Begroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029
Tekst van het document
Begroting 2025 285-290
Streefwaarde 2026 295-300
Gemiddelde WOZ waarde van woningen
X 1.000 euro
CBS
Nieuw gebouwde woningen
Aantal per 1.000 woningen
Basisregistratie adressen en gebouwen
9
10-12
11-13
Demografische druk
Aandeel jongeren (< 20 jaar) en ouderen (> 65 jaar) t.o.v. de groep 20 tot 65 jaar
CBS
74,5%
74,0%
76,0%
Gemeentelijke woonlasten eenpersoonsh uishouden
In euro's
COELO
838
876
963,18
Gemeentelijke woonlasten meerpersoons huishouden
In euro's
COELO
838
876
963,18
Wonen
Tevredenheid met de woning
Nissewaard Peiling
7,0
7,5
7,5
Wijk- en kerngericht werken
Stabiliteit/ toename leefbaarheid in wijken en kernen
Nissewaard Peiling
7,5
7,4
7,4
Wat gaan we daarvoor doen? • • • •
We geven uitvoering aan het Regioakkoord Wonen en de doorvertaling daarvan in de Woondeal. Hierin zijn afspraken opgenomen over het aantal te bouwen woningen en de onderverdeling daarvan. We bouwen ook bij in woningbouwsegmenten die op kern- of gemeenteniveau onderbelicht zijn en brengen daarmee de woningvoorraad meer in balans. Om doorstroming te bevorderen bouwen we (middel)dure eengezinswoningen en (levensloopbestendige) appartementen. We vergroten het aantal starterswoningen en we transformeren bestaand vastgoed, indien passend binnen de kaders, tot woningen. We streven naar een toename van onderscheidende woonvormen zoals flexwonen, woon-werkwoningen, tiny houses en hofjeswoningen. 73
• • • • • •
Bij woningbouwprojecten maken we maatwerkafspraken met ontwikkelaars over percentages betaalbare- en middensegment woningen. We ontwikkelen een uitvoeringsprogramma van de Woonzorgvisie voor senioren en zorgbehoevende inwoners. We handhaven de Starterslening voor lokale starters op de koopmarkt. We zetten sturingsmiddelen in om de leefbaarheid in de wijken en kernen te versterken. Dit zijn middelen zoals de zelfbewoningsplicht, de Rotterdamwet en de Wet Goed Verhuurderschap. Op zowel lokaal als subregionaal niveau werken aan de marketing van ons gebied als aantrekkelijke woonregio. We voeren onze (wettelijke) taken uit op het gebied van onder meer prestatieafspraken met de corporaties, de Huisvestingswet, de Woningwet, vergunningverlening en (boven)regionale afspraken over de woningmarkt.
Wat mag het thema kosten? Bedragen x € 1.000 "-" = voordeel
Rekening 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Lasten
3.467
8.885
3.454
3.444
3.455
2.950
Baten
-3.642
-3.396
-1.524
-1.524
-1.524
-920
-175
5.489
1.930
1.919
1.931
2.030
Mutaties reserves
-1.121
-2.860
-164
-194
-193
-208
Totaal thema
-1.296
2.629
1.766
1.726
1.738
1.822
Totaal saldo van baten en lasten (excl. mutaties reserves)
Financiële toelichting Naast de loon- en prijsstijging 2026 en de vastgestelde begrotingswijzigingen lichten wij bijgaande financiële verschillen op dit thema toe. •
Financiële toelichtingen Goed verhuurdersschep In 2025 is er een budget voor Goed verhuurdersschap van € 105.000. Dit is vanaf 2026 komen te vervallen. Herstructurering Sterrenkwartier In 2025 zijn incidentele middelen opgenomen voor de 3e en 4e fase van de Herstructurering Sterrenkwartier. Op de lasten is dit een bedrag van € 2.550.000, de baten € 1.775.000 en op de onttrekking reserve € 775.000. Bij de jaarrekening 2024 zijn de budgetten m.b.t. Herstructurering Sterrenkwartier omgezet naar een krediet. Voor 2025 wordt dit bij de 2e Tussenrapportage 2025 gecorrigeerd. Vanaf 2026 zijn hiervoor kapitaallasten opgenomen in de begroting van € 164.000 oplopend naar € 208.000. Herstructurering Molenwei In 2025 staat er incidenteel budget geraamd op de baten en de lasten van € 725.000 voor de herstructurering van de Molenwei. de gemeente een subsidie toegekend gekregen van € 74
500.000 van de Provincie Zuid-Holland. In 2025 wordt hiervan € 400.000 ontvangen. Daarnaast ligt de verantwoordelijkheid voor de kosten van de inrichting van de buitenruimte voor de woningcorporatie. De gemeente voert deze werkzaamheden uit en factureert de kosten (€ 325.000) door. Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie In 2025 zijn incidenteel middelen opgenomen voor het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie van € 198.000. Omgevingsvisie In 2025 zijn incidenteel middelen opgenomen voor het opstellen van de Omgevingsvisie van € 110.290. Omgevingsplan Voor het opstellen van het omgevingsplan staan in 2025 incidenteel middelen geraamd van € 806.500. Deze middelen zijn overgeheveld uit 2024 via de Algemene Reserve. Omgevingswet Ten opzichte van 2025 zijn de kosten voor inhuur ten behoeve van de aanvragen in het kader van de Omgevingswet in 2026 tot en met 2028 € 480.000 hoger. Tegenover deze extra lasten staan in 2026 tot en met 2028 ook hogere inkomsten leges Omgevingswet geraamd voor een bedrag van € 628.000. Samenwerkingsverband Wonen In 2025 staat een incidenteel budget geraamd voor het Samenwerkingsverband Wonen. Dit budget is overgeheveld uit 2024.
Portefeuillehouder(s) Wethouder Mijnans Wethouder Mijnans
Wethouder Hottentot Wethouder Hottentot
Commissie Commissie Leefomgeving
Verbonden partijen Metropoolregio Rotterdam Den Haag Relevante documenten op themaniveau Woonvisie Nissewaard Nissewaard naar 2040
Bouwprojecten & grondexploitatie Dit thema behandelt de wijze waarop de gemeente invulling geeft aan haar grondbeleid. Belangrijke onderwerpen hierbij zijn: • De ontwikkelingen van bouwprojecten op eigen grond. • Het faciliteren van private ontwikkelingen. • Het beheer van gronden. 75
•
De verkoop van blote eigendommen.
Wat willen we bereiken? Uitvoering geven aan Nissewaard naar 2040 middels actief en faciliterend grondbeleid.
Beleidsindicatoren Bij dit thema zijn geen beleidsindicatoren van toepassing.
Wat gaan we daarvoor doen? Nissewaard naar 2040: • Voor kansen op eigen grondgebied nieuwe grondexploitaties openen. • Voor kansen op particulier grondgebied in gesprek gaan met partners en, waar nodig, partners met elkaar verbinden. Versterken economische positie: • Verkoopbeleid m.b.t. de verkoop van blote eigendommen voeren. • Grip houden op grondexploitaties en kansen benutten. Omgaan met netcongestie • Alternatieve oplossingen zoeken voor lopende projecten die geen stroom dreigen te krijgen en het opstellen van een handelingsperspectief in bredere zin. • Een samenwerkings- en escalatiestructuur opzetten en samenwerkingsafspraken maken met Stedin.
Wat mag het thema kosten? Bedragen x € 1.000 "-" = voordeel
Rekening 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Lasten
17.157
27.768
13.309
7.222
5.196
5.195
Baten
-18.942
-28.199
-13.662
-7.576
-5.551
-5.551
Totaal saldo van baten en lasten (excl. mutaties reserves)
-1.785
-432
-353
-354
-355
-356
Mutaties reserves
1.764
146
0
0
0
0
-21
-285
-353
-354
-355
-356
Totaal thema
Financiële toelichting Naast de loon- en prijsstijging 2026 en de vastgestelde begrotingswijzigingen lichten wij bijgaande financiële verschillen op dit thema toe. •
Financiële toelichtingen Nota Grondexploitaties De begroting 2025 en de meerjarenraming 2026-2029 zijn aangepast naar aanleiding van de herziening van de Nota Grondexploitaties 2025.
76
Verkoop gronden In 2025 zijn incidenteel kosten voor het afboeken van de boekwaarde van € 248.000 en opbrengsten van € 445.000 geraamd van verkopen gronden.
Portefeuillehouder(s) Wethouder Hamerslag Wethouder Hamerslag
Wethouder Hottentot Wethouder Hottentot
Wethouder Mijnans Wethouder Mijnans
Commissie Commissie Leefomgeving
Verbonden partijen Dienst Centraal Milieubeheer Rijnmond Elementen BV Spijkenisse Relevante documenten op themaniveau Notitie Grondexploitaties 2019 Commissie BBV Notitie Grondexploitaties 2023 Commissie BBV (actualisatie) Nissewaard naar 2040
77
Ondernemen en ontspannen Kernboodschap Ondernemen en ontspannen Met dit programma dragen we bij aan de verdere ontwikkeling van Nissewaard als een aantrekkelijke gemeente met een hoog voorzieningenniveau waar het goed wonen, werken, ontspannen en recreëren is. Samen met ondernemers, kennisinstellingen en regiogemeenten versterken en behouden we werkgelegenheid en bedrijvigheid en bereiden we ons voor op nieuwe manieren van produceren, consumeren en opleiden waarin duurzaamheid, vergroening, digitalisering, een goede aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt en een leven lang ontwikkelen centraal staan. We benutten onze sterke punten, zoals de unieke ligging en de kwaliteiten van ons landschap, ons cultureel erfgoed en gevarieerde verenigingsleven. Dit alles vormt een divers aanbod voor sport en ontspanning, dat tegelijkertijd kansen biedt voor ontplooiing en participatie in de samenleving. Het beeld is dat er zonder onderbreking crises of onzekerheden elkaar opvolgen of kunnen versterken. De geopolitieke ontwikkelingen, de effecten van de inflatie en de milieuenergievraagstukken zijn voor ondernemers en inwoners manifest. Tegelijkertijd is er in veel sectoren een groot (dreigend) personeelstekort waardoor verder ontwikkeling van nieuwe bedrijvigheid belemmerd wordt.
Voor Nissewaard is het van belang hier blijvend aandacht aan te geven en te doen wat mogelijk is op gemeenteniveau voor de onderdelen van dit programma, zowel het ondernemen als het ontspannen. Er is en blijft - mede vanuit Nissewaard 2040 - ingezet worden op een herkenbaar economisch profiel voor Nissewaard in combinatie met scholingsmogelijkheden. Concrete initiatieven worden opgepakt om het economische vestigingsklimaat te versterken, de bestaande bedrijventerreinen beter te benutten, de compensatie van de transformatie van het bedrijventerrein Haven Noord naast Halfweg Molenwatering. Daarnaast is er de zoektocht naar nieuwe en of uitbreiding van bestaande bedrijventerreinen voor extra werkgelegenheid, waardoor de uitgaande pendel wordt verminderd. Kunst en cultuur hebben we hoog in het vaandel staan in Nissewaard. We zijn trots op onze culturele infrastructuur, het brede cultuuraanbod, de initiatieven uit de samenleving en de grote hoeveelheid kunstwerken in onze openbare ruimte. Die buitenruimte gaat er ook dankzij streetart en murals steeds kleurrijker uitzien. We vinden het belangrijk alle inwoners van Nissewaard kansen voor ontwikkeling, ontplooiing en ontmoeting te bieden en zien het als een uitdaging daar alle (culturele) identiteiten bij te betrekken.
De beleving van kunst en cultuur staat voor ons niet op zichzelf, maar biedt ook tal van mogelijkheden voor een maatschappelijk rendement, dat bijdraagt aan de doelstellingen in het sociaal domein. Dat is waar kunst en cultuur en ontmoeting samenkomen. Zowel de grote culturele instellen als de culturele verenigingen en stichtingen van vrijwilligers en de lokale initiatieven zijn daarvoor onmisbaar. We zien het groeiende belang van bewegen. Voor de gezondheid en het geluk van onze inwoners. Maar ook als fundament voor een sterke samenleving en als ingrediënt voor een gezonde generatie in 2040 en een toekomstbestendig sociaal domein. Een gezond verenigingsleven, een beweegvriendelijke leefomgeving en een lage drempel voor kwetsbare inwoners om mee te doen. Samen met ons grote netwerk van sportaanbieders en maatschappelijke partners brengen we iedereen in beweging. Ondersteuning van het netwerk aan vrijwilligers(organisaties) is essentieel om een aantrekkelijke gemeente te blijven om te wonen en te ontspannen. Die inzet heeft geresulteerd in een nominatie voor sportgemeente van het jaar 2025-2026.
78
Wat mag het programma kosten? Bedragen x € 1.000 "-" = voordeel
Rekening 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Lasten
15.888
16.213
14.827
14.104
14.114
14.113
Baten
-6.632
-4.684
-4.537
-4.118
-4.165
-4.165
Saldo lasten en baten
9.256
11.528
10.290
9.986
9.949
9.949
Mutaties reserves
-273
-1.151
0
0
0
0
Totaal programma
8.983
10.378
10.290
9.986
9.949
9.949
Economie De ontwikkelingen rondom digitalisering, robotisering en verduurzaming leiden tot een nieuwe economie en vernieuwing van de werkgelegenheid. Het rapport Economische Visie Nissewaard van Kuipers (januari 2020) geeft aangrijpingspunten om het economisch profiel van Nissewaard te versterken vanuit het concept Service Valley. Deze zijn met ondernemers vertaald in een Handelingsperspectief Bedrijventerreinen (AT Osborne, oktober 2021). Nissewaard zet in op het versterken van de economische structuur door het hebben van een uitnodigend woon- en vestigingsklimaat en een goed opgeleide beroepsbevolking. De gemeente streeft naar het uitbreiden van het areaal aan bedrijventerreinen. Dit omdat de huidige terreinen volledig zijn uitgegeven, intensivering slechts in beperkte mate ruimte op zal gaan leveren, er transformatie opgaven spelen en de behoefteramingen van de provincie en regio aangeven dat de vraag naar bedrijfskavels groot is en het aanbod beperkt. Onze uitbreidingsideeën zijn reeds door de provincie en regio geagendeerd. In 2026 gaan we verder met het onderzoeken hoe we het beste tegemoet kunnen gaan komen aan de vraag naar nieuwe bedrijfskavels vanuit het bedrijfsleven.
In de achterliggende periode is er intensief overleg geweest met de agrarische sector, de natuurbeherende organisaties en andere betrokken over het toekomstperspectief voor Voorne Putten voor zowel de agragrische sector als de natuur en recreatie. Een en ander vindt plaats binnen het proces van het Nationaal Plan Landelijk Gebied ( NPLG/ ZH-NPLG). De komende periode zal hier nadrukkelijk een vervolg op gegeven worden om de verschillende belangen en ruimteclaims te kunnen afwegen, waarbij sprake is en blijft van een toekomst voor een duurzame agrarische sector op Voorne Putten. Dit kan en wil Nissewaard niet alleen bereiken, daarvoor is samenwerking met ondernemers, kennisinstellingen, inwoners en andere overheden noodzakelijk. Deze regionale samenwerking is er op Voorne Putten, in de regio MRDH alsook die van de Zuid-Hollandse Delta.
Wat willen we bereiken? • • • • •
Een compact en levendig stadscentrum dat optimaal economisch functioneert en toekomstbestendig is. We willen onze werklocaties zodanig vormgeven vanuit het concept Service Valley, dat dit bijdraagt aan behoud en uitbreiding van werkgelegenheid en ontwikkeling van een duurzame en circulaire economie. We willen dat de bestaande bedrijventerreinen beter benut worden. We willen onderzoeken waar er mogelijkheden zijn voor uitbreiding van (bestaande) bedrijventerreinen voor extra werkgelegenheid. De relatie tussen ondernemers en gemeente onderhouden. We houden de dienstverlening richting ondernemers up-to-date met ons ondernemersloket. 79
• •
We willen dat de werknemers up-to-date blijven door een goede aansluiting van het onderwijs (leven lang ontwikkelen) op de arbeidsmarkt. Nissewaard als regionale broedplaats voor nieuwe vormen van zorginnovatie, technologieën en onderwijs.
Beleidsindicatoren Indicator Toelichting
Bron
Realisatie 2024
Begroting 2025
Streefwaarde 2026
Functiemenging
De functiemengingsind ex geeft de verhouding weer tussen banen en woningen en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen.
LISA
38%
38%
38%
Vestigingen van bedrijven
Aantal per 1.000 inwoners
KvK
99
100
100
Economie
Leegstandspercent age stadscentrum Spijkenisse
Locatus
11%
10%
10%
Economie
Leegstandspercent age werklocaties Nissewaard
Leegstandsm onitor Nissewaard
9,1%
5,5%
5%
Wat gaan we daarvoor doen? Naast het verrichten van de reguliere taken voor en met ondernemers (waaronder de agrarische sector), zoals binnen het bedrijven-en ondernemersloket , wordt ingezet op: • Stadscentrum: Er wordt uitvoering gegeven aan het koersdocument van 'winkelgebied' naar 'stadhuiskamer', het 'rondje dorp' in het stadscentrum Spijkenisse met daarbij kernwaarden als gezelligheid, herkenbaarheid en veiligheid willen we versterken in een compacter centrum; • Vanuit Nissewaard 2040 zetten we in op: het beter benutten van Halfweg Molenwatering (inclusief de compensatie voor de transformatie van Haven Noord) en Harregat; het verkennen van een landschappelijk ingepaste uitbreiding van een duurzaam ingericht bedrijvenpark en het differentiëren van de woningvoorraad icm het versterken van de interne (stads-)economie; • Vanuit Nissewaard 2040 zetten we met ondernemers en onderwijs in op het concept Service Valley voor het bedrijventerrein Halfweg-Molenwatering en de andere bedrijventerreinen vanuit een gedragen ontwikkelagenda voor de komende 10 jaar; 80
• • • •
• • • •
• • • • •
We blijven aangehaakt op de ontwikkelingen in het Haven Industrieel Complex (Novex Havengebied) en leggen verbindingen met andere overheden, externe partners en stakeholders hieromtrent; Versterking economische positie door het versterken van het vestigingsklimaat (incl het voorkomen van ondermijnende activiteiten) en ruimte maken voor bedrijven met intensieve werkgelegenheid; Het verlengen van de Green Deal, die eind 2025 formeel afloopt, met 5 jaar parallel lopend aan de verlenging van de BIZ Halfweg en Molenwatering. Samen met onze partners realiseren we het Circulair Centrum Nissewaard en gaan we aan de slag met het voorbereiden van de tweede fase (van alleen educatie en arbeidsontwikkeling in de eerste fase naar een volwaardig CCN in de tweede met toevoeging van bijv. een grondstoffenhub); We vervullen samen met onze partners op de Zuid-Hollandse eilanden een aanjaagfunctie op het thema circulair bouwen door het mede mogelijk maken van een ketensamenwerkingprogramma in de bouw en het opschalen van biobased isoleren; We verkennen circulaire kansen in de eventuele ontwikkeling van nieuw bedrijventerrein.
Wanneer het onderzoek naar de Energy Hub op bedrijventerrein Halfweg-Molenwatering in de loop van 2025 zal worden afgerond zal dit inzicht geven in de haalbaarheid om wellicht meerdere energyhubs op te richten in 2026; Het in overleg met de agrarische sector en natuurbeherende organisaties komen tot een toekomstperspectief voor duurzame landbouw op Voorne Putten, waarbij mogelijk een nieuwe balans in het ruimtegebruik noodzakelijk is. Een en ander vindt plaats binnen het proces van het Nationaal Plan Landelijk Gebied ( NPLG/ ZH-NPLG); Van planvorming naar realisatie voor een techniek-/ zorgcampus, mede in relatie tot de Regio Deal Zuid Hollandse Delta; Bevordering aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt voor jongeren en ouderen door nieuwe vormen van leven lang ontwikkelen en het versterken van competenties en vaardigheden. Samenwerking met ondernemers(-verenigingen), de besturen van de Bedrijven Investeringszones en kennisinstellingen; We zetten ons in om het voorzieningenniveau in de kernen op peil te houden en ondernemerschap te stimuleren, ook wanneer wij geen formele positie hebben; Het bevorderen van inkoop door de gemeente bij lokale ondernemers.
Wat mag het thema kosten? Bedragen x € 1.000 "-" = voordeel
Rekening 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Lasten
1.307
1.995
968
968
968
967
Baten
-1.172
-1.118
-488
-488
-488
-488
Totaal saldo van baten en lasten (excl. mutaties reserves)
135
877
480
480
479
479
Mutaties reserves
-84
-386
0
0
0
0
Totaal thema
51
491
480
480
479
479
Financiële toelichting Naast de loon- en prijsstijging 2026 en de vastgestelde begrotingswijzigingen lichten wij bijgaande financiële verschillen op dit thema toe. 81
•
Financiële toelichtingen Economische Visie In 2025 is budget overgeheveld uit 2024 in het kader van de Economische Visie van € 226.439 ten laste van de reserve NN2040. Beter Benutten In 2025 is incidenteel budget beschikbaar van € 221.000 per jaar Halfweg/Molenwatering voor de ontwikkeling van bedrijventerreinen. Een bedrag van € 100.000 hiervan is overgeheveld uit 2024 in het kader van Beter Benutten.Hier staat een subsidie tegenover van € 85.200. Impuls Winkelgebieden In 2025 is incidenteel op de lasten en de baten een bedrag van € 553.430 geraamd in het kader van de specifieke uitkering Impuls Winkelgebieden. Doorsteek Kopspijker In 2025 is op de lasten en de baten een bedrag van € 544.000 voor de doorsteek van de Kopspijker.
Portefeuillehouder(s) Wethouder Mijnans Wethouder Mijnans
Wethouder Hamerslag Wethouder Hamerslag
Commissie Commissie Leefomgeving
Verbonden partijen Metropoolregio Rotterdam Den Haag Relevante documenten op themaniveau Kadernota Economie Nissewaard Economisch Profiel Voorne-Putten Detailhandelsvisie Nissewaard Herijking Meerjarenvisie Stadscentrum Spijkenisse Spijkenisse Centrum, koersdocument en uitvoeringsprogramma voor transitie van 'winkelgebied' naar 'stadshuiskamer Rapport Economische Visie Nissewaard, Kuipers Regiodeal
Cultuur Kunst en cultuur hebben we hoog in het vaandel staan in Nissewaard. We zijn trots op onze culturele infrastructuur, het brede cultuuraanbod, de initiatieven uit de samenleving en de grote hoeveelheid kunstwerken in onze openbare ruimte. Die buitenruimte gaat er ook dankzij streetart en murals steeds kleurrijker uitzien.
82
We vinden het belangrijk alle inwoners van Nissewaard kansen voor ontwikkeling, ontplooiing en ontmoeting te bieden en zien het als een uitdaging daar alle (culturele) identiteiten bij te betrekken. De beleving van kunst en cultuur staat voor ons niet op zichzelf, maar biedt ook tal van mogelijkheden voor een maatschappelijk rendement, dat bijdraagt aan de doelstellingen in het sociaal domein. Dat is waar kunst en cultuur en ontmoeting samenkomen. Zowel de grote culturele instellingen als de culturele verenigingen en stichtingen van vrijwilligers en de lokale initiatieven zijn daarvoor onmisbaar.
Wat willen we bereiken? • • • • • • •
Een breed en gevarieerd cultuuraanbod, waar zowel professionele culturele instellingen als verenigingen van amateurs en vrijwilligers aan bijdragen. Een cultuuraanbod dat aansprekend is voor kinderen én jongeren. Behoud van het cultuurhistorisch besef, zowel in de historische dorpskernen als in het stadscentrum. Een voor alle inwoners aantrekkelijk en goed onderhouden aanbod van kunstwerken in de openbare ruimte, inclusief Streetart. Een verdere doorontwikkeling van bibliotheek De Boekenberg naar een modern kennis- en educatiecentrum voor alle inwoners van Nissewaard. Een breed, voor de verschillende doelgroepen, toegankelijk programma met voldoende ruimte voor amateurkunsten in theater De Stoep. Een breed, laagdrempelig activiteitenaanbod voor vrije tijd en voor het onderwijs vanuit het Centrum voor de Kunsten.
Beleidsindicatoren Indicator Toelichting Cultuur, recreatie en toerisme
Percentage inwoners dat tevreden is over het recreatieve, culturele aanbod en de voorzieningen.
Bron Nissewaardpeiling 2024
Realisatie 2024
Begroting 2025
Streefwaarde 2026
50%
55%
55%
Wat gaan we daarvoor doen? •
• • • • • •
We implementeren de geactualiseerde subsidieregeling cultuur per 2026 en evalueren deze. Hierin is ook een hoofdstuk opgenomen over de subsidie aan de bibliotheek, die uitgangspunten biedt voor nadere afspraken middels een subsidieovereenkomst. We blijven de culturele verenigingen ondersteunen met de Combinatiefunctionarissen cultuur zodat we goed zicht houden op de ontwikkelingen daarin. We beheren en onderhouden de kunstwerken in de openbare ruimte planmatig en pakken achterstallig onderhoud aan. We benutten de online sociale kaart Thuis in Nissewaard om het aanbod in beeld te brengen. We blijven inzetten op een breed aanbod voor binnen- en buitenschoolse activiteiten. Door gebruik te maken van lopende programma's, zoals de Wijkaanpak en de kansen voor externe financiering uit te zoeken, willen we meer StreetArt projecten mogelijk maken. We blijven aandacht houden voor het maken van goede (financiële) afspraken met de drie grote culturele organisaties. 83
Met De Boekenberg onderzoeken we in hoeverre de dienstverlening binnen de financieringsmogelijkheden verder kan worden uitgebreid. De uitbreiding van de grote zaal in theater De Stoep met meer stoelen biedt kansen voor het programmeren van grotere producties voor een breed publiek. Door de verbouwing en uitbreiding van het Centrum voor de Kunsten wordt het aanbod aan diensten vergroot, krijgen talentvolle muzikanten en dj's letterlijk en figuurlijk meer ruimte voor ontplooiing en wordt een breder publiek bereikt.
Wat mag het thema kosten? Bedragen x € 1.000 "-" = voordeel
Rekening 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Lasten
10.357
10.326
10.749
10.548
10.558
10.558
Baten
-3.131
-2.445
-3.069
-3.136
-3.182
-3.182
Totaal saldo van baten en lasten (excl. mutaties reserves)
7.226
7.881
7.680
7.412
7.376
7.376
Mutaties reserves
-112
-288
0
0
0
0
Totaal thema
7.113
7.593
7.680
7.412
7.376
7.376
Financiële toelichting Naast de loon- en prijsstijging 2026 en de vastgestelde begrotingswijzigingen lichten wij bijgaande financiële verschillen op dit thema toe. •
Financiële toelichtingen Cultuureducatie met Kwaliteit In 2025 zijn incidentele baten en lasten geraamd van respectievelijk € 27.000 en €152.000 in het kader van Cultuureducatie met Kwaliteit (CMK). Theater de Stoep Vanaf de begroting 2026 is de begroting van theater De Stoep op de lasten en baten bijgesteld op basis van de realisatie van de afgelopen 2 jaar. Zowel de lasten als de baten zijn met € 783.000 verhoogd. Bibliotheek In 2023 en 2024 is via specifieke uitkeringen extra geld ontvangen om de lokale bibliotheken te versterken. Daarna krijgen gemeenten de wettelijke verantwoordelijkheid voor openbare bibliotheken. Voor deze taak zal de gemeente jaarlijks geld ontvangen via het gemeentefonds. In de overgangsperiode tussen de tijdelijke subsidie en de nieuwe wettelijke taak krijgen gemeenten een andere uitkering om zich hierop voor te bereiden. In 2025 en 2026 is hiervoor met de septembercirculaire €258.535 voor de jaren 2025 en 2026 toegevoegd en verwerkt. Gerealiseerde bezuinigingen in de Begroting 2026-2029: In de Begroting 2026-2029 worden de volgende bezuinigingen gerealiseerd: 84
Bedragen x € 1.000 Ingevulde bezuiniging Cultuur Thema Cultuur Opvangen onderhoudskosten kunst in de buitenruimte Totaal bezuiniging Cultuur
2026
2027
2028
2029
10 10
10 10
0 0
0 0
Hieronder worden de ingevulde taakstellingen in het thema Cultuur toegelicht. Opvangen onderhoudskosten kunst in de buitenruimte De nog openstaande taakstelling voor de onderhoudskosten kunst in de buitenruimte voor 2026 en 2027 wordt ingevuld door dekking bestaande budgetten.
Portefeuillehouder(s) Wethouder Postma Wethouder Postma
Commissie Commissie Sociaal Domein
Verbonden partijen Niet van toepassing
Relevante documenten op themaniveau Uitvoeringsprogramma Cultuurnota https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR739748 (Subsidieregeling Cultuur Nissewaard 2025)
Recreatie & toerisme We zetten in op het behouden, versterken en benutten van onze unieke ligging en de kwaliteiten van ons landschap (natuur en cultuurhistorie). Deze bieden volop recreatieve mogelijkheden. We benutten onze verbindende positie op de grens van de Metropoolregio, Voorne-Putten en de regio Zuid-Hollandse Delta.
Wat willen we bereiken? • • • • • • •
Het kwaliteitsniveau van ons landschap is verder verhoogd, en de recreatieve mogelijkheden die het landschap op verschillende locaties over heel Nissewaard biedt worden beter benut. Het Bernissegebied is een recreatiegebied met natuurwaarden, waarbij actievere recreatie en evenementen mogelijk zijn. Uiteraard in balans met de rust- en de natuurbeleving van het gebied. De beleving van het Bernissegebied is versterkt door de kernen meer met de Bernisse te verbinden. De recreatieve waarden binnen het natuur- en recreatiegebied de Uitwaayer zijn versterkt De bekendheid van de recreatiegebieden als het Bernissegebied en de Uitwaayer is vergroot. De recreatieve waarde van de Maasboulevard is versterkt. De recreatie- en natuurverbindingen van Nissewaard met de Zuid-Hollandse Delta zijn versterkt.
Beleidsindicatoren Bij dit thema zijn geen beleidsindicatoren van toepassing. 85
Wat gaan we daarvoor doen? • • •
•
•
• • • •
•
We maken duidelijke afspraken met het Recreatieschap Voorne-Putten, het waterschap Hollandse Delta en de provincie over de aansturing van het beheer en onderhoud van onze recreatiegebieden. We werken samen met het recreatieschap aan de bosuitbreiding in het Bernissegebied en het nieuw aan te leggen bos in de Uitwaayer. We werken samen met andere gemeenten binnen het samenwerkingsverband ZuidHollandse Delta aan projecten binnen de Regiodeal. Waarmee de natuur- en recreatieve waarden om en nabij het Haringvliet worden versterkt. Er wordt gewerkt aan nieuwe projecten voor de vijfde tranche. Ook wordt uitvoering gegeven van de uitkomsten van het onderzoek naar de sport- en beweegmogelijkheden van de recreatiegebieden van Voorne-Putten ( die in beheer en of eigendom zijn van het Recreatieschap Voorne-Putten). Hierbij wordt de samenwerking gezocht met de lokale sport- en beweegorganisaties. Het Bernissegebied is een recreatiegebied met natuurwaarden, waarbij actievere recreatie en evenementen mogelijk zijn. Uiteraard in balans met de rust- en natuurbeleving van het gebied. In samenwerking met diverse partijen zetten we in op de ontwikkelkansen van het Bernissegebied. Samen met de ondernemers in en rondom het Bernissegebied maken we het Bernissegebied meer bekend en beleefbaar. We organiseren eens per jaar het Beleef Bernisse festival.
We werken samen met het Recreatieschap Voorne-Putten aan de versterking van de recreatieve waarden van de Uitwaayer, zoals de upgrade van de mountainbikeroute en optimalisatie van andere recreatieve routes. We werken samen met diverse partijen, waaronder de Stichting Fluisterboot, binnen de Erfgoedtafel Historisch Haringvliet aan projecten die het erfgoed van de Bernisse, en de kernen die hieraan gelegen zijn, kunnen versterken. We werken samen met andere gemeenten en ondernemers op Voorne-Putten op het gebied van marketing en promotie van het gebied. We dragen bij aan de financiering van de Marketingorganisatie Voorne-Putten zolang we dit samen doen met alle gemeenten op Voorne-Putten. We werken samen met diverse organisaties, overheden en ondernemers aan het opzetten van en de uitvoering van het Leaderprogramma. Op deze manier willen we projecten die ondersteunend zijn aan het versterken van natuur- en recreatieve waarden in het buitengebied faciliteren.
Wat mag het thema kosten? Bedragen x € 1.000 "-" = voordeel
Rekening 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Lasten
1.866
1.644
1.208
1.208
1.208
1.208
Baten
-975
-539
-492
-492
-492
-492
Totaal saldo van baten en lasten (excl. mutaties reserves)
891
1.106
716
716
716
716
Mutaties reserves
-11
-328
0
0
0
0
Totaal thema
880
777
716
716
716
716
86
Financiële toelichting Naast de loon- en prijsstijging 2026 en de vastgestelde begrotingswijzigingen lichten wij bijgaande financiële verschillen op dit thema toe. •
Financiële toelichtingen Overheveling budgetten In 2025 is incidenteel budget overgeheveld uit 2024 van € 328.000 voor de mountainbikeroute, de Maasboulevard, voorfinanciering bomen de Uitwaayer, camperplekken en voor het Leaderprogramma. Dit budget komt ten laste van de Algemene reserve. Toeristenbelasting Er worden meer inkomsten voor de toeristenbelasting verwacht. Het aantal overnachtingen van de hotels stijgt (na de coronaperiode) weer snel boven oude niveaus. Ook de toeristenbelasting voor kamerverhuur aan arbeidsmigranten neemt toe. Daarnaast zorgt de inhaalslag van de indexering opcenten van het recreatieve deel toeristenbelasting vanaf 2026 voor een extra opbrengst.
•
Taakstellingen
In het thema Recreatie & Toerisme worden de volgende taakstellingen in de begroting gerealiseerd: Bedragen x € 1.000 Ingevulde bezuinigingen Beheer openbare ruimte Thema Recreatie & Toerisme Gemeenschappelijke regeling Recreatieschap VP Stimuleringsfonds recreatieve voorzieningen VP Totaal ingevulde taakstellingen
2026
2027
2028
2029
19 32
19 32
19 32
19 32
51
51
51
51
Hieronder wordt de openstaande bezuinigingstaakstelling in het thema Recreatie & Toerisme toegelicht. Gemeenschappelijke regeling Recreatieschap VP Gezien de omvang van de bezuinigingen waar Nissewaard (en andere gemeenten) zich voor gesteld zien, ligt het in de lijn dat ook de Gemeenschappelijke regelingen hier een bijdrage aan leveren. Voor het Recreatieschap Voorne Putten was een taakstelling opgenomen van € 19.000 vanaf 2026. In de begroting van het Recreatieschap is deze bezuiniging verwerkt in de deelnemersbijdrage, waarmee de taakstelling is ingevuld en verwerkt in deze begroting. Stimuleringsfonds recreatieve voorzieningen VP In het kader van de bezuinigingen is afgesproken, in samenwerking met gemeente Voorne aan zee, afgesproken om vanaf 2026 geen bijdrage meer te doen in het gezamenlijke stimuleringsfonds recreatieve voorzieningen Voorne-Putten van € 32.000. De verlaging van het budget is in deze begroting verwerkt.
87
Portefeuillehouder(s) Wethouder Hamerslag Wethouder Hamerslag
Commissie Commissie Leefomgeving
Verbonden partijen Recreatieschap Voorne-Putten Relevante documenten op themaniveau Visie recreatie en toerisme Nissewaard Ontwikkelperspectief bossen recreatieschap VP
Cultureel erfgoed Het beschermde cultureel erfgoed in Nissewaard omvat in totaal 194 monumenten, 97 gemeentelijke monumenten en 97 rijksmonumenten, en vier rijks beschermde stads- en dorpsgezichten. Onder de rijksmonumenten bevinden zich vier archeologische monumenten. Daarnaast heeft Nissewaard een rijk cultuurlandschap, archeologisch bodemarchief en uiteraard ook roerend en immaterieel erfgoed. Dit alles levert een belangrijke bijdrage aan de identiteit en de ruimtelijke kwaliteit van de gemeente. Daarom willen we ons cultureel erfgoed behouden, versterken en benutten.
Wat willen we bereiken? •
Wij willen het cultureel erfgoed (de beschermde monumenten, de beschermde stads- en dorpsgezichten, het archeologisch bodemarchief, het cultuurlandschap en ons roerend en immaterieel erfgoed) behouden, versterken, benutten en de bescherming hiervan eventueel uitbreiden.
Beleidsindicatoren Bij dit thema zijn geen beleidsindicatoren van toepassing.
Wat gaan we daarvoor doen? •
•
•
Bij ruimtelijke ontwikkelingen hebben we aandacht voor cultuurhistorische waarden. We benutten deze waarden als een kans om tot een kwalitatief en gedragen ontwikkeling te komen. We geven uitvoering aan de beschermde regelingen voor monumenten, stads- en dorpsgezichten en het archeologisch bodemarchief. Daarnaast zorgen we goed voor ons roerend en immaterieel erfgoed. We hebben ingezet op het beleefbaar maken van monumenten door in samenwerking met een comité van vrijwilligers de Open Monumentendag te organiseren en erfgoedlocaties op te nemen in het aanbod voor 'binnenschoolse cultuureducatie' (de kosten zijn opgenomen in het thema 'cultuur ').
88
• •
•
•
• •
• •
Wij verbeteren de zichtbaarheid van ons cultureel erfgoed voor de burgers door middel van vernieuwde erfgoedpagina. We stimuleren het gebruik van subsidiemogelijkheden. Wij hebben subsidieaanvragen in behandeling die we zullen gaan verstrekken voor het onderhoud en de restauratie van gemeentelijke monumenten. We informeren eigenaren over de mogelijkheden om hun monument te verduurzamen (zie: www.nissewaardwoont.nl/verduurzaming ). Ons huidige beleid hierin is inmiddels zo aangepast dat er ook meer mogelijkheden zijn om zonnepanelen te plaatsen op cultureel erfgoed. We hebben samen met kerkeigenaren, bewoners- en erfgoedorganisaties een integrale toekomstvisie op het totale kerkenbestand in Nissewaard ontwikkeld, de zogenaamde kerkenvisie. We geven een vervolg aan de kerkenvisie door middel van bijeenkomsten voor kerkeigenaren. We doen onderzoek naar gebouwd erfgoed en indien hiervoor aanleiding is, wijzen we nieuwe gemeentelijke monumenten of beschermde dorpsgezichten aan. We hebben aandacht voor de jonge architectuur binnen de gemeente Nissewaard zoals de wederopbouw architectuur en post 65 architectuur. We inventariseren wat hiervan het behouden waard is. We nemen deel aan het erfgoedlijnen-netwerk van de provincie Zuid-Holland.
We zetten ons in voor het beheer en onderhoud van de monumentale accommodaties die in ons eigendom zijn (de kosten zijn opgenomen in het thema 'accommodaties en parkeren ').
Wat mag het thema kosten? Bedragen x € 1.000 "-" = voordeel
Rekening 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Lasten
108
238
155
136
136
136
Baten
-3
0
0
0
0
0
105
238
155
136
136
136
0
-74
0
0
0
0
105
164
155
136
136
136
Totaal saldo van baten en lasten (excl. mutaties reserves) Mutaties reserves Totaal thema
Financiële toelichting Naast de loon- en prijsstijging 2026 en de vastgestelde begrotingswijzigingen lichten wij bijgaande financiële verschillen op dit thema toe. •
Financiële toelichtingen Erfgoed In 2025 is incidenteel € 74.000 beschikbaar vanuit de overheveling uit 2024 voor de Kerkenvisie, het cultuurhistorische verkenning en het subsidiebudget voor monumenten. Dit budget komt ten laste van de Algemene reserve.
Portefeuillehouder(s) Wethouder Postma Wethouder Postma 89
Commissie Commissie Ruimtelijke Kwaliteit
Verbonden partijen Niet van toepassing
Relevante documenten op themaniveau Erfgoedverordening Nissewaard 2016 Subsidieregeling gemeentelijke monumenten Nissewaard Verordening Commissie Ruimtelijke Kwaliteit Welstandsnota 2017
Sport Sporten is goed voor je. Bewegen maakt ons fit, zorgt voor een goede conditie en vermindert het risico op gezondheidsproblemen. Door te sporten voelen we ons fysiek, sociaal en mentaal sterker. Sport is daarmee niet alleen goed voor het individu, maar ook voor een gezonde en gelukkige samenleving. En sport speelt dan ook steeds vaker een rol in preventieve aanpakken voor kwetsbare doelgroepen. Nissewaard heeft een groot verenigingsleven. Een belangrijk fundament van een sterke samenleving. Op de club ontstaan vriendschappen, ervaar je het belang van vrijwilligerswerk, leer je samen te werken, successen te vieren en teleurstellingen te verwerken. Hier kijk je naar elkaar om en kom je letterlijk in beweging. Belangrijk dat we ons verenigingsleven gezond, inclusief en toegankelijk houden. Ook zien we dat andere takken van sport, waaronder spontane en ongeorganiseerde vormen, een stevigere positie verwerven binnen het totale landschap van beweegaanbod. Onze buitenruimte is als het ware ook één grote sport- en beweegplek. Sporten op openbare beweegplekken is niet meer weg te denken. In Nissewaard kunnen ongeorganiseerde sporters hun hart ophalen op steeds meer plekken. Behalve het traditionele verenigingslidmaatschap, zien we dat de volgende generatie ook graag beweegt op andere manieren. De behoefte aan vernieuwende vormen van lidmaatschappen groeit.
Hier spelen we steeds vaker op in vanuit wijk-, school- of naschools aanbod. Sport in Nissewaard: iedereen doet mee!
Wat willen we bereiken? Welke doelen streven wij na? 1. Verhoging van de algemene sportdeelname en een verhoging van het aantal kinderen dat voldoet aan de richtlijn voldoende bewegen; 2. Bevorderen dat ieder kind de basisschool verlaat met minimaal een zwemdiploma A; 3. Sportverenigingen zijn gezond, toekomstbestendig en hebben hun basis op orde. Minimaal 90% van de verenigingen vult de vitaliteitsscan in; 4. Iedereen doet mee: voor iedere inwoner van Nissewaard is een beweegaanbod beschikbaar; 5. We hebben een aanbod van voldoende en kwalitatief goede accommodaties, met oog voor verduurzaming.
90
Beleidsindicatoren Indicator Toelichting
Bron
Realisatie 2024
Begroting 2025
Streefwaarde 2026
Percentage niet sporters
Het percentage van de bevolking van 19 jaar en ouder dat niet minstens één keer per week aan sport doet.
Gezondheidsm onitor volwassenen (waarstaatjege meente.nl)
53,9%
<53%
<53%
Percentage norm gezond bewegen
Het percentage van de bevolking van 19 jaar en ouder dat voldoet aan de norm gezond bewegen.
CBS, RIVM (waarstaatjege meente.nl)
43,2%
>45%
>45%
Wat gaan we daarvoor doen? 1. Verhoging van de algemene sportdeelname en een verhoging van het aantal kinderen dat voldoet aan de richtlijn voldoende bewegen • Samen met sportaanbieders en maatschappelijke partners voeren we het 'sportakkoord II sport versterkt Nissewaard' uit. We versterken het netwerk dat binnen het sportplatform samen komt. • Het High Five jaarprogramma is (ook) gericht op het activeren van kinderen. We zetten in op het toeleiden naar verenigingen. En we volgen de trends en kijken naar doorontwikkeling van alternatieve vormen van georganiseerd beweegaanbod, zoals wijk- of schoolsport. • We organiseren ook zelf evenementen en activiteiten die hieraan bijdragen. Bijvoorbeeld programmering in de openbare ruimte om inwoners te inspireren (vaker) zelf actief te worden op deze plekken, voor zichzelf en/of voor de buurt. • We stimuleren het onderwijs om kinderen tijdens schooluren meer in beweging te brengen. Waar mogelijk ondersteunen we scholen als zij hun locatie beweegvriendelijk willen (her)inrichten en hun schoolplein buiten schooltijd in willen zetten als speelplein. • Bij renovatie of nieuwbouw van schoolgebouwen verwerken we het thema sport en bewegen vooraf in het (ver)bouw- en inrichtingsplan. • We blijven inzetten op naschools aanbod. 2.
Bevorderen dat ieder kind de basisschool verlaat met minimaal een zwemdiploma A • We blijven samenwerken met het Jeugdfonds. • We houden de zwemvangnetregeling in stand voor kinderen die door andere omstandigheden dan een laag gezinsinkomen niet deelnemen aan reguliere zwemlessen. • We ondersteunen initiatieven vanuit het onderwijs rondom schoolzwemmen. • Samen met het onderwijs, de JGZ en andere maatschappelijke partners brengen we het belang van het zwem ABC en het Jeugdfonds onder de aandacht. 3. Sportverenigingen zijn gezond, toekomstbestendig en hebben hun basis op orde. Minimaal 90% van de verenigingen vult de vitaliteitsscan in
91
•
•
Binnen het team van combinatiefunctionarissen zijn verenigingsondersteuners verbonden aan alle sportverenigingen. Hun aanpak baseren we mede op de uitkomst van de vitaliteitsscan. We ondersteunen fusiewensen van verenigingen waar mogelijk en zetten in op multisportterreinen voor een toekomstbestendig verenigingsleven.
4. Iedereen doet mee: voor iedere inwoner van Nissewaard is een beweegaanbod beschikbaar. • Vanuit het sportakkoord werken we met (commerciële) sportaanbieders en maatschappelijke partners aan doel(groep)gericht aanbod. • We houden de Hier! boekjes up to date. • We benutten de online sociale kaart Thuis in Nissewaard om het aanbod in beeld te brengen. • We stimuleren en faciliteren sportdeelname door aangepaste sporters, senioren en kwetsbare inwoners en maken verbinding met partners uit het sociaal domein. We draaien een pilot waarin we sport als (preventie)middel inzetten voor een specifieke kwetsbare groep inwoners. • Binnen het team van combinatiefunctionarissen is een medewerker die zich specifiek inzet op het gebied van aangepast sporten. 5. Aanbod van voldoende en kwalitatief goede accommodaties • We zetten in op het onderhoud en de verduurzaming van de gemeentelijke accommodaties.
Wat mag het thema kosten? Bedragen x € 1.000 "-" = voordeel
Rekening 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Lasten
2.250
2.010
1.747
1.244
1.244
1.244
Baten
-1.351
-584
-487
-2
-2
-2
Totaal saldo van baten en lasten (excl. mutaties reserves)
899
1.426
1.260
1.242
1.242
1.242
Mutaties reserves
-66
-74
0
0
0
0
Totaal thema
833
1.352
1.260
1.242
1.242
1.242
Financiële toelichting Naast de loon- en prijsstijging 2026 en de vastgestelde begrotingswijzigingen lichten wij bijgaande financiële verschillen op dit thema toe. •
Financiële toelichtingen Exploitatie Rivièrabad Met de Perspectiefnota 2025 is vanaf 2026 vanwege onderbesteding op het budget Exploitatie Rivièrabad een bezuiniging ingeboekt ter grootte van € 100.000 structureel. Preventie en Welzijn Op het terrein van Preventie en Welzijn is een taakstelling ingeboekt van structureel € 100.000 vanaf 2026. Dit wordt in hoofdzaak ingevuld met het laten vervallen van 0,8 fte (schaal 9) jongerencoach. Het restant wordt ingevuld met een stukje vacatureruimte. 92
Brede Spuk Sinds 2023 ontvangen gemeenten de specifieke uitkering Brede Spuk (in bovenstaande tabel onder Sportbeleid). Deze uitkering beslaat drie onderdelen en 15 onderliggende regelingen, verdeeld over diverse thema's. In totaal betreft het een jaarlijkse uitkering van 1,6 miljoen euro (tot en met 2026). In 2026 stoppen een aantal regelingen, waardoor nog de helft overblijft. Daarnaast is voor 2026 een korting toegepast vanwege een door het Rijk doorgevoerde administratieve lastenverlichting. Per 2027 stopt de specifieke uitkering. Gerealiseerde bezuinigingen in de Begroting 2026-2029: In de Begroting 2026-2029 worden de volgende bezuinigingen gerealiseerd: Bedragen x € 1.000 Ingevulde bezuiniging Sport Thema Sport Preventie en Welzijn Totaal ingevulde bezuiniging Sport
2026
2027
2028
2029
100 100
100 100
100 100
100 100
Hieronder worden de ingevulde taakstellingen in het thema Sport toegelicht. Preventie en Welzijn: Dit wordt in hoofdzaak ingevuld met het laten vervallen van 0,8 fte (schaal 9) jongerencoach. Het restant wordt ingevuld met een stukje vacatureruimte.
Portefeuillehouder(s) Wethouder Postma Wethouder Postma
Commissie Commissie Leefomgeving
Verbonden partijen Niet van toepassing
Relevante documenten op themaniveau Kadernota Sport Lokaal akkoord sport en bewegen 2.0 Plan van aanpak Gezonde generatie in 2040
93
Leren, participeren en ondersteunen Kernboodschap Leren, participeren en ondersteunen Iedereen doet zo goed mogelijk mee in Nissewaard. Dat is de ambitie van dit programma. De meeste mensen kunnen en doen dit. Inwoners die hier moeite mee hebben, geven wij een steuntje in de rug. We willen bereiken dat kinderen gezond, kansrijk en veilig opgroeien, zodat ze hun plek vinden in de samenleving. Ook willen we dat inwoners voor zichzelf en hun directe sociale omgeving zorgen. Dat doen we door voorzieningen dichtbij hun leefomgeving in te richten en er zo vroeg mogelijk bij te zijn, om problemen te voorkomen. Voor kwetsbare inwoners zorgen we dat de beschikbare ondersteuning zo licht is als het kan en zo zwaar als nodig. Door inwoners te activeren om zelf te zoeken naar oplossingen, wordt hun eigen inbreng in de wijk zichtbaar.
Wat mag het programma kosten? Bedragen x € 1.000 "-" = voordeel
Rekening 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Lasten
220.992
225.189
210.861
207.631
201.898
202.208
Baten
-71.878
-67.418
-60.105
-55.978
-55.978
-55.978
Saldo lasten en baten
149.115
157.771
150.756
151.652
145.919
146.230
Mutaties reserves
-12.170
-5.769
-1.093
-1.836
-96
-26
Totaal programma
136.944
152.002
149.663
149.816
145.823
146.204
Onderwijs In Nissewaard willen we dat ieder kind gelijke ontwikkelkansen krijgt, zijn talent kan ontwikkelen en er goed onderwijs geboden wordt. Daarom zetten we in op gelijke ontwikkelkansen en een goede samenwerking met het onderwijs. Daarvoor is het van belang dat zowel de gemeente als samenwerkingspartners weten wat zijn verantwoordelijkheid is en zijn taken goed uitvoert. Een randvoorwaarde voor goed onderwijs is voldoende en goede onderwijshuisvesting. Nissewaard heeft een grote vervangingsopgave van schoolgebouwen, vooral in het primair onderwijs. We zorgen dat er voldoende onderwijshuisvesting is en plaatsen desnoods tijdelijk noodlokalen. Naast onderwijshuisvesting voeren we ook onze andere wettelijke taken uit. Onder andere op het gebied van leerplicht, kinderopvang, leerlingenvervoer, het tegengaan van voortijdig schoolverlaten (VSV) en de koppeling tussen onderwijs en jeugdhulp. Onze leerplichtambtenaren handhaven de leerplichtwet, maar voeren ook preventieve activiteiten uit en hebben extra aandacht voor thuiszitters. Daarnaast toetsen we vanuit de Wet Kinderopvang de kwaliteit van kinderopvangvoorzieningen. En zorgen we voor een sterk aanbod van voor- en vroegschoolse educatie.
Ook bieden we leerlingenvervoer aan kinderen die naar speciale vormen van onderwijs gaan en hier niet op andere wijze naartoe kunnen komen, maar hebben we ook steeds meer aandacht voor zelfredzaamheid. Tenslotte werken we hard aan het verminderen van het aantal VSV'ers en de inbedding van de nieuwe wet 'van school naar duurzaam werk'. Een goede aansluiting van het onderwijs op de arbeidsmarkt vergroot de kans op het verkrijgen van passend werk, zodat leren loont. Binnen het thema Onderwijs hebben we, naast de doorlopende wettelijke taken, speerpunten benoemd met onze doelen en maatregelen in de beleidsstukken. Binnen de uitvoering van de taken op het gebied van onderwijs is aandacht voor wat er past binnen de financiële mogelijkheden in relatie tot de bezuinigingsopdracht. 94
Wat willen we bereiken? • • •
85% van de doelgroepkinderen neemt deel aan een aanbod voor voor- en vroegschoolse educatie. Het percentage voortijdig schoolverlaters ligt eind 2026 binnen de range van 50% meest gemiddelde gemeenten. Een bij ‘goed onderwijs’ passende capaciteit schoolgebouwen die zoveel mogelijk voldoet aan gezamenlijk met schoolbesturen opgestelde kwaliteitskenmerken; (bijna) energieneutrale, frisse schoolgebouwen.
Beleidsindicatoren Indicator
Toelichting
Bron
Realisatie
Begroting 2025
Streefwaard e 2026
Absoluut verzuim*
Aantal per 1.000 leerlingen van 5 - 18 jaar
Ingrado
-
-
-
Ingrado
29 (2023)
< 56
< 56
VSV Dashboard (DUO)
2,79% (schooljaar 24-25)
< 2,4%
<2,4%
Betreft het aantal leerplichtigen dat niet staat ingeschreven op een school. Relatief verzuim
Aantal per 1.000 leerlingen van 5 - 18 jaar Betreft het aantal leerplichtigen dat wel staat ingeschreven op een school maar ongeoorloofd afwezig is.
Voortijdig schoolverlaters (VSV-ers) zonder startkwalificatie (VO en MBO)
Het percentage van het totaal aantal leerlingen (12 - 23 jaar) dat zonder startkwalificatie het onderwijs verlaat.
* De realisatie wordt niet meer gepubliceerd door Ingrado en andere landelijke instanties.
95
Wat gaan we daarvoor doen? •
• • • • • • •
• •
•
•
•
•
We investeren in de samenwerking met het onderwijs en werken aan een effectieve aanpak rondom schoolverzuim en thuiszitters. In 2025 worden gezamenlijke ambities opgesteld en dat zal worden vertaald naar een gezamenlijk actieplan waarbij onder andere aandacht is voor thuiszitters en de zorgstructuur. In 2026 zal het plan worden vastgesteld en worden de eerste acties uitgevoerd. Het afwegingskader jeugdhulp en passend onderwijs zal in 2026 worden geëvalueerd. We werken met de regio Zuid Hollandse Eilanden aan de doorontwikkeling van het doorstroompunt. Op 1 januari treedt de nieuwe wet van school naar duurzaam werk in werking. Hierdoor vergroot de doelgroep van 23 jaar naar 27 jaar. Voor de voortijdig schoolverlaters die willen doorstromen naar werk is er afstemming met de Participatiewet. De pilot waarbij op het mbo-onderwijs een vaste doorstroomcoach is aangesloten zal in 2026 een vaste plek gaan vinden in het aanbod. Het doel is om preventief te overleggen over dreigende VSV'ers en hen bij uitval met een warme overdracht te kunnen ondersteunen. We continueren en evalueren samen met de partners het vastgestelde VVE (Voor- en vroegschoolse educatie) beleid en OAB (onderwijsachterstanden) beleid. Het huidige beleid loopt eind 2026 af, daarom zal in 2026 worden gewerkt aan een vernieuwing van het beleid.
De kwantitatieve resultaatafspraken in het VVE-beleid zijn in de praktijk moeilijk uitvoerbaar gebleken en worden herzien; hierbij worden de VVE-partners nauw betrokken. We voorkomen en bestrijden onderwijsachterstanden en laaggeletterdheid. Dit doen we door in te zetten op professionalisering in de kinderopvang en het onderwijs in het werken kinderen met taalachterstanden en door ouderbetrokkenheid van deze kinderen te vergroten. We werken aan kansengelijkheid door deel te nemen aan de Gelijke Kansen Alliantie (GKA). De gemeente Nissewaard heeft zich samen met de onderwijspartners opnieuw aan kunnen sluiten bij de GKA. In 2026 zullen de interventies worden uitgevoerd. Vanuit programma Nissewaard naar 2040 voeren we plannen uit voor herinrichting van het gebied rondom de Heijwegenlaan in Spijkenisse. Onderdeel hiervan is de herhuisvesting van het Voortgezet Onderwijs. Dit is ook opgenomen in het Bestuurlijk Akkoord Voortgezet Onderwijs. Zowel voor MY college als de gezamenlijke Penta mavo (samenvoeging van Scala Rietvelden en Charles de Foucauld) realiseren we vervangende nieuwbouw aan de Groene Kruisweg. Volgens de huidige planning worden de scholen eind 2025 en Q2 2026 opgeleverd. Ter vervanging van de twee schoolgebouwen in de wijk De Schenkel (Hoeksteen en Piramide) wordt een nieuw Integraal Kind Centrum (IKC) Elementen-Schenkel gerealiseerd aan de Hongerlandsedijk.
Volgens huidige planning verwachten we het IKC 2e kwartaal 2026 op te leveren. Mei 2023 is het nieuwe Integraal Huisvesting Programma (IHP) voor primair onderwijs vastgesteld door de raad. Het programma bevat een planning voor de periode 2023-2042, onderverdeeld in raadsperioden van 4 jaar. voor de eerste raadsperiode tot en met 2026 heeft de raad voldoende budget beschikbaar gesteld om de in die periode geplande bouwmaatregelen te kunnen uitvoeren. Mei 2025 heeft de raad goedkeuring gegeven aan budgetwijzing van het IHP primair onderwijs, zodat ook het IKC Noord (vervangende nieuwbouw voor Jan Campert en Rank Lisstraat) kan worden opgestart in deze raadsperiode. Dit is mede mogelijk gemaakt door de renovatie van Rank Oranjelaan te faseren. Het beleid en de strategische keuzes in dit IHP gaan verder dan wat de huidige wet- en regelgeving voorschrijft. Met dit IHP beoogt de gemeente een toekomstbestendig en integraal uitvoeringsplan voor de hele gemeente, niet alleen voor onderwijshuisvesting. In formele zin laat de gemeente hiermee zien haar zorgplicht, op grond van de taak die zij heeft
96
•
in het voorzien van huisvesting voor het funderend onderwijs, zoveel mogelijk te willen combineren met andere uitdagingen in de verschillende wijken en kernen. Onlangs zijn ook de gesprekken opgestart met het voortgezet onderwijs (VO) om het huidige bestuurlijk akkoord met het VO te actualiseren.
Wat mag het thema kosten? Bedragen x € 1.000 "-" = voordeel
Rekening 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Lasten
9.790
13.263
10.239
12.158
12.249
12.248
Baten
-5.855
-8.122
-5.579
-5.579
-5.579
-5.579
Totaal saldo van baten en lasten (excl. mutaties reserves)
3.936
5.141
4.660
6.579
6.670
6.669
836
-168
-4
-164
-26
-26
4.772
4.973
4.656
6.415
6.644
6.643
Mutaties reserves Totaal thema
Financiële toelichting Naast de loon- en prijsstijging 2026 en de vastgestelde begrotingswijzigingen lichten wij bijgaande financiële verschillen op dit thema toe. Onderwijsachterstandenbeleid (OAB) De lasten van het budget Onderwijsachterstandenbeleid (OAB) zijn in 2025 incidenteel hoger dan vanaf 2026. Gemeente Nissewaard ontvangt van de rijksoverheid specifieke middelen (SPUK) voor OAB. De SPUK OAB wordt in een cyclus van 4 jaar ontvangen waarbij de huidige OAB-cyclus loopt van 2023 t/m 2026. Resterende middelen binnen de huidige OAB-cyclus kunnen jaarlijks worden overgeheveld. Resterende middelen op het einde van de OAB-cyclus (loopt t/m 31-12-2026) vordert de rijksoverheid terug met uitzondering van 'de helft van de OAB-uitkering 2026'. Dit bedrag kan vervolgens binnen de wettelijke doelstellingen worden besteed in de daaropvolgende OAB-cyclus van vier kalenderjaren. Deze middelen zijn op de balans verantwoord als “vooruit ontvangen middelen”. Het resterende OAB-budget 2024 ad € 2,1 miljoen is in de perspectiefnota 2026 overgeheveld naar 2025. Het Rijk heeft aangegeven om vanaf 2026 tien procent op de SPUK OAB te bezuinigen. Nadat hierover de specifieke informatie vanuit het rijk bekend is, wordt dit verwerkt in de begroting 2026 en verder. Nationaal Programma Onderwijs Het budget Nationaal Programma Onderwijs (NPO) betreft een incidenteel budget.
Het gaat om een onderwijs breed steunprogramma gericht op herstel en ontwikkeling van het onderwijs en op het inhalen/compenseren van vertragingen ontstaan door de gevolgen van het coronavirus. Vanuit de rijksoverheid heeft Nissewaard voor de bestedingsperiode augustus 2021 t/m juli 2025 een totaalbedrag van € 1,5 miljoen ontvangen. T/m 2024 is een bedrag van € 1.294.047 aan NPOmiddelen gerealiseerd. Wat maakt dat er voor de periode t/m juli 2025 nog een bedrag resteert van € 241.929. Voor het jaar 2025 was reeds een NPO-budget begroot ad € 56.351. Dit maakt dat een bedrag ad € 185.578 in de perspectiefnota 2026 is overgeheveld van 2024 naar 2025. Deze middelen zijn op de balans verantwoord als “vooruit ontvangen middelen”. Een evt. resterend bedrag aan het einde van de bestedingsperiode (t/m juli 2025) dient terugbetaald te worden aan de rijksoverheid.
97
RMC/VSV/Kwalificatieplicht De lasten van het budget RMC/VSV/Kwalificatieplicht zijn in 2025 incidenteel hoger dan vanaf 2026. Overheid, scholen en gemeenten willen voorkomen dat jongeren zonder startkwalificatie van school gaan. Jongeren die het onderwijs verlaten met een startkwalificatie hebben een betere uitgangspositie in de samenleving. Gemeenten hebben hierin een wettelijke opdracht die is vastgelegd in de RMC-wetgeving. Gemeenten zijn verplicht in regionaal verband samen te werken en hebben hier afspraken over gemaakt. Vanuit de rijksoverheid ontvangt de gemeente Nissewaard, via de gemeente Rotterdam, middelen voor RMC, VSV en kwalificatieplicht. Deze middelen worden ingezet voor de subregio Zuid-Hollandse eilanden: Goeree-Overflakkee, Voorne aan Zee en Nissewaard. De gemeente Rotterdam heeft toestemming gegeven om een bedrag ad € 105.850 over te hevelen naar 2025 (besteding dient plaats te vinden in 2025). Dit bedrag is in de perspectiefnota 2026 overgeheveld naar 2025. Deze middelen zijn op de balans verantwoord als “vooruit ontvangen middelen”. Peuterspeelzaalwerk De lasten van het budget Peuterspeelzaalwerk zijn vanaf 2026 structureel lager dan in 2025. In 2025 is een budget begroot ad € 262.000 en vanaf 2026 is dat € 60.000. Dit hangt samen met de middelen voor onderwijsachterstandenbeleid (OAB).
Gezien de behoeften van onze jeugdpopulatie en het daarmee gepaard gaande grote belang op inzet op onderwijsachterstandenbeleid op gemengde groepen (kinderen met en zonder taalachterstand) vindt op deze manier mede uitnutting van het OAB-budget plaats. Zorg- en Techniek/ICT Campus Op het budget Zorg- en Techniek/ICT Campus 2025 zijn incidentele middelen beschikbaar. In het Coalitieakkoord ‘Samen bouwen op Nissewaard’ is opgenomen dat op het bedrijventerrein Halfweg Molenwatering ruimte wordt geboden aan de verbinding tussen onderwijs en arbeidsmarkt, bijvoorbeeld door de mogelijke vestiging van een Zorg- en Techniek/ICT-campus. Hiervoor waren incidentele middelen geraamd in 2023 en 2024. Aangezien er in 2023 nog geen realisatie was, zijn de middelen overgeheveld naar 2024. In de perspectiefnota 2026 zijn de resterende middelen overgeheveld naar 2025. Dit incidentele budget wordt ingezet als co-financiering voor de Regiodeal Zuid Hollandse Delta. De lasten zijn bestemd voor het ontwikkelen van een uitvoeringsplan MBO techniek Voorne Putten en voor uitvoering van het RIF-project Zorgcampus. Om de Zorg- en techniekcampus uit het coalitieakkoord te realiseren is in de perspectiefnota 2026 een deel van de onderbesteding van de personeelslasten van de eenheid MO overgeheveld naar het budget Zorg- en Techniek/ICT Campus 2025.
Dit wordt ingezet voor de verlenging van de programmamanager onderwijs en arbeidsmarkt van de Regiodeal Zuid Hollandse Delta. Onderwijshuisvesting • Ten opzichte van 2025 is er een toename te zien van respectievelijk € 315.000 in 2027 en in 2028 e.v. van € 420.000 van de stelpost Integraal huisvestingsplan(IHP). Dit zijn de voor het IHP 2023 - 2027 gereserveerde middelen waar de reeds voorgenomen investeringen vanaf zijn gehaald. Daarnaast was het budget is 2025 lager dan oorspronkelijk geraamd door de storting in de reserve onderwijshuisvesting van € 1.250.000. Ook het verschil in 2026 is daardoor klein aangezien er ook in dit jaar weer € 1.400.000 in de reserve onderwijshuisvesting wordt gestort. • Ten opzichte van 2025 is in 2026 e.v. een lager budget € 114.000 beschikbaar voor het programma en overzicht onderwijshuisvesting. Dit wordt mede veroorzaakt doordat in 2025 de overheveling ad. € 106.000 uit 2024 is verwerkt. • Ten opzichte van 2025 is er een toename te zien van € 340.000 oplopen naar € 1.878.000 in 2029 van de kapitaallasten. Dit betreft de investeringen van het IHP 2023-2027 alsmede de nieuwbouw voor MY college en Pente mavo. 98
•
•
Ten opzichte van 2025 is de storting in de reserve onderwijshuisvesting in 2026 € 331.000 lager en in 2027 e.v. € 1.843.000 lager. Dit heeft enerzijds te maken met de eerdere genoemde storting in 2025 en 2026 in de reserve onderwijshuisvesting. Daarnaast is € 593.000 extra in 2025 toegevoegd aan de reserve onderwijshuisvesting zijnde het overschot op de stelpost IHP in dit jaar door latere activering. Ten opzichte van 2025 is de onttrekking aan de reserve onderwijshuisvesting in 2026 e.v. € 383.000 lager omdat in 2025 onttrekking heeft plaatsgevonden ivm de overheveling voor het programma en overzicht € 106.000, overheveling afboeken boekwaarde Galileilaan € 93.000 en tijdelijk huisvesting en voor groene schoolpleinen.