Bijlage 8. OR Syntrophos; Zienswijze heroriëntatie Syntrophos

Aan:

De raad van de gemeente Nissewaard Via de Griffie

In afschrift aan: Het college van burgemeester en wethouders Nissewaard De heer A. Mittertreiner, WOR-bestuurder SSC Syntrophos

Referentie:

Herijking Syntrophos-2026/6

Datum:

27 mei 2026

Betreft:

Zienswijze Ondernemingsraad — heroriëntatie SSC Syntrophos (versie 0.3)

Bijlagen:

geen

Afzender: De Ondernemingsraad van het Shared Service Center Syntrophos, in deze van rechtswege vertegenwoordigd door: Etienne Cornelis Wilhelmus Tas (voorzitter) en Christiaan Gustav Karreman (secretaris) Uitstraat 8, 3201 EN Spijkenisse

Geachte leden van de raad, De Ondernemingsraad van SSC Syntrophos wendt zich tot uw raad met een zienswijze op de strategische heroriëntatie van Syntrophos. De Ondernemingsraad erkent het recht van de deelnemende gemeenten om zich te heroriënteren op taken, governance en samenwerking, en stelt zich niet op voorhand op als tegenstander van een herijking. Wij richten ons tot uw raad omdat de huidige besluitvorming uw raad voor een afweging stelt die op dit moment nog niet op voldoende informatie kan worden gebaseerd — en omdat dat risico, gelet op uw democratische verantwoordelijkheid, uw aandacht verdient.

1. Achtergrond in het kort SSC Syntrophos is een bedrijfsvoeringsorganisatie (art. 8 lid 3 Wet gemeenschappelijke regelingen) van de gemeenten Nissewaard en Voorne aan Zee. Syntrophos voert in opdracht van beide gemeenten bedrijfsvoeringstaken uit op het gebied van ICT en GEO-dienstverlening. Op basis van een directieopdracht van 15 oktober 2025 is een strategische heroriëntatie gestart op kostenverdeling, governance en takenpakket. Sinds het principebesluit van beide colleges op 7 april 2026 zijn vergaande stappen gezet,

waaronder de formele opzegging van de Samenwerkings-PDC per 1 januari 2027 en de voorbereiding van een wijziging van de Gemeenschappelijke Regeling. Op 20 mei 2026 hebben de gemeentesecretarissen van Nissewaard en Voorne aan Zee, in hun rol als ambtelijk opdrachtgever, een drietal aanvullende besluiten genomen die op 22 mei 2026 schriftelijk aan de directeur van Syntrophos zijn aangeboden, met het verzoek deze ter kennisname aan de Ondernemingsraad voor te leggen. Het betreft (1) de herziene Gemeenschappelijke Regeling Syntrophos 2027, (2) de gevolgen van de opzegging van de Samenwerkings-PDC met de daaraan gekoppelde formatieverdeling, en (3) de inrichting van de medezeggenschap tijdens de transitie. Deze besluiten doorlopen elk een eigen goedkeuringstraject; alleen het besluit over de herziene Gemeenschappelijke Regeling komt formeel aan uw raad ter besluitvorming voor. De andere twee zullen via de college-route worden afgehandeld. De Ondernemingsraad acht het van belang dat uw raad bij de behandeling van de herziene Gemeenschappelijke Regeling ook kennis kan nemen van de samenhang met de twee andere besluiten.

2. Drie risico's voor de kwaliteit van besluitvorming De Ondernemingsraad signaleert vier patronen die de kwaliteit van de besluitvorming door uw raad raken. Besluitvorming zonder volledig inzicht in de gevolgen De voorliggende koers raakt materieel meer dan vijftien fte. Desondanks worden governance en taakverdeling vastgesteld vóórdat de personele, organisatorische en financiële consequenties zijn uitgewerkt. Uw raad wordt gevraagd in te stemmen met een wijziging van de gemeenschappelijke regeling, terwijl de gevolgen voor dienstverlening, personeel en kosten nog niet in beeld zijn. De beslissing om de gemeenschappelijke regeling te wijzigen is een politiek besluit — dat is het primaat van uw raad en van de colleges, en dat erkent de Ondernemingsraad uitdrukkelijk. Maar juist omdat dat primaat bij u ligt, hecht de Ondernemingsraad eraan dat uw raad dit besluit neemt op basis van een volledig beeld. De Ondernemingsraad kan op grond van de WOR uitsluitend adviseren over de personele gevolgen van het besluit — niet over de politieke keuze zelf. Om dat advies zinvol te kunnen uitbrengen, moeten de personele consequenties tijdig en volledig in beeld zijn. Een financiële afweging die uw raad nog niet is voorgelegd Door werkzaamheden terug te halen naar de individuele gemeenten kan een duurdere uitvoeringsstructuur ontstaan.

Dit verschil wordt uw raad op dit moment niet expliciet ter afweging voorgelegd. De Ondernemingsraad acht het van belang dat uw raad deze afweging wel kan maken. Een samenloop van rollen aan de zijde van de gemeenten De Ondernemingsraad signaleert dat de personen die namens de gemeenten optreden als opdrachtgever voor de strategische heroriëntatie tegelijk deel uitmaken van de stuurgroep, feitelijk optreden als projectleider, en — volgens de aan de Ondernemingsraad toegezonden stukken — als enigen het mandaat namens de stuurgroep dragen. Deze samenloop van rollen (opdrachtgever, opdrachtnemer en uitvoerder) is voor de eerste fase verklaarbaar vanuit de snelheid die de gemeenten nodig achten, maar is voor de tweede fase — waarin het integrale transitieplan en het plaatsingsproces worden uitgewerkt — naar het oordeel van de Ondernemingsraad niet wenselijk. De Ondernemingsraad acht het van belang dat uw raad de rolzuiverheid in deze tweede fase als randvoorwaarde meegeeft aan het college. Zienswijze OR SSC Syntrophos · Herijking Syntrophos-2026/6 · v0.3a · pagina 2

3. Verzoek aan uw raad De Ondernemingsraad verzoekt uw raad het college te vragen geen onomkeerbare besluiten te nemen zolang een integraal transitieplan ontbreekt. Dat plan moet ten minste het volgende omvatten: a. Een integraal overzicht van de doelstellingen en aanleiding (het waarom), de verandering in taken en verantwoordelijkheden op functieniveau (was/wordt), de gevolgen voor de continuïteit en kwaliteit van dienstverlening, de personele consequenties en een navolgbare financiële onderbouwing inclusief frictiekosten. Een knip waarbij governance en taakverdeling worden vastgesteld vóór de uitwerking van de overige gevolgen, voldoet daar niet aan. b. Tijdig overleg met de vakorganisaties in het Lokaal Overleg, zodat beoordeeld kan worden of het Sociaal Statuut Syntrophos volstaat of dat — gelet op § 8.2.2 van het Sociaal Statuut — een aanvullend sociaal plan moet worden opgesteld. c. Tijdige betrokkenheid van de Ondernemingsraad op het moment dat de personele gevolgen worden uitgewerkt. De Ondernemingsraad heeft op grond van de Wet op de ondernemingsraden een wettelijk adviesrecht over de uitwerking van de personele gevolgen van dit besluit — niet over de politieke keuze zelf.

De Hoge Raad heeft die afbakening bestendigd in zijn arrest van 26 januari 2000 (ECLI:NL:HR:2000:AA4734, Provincie Zuid-Holland): het adviesrecht ziet op besluiten die zijn gericht op of betrekking hebben op personele gevolgen. Het besluit van 20 mei 2026 over de toekomstige formatieverdeling — dat zichzelf presenteert als 'leidend kader voor verdere formatie-uitwerking' en daarmee per direct een vacaturestop en inhuurafbouw entameert — valt naar het oordeel van de Ondernemingsraad binnen het bereik van dit adviesrecht. Het adviesrecht heeft alleen betekenis als de Ondernemingsraad tijdig wordt betrokken, op een moment waarop zijn advies nog van werkelijke invloed kan zijn (art. 25 lid 3 WOR). d. Volledige inzage in het concept-mandaatbesluit op het moment dat uw raad zich uitspreekt over de herziene Gemeenschappelijke Regeling. De voorgestelde Gemeenschappelijke Regeling 2027 voorziet in de artikelen 14 en 15 in een Eigenarenoverleg van de gemeentesecretarissen en in een mandaat aan deze gemeentesecretarissen, doch de daadwerkelijke inhoud van dit mandaat — welke bevoegdheden wel en niet worden gemandateerd — wordt nadrukkelijk doorgeschoven naar een separaat mandaatbesluit van later datum.

De toelichting bij de herziene regeling erkent dat zonder een formeel mandaatbesluit de besluitvorming van de gemeentesecretarissen, ook in het Eigenarenoverleg, formeel niet rechtsgeldig is. De Ondernemingsraad acht het van belang dat uw raad de herziene Gemeenschappelijke Regeling uitsluitend overweegt indien tegelijkertijd het concept-mandaatbesluit ter kennisname wordt voorgelegd. e. Een door uw raad vastgelegd bovenwettelijk adviesrecht voor de Ondernemingsraad op alle besluiten die de organisatie, formatie of bedrijfsvoering van Syntrophos in de transitiefase wezenlijk raken, met werkingsduur tot ten minste 31 december 2027. De Hoge Raad heeft in zijn arrest van 22 maart 2019 (ECLI:NL:HR:2019:397, SSC-ZL Zuid-Limburg) bevestigd dat aan de Ondernemingsraad een bovenwettelijk adviesrecht kan worden verleend ten aanzien van besluiten die anders onder het politiek primaat vallen. De Ondernemingsraad verzoekt uw raad van deze mogelijkheid gebruik te maken om de medezeggenschap tijdens de transitiefase democratisch te borgen, ook waar de wettelijke adviesrechten beperkt zijn.

Zienswijze OR SSC Syntrophos · Herijking Syntrophos-2026/6 · v0.3a · pagina 3

f. Het opnemen, als randvoorwaarde voor instemming met de herziene Gemeenschappelijke Regeling, van een operationele borging van de continuïteit van de ICT-dienstverlening. Het besluit over de formatieverdeling voorziet in een 'flexibel inkoopbudget' om specialistische expertise incidenteel beschikbaar te houden voor Syntrophos. De omvang, criteria en jaarlijkse vaststelling van dit budget zijn echter niet uitgewerkt. De Ondernemingsraad verzoekt uw raad vast te stellen dat (1) dit flexibel inkoopbudget jaarlijks in de begroting van Syntrophos wordt geborgd, (2) tussen Syntrophos en de gemeenten een dienstverleningsovereenkomst wordt afgesloten die de wederzijdse beschikbaarheid van expertise regelt, inclusief escalatie- en vervangingsafspraken bij ziekte en verlof, en (3) deze afspraken operationeel werkzaam zijn vóór 1 januari 2027. g. Een gemeenschappelijk informatieprotocol tussen de drie betrokken ondernemingsraden (Syntrophos, Nissewaard, Voorne aan Zee) en de twee lokaal overleggen, zodat alle medezeggenschapsorganen tegelijk en in dezelfde vorm de relevante stukken ontvangen. De gemeenten hebben besloten om geen Bijzondere Ondernemingsraad en geen Bijzonder Lokaal Overleg in te stellen en de medezeggenschap te organiseren via de bestaande organen.

Deze keuze stelt extra eisen aan de eenduidigheid en gelijktijdigheid van de informatievoorziening, om te voorkomen dat de drie ondernemingsraden in een ongelijke informatiepositie komen of dat hun adviezen onbedoeld inconsistent worden ingediend.

4. Afsluiting De Ondernemingsraad onderschrijft de doelstellingen die aan de heroriëntatie ten grondslag liggen: een sterkere gemeentelijke regie op bedrijfsvoering, kostenbeheersing en een wendbare organisatie. Juist om die doelstellingen daadwerkelijk te bereiken, is een zorgvuldig en transparant besluitvormingsproces onontbeerlijk — een proces waarin uw raad zijn democratische rol volledig kan vervullen en alle betrokken partijen hun taak goed kunnen uitvoeren. Vanuit zijn verantwoordelijkheid voor het personeel van Syntrophos draagt de Ondernemingsraad daar graag aan bij. Indien uw raad of de raadscommissie behoefte heeft aan een nadere toelichting op deze zienswijze, is de Ondernemingsraad daartoe vanzelfsprekend bereid.

De Ondernemingsraad van SSC Syntrophos

E.C.W. Tas, voorzitter

Ch.G. Karreman, secretaris

Zienswijze OR SSC Syntrophos · Herijking Syntrophos-2026/6 · v0.3a · pagina 4