF CF Samenleving, toekomstbestendig sociaal domein Cultuurbeleid

CF, Cultuurbeleid CF

7.2 Binnenschoolse Cultuureducatie (BCE) Wat Doorontwikkeling BCE Onderzoek Muziekakkoord

Wanneer Gereed Q3 2021 Gereed Q3 2021

Wie Cultuurbeleid, Platform BCE Cultuurbeleid, CvdK

Wanneer Gereed Q4 2021, van toepassing subsidiejaar 2023

Wie Cultuurbeleid

Wanneer Q4 2020

Wie De Stoep

7.3 Bibliotheek De Boekenberg Wat Inhoudelijke vernieuwing subsidieafspraken

7.4 Theater De Stoep Wat Vaststellen nieuwe bedrijfsplan De Stoep

20

Haalbaarheidsonderzoek poppodium in combinatie met voorzieningen, faciliteiten en locatie CvdK

Start in Q1 2022

De Stoep, CvdK, Cultuurbeleid

Wanneer Q4 2020 Start in Q1 2022

Wie CvdK De Stoep, CvdK, Cultuurbeleid

Wanneer Q3 2020 duidelijkheid

Wie DBA, Cultuurbeleid, Toerisme en Recreatie

Q4 2021

Cultuurbeleid, Ruimtelijk Beheer Cultuurbeleid, Communicatie (Advies Dienstverlening)

7.5 Het Centrum voor de Kunsten (CvdK) Wat Vaststellen nieuwe bedrijfsplan CvdK Haalbaarheidsonderzoek poppodium in combinatie met voorzieningen, faciliteiten en locatie CvdK

7.6 Aantrekkelijke, bruisende gemeente Wat Vervolg haalbaarheidsonderzoek museum (havenindustrieelpetrochemisch) Meerjarenonderhouds- en beheerplan kunstobjecten in de openbare ruimte Vaststellen subsidieregeling kleinschalige evenementen

Q1 2022 en van toepassing per kalenderjaar 2023

7.7 Speciale aandacht Wat Voorzien in oefenruimte voor uzika te , a ds, DJ s ordt meegenomen in onderzoek CvdK/poppodium