Beleidsplan Dierenwelzijn Nissewaard

Beleidsplan Dierenwelzijn Nissewaard

Beschrijving van uitvoerend beleid

‘In het belang van het dier.’

Ruimtelijke Ontwikkeling Team Ruimtelijke Realisatie November 2021 ● Beleidsvisie Dierenwelzijn in Nissewaard 2017-2021 ●

1

Inhoudsopgave 1. 1.1 1.2 1.3 1.4

Inleiding ................................................................................................................................................... 3 Aanleiding ....................................................................................................................................................... 3 Doel & Functie ................................................................................................................................................ 3 Reikwijdte van dit plan ................................................................................................................................... 4 Opbouw .......................................................................................................................................................... 4

2. 2.1 2.2 2.3

Kader ....................................................................................................................................................... 5 Wat is dierenwelzijn? ..................................................................................................................................... 5 Wet-en regelgeving ........................................................................................................................................ 5 Gemeentelijk beleid & regelgeving ............................................................................................................... 6

3.

Trends & Ontwikkelingen ........................................................................................................................ 7

4. 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8

Situatieschets Nissewaard ..................................................................................................................... 10 Gezelschapsdieren ....................................................................................................................................... 10 Landbouw en productiedieren ..................................................................................................................... 10 Dieren waarvan de gemeente eigenaar is .................................................................................................... 11 De opvang van dieren................................................................................................................................... 11 Bescherming van dieren bij evenementen ................................................................................................... 11 Dieren en de crisisorganisatie ...................................................................................................................... 12 Natuur- en Milieu Educatie .......................................................................................................................... 12 Plaagdier- en ongediertebestrijding ............................................................................................................. 12

5. 5.1 5.2 5.3

Visie & Beleid ......................................................................................................................................... 13 De basis van dierenwelzijn in Nissewaard .................................................................................................... 13 Doelstelling ................................................................................................................................................... 14 Aandachtspunten deze planperiode ............................................................................................................ 14

6.

Financiën ............................................................................................................................................... 16

Bijlagen .......................................................................................................................................................... 17

● Beleidsvisie Dierenwelzijn in Nissewaard ●

2

1.

Inleiding

1.1 Aanleiding Dieren zijn op diverse manieren onderdeel van onze samenleving. Als positief aspect in de natuur, als huisdier of voor productie, maar helaas soms ook negatief bij gevallen van overlast, illegale handel, als gevaar voor de volksgezondheid of in de vorm van plaagdieren. Dierenwelzijn heeft tot aan 2017 een flinke ontwikkeling doorgemaakt en is daarmee ook een groter onderwerp geworden binnen overheidsbeleid. Dit geldt ook voor de gemeente Nissewaard. In het IBOR (Integraal Beleidskader Openbare Ruimte), vastgesteld door de raad in 2014, werd het opstellen van een Beleidsplan Dierenwelzijn reeds aangekondigd. Bernisse kende geen specifiek beleidsstuk voor dierenwelzijn en de vorige nota van Spijkenisse was vastgesteld voor de termijn 2011-2014. Na de gemeentelijke herindeling per 2015 kent Nissewaard een stedelijk gebied dat 80% van haar inwoners herbergt. Daar tegenover staat een groot buitengebied met dorpskernen in uitgestrekte polders. Met de herindeling in het achterhoofd is in 2017 is het huidige document ”Beleidsplan Dierenwelzijn Nissewaard 2017 - 2021” vastgesteld. Vanaf 2017 heeft het beleid meer vorm gekregen door wettelijke taken van de gemeente (opvang gevonden gezelschapsdieren) onder te brengen in de overeenkomst met de Dierenbescherming.

Daarnaast heeft gemeente Nissewaard preventieve maatregelen genomen en is de “Chip je kat” actie georganiseerd in samenwerking met de Dierenbescherming. Gemeente Nissewaard brengt jaarlijks meer Dierenwelzijn onder de aandacht in de vorm van communicatie of gerichte acties, waaronder het aanschaffen van een gezelschapsdier in tijden van Corona. Naast de genomen maatregelen zijn er landelijk weinig veranderingen waar te nemen. De discussie rondom de hoog risico honden en de hondenbelasting zijn afgenomen en niet actueel. Het huidige beheerplan eindigt op 31 december 2021 en zal worden geactualiseerd, maar niet worden vervangen voor een nieuw beleidsplan. We gaan dus hierbij uit van een continuering van het beleid. Het beheerplan Dierenwelzijn zal voor meerdere jaren worden voorgesteld, voorbij de collegeperiode van 4 jaar. Voorgesteld wordt om het beheerplan voor onbepaalde tijd vast te stellen. Waar normaal gesproken een dergelijk plan voor 4 jaar wordt vastgesteld geven wij de huidige bestuurder instrumenten tot en met de bestuursoverdracht van 2026. Hierdoor ontvangt de nieuwe bestuurder (verkiezing 2026) de ruimte en gelegenheid om zich in te werken in het beleidsveld Dierenwelzijn en kan nieuwe aandachtspunten op dit taakveld in het nieuwe Dierenwelzijnsplan laten opnemen. Daarnaast zijn de afgelopen jaren geen grote veranderingen binnen het taakveld Dierenwelzijn geweest.

Gemeente Nissewaard volgt de landelijke besluiten over het dierenwelzijn, waaronder het hondenbeleid. In het najaar van 2021 is door de Raad de hondenbelasting als doelbelasting vastgesteld. Actualiteit met betrekking tot de hondenbelasting worden gevolgd. Wijzigingen zullen dan ook worden opgepakt en mogen deze het beleid raken, zal dit worden gewijzigd in het dan vigerende beleidsplan.

1.2 Doel & Functie Het ‘Beleidsplan Dierenwelzijn’ is een beschrijving van de uitvoering van de door het college en de raad vastgestelde opdracht vanuit het IBOR. Het schetst een beeld van de huidige situatie en er worden uitgangspunten voor de komende jaren omtrent dierenwelzijn in Nissewaard in vastgelegd.

● Beleidsvisie Dierenwelzijn in Nissewaard ●

3

1.3 Reikwijdte van dit plan Het plan is van toepassing op het dierenwelzijn binnen de gemeentegrenzen van Nissewaard. Het beleid wordt uitgevoerd binnen de gestelde internationale en nationale kaders en naast de taken van instanties als Dienst Nederlandse Voedsel & Warenautoriteit (NVWA) en de Algemene Inspectiedienst (AID).

1.4 Opbouw In hoofdstuk 2 treft u een beschrijving van dierenwelzijn en het wettelijk kader in Nissewaard. Trends en ontwikkelingen zijn een belangrijk onderdeel van een beleidsvisie, deze zijn dan ook terug te vinden in hoofdstuk 3. De analyse van de huidige situatie vindt u terug in hoofdstuk 4. Met hoofdstuk 5 gaan we over tot de visie en de uitgangspunten in Nissewaard en het onderdeel financiën wordt behandeld in hoofdstuk 6.

● Beleidsvisie Dierenwelzijn in Nissewaard ●

4

2.

Kader

Iedere gemeente heeft voor de invulling van haar dierenwelzijnsbeleid verantwoordelijkheden die zijn vastgelegd in landelijke wet- en regelgeving. Denk hierbij aan het Burgerlijk Wetboek en de Wet Dieren. In dit hoofdstuk wordt eerst kort ingegaan op de definitie van dierenwelzijn waarna wordt overgegaan tot het wettelijke kader waarbinnen de gemeente uitvoering dient te geven aan haar beleid. 2.1 Wat is dierenwelzijn? Vraag aan willekeurige personen naar de betekenis van dierenwelzijn en de kans is groot dat je verschillende antwoorden krijgt. In de loop der tijd is de wijze waarop met dieren wordt omgegaan en hoe naar dierenwelzijn wordt gekeken erg veranderd. Daarbij zijn er ook op wetenschappelijk niveau verschillende opvattingen over wat nu exact dierenwelzijn is. Wel is er voor een groot deel overeenstemming over het uitgangspunt dat dierenwelzijn gaat over de kwaliteit van leven van een dier, zowel op geestelijk als lichamelijk gebied. Een dier voelt zich het beste in een omgeving waarin het zonder chronische stress, pijn of angst zijn natuurlijke gedrag kan vertonen. Voeding, huisvesting, behandeling en verzorging spelen hierbij een grote rol.

2.2

Wet-en regelgeving

Burgerlijk Wetboek Een gemeente heeft de wettelijke verplichting om ‘gevonden’ dieren gedurende 14 dagen op te vangen. Dit is vastgelegd in artikel 5:8 lid 3 in het Burgerlijk Wetboek. Algemene wet bestuursrecht In geval van detenties of huisuitzettingen kunnen politie en GGD huisdieren gedwongen op laten nemen. Deze gedwongen opvang valt ook onder de wettelijke verantwoordelijkheid van de gemeente en is vastgelegd in artikel 5:29 en 5:30 in de Algemene wet bestuursrecht. Wet Dieren In deze wet staat de intrinsieke waarde van het dier centraal, waarbij de regelgeving het welzijn en de gezondheid van het dier waarborgt. De Wet dieren heeft een aantal oudere wetten vervangen waaronder de Gezondheids- en Welzijnswet voor dieren (Gwwd), het Varkensbesluit, het Vleeskuikenbesluit, het Kalverenbesluit en het Honden- en Kattenbesluit. Wet Natuurbescherming Per 1 januari 2017 is de Flora- & Faunawet en de Natuurbeschermingwet 1998 samen met de Boswet omgevormd tot de Wet Natuurbescherming. Deze waarborgt de bescherming van dier- en plantsoorten die in het wild voorkomen. Alles wat schadelijk is voor beschermde soorten is verboden. Een aantal bepalingen zijn het gevolg van Europese of andere internationale afspraken, zoals de Vogelrichtlijn, de Habitatrichtlijn en het CITES-verdrag. Faunabeheer Het Faunabeheer ligt bij de Faunabeheereenheid van de Provincie.

Het faunabeheerplan is in opdracht van de provincie opgesteld door de Faunabeheereenheid Zuid-Holland. In dit faunabeheerplan staan de maatregelen die de komende vijf jaar worden uitgevoerd. (https://www.fbezh.nl/).

● Beleidsvisie Dierenwelzijn in Nissewaard ●

5

2.3

Gemeentelijk beleid & regelgeving

IBOR (Integraal Beleidskader Openbare Ruimte) Het IBOR is een kader waarmee richting wordt gegeven aan de beleids- en beheerplannen voor de verschillende beheerdisciplines en creëert een onderlinge samenhang in de openbare ruimte. Algemene plaatselijke verordening (APV) In de APV zijn artikelen opgenomen die betrekking hebben op dieren. Deze gaan in op: - Loslopende honden (art. 2:57) - Verontreiniging door honden (art. 2:58) - Gevaarlijke honden (art. 2:59) - Houden van hinderlijke of schadelijke dieren (art. 2:60) - Lopend vee (art. 2:62) - Bijen (art. 2:64) - Geluidshinder door dieren (art. 4:6b)

● Beleidsvisie Dierenwelzijn in Nissewaard ●

6

3.

Trends & Ontwikkelingen

In dit hoofdstuk wordt ingegaan op trends en recente ontwikkelingen. Dit betreffen zaken die zowel landelijk als internationaal spelen op het gebied van dierenwelzijn. Meer aandacht voor dierenwelzijn Eind 19e eeuw werd het welzijn van dieren in Nederland voor het eerst echt onder de aandacht gebracht. In deze periode werd de voorganger van de Dierenbescherming opgericht. Onder invloed van diverse verenigingen zijn grote stappen gemaakt waaronder het opnemen van dierenmishandeling als misdrijf in het Wetboek van Strafrecht, het beschermen van bepaalde diersoorten en de totstandkoming van de Wet op de Dierenbescherming. Ook zijn er diverse internationale organisaties opgericht zoals het WPA (oude WSPA), WNF en Greenpeace. Tegenwoordig zijn bovengenoemde maatregelen voor velen vanzelfsprekend en is er zowel bij de overheid, in het bedrijfsleven en bij de burger grotere, maar ook bredere aandacht voor dierenwelzijn. Zo zijn de discussies over megastallen en plofkippen de afgelopen jaren geïntensifieerd, is dierenwelzijn een groter onderwerp op overheidsagenda’s en zetten steeds meer bedrijven, al dan niet onder druk van de overheid en de consument, in op een duurzamere bedrijfsvoering. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de reisbranche, de markt van voedingsmiddelen en de kledingindustrie.

Internationale handel in dieren(producten) Ondanks de afspraken in het CITES-verdrag over handel in beschermde (dier)soorten, blijft illegale handel een aandachtspunt. Vaak is het internationaal georiënteerd en gaat het om het verdienen van veel geld. Uit onderzoek is gebleken dat Europa een grote rol speelt in de illegale dierenhandel. Hierbij fungeert zij vooral als doorvoerluik richting Azië. In Nederland wordt hierbij met name de Rotterdamse haven en luchthaven Schiphol ingezet. Nederland kent al enige tijd een invoerverbod van trofeeën van bepaalde dieren. Sinds mei 2016 is deze lijst uitgebreid en wordt er geen invoervergunning meer afgegeven voor trofeeën van o.a. de witte neushoorn, de olifant, het luipaard, het nijlpaard, de leeuw en de ijsbeer. Daarbij maakt ook de luchtvaartbranche stappen. Na de ophef over het doden van Cécil de leeuw in 2015 stelden 3 grote Amerikaanse vliegtuigmaatschappijen een vervoersverbod in voor trofeeën van de ‘grote vijf’. Zij zijn hierin echter niet baanbrekend. Andere vliegtuigmaatschappijen gingen hen al voor, waaronder de Koninklijke Luchtvaart Maatschappij (KLM) die het verbod in 1998 al invoerde. Dierenwelzijn in de reisbranche Met het veranderen van de ‘wereld’ verandert ook het gedrag van de reiziger. De vereniging van reisondernemingen ANVR werkt samen met dierenwelzijnsorganisaties om dierenleed te verminderen.

Denk hierbij aan de massaal aangeboden excursies als ritjes op olifanten en knuffelen met tijgers. Steeds minder reisorganisaties bieden deze activiteiten nog aan. Gezamenlijk worden doelstellingen op het gebied van duurzaamheid bepaald en specifieke richtlijnen opgesteld om dieren te beschermen tegen geweld en misbruik in de reisindustrie. Schaalvergroting veehouderij Cijfers van het Centraal Bureau van Statistiek laten zien dat de schaalvergroting van de veehouderij in Nederland doorzet. Waar het totaal aantal veebedrijven afneemt, neemt het aantal grote bedrijven juist fors toe. De stijging in de melkveehouderij wordt voor een groot deel toegewezen aan het afschaffen van de Europese melkquota, waardoor boeren weer meer mochten melken. ● Beleidsvisie Dierenwelzijn in Nissewaard ●

7

Dit meldde het CBS in 2015 op basis van de voorlopige Landbouwtelling 2015. Op deze stijging volgt het probleem dat de EU-norm van fosfaatproductie (mest) wordt overschreden en er grote kans bestaat dat Nederlandse boeren worden gedwongen koeien van de hand te doen. Vleesconsumptie Volgens de internationale Voedsel- en Landbouworganisatie verbonden aan de Verenigde Naties (FAO), blijft de mondiale vleesconsumptie de komende 10 jaar stijgen met 1,6% per jaar. Met name de landen met een stijgende economie dragen hier aan bij. In Nederland en andere westerse landen wordt juist minder vlees gegeten. De producten zijn duurder geworden en hier groeit het bewustzijn over de gevolgen van vleesconsumptie voor de gezondheid, dierenwelzijn en het milieu.

Hobbydieren Steeds meer mensen in Nederland nemen een landbouwhuisdier als hobbydier. Denk hierbij aan kippen, schapen, varkens en geiten. Deze dieren worden niet langer uitsluitend in het buitengebied gehouden, maar ook steeds vaker in een achtertuin in stedelijk gebied. Om eventuele overlast te voorkomen, nemen veel gemeenten hieromtrent artikelen in de APV op. Circus De afgelopen jaren is het circus vaak onderwerp van discussie geweest. In 2014 is de ministerraad akkoord gegaan met een verbod op het gebruik van dieren. De aantasting van het dierenwelzijn weegt niet op tegen het gebruik van dieren voor vermaak en instandhouding van een traditie. Het verbod is per 1 januari 2015 ingegaan. Honden en volksgezondheid Al ruim 10 jaar zijn veel gemeenten de strijd aangegaan met de overlast van hondenpoep. Velen voeren een ‘hondenbeleid’ met bv. opruimmiddelen en hondentoiletten. Locaties zonder opruimplicht worden nu echter aan de kaak gesteld door diverse diergeneeskundigen i.v.m. het risico op infectieziekten voor de mens. In gemeente Nissewaard zijn de gebieden duidelijk aangegeven door middel van borden (zie bijlage). Mocht dit onderwerp landelijk serieus worden opgepakt, zal dit directe gevolgen hebben voor het hondenbeleid van veel gemeenten, waaronder ook Nissewaard.

Bijtincidenten met honden Van 1993 tot 2008 gold in Nederland de ‘Regeling agressieve dieren’ (RAD, ook wel de pitbullwet). Deze regeling werd ingevoerd na een aantal incidenten waarbij kinderen werden aangevallen en in sommige gevallen zelfs doodgebeten. Er gold een verbod voor het fokken van pitbullterriërs en het houden van een exemplaar geboren na 1993 was verboden. Oudere honden mochten uitsluitend worden gehouden indien deze waren gecastreerd/gesteriliseerd, kort aangelijnd en gemuilkorfd. ● Beleidsvisie Dierenwelzijn in Nissewaard ●

8

Vijftien jaar na het invoeren van RAD bleek dat het aantal bijtincidenten met honden niet was verminderd, de regeling werd dan ook weer afgeschaft in juni 2008. In de jaren 2015 en 2016 is de discussie rond gevaarlijke honden en specifiek pitbullterriërs weer opgelaaid. In 2016 hebben ook helaas weer diverse (ernstige) bijtincidenten plaatsgevonden die tot actie dwingen. Inmiddels wordt de kwestie wederom opgepakt in de Tweede Kamer waar partijen het er nog niet over eens zijn welke aanpak de juiste is. Een verbod op zogeheten vechthonden heeft in het verleden niet tot een vermindering van bijtincidenten geleid, waaruit mag worden geconcludeerd dat hier het grootste probleem dan ook niet ligt. Uit de huidige registraties van bijtincidenten blijkt dat rassen als teckels, jack russels en retrievers een grote bijdrage leveren aan het aantal bijtincidenten. Het is dan ook noodzakelijk om de problematiek rond bijtincidenten breder op te pakken, waarbij de aandacht ook lijkt te worden gericht op de eigenaar van de honden in de vorm boetes en verplichte deelname aan cursussen. Gemeente Nissewaard volgt hierin het landelijk beleid en zal zodra er landelijk beleid is vastgesteld dit opnemen in het beleidsplan.

● Beleidsvisie Dierenwelzijn in Nissewaard ●

9

4.

Situatieschets Nissewaard

4.1 Gezelschapsdieren Gezelschapsdieren zijn dieren die voor gezelschap en/of uit liefhebberij in of om het huis worden gehouden en door de mens wordt gevoed en verzorgd. In veel Nederlandse huishoudens zijn één of meer gezelschapsdieren aanwezig. Tegenwoordig betreffen deze gezelschapsdieren niet langer uitsluitend honden, katten of parkieten, maar ook exotische dieren als slangen, chinchilla’s, leguanen en schildpadden. De verantwoordelijkheid van het welzijn van deze dieren ligt primair bij de houder ervan. Honden Honden zijn al jaren een essentieel onderdeel van de samenleving. Waar ze vroeger vooral werden ingezet voor de jacht en als trekdier, werken ze nu regelmatig in de beveiliging of als hulphond. De meeste honden worden tegenwoordig echter gehouden als gezelschapsdier en worden vaak zelfs gezien als onderdeel van het gezin. Met de grote stijging van het aantal honden, de verstedelijking en meer aandacht voor gezondheid en hygiëne volgen echter ook problemen. Hondenpoep is vaak één van de grote ergernissen in de buitenruimte. Een schone woon- en leefomgeving is belangrijk voor de mens, maar ook voor honden zelf. Naast de overlast van de hondenpoep (geur en het niet opruimen) is natuurlijk hondenpoep gevaarlijk. Uitwerpselen kunnen ziektes verspreiden die vooral voor jonge kinderen gevaarlijk zijn. In hondenpoep kunnen eitjes van spoelwormen zitten.

Wanneer de eitjes in het lichaam van de mens komt, kan de mens ernstig ziek worden (ontstekingen, lever- en longproblemen). Voor honden kunnen uitwerpselen ook gevaarlijk zijn. Het dodelijke canine-parvo-virus kan door uitwerpselen worden verspreid. Vanwege het aantal honden en de stijging van klachten werd in Spijkenisse ruim 10 jaar geleden het hondenbeleid actief. Nu herbergt Nissewaard ruim 7.000 (geregistreerde) honden. Het doel van het beleid is enerzijds beperken van overlast, maar anderzijds ook het faciliteren van hondenbezitters. Er geldt een opruim- en aanlijnplicht tenzij anders is aangegeven. Voor hondenbezitters zijn specifieke stroken aangewezen waar de hond kan worden uitgelaten zonder opruimplicht (zie bijlage). Deze stroken worden frequent gereinigd. Ook zijn er diverse losloopgebieden toegewezen. Aanlijn- en muilkorfgebod Het college van B&W kan eigenaren van overlastgevende dieren op advies van de politie een aanlijnen/of muilkorfgebod opleggen. Hiervoor wordt gewerkt met een door het Openbaar Ministerie opgestelde leidraad die hulp biedt bij de afweging wel of niet tot dergelijke geboden over te gaan. De afgelopen jaren is slechts zeer incidenteel (minder dan 1x per jaar) een aanlijn- of muilkorfgebod in Nissewaard opgelegd.

4.2 Landbouw en productiedieren Naast gezelschapsdieren is maatschappelijk ook steeds meer aandacht voor het welzijn van landbouw- en productiedieren. De onrust en discussies over plofkippen, veetransporten en megastallen zijn hier bekende voorbeelden van. De meerderheid van landbouw- en productiedieren wordt gehouden voor economische doeleinden. Binnen de gemeentegrenzen van Nissewaard bevinden zich landbouw- en veebedrijven. Daarnaast ● Beleidsvisie Dierenwelzijn in Nissewaard ●

10

herbergt de gemeente een aantal maneges. Het dierenwelzijn bij deze bedrijven wordt gecontroleerd door instanties als de Nederlandse Voedsel & Warenautoriteit (NVWA), de Algemene Inspectiedienst (AID) en de Landelijke Inspectiedienst Dierenbescherming (LID). Voor de jacht en ganzenpopulatie is een zorgvuldige invulling gegeven in het faunabeheerplan en ligt de toezicht hierop bij de Faunabeheereenheid van de Provincie. 4.3

Dieren waarvan de gemeente eigenaar is

Kinderboerderij ‘ de Trotse Pauw’ In het hart van Spijkenisse, middenin het Centrumpark, ligt kinderboerderij ‘de Trotse Pauw’. De boerderij opende voor het eerst zijn deuren in 1972 en speelt een belangrijke rol in de educatie en voorlichting over dieren en dierenwelzijn. Op de kinderboerderij zijn verschillende dieren aanwezig van koeien, geiten en pauwen tot konijnen en andere knaagdieren. Allen zijn oud-Nederlandse rassen, waarmee de gemeente bijdraagt aan de instandhouding van bijzondere dieren. De ‘Trotse Pauw’ won in 2012 fors aan populariteit toen op haar terrein in samenwerking met de Zuidwester een nieuwe speeltuin gerealiseerd werd. De kinderboerderij trekt veel bezoekers waarvan uiteraard veel kinderen, ouders en grootouders. In 2014 werd de stichting ‘Vrienden van de kinderboerderij de Trotse Pauw’ opgericht, met als doel het genereren van middelen, fondsen en donaties. Door samen met de kinderboerderij verschillende activiteiten te organiseren ondersteunt de stichting de boerderij in haar werkzaamheden. Begrazingsparken Nissewaard kent 2 begrazingsparken beiden gelegen in Spijkenisse: Park Vogelenzang en het Hartelpark. Het beheer van deze parken valt onder de verantwoordelijkheid van de gemeente die delen van de gebieden laat begrazen door Schotse Hooglanders. De verzorging van deze runderen ligt bij medewerkers van de kinderboerderij.

Zij controleren hoe het met de dieren gesteld is en voeren ze indien nodig bij.

4.4 De opvang van dieren Gemeenten zijn wettelijk verplicht om gevonden zwerf- en huisdieren met een vermeende eigenaar voor een termijn van 14 dagen op te vangen. Deze taak heeft Nissewaard uitbesteed aan de Dierenbescherming. Hiervoor is een dienstverleningsovereenkomst opgesteld. Vanaf 2019 is de overeenkomst gewijzigd en vastgesteld voor onbepaalde tijd. De overeenkomst voorziet in de eerste 14 dagen opvang, de dierenambulance en de 24-uurs meldkamer. Daarnaast heeft Nissewaard gekozen voor 2 extra opties: het verwijderen van kadavers van de openbare weg en de verlenging van opvang met nog eens 14 dagen indien dit nodig blijkt. De Dierenbescherming voldoet als enige partij aan de wettelijk gestelde doelen en uitvoeringsregels, waardoor de continuering en capaciteit is gewaarborgd. De Dierenbescherming zal altijd in gesprek blijven met andere vervoersdiensten om het welzijn van dieren te verbeteren. 4.5 Bescherming van dieren bij evenementen Bij de organisatie van evenementen moet het welzijn van dieren in acht worden genomen. Op dit moment worden in Nissewaard weinig grote activiteiten met dieren georganiseerd. Wel zijn er de jaarlijkse paardenmarkt in Heenvliet en kleine activiteiten zoals het rondrijden op een pony in het winkelcentrum. Bij de besluitvorming over het toestaan van een evenement is men gebonden aan de gemeentelijke APV en wetgeving als de Wet Dieren.

Team Vergunningen van de afdeling Veiligheid, ● Beleidsvisie Dierenwelzijn in Nissewaard ●

11

Vergunningen & Handhaving is verantwoordelijk voor het toetsen van de aanvraag en het verlenen van de vergunning.

4.6 Dieren en de crisisorganisatie Mocht zich in Nissewaard een ramp of crisis voordoen, dient ook aandacht te worden besteed aan de dieren binnen de gemeente. Deze hebben een plaats gekregen in het proces Noodopvang & Verzorging en zijn onderverdeeld in gezelschapsdieren en landbouw- en productiedieren. Een specifieke taak binnen het proces is o.a. de registratie, opvang en verzorging van gezelschapsdieren. Tijdens een incident kan worden teruggevallen op de samenwerking met o.a. dierenartsen, de Dierenbescherming, Diergaarde Blijdorp en Vogelklas Karel Schot. Voor landbouw- en productiedieren geldt dat de eigenaar zelf verantwoordelijk is voor een eventuele evacuatie en opvang in samenwerking met LTO/Ministerie van EZ&I.

4.7 Natuur- en Milieu Educatie Natuur- en Milieu Educatie, kortweg NME, omvat alle leeractiviteiten met betrekking tot natuur, ecologie, milieu, landschap en duurzaamheid. Dit met de gedachte dat kennis van deze onderwerpen leidt tot meer betrokkenheid bij en respect voor natuur en milieu. Nissewaard doet via kinderboerderij ‘de Trotse Pauw’ en het Milieuhuis aan actieve voorlichting rond natuur en milieu. Er worden jaarrond diverse activiteiten georganiseerd. Voorbeelden hiervan zijn excursies met de Fluisterboot en thematentoonstellingen in het Milieuhuis. Daarnaast wordt intensief de samenwerking gezocht met scholen door activiteiten met hen te organiseren en leskisten beschikbaar te stellen. Ieder jaar worden lespakketten samengesteld voor de diverse klassen in het primair onderwijs om natuur en milieu bij de jeugd onder de aandacht te brengen.

4.8 Plaagdier- en ongediertebestrijding De gemeente heeft de wettelijke plicht om plaagdieren die een gevaar opleveren voor de volksgezondheid en –veiligheid te bestrijden. Daarnaast worden plaagdieren aangepakt die:   

Schade toebrengen aan verpakkingen, voorraden en constructies; Hout en andere natuurlijke materialen bovenmatig aantasten; De woonomgeving vervuilen.

De bestrijding van plaagdieren is door Nissewaard uitbesteed aan Reinis N.V. Deze organisatie handelt de meldingen af, bestrijdt de plaagdieren en adviseert burgers over preventie en bestrijding. Daarnaast bestrijdt zij op verzoek van burgers en de gemeente ratten en muizen, tenzij de soort een beschermde soort betreft. Zoals opgenomen in de dienstverleningsovereenkomst ontvangt Reinis op basis van frequentie een jaarlijkse vergoeding voor de plaagdier- en ongediertebestrijding. De afgelopen jaren zien we overall een daling van het aantal meldingen, echter valt niet direct te concluderen dat de aanwezigheid van plaagdieren verminderd is. Er zijn tenslotte ook commerciële bedrijven die gespecialiseerd zijn in plaagdier- en ongediertebestrijding. Bewoners van de gemeente kunnen ook hen benaderen, met het gevolg dat het aantal meldingen bij Reinis daalt.

● Beleidsvisie Dierenwelzijn in Nissewaard ●

12

5.

Visie & Beleid

Na een schets van de huidige situatie gaan we in dit hoofdstuk over tot de visie op dierenwelzijn in Nissewaard en hoe we hier de komende jaar invulling aan geven. 5.1 De basis van dierenwelzijn in Nissewaard Zoals eerder aangegeven zijn er verschillende opvattingen over dierenwelzijn. Daarbij is het moeilijk één definitie van dierenwelzijn te hanteren voor zowel gezelschapsdieren en in het wild levende dieren. Bij laatstgenoemde zijn mensen eerder geneigd een verminderd dierenwelzijn te accepteren, omdat het dier in veel gevallen zelf verantwoordelijk is voor de situatie. Bij dieren die we zelf houden ligt dit anders, omdat de houder het dier in de situatie brengt en dan ook de zorgplicht heeft de situatie te verbeteren waar nodig. Dieren met een eigenaar1 Vanuit praktische overwegingen is er voor het meten van dierenwelzijn bij gehouden dieren een Europees gedragen systematiek: Welfare Quality®. Deze systematiek borduurt voort op het eerder ontwikkelde model ‘vrijheden van het dier’, opgesteld door de Britse farm Animal Welfare Council. Wanneer aan deze vrijheden wordt voldaan hebben dieren een goed welzijn. De vrijheden zijn: 1. Dieren zijn vrij van honger en dorst: ze hebben makkelijk toegang tot vers water en een adequaat rantsoen; 2. Dieren zijn vrij van ongemak: ze hebben een geschikte leefomgeving inclusief onderdak en een comfortabele rustplaats; 3.

Dieren zijn vrij van pijn, verwonding of ziekte: er is sprake van preventie en een snelle diagnose en behandeling; 4. Dieren zijn vrij van angst en stress: er is zorg voor voorwaarden en behandelingen die geestelijk lijden voorkomen; 5. Dieren zijn vrij om normaal gedrag te vertonen: ze hebben voldoende ruimte, goede voorzieningen en gezelschap van soortgenoten. De 5 vrijheden zijn opgenomen in de Wet Dieren en kunnen worden gebruikt om het algemeen beleid op het gebied van dierenwelzijn vorm te geven. Of daadwerkelijk aan de vrijheden wordt voldaan, kan worden beoordeeld door officiële instanties zoals de Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit, de LID, de AID en eventuele Dierenpolitie. Het kader van het Welfare Quality® systeem is een uitbreiding op het bestaande raamwerk van de Animal Welfare Council. De vijf vrijheden zijn hierbij verdeeld over 4 klassen: normaal gedrag, goede gezondheid, goede voeding en goede huisvesting. Per klasse is een verdiepingsslag gemaakt, waarin specifieke voorwaarden voor dierenwelzijn zijn opgenomen. 1

www.groenkennisnet.nl ● Beleidsvisie Dierenwelzijn in Nissewaard ●

13

5.2

Doelstelling “Nissewaard geeft invulling aan haar wettelijke taken op het gebied van dierenwelzijn en zet zich extra in wanneer zij dat nodig vindt.”

5.3

Aandachtspunten deze planperiode

Opvang (zwerf)dieren Zoals eerder beschreven heeft Nissewaard haar wettelijke taak van dierenopvang uitbesteed aan Dierenbescherming. De dienstverleningsovereenkomst is in 2019 vastgesteld voor onbepaalde tijd. De Dierenbescherming voldoet als enige partij aan de wettelijk gestelde doelen en uitvoeringsregels, waardoor de continuering en capaciteit is gewaarborgd. De Dierenbescherming zal altijd in gesprek blijven met andere vervoersdiensten om het welzijn van dieren te verbeteren. Hondenbeleid Vooralsnog is er niet direct aanleiding om het hondenbeleid aan te passen. De uitgangspunten van het huidige beleid wordt de komende jaren dan ook aan vastgehouden. Bij nieuwbouwprojecten wordt in de planvorming eerder rekening gehouden met voorzieningen voor honden in de openbare ruimte. In wijken waar voorzieningen reeds gerealiseerd zijn, kunnen deze worden uitgebreid wanneer dit noodzakelijk is. Mochten er verdere ontwikkelingen zijn die spelen rond honden in het kader van veiligheid en/of de volksgezondheid, dan zal Nissewaard hier vanzelfsprekend op anticiperen. Samenwerking dierenorganisaties Met het aangaan van de DVO met de Dierenbescherming is het contact met deze partij geïntensiveerd. Dit biedt mogelijkheden om buiten de opvang van dieren ook andere initiatieven te ontplooien.

Ondanks dat het uitgangspunt van de gemeente is zich toch vooral op haar wettelijke taken rond dierenwelzijn te richten kunnen bepaalde activiteiten met diverse partijen zoals de Dierenbescherming en dierenartsen, met weinig financiële middelen en personele inzet toch leiden tot een verbetering van dierenwelzijn. Denk hierbij bv. aan sterilisatie in geval van problemen met zwerfkatten of het stimuleren van het gebruik van poepzakjes onder hondenbezitters. De mogelijkheden van en het draagvlak voor dergelijke initiatieven bij externe partijen wordt nader onderzocht. De Dierenbescherming heeft aangegeven altijd in gesprek te blijven met andere partijen en aanbieders van vervoersdiensten om het welzijn van dieren te verbeteren. Gemeente Nissewaard heeft de wettelijke taak voor de opvang huisdieren zorgvuldig ondergebracht bij de Dierenbescherming. Daarnaast stimuleert de gemeente andere dierenzorgaanbieders de samenwerking te zoeken met de Dierenbescherming. Dierenwelzijn jaarlijkse aandacht Jaarlijks worden een aantal actuele onderwerpen onder de aandacht gebracht van de inwoners van Nissewaard. Dit zal via de afdeling communicatie worden vormgegeven. Een planning van de activiteiten zal in het 1e kwartaal van het nieuwe jaar worden opgesteld. De Chip je Kat actie is inmiddels een vast onderdeel van de jaarlijks terugkerende acties.

De afgelopen jaren is het een succes geweest en zal dan ook voorlopig op de agenda blijven.

● Beleidsvisie Dierenwelzijn in Nissewaard ●

14

Vrij levende dieren in de natuur Nissewaard geeft invulling aan de zorgplicht vanuit de Wet Natuurbescherming bij het opstellen van bestemmingsplannen, het voeren van bouwprojecten en de inrichting en het beheer van de openbare ruimte. Voorbeelden hiervan zijn het verbinden van parken door het creëren en waarborgen van de een goede complete groenstructuur, het toepassen van ecologisch beheer (op sommige plekken) en het inzaaien van bij- en vlindervriendelijke bloemenmengsels op daarvoor geschikte locaties.

● Beleidsvisie Dierenwelzijn in Nissewaard ●

15

6.

Financiën

Zoals uit eerdere hoofdstukken is gebleken, kent Nissewaard een aantal terreinen binnen dierenwelzijn waarvoor zij zich inzet. Deze onderdelen zijn verdeeld over diverse afdelingen, waarmee ook de diverse budgetten en financiële verantwoording binnen de gemeentelijke organisatie. Desondanks vallen al deze budgetten onder dierenwelzijn. In onderstaande tabel een overzicht van de besteedbare budgetten, zoals opgenomen in de begroting 2022 - 2026.

Budgetnummer 609210 607220 604320 613016 613011

Omschrijving Streekdierentehuis Kinderboerderij Hondenpoepbeleid Onderhoud Uitlaatstroken Plaagdierbestrijding Totaal

Begroting € 55.086 € 33.452 € 47.380 € 104.976 € 44.228 € 285.122

● Beleidsvisie Dierenwelzijn in Nissewaard ●

16

Bijlagen

1.

Bedrijven met dieren in Nissewaard

2.

Faciliteiten hondenbeleid

● Beleidsvisie Dierenwelzijn in Nissewaard ●

17

1.

Verdeling bedrijven met dieren in Nissewaard

Soort bedrijf

Aantal

Akker- tuinbouw/veehouderij Fokken en houden v. ov. dieren Fokken en houden van melkvee Fokken/houden v.runderen Fokken/houden v.schapen/geiten Grth. in levend vee Paardensport en maneges Veterinaire dienstverlening

8 1 19 1 5 1 7 8

Winkels dieren, hengelsport

11

Locatie

Aantal

Abbenbroek Geervliet Heenvliet Hekelingen Simonshaven Spijkenisse Zuidland

Bedrijven met dieren naar soort

Akkertuinbouw/veehoude rij 13%

Winkels dieren, hengelsport 18%

Veterinaire dienstverlening 13%

13 4 7 5 9 16 7

Fokken en houden v. ov. dieren 2%

Paardensport en maneges 11%

Grth. in levend vee 2%

Fokken en houden van melkvee 31%

Fokken/houden v.schapen/geiten 8%

Fokken/houden v.runderen 2%

Verdeling bedrijven naar kern Zuidland 11% Spijkenisse 26%

Abbenbroek 21% Geervliet 7% Heenvliet 12%

Simonshaven 15%

Hekelingen 8%

● Beleidsvisie Dierenwelzijn in Nissewaard ●

18

2.

Faciliteiten hondenbeleid

Abbenbroek

● Beleidsvisie Dierenwelzijn in Nissewaard 2017-2021 ●

19

Geervliet

● Beleidsvisie Dierenwelzijn in Nissewaard ●

20

Heenvliet

● Beleidsvisie Dierenwelzijn in Nissewaard ●

21

Simonshaven

● Beleidsvisie Dierenwelzijn in Nissewaard ●

22

Zuidland

● Beleidsvisie Dierenwelzijn in Nissewaard ●

23

Spijkenisse & Hekelingen

● Beleidsvisie Dierenwelzijn in Nissewaard 2017-2021 ●

24