Bijlage 6 Eindadvies Commissie MER

Windpark Brielse Maasdijk (gemeente Nissewaard)

Toetsingsadvies over het milieueffectrapport en de aanvulling daarop 11 juli 2024 / projectnummer: 3516

Advies over de aanvulling op het MER HVC Landwind b.v. wil een windturbinepark van vijf turbines bouwen en exploiteren (hierna: het windpark) in de gemeente Nissewaard. De beoogde locatie van het windpark ligt langs het Hartelkanaal op gronden van Waterschap Hollandse Delta, één van de aandeelhouders van HVC (zie figuur 1 van dit advies op de volgende pagina). Het beoogde vermogen van het windpark ligt tussen de 20 en 35 megawatt (MW) en moet tenminste 18 MW zijn (90.000 MWh/jaar)1. Voordat de betrokken overheden2 besluiten over de benodigde vergunningen en andere toestemmingen zijn de milieugevolgen onderzocht in een milieueffectrapport (MER). De Commissie voor de milieueffectrapportage (hierna ‘de Commissie’) signaleerde eerder bij de toetsing dat nog belangrijke informatie ontbrak in dit MER.3 Om deze reden heeft de gemeente een aanvulling op het MER laten opstellen. DCMR Milieudienst Rijnmond heeft namens de betrokken overheden de Commissie gevraagd ook te adviseren over deze aanvulling op het MER. In dit advies spreekt de Commissie zich uit over de juistheid en de volledigheid van deze aanvulling.

Achtergrond en besluitvorming In 2021 is de procedure voor een windpark op de Brielse Maasdijk gestart.4 Omdat op deze locatie geen windpark is toegestaan5, is een zogeheten ‘omgevingsvergunning afwijken bestemmingsplan’ nodig van het college van Burgemeester en Wethouders. De gemeenteraad stemde eind 2023 echter niet in met de hiervoor benodigde (ontwerp) ‘verklaring van geen bedenkingen om af te wijken van het bestemmingsplan’ (hierna: vvgb).6 Het college vraagt de gemeenteraad komende zomer opnieuw om een vvgb af te geven voor het voorkeursalternatief van HVC (zie figuur 1). Vooruitlopend op besluitvorming door de raad heeft de gemeente dus aan de Commissie gevraagd nu ook de aanvulling op het MER te beoordelen.

Wat is het advies van de Commissie? De aanvulling geeft een navolgbare en duidelijke beschrijving van het besluitvormingsproces tot nu toe. Het gaat daarnaast goed en gestructureerd in op de eerder nog onduidelijke of ontbrekende milieu-informatie. Het voorkeursalternatief van HVC inclusief de mitigerende maatregelen voor geluid, slagschaduw, (externe) veiligheid, natuur7 en landschap en het (positieve) effect daarvan is helder beschreven. Ook is een toegankelijke samenvatting van dit alles opgenomen. De Commissie is dan ook van oordeel dat het MER, en de aanvulling daarop, alle essentiële informatie bevatten om een besluit te kunnen nemen over windturbinepark Brielse Maasdijk waarin het milieubelang volwaardig wordt meegewogen. De samenvatting noemt een voorstel

1

Deze afspraak volgt uit een Bestuursovereenkomst overdracht bevoegdheden met de provincie Zuid-Holland (2019, PZH-

2

De gemeente Nissewaard, Waterschap Hollandse Delta, de minister van I&W en de provincie Zuid-Holland.

2019-696314656) en in het kader van de Regionale Energiestrategie 1.0 van RES-regio Rotterdam Den Haag.

3 4

Zie hiervoor het voorlopige advies van de Commissie van 12 juni 2024.

De Commissie adviseerde destijds ook over het project, zie https://commissiemer.nl/docs/mer/p35/p3516/a3516rd.pdf.

5

Zie de beheersverordening Hartel Oostbroek (2013). Ook de Structuurvisie Spijkenisse 2010-2020 noemt geen windpark,

6

Zie Gemeente Nissewaard - College weigert voorlopig vergunning voor vijf windturbines aan de Brielse Maasdijk.

de gemeente Nissewaard werkt overigens op dit moment aan een nieuwe Omgevingsvisie.

7

De Commissie merkt op dat bij de natuurbeoordeling in tabel 8 van de aanvulling (effectbeoordeling gebruiksfase na

mitigatie, pagina 24) het effect ‘mortaliteit vogels’ op neutraal staat. Dit kan suggereren dat er geen effect zou zijn, er is echter wel degelijk sprake van een negatief effect (vogelslachtoffers) maar geen effect op de populatie als geheel.

-1-

voor de gemeentelijke regels voor het windpark (normen voor geluid, slagschaduw en externe veiligheid) en onderbouwt dat hieraan voldaan kan en zal worden. De samenvatting gaat hier vanuit de verantwoordelijkheden van HVC helder en duidelijk op in.8 In de aanvulling is nu aangegeven dat de gemeente deze normstelling later publiceert bij de (ontwerp) vergunningbesluiten.9 Een gemeentelijke onderbouwing vanuit haar verantwoordelijkheid, voor het voorgestelde ‘gebiedspecifieke maatwerk’, en voor de gemaakte keuzes en afwegingen hierbij (door de gemeente) zijn daarmee op het moment van de aanvulling nog niet beschikbaar.10 De Commissie beveelt de gemeente aan deze onderbouwingen zo snel mogelijk te geven. Neem daarin ook tabellen op met een overzicht van de onderzoeksresultaten van de diverse normvarianten en de consequenties daarvan, zoals voor geluid en energieopbrengsten. De informatie uit het MER en de aanvulling hierop en uit een brief van de DCMR zijn hierbij behulpzaam.11 Hierdoor zijn voor de gemeenteraad, omwonenden, en andere belanghebbenden de door de gemeente gemaakte keuzes en afwegingen bij dit voorstel duidelijk. Op dit moment zijn nog geen (actuele) besluiten beschikbaar voor het windpark. De Commissie gaat in dit advies daarom uit van hetgeen beschreven is in het MER en de aanvulling.

Mocht later blijken dat hierin wijzigingen optreden, dan moeten de milieugevolgen hiervan nog worden verwerkt. Anders bestaat het risico dat het MER niet meer bruikbaar is. De betrokken overheden2 en de DCMR zullen dit later zelf nog moeten nagaan. Tot slot vraagt de Commissie nog aandacht voor haar eerdere aanbeveling over het landschappelijk compensatieplan.3

Figuur 1: Voorkeursalternatief Windpark Brielse Maasdijk, in groen de turbineposities, in het midden is de Hartelburg zichtbaar (bron: MER).

8

Tot 2021 waren er nationale normen voor windparken op land in het Activiteitenbesluit. De rechter oordeelde in juli 2021 dat hiervoor een milieueffectrapport ontbrak, zie https://www.raadvanstate.nl/@125920/milieubeoordeling-voor-

windturbinenormen/. Hierdoor kan niet meer zomaar gebruik worden gemaakt van de normen uit het Activiteitenbesluit. Daarom moet het bevoegd gezag (in dit geval de gemeente Nissewaard) eerst zelf een afweging maken voor de normstellingen. De gemeente had HVC daarom gevraagd voorstellen hiervoor uit te werken in het MER.

9 10 11

Zie hiervoor paragraaf 2.4 van de samenvatting in de aanvulling op het MER.

De gemeente heeft aangegeven dit in voorbereiding te hebben en naar verwachting 2e helft juli (2024) te publiceren.

Een DCMR brief van 29 september 2023 bevat in dit kader ook inzichtelijke informatie over geluid en energieopbrengsten in

de diverse normvarianten.

-2-

Aanleiding MER De gemeente heeft in een bestuursovereenkomst met de provincie Zuid-Holland afspraken gemaakt over de energieopbrengst van het windpark en over de overdracht van de bevoegdheden1. Voor de ontwikkeling van windpark Brielse Maasdijk is daarom een omgevingsvergunning afwijken bestemmingplan én milieu nodig. Het MER geeft aan dat hiervoor de wetgeving geldt zoals die van toepassing was voorafgaand aan de inwerkingtreding van de Omgevingswet (per 1 januari 2024). Daarom is nog op grond van het Besluit milieueffectrapportage een m.e.r.- procedure doorlopen voor ‘de oprichting, wijziging of uitbreiding van een windturbinepark (categorie D22.2)’. Het MER geeft aan dat de m.e.r.-beoordelingstap is overgeslagen en door de gemeente besloten is direct een m.e.r.- procedure te doorlopen. Naast de omgevingsvergunning zijn er mogelijk ook andere vergunningen nodig, zoals een natuurvergunning -of ontheffing (nog op grond van de Wet natuurbescherming) en een watervergunning (nog op grond van de Waterwet) en diverse andere toestemmingen (zoals over de nachtelijke signaalverlichting door de Inspectie Leefomgeving en Transport). De gemeente coördineert de besluitvorming. DCMR Milieudienst Rijnmond adviseert de gemeente over de milieueffectrapportage en de besluitvorming.

Rol van de Commissie De Commissie is onafhankelijk, bij wet ingesteld en adviseert over de inhoud en de kwaliteit van het MER. Zij stelt voor ieder project een werkgroep samen van onafhankelijke deskundigen. Ze schrijft geen milieueffectrapporten, dat doet de initiatiefnemer HVC. Het bevoegd gezag – in dit geval in ieder geval de gemeenteraad van Nissewaard voor de vvgb, Burgemeester en Wethouders van Nissewaard voor de omgevingsvergunningen, de Omgevingsdienst Haaglanden namens de provincie Zuid-Holland voor de natuurvergunning en/of -ontheffing en het dagelijks bestuur van Waterschap Hollandse Delta en de minister van Infrastructuur en waterstaat voor de watervergunning(en) - besluit over het windpark. De samenstelling en de werkwijze van de werkgroep van de Commissie en verdere projectgegevens staan in bijlage 1 van dit advies. De projectstukken die bij het advies zijn gebruikt staan op de website. Deze zijn te vinden door nummer 3516 op www.commissiemer.nl in te vullen in het zoekvak.

-3-

BIJLAGE 1: Projectgegevens toetsing Toetsing door de Commissie

De Commissie bestaat uit een werkgroep van deskundigen. Deze werkgroep beoordeelt of het MER de benodigde milieu-informatie bevat en of deze juist is. Als er informatie ontbreekt of

onjuist is, beoordeelt de Commissie of zij die essentieel vindt. Dat is het geval als aanvullende informatie in haar ogen kan leiden tot andere afwegingen. Dan adviseert de Commissie de

ontbrekende of gecorrigeerde informatie alsnog beschikbaar te stellen, voordat het besluit

wordt genomen. Om zich goed op de hoogte te stellen van de situatie heeft de werkgroep het

gebied bezocht waar milieugevolgen kunnen optreden. Meer informatie over de Commissie en over haar werkwijze vindt u op onze website. Samenstelling van de werkgroep Bij dit project bestaat de werkgroep uit: ir. Peter van der Boom MA drs. Sjoerd Harkema (secretaris) dr. ir. Erik Klop Loes van der Vegt ir. Harry Webers (voorzitter) Besluit(en) waarvoor dit milieueffectrapport is opgesteld Een omgevingsvergunning, een natuurvergunning -of ontheffing (nog op grond van de Wet natuurbescherming) en een watervergunning (nog op grond van de Waterwet) Waarom wordt hiervoor een milieueffectrapport opgesteld? Voor projecten die grote milieugevolgen kunnen hebben, kan in Nederland een milieueffectrapport (MER) vereist zijn. Het MER geeft aan dat hiervoor de wetgeving geldt zoals die van toepassing was voorafgaand aan de inwerkingtreding van de Omgevingswet (per 1 januari 2024). Voor deze procedure volgt daarom nog uit onderdelen C en D van de bijlage bij het voormalige Besluit milieueffectrapportage dat een MER vereist is. Het gaat om de ‘de oprichting, wijziging of uitbreiding van een windturbinepark (categorie D22.2)’.

Bevoegd gezag besluit(en) De gemeenteraad van Nissewaard voor de vvgb, Burgemeester en Wethouders van Nissewaard voor de omgevingsvergunningen, de Omgevingsdienst Haaglanden namens de provincie ZuidHolland voor de natuurvergunning en/of -ontheffing en het dagelijks bestuur van Waterschap Hollandse Delta en de minister van Infrastructuur en waterstaat voor de watervergunning(en) Initiatiefnemer besluit(en) HVC Landwind b.v. Heeft de Commissie ook zienswijzen en adviezen bij haar advies betrokken? De Commissie heeft alle zienswijzen en adviezen gelezen die het bevoegd gezag tot en met 4 april 2024 heeft toegestuurd (het MER lag al ter visie voorafgaand aan de adviesvraag aan de Commissie). Ze heeft ze in haar advies verwerkt, voor zover relevant voor het MER. Waar vind ik de stukken die de Commissie heeft beoordeeld? U vindt de projectstukken die bij het advies zijn gebruikt, door op www.commissiemer.nl projectnummer 3516 in te vullen in het zoekvak.