Begroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029

In 2025 en 2026 zullen de consequenties worden uitgewerkt en uitgevoerd. Een goede aansluiting van het onderwijs op de arbeidsmarkt vergroot de kans op het verkrijgen van passend werk, zodat leren loont. In 2025 hebben we het aantal voortijdig schoolverlaters (VSV’ers) sterk kunnen verlagen. In 2026 willen we deze lijn voortzetten en blijvend investeren in deze doelgroep. Daarnaast volgt de inbedding van de Wet van school naar duurzaam werk. Met deze nieuwe wet zal de doelgroep VSV wordt verhoogd van 23 naar 27 jaar. Daardoor kunnen we jongvolwassenen langer ondersteunen in hun zoektocht naar duurzaam werk. Hiervoor sluiten we aan op de Participatiewet en werken we samen met de andere gemeenten binnen de Zuid-Hollandse Eilanden.

18

Onderwijshuisvesting Nissewaard werkt samen met het onderwijs aan een grote vervangingsopgave met betrekking tot de onderwijshuisvesting, vooral in het primair onderwijs. Niet alleen vanwege de ouderdom van de bestaande gebouwen, maar ook vanwege de toenemende ruimtevraag door groei van het aantal leerlingen. Voor het primair onderwijs hebben we samen met de vijf schoolbesturen een nieuw Integraal Huisvestingsplan opgesteld (IHP 2023-2042 Primair onderwijs), met een financiële doorkijk naar de komende twintig jaar. Voor de lopende raadsperiode is door de gemeenteraad extra budget beschikbaar gesteld om een goede start te kunnen maken met deze grote opgave. Dit extra budget is bedoeld voor de investeringen tot en met 2026. Voor het voortgezet onderwijs lopen er twee concrete nieuwbouwprojecten vanuit het huidige IHP voortgezet onderwijs (2018), dat zijn MY college en de Penta mavo. Een herijking van dit IHP is onlangs opgestart met de drie schoolbesturen Galilei, CVO en Yulius Onderwijs. Voor de nog te realiseren grotere nieuwbouw- en renovatieprojecten van schoolgebouwen (zowel primair als voortgezet onderwijs) is integraliteit in relatie tot (geplande) gebiedsontwikkelingen in de verschillende wijken het uitgangspunt. Hierbij wordt met name de verbinding gezocht met andere maatschappelijke partners in de wijk en met het programma Nissewaard naar 2040.

Zo zijn er plannen ontwikkeld voor herinrichting van het gebied rondom de Heijwegenlaan en ElementenSchenkel, waar huisvesting van onderwijs een onderdeel van uitmaakt. Dezelfde integrale insteek geldt ook voor de nieuwbouw- en renovatieprojecten vanuit het nieuwe IHP PO 2023-2042. In mei 2025 heeft de gemeenteraad van Nissewaard het voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld voor een dergelijke ontwikkeling in de wijk Noord. Armoedebeleid Wij bieden (financiële) steun aan inwoners, met name aan hen die rondkomen van een inkomen rond het sociaal minimum. De focus ligt op het voorkomen van (verdere) schulden en het bevorderen van participatie in de samenleving. We gaan dan ook door met onze preventieaanpak van schulden, armoede, energiearmoede en kansenongelijkheid. We blijven daarbij investeren in de samenwerking hieromtrent met onze (keten)partners zoals scholen, wijkcentra en de ouderenzorg. De verwachting is dat er in 2026 een groter beroep wordt gedaan op de schuldhulpverlening, onder andere door wijzigingen in regels. Dit houden we nauwlettend in de gaten en indien nodig passen we ons beleid hierop aan. We blijven ons richten op een groot bereik onder jongeren en volwassenen, met aandacht voor de verschillen tussen de doelgroepen. We vervolgen met het versimpelen van onze werkwijze. Zo verstrekken wij, waar mogelijk, de Individuele Inkomenstoeslag ambtshalve.

Ook blijven we de gedupeerde gezinnen die in de problemen zijn gekomen door de toeslagenaffaire breed ondersteunen. Die hulp vindt plaats op allerlei gebieden denk aan zorg, gezin, werk en financiën. Werk en inkomen De Participatiewet is in ontwikkeling. We verwachten in 2026, en in aanloop naar 2027, meerdere wetswijzigingen die ervoor moeten zorgen dat de menselijke maat de boventoon voert. Een voorbeeld hiervan is het wetsvoorstel Participatiewet in balans. Ook is de Wet van school naar duurzaam werk in aantocht en dit zal invloed hebben op de ondersteuning richting werk. Ons doel blijf echter hetzelfde, de juiste ondersteuning voor onze inwoners. We willen dat iedereen op een gelijke manier kan meedoen. We streven dan ook naar een inclusieve arbeidsmarkt. Bestaanszekerheid is cruciaal voor het welbevinden van mensen. Wij vinden het belangrijk dat mensen door middel van duurzaam betaald werk voor hun eigen inkomen kunnen zorgen. We helpen inwoners die aan het werk willen. Zo verbinden we werkzoekenden en (lokale) ondernemers die op zoek zijn naar personeel. We werken daarin samen binnen de 19

arbeidsmarktregio. Hiervoor stemmen we onder andere werkgeversinstrumenten, zoals jobcoaching of proefplaatsingen op elkaar af. Niet voor iedereen is betaald werk echter (meteen) mogelijk. In die situaties zetten we middelen in om mensen naar (betaald) werk of werkperspectief te begeleiden, bijvoorbeeld door (arbeids)ontwikkeling. De gemeente neemt hiervoor onder andere deel in de Gemeenschappelijke regeling Voorne-Putten Werkt (VPW). Dit betekent dat VPW een (beschutte) werkplek kan bieden en ondersteunt bij het ontwikkelen naar passende (garantie)banen. Hiermee draagt VPW bij aan een inclusieve samenleving en het verminderen van het aantal inwoners in de bijstand. Volksgezondheid Het Integraal Zorgakkoord (IZA) biedt ons richtlijnen voor het beter organiseren van zorg en het stimuleren van preventieve maatregelen om de gezondheid van onze inwoners te bevorderen. Hiervoor zetten wij de samenwerking voort met zorgaanbieders, zorgverzekeraars en het Regionaal Overleg Acute Zorg (ROAZ) op de thema's acute zorg, mentale gezondheid, gezond leven en ouder wordende samenleving. Wij zetten in op het landelijk Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) door uitvoering te geven aan de ketenaanpakken van Kansrijke Start, Valpreventie bij ouderen en Welzijn op recept. Ook verbinden we het thema gezondheid aan andere domeinen, zoals sport, cultuur, het ruimtelijk domein en de sociale basis.

Wij houden contact met het Spijkenisse Medisch Centrum om de samenwerking, mede in het kader van het IZA, sterk te houden.

20

Financiële samenvatting In de programma's zijn de inhoudelijke ambities vertaald in concrete doelstellingen. In deze samenvatting worden de financiën op hoofdlijnen toegelicht. Het gaat daarbij om wijzigingen die verwerkt zijn ten opzichte van de vorige begroting en de Perspectiefnota 2026. Dit wordt afgerond met een voorstel voor een sluitende begroting 2026. Het financieel perspectief wordt vervolgens gecompleteerd met de verwachte ontwikkeling van de financiële positie. Daarbij wordt aandacht besteed aan het beschikbare weerstandsvermogen en de benodigde weerstandscapaciteit, het verloop van de Algemene reserve, het verloop van bezittingen (activa) en schulden (passiva) en de belangrijkste financiële ratio's.

Financieel perspectief Net als bij de vorige begroting staan de gemeentelijke financiën onder druk. Het uitblijven van een voldoende adequate oplossing vanuit het Rijk voor met name de financiële tekorten bij de jeugdhulp zorgt ervoor dat de meerjarenbegroting van Nissewaard voor 2028 en verder nog de nodige financiële uitdagingen kent. Voor 2026 en 2027 is het gelukt om te komen tot een sluitende begroting. De bij de Perspectiefnota 2025 en de begroting 2025 - 2028 besloten bezuinigingen zijn voortvarend opgepakt. Een belangrijk deel is inmiddels geïmplementeerd. Ook deze begroting bevat diverse invullingsvoorstellen. Daarbij is het goed om wel in gedachten te houden dat de resterende bezuinigingen nog de nodige tijd en inspanning zullen vragen om ze te realiseren. Daar staat tegenover dat Nissewaard beschikt over een goed gevulde Algemene reserve als financiële buffer. Met het oog op 2040 zijn er diverse onderwerpen waar we verder mee aan de slag zullen gaan. We willen immers ook in 2040 die aantrekkelijke, vitale, toekomstbestendige woon- en werkgemeente zijn.

Vervangingsopgaven op het gebied van de onderwijshuisvesting en onze eigen accommodaties, het herstructureren van wijken, zorg en ondersteuning blijven bieden aan onze inwoners, bereikbaarheid, het stimuleren van werkgelegenheid, investeren in groen en recreatie, duurzaamheid en klimaatadaptatie zijn daarbij belangrijke zaken. Door deze opgaven samen met de nog te realiseren bezuinigingen blijft behoedzaam en zorgvuldig omgaan met onze financiële middelen dan ook een belangrijke leidraad. Onderstaand en in het onderdeel Financiële positie wordt een en ander nader toegelicht.

Financieel perspectief 2026 - 2029 Naar aanleiding van de Perspectiefnota 2026 en de meicirculaire 2025 resteerde voor 2026 nog een voordelig saldo bij de Algemene Dienst van € 1,9 miljoen aflopend tot - € 3,1 miljoen in 2029. Met het afronden van de begroting 2026 – 2029 zijn daarnaast nog enkele analyseverschillen / nagekomen knelpunten naar boven gekomen welke per saldo een voordelig effect hebben. Het saldo van de Algemene Dienst komt daarmee op € 4 miljoen voordelig in 2026 aflopend tot - € 0,8 miljoen nadelig in 2029. Bedragen x € 1.000 (“-” = nadelig) Begrotingssaldo Algemene Dienst Saldo Perspectiefnota 2026 (A) Meicirculaire 2025 (B) Diverse mutaties Subtotaal (A+B) Analyseverschillen Saldo begroting Algemene Dienst

2026 1.895

2027 2.526

2028 0

2029 0

-19 1.876 2.108 3.984

-1.155 1.371 2.192 3.563

-1.883 -1.883 1.927 44

-3.066 -3.066 2.270 -796

21

Analyseverschillen Onderstaand wordt een nadere uiteenzetting gegeven van de analyseverschillen. Bedragen x € 1.000 (“-” = nadelig) Analyseverschillen Formatielasten Kapitaallasten- afschrijving Kapitaallasten - rente Meerjareninvesteringsschema Scherper begroten Saldo Afval Saldo Riool BTW Afval en Riool Planmatig onderhoud Indexatie parkeren Grondexploitaties Belastingen - OZB woningen Belastingen - OZB niet-woningen Stelpost Areaalmutaties Treasury - rente Treasury - dividend Stelpost Loon- en prijsontwikkeling Overige Totaal analyseverschillen

2026 1.646 10 138 0 195 -5 -215 -29 -111 83 145 -36 43 -7 21 -175 406 -1 2.108

2027 1.635 -196 222 -44 195 -2 -198 -29 -111 83 145 0 218 -218 469 25 0 -2 2.192

2028 1.630 -145 231 -53 165 -4 -200 -29 -111 83 145 -97 212 -115 390 -173 0 -1 1.927

2029 1.630 -91 319 -254 65 -6 -198 -29 -111 83 145 -7 225 -218 707 0 0 11 2.270

Toelichting Formatielasten Dit voordeel wordt veroorzaakt doordat de CAO 2025 – 2027 die recent is afgesloten lagere stijgingspercentages kent dan bij de opstelling van de technische begroting 2026 - 2029 was ingeschat. Dit betreft met name de stijgingspercentages voor 2026 welke ca 2% lager zijn dan bij de technische begroting was ingeschat. Kapitaallasten – afschrijving /rente Dit betreft de actualisatie van de staat van activa (investeringen). Meerjareninvesteringsschema Dit zijn de kapitaallasten van nieuwe geplande vervangingsinvesteringen. Scherper begroten In het licht van de positieve rekeningresultaten van de afgelopen jaren en de onder druk staande gemeentelijke financiën is nog eens kritisch naar de meerjarige geraamde lasten en baten gekeken in relatie tot de gerealiseerde lasten en baten van de afgelopen 3 jaren. Dit heeft geresulteerd in de voorgestelde verhoging van enkele batenbudgetten en de vrijval van enkele lastenbudgetten. Dit betreft voornamelijk bouwleges (baten) € 100.000 2026 – 2028, woonbeleid (lasten) € 35.000 structureel en ondernemersloket (lasten) € 20.000 structureel.

22

Saldo Afval Afval is net als riolering een gesloten systeem, hetgeen inhoudt dat de lasten en baten aan elkaar gelijk zijn. Bij het opstellen van de technische begroting, in dit geval 2026 – 2029, worden de lasten en baten met de betreffende indexpercentages zoals vermeldt in de Perspectiefnota, verhoogd. Hieruit kan een saldo voortvloeien wat uiteindelijk onderdeel uitmaakt van het saldo technische begroting (2026 – 2029). Bij het opstellen van de begroting (2026 – 2029) worden de lasten en baten weer aan elkaar gelijk geschakeld waarmee een eventueel saldo tot een (technisch) analyseverschil leidt. In dit geval was er bij het opstellen van de technische begroting 2026 – 2029 sprake van een klein voordelig saldo ten aanzien van Afval. Met het gelijk trekken van de lasten en baten vervalt dit voordelige saldo wat daarmee leidt tot een klein nadelig technisch analyseverschil. Saldo Riool Riolering is net als de afvalstoffenheffing een gesloten systeem, hetgeen inhoudt dat de lasten en baten aan elkaar gelijk zijn. Bij het opstellen van de technische begroting, in dit geval 2026 – 2029, worden de lasten en baten met de betreffende indexpercentages zoals vermeldt in de Perspectiefnota, verhoogd. Hieruit kan een saldo voortvloeien wat uiteindelijk onderdeel uitmaakt van het saldo technische begroting (2026 – 2029).

Bij het opstellen van de begroting (2026 – 2029) worden de lasten en baten weer aan elkaar gelijk geschakeld waarmee een eventueel saldo tot een (technisch) analyseverschil leidt. In dit geval was er bij het opstellen van de technische begroting 2026 – 2029 sprake van een voordelig saldo ten aanzien van Riool. Met het gelijk trekken van de lasten en baten vervalt dit voordelige saldo wat daarmee leidt tot een nadelig technisch analyseverschil. BTW Afval en Riool Bij de tariefberekening van de afvalstoffenheffing en rioolheffing wordt rekening gehouden met BTW over de betreffende kosten. Dit hangt samen met de introductie van het BTW-compensatiefonds in het verleden en de uitname die daarvoor is gedaan uit het Gemeentefonds. In z’n algemeenheid werkt dit als volgt. Meer kosten, betekent ook meer BTW, dit is per saldo voordelig voor de begroting omdat deze BTW gedekt wordt via de afval- dan wel rioolheffing. Andersom, minder kosten, betekent minder BTW dat gedekt wordt via deze heffingen, wat een nadelig effect geeft op de begroting. Met het opstellen van de begroting 2026 - 2029 is geconstateerd dat sprake is van minder (investerings)kosten waardoor er ook minder BTW is toegerekend. Voor de begroting is dit een nadelig effect. Planmatig onderhoud Dit betreft een technisch nadeel.

Het budget waar deze lasten op begroot worden, bleek ten onrechte niet geïndexeerd te zijn in de technische begroting 2026 – 2029. Indexatie parkeren Het straatparkeren was in de technische begroting niet geïndexeerd. Grondexploitaties Dit betreft een technische correctie. In de begroting stond dit als een storting in een voorziening opgenomen welke op realisatiebasis niet plaatsvond/nodig was. Op rekeningbasis verviel deze post ook. Voorgesteld wordt om deze post te laten vervallen. Belastingen – OZB woningen Dit betreft de actualisatie (mutatie areaal) van de raming van de OZB-baten woningen. Belastingen – OZB niet-woningen Dit betreft de actualisatie (mutatie areaal) van de raming van de OZB-baten niet woningen. Het gaat daarbij om de nieuwbouw van 3 schoolcomplexen. 23

Stelpost Areaalmutaties De areaaltoename van de OZB-baten wordt geparkeerd op de stelpost Areaalmutaties zodat daaruit voortvloeiende lasten, bijvoorbeeld beheer van de openbare ruimte, uit gedekt kunnen worden. Treasury - rente Dit analyseverschil hangt samen met de laatste actualisaties van de treasuryramingen (financieringsbehoefte) in relatie tot de rentelasten voortvloeiende uit de staat van activa en het meerjareninvesteringsschema. Treasury - dividend Dit betreft de actualisatie van het verwachte dividend vanuit Stedin. Stelpost Loon- en prijsontwikkeling Voor 2026 stond hier nog een bedrag op. Omdat de indexatie van de formatiekosten prijspeil 2026 al verwerkt is, kan dit vrijvallen. Overige Dit betreft een verzamelpost van diverse kleinere/technische analyseverschillen. Sociaal Domein Stelpost Sociaal Domein Bijgaand de ontwikkelingen in het Sociaal Domein voor het financieel perspectief. In de Perspectiefnota 2026 is de stand van de stelpost Sociaal Domein aangegeven. In de onderstaande tabellen is terug te vinden welke mutaties zijn verwerkt in de begroting 2026 - 2029 en wat de stand is van de stelpost Sociaal Domein in de begroting. Bedragen x € 1.000 (“-” = nadelig) Saldo stelpost Sociaal Domein Saldo stelpost na PPN 2026 Advies Herindicatie MO Effecten meicirculaire 2025 GRJR - definitieve begroting 2026 - 2029 Stelpost Soc. Domein begroting 2026 - 2029

2026 2.372 -135 163 -194 2.206

2027 2.609

2028 -2.020

2029 -4.820

160 -260 2.509

220 -326 -2.126

415 -330 -4.735

Toelichting Effecten meicirculaire 2025 Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar het advies over de meicirculaire 2025. Nadeel begroting specialistische jeugdhulp (GRJR) 2026 en meerjarenraming - Op 11 april 2025 heeft het AB GRJR het volgende vastgesteld: A. Ontwerpbegroting GRJR 2026 (Subsidieverleningen GRJR en uitvoeringskosten GRJR) B. Bijlage Begrotingsadvies 2026 (Zorgkosten gemeenten van regionale en landelijke jeugdhulpcontracten inclusief voorschottermijnen gemeenten aan de GRJR). Deze zijn verwerkt in de Perspectiefnota Nissewaard 2026/meerjarenraming. - Op 12 september 2025 heeft het AB GRJR de definitieve Begroting GRJR 2026 vastgesteld. Hierbij heeft de GRJR geen geactualiseerde zorgkosten gemeenten geleverd. Het AB GRJR heeft aldus geen geactualiseerde zorgkosten gemeenten van regionale en landelijke jeugdhulpcontracten vastgesteld. De zorgkosten gemeenten zijn aldus ongewijzigd t.o.v. het vastgestelde begrotingsadvies 2026 in het AB GRJR van 11 april 2025.

24

-

-

-

Bij de Tweede Bestuursrapportage GRJR 2025 (7 maanden-rapportage over 2025) zal wel een actualisatie van de zorgkosten gemeenten (regionale en landelijke jeugdhulpcontracten) worden geleverd. Aan de hand van de Tweede Bestuursrapportage GRJR 2025 wordt beoordeeld hoe de geactualiseerde zorgkosten en de GRJR-subsidies voor Nissewaard zich verhouden tot de hiervoor opgenomen middelen in onze begroting 2026/meerjarenraming. In navolging hiervan wordt geadviseerd over een bijstelling in de tweede tussenrapportage Nissewaard 2025. De definitieve begroting GRJR 2026 is t.o.v. de ontwerpbegroting verhoogd voor indexatie en i.h.k.v. Veilig Thuis RR. Momenteel wordt een kostprijsonderzoek voor Veilig Thuis RR uitgevoerd. Aan de hand van de uitkomsten van dit kostprijsonderzoek volgen nadere subsidie-afspraken met Veilig Thuis RR. Zie onderstaande tabel voor het aanvullende nadeel dat in de Begroting Nissewaard 2026/meerjarenraming is verwerkt t.o.v. de perspectiefnota 2026.

Tabel: Nadeel in Begroting Nissewaard 2026/MJR t.o.v. PPN 2026

Begroting 2026 194.336

Raming 2027 260.334

Raming 2028 326.364

Raming 2029 329.627

Reserve Sociaal Domein Naast de structurele stelpost Sociaal Domein in de begroting is er een reserve Sociaal Domein. Het verloop hiervan is als volgt: Bedragen x € 1.000 (“-” = nadelig) 2025 2026 2027 2028 2029 Saldo 1 januari 11.375 6.145 5.128 3.528 3.458 Reeds besloten onttrekkingen begr. 2025-2028 -819 -461 -80 2e turap 2024: aanvullen tekort stelpost SD -1.311 2e turap 2024:overheveling 2024/2025 -2.692 -500 -181 -70 PPN2026: overheveling 2024/2025 -1.691 Besluit 0,5 fte ESF adviseur -28 -56 -28 Saldo 31 december* 6.145 5.128 3.528 3.458 3.458 (*) in de reserve SD is bij de jaarrekening 2024 een 'nog te ontvangen post" voor de ESF subsidie 2022-2023 van € 353.512 opgenomen. Deze middelen moeten nog worden bestemd voor het reintegratiebudget. Sluitende begroting 2026 - 2029 De begroting sluit met een voordelig saldo van € 8,6 miljoen in 2026 aflopend tot - € 5,5 miljoen nadelig in 2029. Bedragen x € 1.000 (“-” = nadelig) Begrotingssaldo Saldo Algemene Dienst Saldo Stelpost Sociaal Domein Subtotaal Vrijval stelpost Onderwijshuisvesting Storting reserve Onderwijshuisvesting Onttrekking Algemene reserve Onttrekking Algemene reserve - inzet surplus Saldo begroting

2026 3.984 2.206 6.190 1.400 -1.400 1.400 1.000 8.590 25

2027 3.563 2.509 6.072

2028 44 -2.126 -2.082

2029 -796 -4.735 -5.531

6.072

-2.082

-5.531

Om te komen tot een "structureel en reëel" sluitende begroting 2026 en in dat verband rekening te houden met de verwachte/mogelijke correcties op het begrotingssaldo bij de beoordeling door de provincie Zuid-Holland (zie ook de onderstaande paragraaf Structureel en reëel begrotingsevenwicht), wordt voorgesteld om de stelpost Onderwijshuisvesting voor € 1,4 miljoen vrij te laten vallen ten gunste van het begrotingssaldo. Om dit te compenseren wordt € 1,4 miljoen toegevoegd aan de reserve Onderwijshuisvesting ten laste van de Algemene reserve. Daarnaast wordt voorgesteld om voor 2026 € 1 miljoen van het surplus van de Algemene reserve in te zetten als dekkingsmiddel. Dit wordt als volgt berekend: Algemene reserve € 56 miljoen - af te dekken risico's € 22,6 miljoen (zie paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheer) = € 33,4 miljoen aan surplus Algemene reserve. Hiervan mag maximaal 10% ingezet worden als dekkingsmiddel. Gegeven de verwachte/mogelijke correcties (incidentele lasten en baten en openstaande bezuinigingen) op het begrotingssaldo bij de beoordeling door de provincie Zuid-Holland (zie onderstaande paragraaf Structureel en reëel begrotingsevenwicht), is de inschatting dat niet het hele surplus (€ 33,4 miljoen x 10% = € 3,34 miljoen) nodig is, maar dat € 1 miljoen volstaat.

Voor 2028 en 2029 resteren nog nadelige saldi van respectievelijk - € 2,1 miljoen en - € 5,5 miljoen. Hier zal bij de Perspectiefnota 2027 nader over geadviseerd worden. Openstaande bezuinigingen 2026 - 2029 Bij de Perspectiefnota 2025 en de begroting 2025 - 2028 zijn diverse bezuinigingsvoorstellen gedaan en door de gemeenteraad besloten. Daarvan is inmiddels een belangrijk deel gerealiseerd. Ook in deze begroting zijn diverse invullingsvoorstellen opgenomen, zie bijlage Bezuinigingen. Bedragen x € 1.000 2026 6.446 6.244 202

2028 7.436 7.210 226

2029 7.436 7.210 226

Oorspronkelijke bez.opgave Soc. Domein (1) (2) 11.504 13.430 16.085 Invullingsvoorstellen t/m begroting 2026 - 2029 (2) 6.089 6.625 7.140 Saldo openstaande bezuinigingen Soc. Domein (2) 5.415 6.803 8.945 Saldo openstaande bezuinigingen AD + SD 5.617 7.039 9.171 (1) Dit betreft de bezuinigingsopgave zoals opgenomen in de begroting 2025 - 2028, bijlage Bezuinigingen. (2) Dit betreft alleen de eigen gemeentelijke bezuinigingen. De bezuinigingen waarvan het Rijk verantwoordelijk is voor de realisatie zijn buiten beschouwing gelaten.

16.085 7.080 9.005 9.231

Oorspronkelijke bezuiningsopgave Alg. Dienst (1) Invullingsvoorstellen t/m begroting 2026 - 2029 Saldo openstaande bezuinigingen Alg. Dienst

26

2027 7.376 7.140 236

Grafisch ziet een en ander er als volgt uit.

Van de oorspronkelijke bezuinigingsopgave ad € 17,95 miljoen in 2026 oplopend tot € 23,52 miljoen is inmiddels € 12,33 miljoen in 2026 oplopend tot € 14,29 miljoen in 2029 ingevuld. In een periode van circa een jaar is daarmee ruim 60% van de taakstellingen ingevuld. Structureel en reëel begrotingsevenwicht Het begrotingsevenwicht wordt door onze toezichthouder de provincie Zuid-Holland niet alleen beoordeeld op het gegeven of de lasten en baten op € 0 sluiten. Daarvoor wordt naast het begrotingssaldo ook gekeken naar de incidentele lasten en baten en de openstaande bezuinigingstaakstellingen. Begrotingsevenwicht Wanneer in dit verband gesproken wordt over begrotingsevenwicht gaat het naast het 'reguliere' begrotingssaldo ook om de stelposten die min of meer 'vrij' besteedbaar zijn zoals de stelposten Concernoverhead en Areaalmutaties. Deze posten tellen voor 2026 op tot € 0,6 miljoen voordelig oplopend tot € 1,3 miljoen voordelig in 2029. Bedragen x € 1.000 2026 8.590 313 311 9.214

Begrotingssaldo Stelpost Areaalmutaties Stelpost Concernoverhead Saldo t.b.v. begrotingsevenwicht

2027 6.072 635 429 7.136

2028 -2.082 743 446 -893

Incidentele lasten en baten Het is zoals gezegd ook van belang om te weten of de structurele lasten gedekt worden door structurele baten. Anders gezegd, de structurele baten dienen hoger (of gelijk) te zijn dan (aan) de structurele lasten dan wel de incidentele lasten dienen hoger te zijn dan de incidentele baten. Om dat te bepalen wordt in de begroting een overzicht van de incidentele lasten en baten opgenomen. Deze is terug te vinden in het onderdeel Financiële begroting. Samengevat ziet deze er als volgt uit.

27

2029 -5.531 846 446 -4.239

Bedragen x € 1.000 2026 11.265 1.657 12.922 11.193 4.893 16.086 -3.164

Incidentele lasten (exclusief reservemutaties) Incidentele lasten – stortingen in reserves Subtotaal incidentele lasten (A) Incidentele baten (exclusief reservemutaties) Incidentele baten – onttrekkingen reserves Subtotaal incidentele baten (B) Saldo incidenteel (A - B)

2027 5.179 144 5.323 5.107 2.533 7.640 -2.317

2028 3.082 144 3.226 3.082 870 3.952 -725

2029 3.082 144 3.226 3.082 472 3.555 -328

Uit dit overzicht blijkt dat incidentele lasten lager zijn dan de incidentele baten. Dit betekent dat de structurele baten in de begroting voor die jaren lager zijn dan de structurele lasten. Voor een nadere uiteenzetting wordt verwezen naar het onderdeel Incidentele lasten en baten in het hoofdstuk Financiële begroting. Resumerend ziet het structureel en reëel begrotingssaldo er daarmee als volgt uit. Bedragen x € 1.000 2026 9.214 -3.164 6.050

Saldo t.b.v. begrotingsevenwicht (A) Incidentele lasten en baten (B) Structureel begrotingsevenwicht (A + B)

2027 7.136 -2.317 4.819

2028 -893 -725 -1.618

Wanneer de saldi t.b.v. het bepalen van het begrotingsevenwicht van € 9,2 miljoen in 2026 aflopend tot - € 4,2 miljoen in 2029 gecorrigeerd wordt voor de geïnventariseerde incidentele lasten en baten en de openstaande bezuinigingen, dan resteert voor 2026 en 2027 een positief begrotingssaldo. Voor 2028 en verder blijft deze negatief. Bij het beoordelen van het begrotingssaldo kijkt de provincie Zuid-Holland als financieel toezichthouder ook naar de nog openstaande bezuinigingen. De kans bestaat dat ook daar een deel van wordt gecorrigeerd op het begrotingssaldo omdat de betreffende bezuinigingen nog verdere uitwerking vergen. Gegeven het gecorrigeerde begrotingssaldo voor 2026 van € 6,05 miljoen en een nog openstaande bedrag aan bezuinigingen voor datzelfde jaar van € 5,62 miljoen zal dat geen probleem zijn. Zelfs met een maximale correctie blijft het begrotingssaldo immers positief, € 6,05 miljoen - € 5,62 miljoen = € 0,43 miljoen positief. De begroting is daarmee dus voor 2026 niet alleen sluitend, maar ook reëel sluitend. Verwerking moties Perspectiefnota 2026 Bij de behandeling van de Perspectiefnota 2026 in de raadsvergadering van 9 juli 2025 is een aantal moties aangenomen. Onderstaand is per motie aangegeven hoe hier mee omgegaan is in deze programmabegroting. Motie 1 Elektriciteitshuisjes In uitvoering, heeft geen financiële consequenties.

Motie 3 Samenspeelplaatsen Uitvoeringsplan is gedekt, geen extra financiële gevolgen voorzien voor de begroting. Optie van subsidie wordt bekeken, zie in dit verband ook de reactie waarmee de motie is afgehandeld.

28

2029 -4.239 -328 -4.567

Motie 8 Camera’s aan Hierover wordt nog nader geadviseerd. Motie 10 Geboorteboom Dit wordt momenteel uitgewerkt. Vanuit vakgroep Groen en beheer wordt een advies gegeven welke boom, grootte en kostprijs. Vakgroep economie gaat vervolgens in gesprek met enkele leveranciers of de werkwijze voor hen werkbaar is. De inzet is om 3 deelnemende leveranciers te vinden waarbij kersverse ouders d.m.v. een, door de gemeente verstrekt, voucher een geboorteboom kunnen ophalen bij de leverancier van hun keuze. De leverancier houdt periodiek bij hoeveel geboorteboompjes men heeft verstrekt en stuurt samen met een controlelijst de factuur aan gemeente Nissewaard. Motie 11 Inzicht in vrije ruimte begroting Een voorstel hiervoor is in de maak. Het voorstel zal voorgelegd worden aan de Auditcommissie van (naar verwachting) 4 november 2025 om daar nader van gedachten te wisselen over hoe uitvoering te geven aan deze motie. Motie 12 Onderzoek de NJI keuzehulp jeugd en gezin De klantmanagers jeugd en gedragswetenschappers zijn op de hoogte van de keuzehulp en maken hier gebruik van. Onderdelen zijn al verwerkt in het werkproces van de klantmanagers jeugd. De richtlijnen van het NJI waren de afgelopen tijd o.a. onderdeel van themasessies voor de klantmanagers jeugd. Er zal met het NJI worden verkend welke overige onderdelen behulpzaam kunnen zijn.

Ontwikkelingen en doorkijkje naar 2029 Gemeentelijke financiën Het ziet er voorlopig nog steeds naar uit dat het Rijk de gemeenten vanaf 2028 financieel in de kou laat staan. Een afdoende structurele oplossing voor de tekorten in de jeugdhulp blijven vooralsnog uit. Dit heeft er toe geleid dat Nissewaard net als veel gemeenten in Nederland voor de jaren 2028 en verder zich geconfronteerd ziet met financiële tekorten. De bezuinigingsopgave waar Nissewaard zich bij de Perspectiefnota 2025 en de begroting 2025 2028 toe gedwongen zag als gevolg van het beleid van het Rijk is voortvarend opgepakt. Desalniettemin zal de realisatie van de nog openstaande bezuinigingen de komende jaren de nodige tijd en inspanning vergen. Nissewaard gaat er vanuit dat het Rijk haar verantwoordelijkheid neemt en de gemeenten structureel de financiële middelen zal geven die benodigd zijn voor de taken die bij de gemeenten belegd zijn. Vanuit de herverdeling van het Gemeentefonds is eerder gebleken dat zogenaamde New Towns (voormalige groeikernen), zoals Nissewaard, er nadelig uitspringen op de maatstaf Centrumfunctie. Hierop zijn samen met andere New Towns inmiddels diverse acties richting Den Haag ontplooid. Dit heeft er onder andere toe geleid dat we als New Towns aan tafel zitten voor de onderhoudsagenda van de verdeling van het Gemeentefonds.

Nader onderzoek zal moeten uitwijzen of hier inderdaad sprake is van een systeemfout in de verdeling en of herstel daarvan leidt tot, in ieder geval, een vermindering van het herverdeelnadeel. Het is de verwachting dat hier komende tijd meer duidelijkheid over zal komen. Nissewaard naar 2040 (Nn2040) Hoewel het financieel perspectief voor de nodige uitdagingen zorgt, blijft er ook de komende jaren geïnvesteerd worden in de stad en onze inwoners. Het programma Nissewaard naar 2040 (Nn2040) is daar een belangrijk voorbeeld van. Nissewaard heeft als voormalige groeikern te maken met een aantal grote opgaven van sociaal economische, 29

maatschappelijke en ruimtelijke aard: een omvangrijke herstructurering van de verouderde woningvoorraad, een onbalans in het woningaanbod en bevolkingssamenstelling. Verder zullen de komende jaren ook zaken als onderwijshuisvesting, bereikbaarheid, duurzaamheid en klimaatadaptatie belangrijke (ruimtelijke) aandachtsgebieden zijn. De beschikbaarheid dan wel het ontbreken van voldoende gelden hiervoor zal sterk van invloed zijn om de mate waarin deze zaken opgepakt kunnen worden. Tegelijkertijd zijn er ook kansen, zoals de grote woningbouwopgave in heel Zuid-Holland die wellicht voor een deel in Nissewaard zou kunnen landen, de onderzoeken naar een robuuste ontsluiting op het grote wegennet voor Nissewaard en heel Voorne-Putten en de zoektocht naar strategische oplossingen voor de retailopgave in het centrum van Nissewaard, duurzaamheid en nieuwe economie. Om deze opgaven het hoofd te bieden is het programma Nissewaard naar 2040 in het leven geroepen met als doel om te zorgen voor een aantrekkelijke, vitale, toekomstbestendige woon-/werkgemeente in 2040.

Financiële positie Structurele begrotingsruimte Rekeninghoudende met de bij het Financieel perspectief aangegeven mutaties, sluit de begroting 2026 - 2029 met een positief saldo van € 8,6 miljoen in 2026 aflopend tot - € 5,5 miljoen nadelig in 2029. Over de nadelige begrotingssaldi zal bij de Perspectiefnota 2027 en het opstellen van de begroting 2027 - 2030 nader geadviseerd worden. Voorgesteld wordt om deze bedragen voor de jaren 2026 - 2029 vooralsnog aan te houden als begrotingssaldo. Bedragen x € 1.000 “-” = nadelig 2026 8.590 8.590 0

Saldi 2026 – 2029 Parkeren op stelpost Begrotingssaldo Saldo

2027 6.072 6.072 0

2028 -2.082 -2.082 0

2029 -5.531 -5.531 0

Weerstandsvermogen en risico's Uit de risico-inventarisatie blijkt dat de gemeente voor een totaalbedrag van € 91,4 miljoen aan risico's loopt. Uitgaande van de toegepaste risicosimulatie (hoe groot is de kans dat de risico's zich voordoen en wat is dan de financiële impact) bedraagt het benodigde weerstandsvermogen € 22,6 miljoen. Het beschikbare weerstandsvermogen bedraagt € 66,0 miljoen. Uitgaande van een beschikbaar weerstandsvermogen van € 66,0 miljoen en een benodigd weerstandsvermogen van € 22,6 miljoen bedraagt de weerstandsratio 2,92 (uitstekend). In de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheer is een nadere uiteenzetting van het gemeentelijke risicoprofiel terug te vinden.

Eigen vermogen en schuldpositie Algemene reserve De belangrijkste component van het eigen vermogen betreft de Algemene reserve. De stand van de Algemene reserve in deze begroting 2026 - 2029 is per 1 januari 2026 geraamd op € 56 miljoen.

30

Samenvatting geprognosticeerde balans per 1-1-2026 De balans geeft het overzicht weer van de bezittingen van de gemeente (activa) en de wijze waarop deze betaald/gefinancierd (passiva) zijn. In de onderstaande tabellen is weergegeven hoe deze in hoofdlijnen naar verwachting per 1 januari 2026 zijn opgebouwd. Activa € 494 miljoen (bezittingen) Bedragen x € 1.000

Activa

75.090 42.943

376.102

Materiële vaste activa

Uitgezette geldleningen: Materiële vast activa: Vlottende activa:

Financiële vaste activa

Vlottende activa

gelden die de gemeente heeft uitgeleend investeringen die de gemeente gedaan heeft, bijvoorbeeld gebouwen, wegen, rioolstelsel, e.d. dit betreft voornamelijk voorraden gronden m.b.t. de grondexploitaties.

Passiva € 494 miljoen (‘financiering’ bezittingen) Bedragen x € 1.000

Passiva 8.589 53.743 143.760

57.912 17.929

212.202

Algemene reserve

Bestemmingsreserves

Voorzieningen

Opgenomen geldleningen

Financieringstekort

Resultaat boekjaar

31

Algemene reserve en Bestemmingsreserves: Resultaat boekjaar:

Voorzieningen: Schulden: Financieringstekort:

het eigen vermogen van de gemeente dit betreft begrotingssaldo van in dit geval 2025, indien de uitvoering van de begroting conform verloopt, wordt dit naar verwachting toegevoegd aan de Algemene reserve en daarmee het eigen vermogen dit zijn apart gezette gelden voor verwachte uitgaven, bijvoorbeeld voor riolering door de gemeente afgesloten leningen (vreemd vermogen) het bedrag waarvoor de gemeente verwacht nog leningen af te moeten sluiten

De activa (gemeentelijke bezittingen) zijn voor het grootste gedeelte gefinancierd met vreemd vermogen (schulden). De gemeente financiert volgens de integrale methode; de opgenomen gelden zijn niet één op één gerelateerd aan bepaalde activa. Wel zijn sommige leningen gekoppeld aan bepaalde uitgezette gelden, dit is echter zeer beperkt. In de grafiek passiva is te zien dat de gemeente haar bezit voor het overgrote deel financiert met aangetrokken leningen (schulden). Op zich is dit gebruikelijk; wanneer je een huis (bezit) koopt financier je dit vaak ook via een hypotheek (schuld). Het is wel van belang om in de gaten te blijven houden wat de omvang van de schulden zijn in relatie tot het eigen vermogen (de reserves).

Ratio's De hoeveelheid schuld in verhouding tot het eigen vermogen mag niet te ver oplopen omdat dat (op termijn) zou kunnen leiden tot problemen met de rentebetalingen en aflossingen. Een indicator daarvoor is de solvabiliteitsratio. Dit is de verhouding tussen het eigen vermogen (reserves) en de overige financieringsmiddelen. In de onderstaande tabel wordt weergegeven hoe deze ratio zich de komende jaren naar verwachting zal ontwikkelen.

Solvabiliteitsratio

Solvabiliteit 30,0% 25,0% 20,0% 15,0% 10,0% 5,0% 0,0%

30,0% 25,0% 20,0% 15,0% 10,0% 5,0% 0,0%

Solvabiliteitsratio

Ondergrens solvabiliteit

De prognose voor 2026 en verder is dat de solvabiliteit de komende jaren schommelt rond de 20%. Hiermee zit Nissewaard op de norm volgens de landelijke signaleringswaarde van 20%. Nissewaard bevindt zich hiermee in categorie B Middel risico. 32

In dit verband is het interessant om te bekijken hoe de schulden zich de komende jaren ontwikkelen. Dit is in de onderstaande tabel weergegeven.

Schuldontwikkeling

In de grafiek is de netto schuldquote (gecorrigeerd voor alle (doorgeleende) leningen) te lezen. De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de eigen gemeentelijke schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen. Het geeft zodoende een indicatie in welke mate de rentelasten en aflossingen op de exploitatie drukken. Uit de bovenstaande grafiek blijkt dat de schulden onder de 130% blijven. Met een meerjarige schuldquote van ca 70% blijft Nissewaard ruim onder het maximum (plafond) schuldquote van 130%. Nissewaard valt daarmee in categorie A Laag risico.

Begroting in één oogopslag Begroting in één oogopslag.

College van B&W Burgemeester Lamers Burgemeester Lamers is verantwoordelijk voor de wettelijke taken openbare orde en veiligheid, bestuurlijke organisatie, externe oriëntatie, personeel en organisatie, communicatie en representatie.

Wethouder Hamerslag Martijn Hamerslag (ONS Nissewaard) is verantwoordelijk voor financiën, grondzaken, overheidsbedrijven, economie stadscentrum en parkeren, accommodaties, agrarische zaken, toerisme en recreatie. Wethouder Hamerslag is eerste locoburgemeester.

Wethouder Stengs-Nijhof

33

Wethouder Hanneke Stengs-Nijhof (PVDA) is verantwoordelijk voor werk en inkomen, jeugd, onderwijs, armoedebeleid, emancipatie/inclusie en volksgezondheid. Wethouder Stengs-Nijhof is tweede locoburgemeester.

Wethouder Hottentot Chris Hottentot (Nissewaard Lokaal) is verantwoordelijk voor ruimtelijke ontwikkeling , verkeer en vervoer, dierenwelzijn, dienstverlening, digitale zaken en informatiemanagement, duurzaamheid en evenementen. Wethouder Hottentot is derde locoburgemeester.

Wethouder Mijnans Wethouder Jan Willem Mijnans (ONS Nissewaard) is verantwoordelijk voor beheer openbare ruimte, wonen, Nn2040 en economische zaken. Wethouder Mijnans is vierde locoburgemeester.

Wethouder Postma Jeroen Postma (ONS Nissewaard) is verantwoordelijk voor sport, wijk- en kerngerichte aanpak, zorg, welzijn en cultuur. Wethouder Postma is vijfde locoburgemeester.

34

Programma's

35

Bestuur en dienstverlening Kernboodschap Bestuur en dienstverlening Nissewaard blijft in beweging. Samen met onze inwoners en partners brengen wij de gemeente een stap verder. De Nissewaarders staan daarbij centraal. Zij moeten zich thuis (kunnen) voelen in de gemeente. Dat geldt voor de inwoners van nu en die van de toekomst. Over 20 jaar moet Nissewaard nog steeds een fijne plek zijn om te wonen en leven. Als gemeente hebben we verschillende rollen ten opzichte van onze inwoners: soms een regelgevende en handhavende, een andere keer is de inwoner klant. En natuurlijk werken we samen, of dat nu vanuit overheids- of burgerparticipatie is. Actief burgerschap, betrokkenheid en meedoen Maak het jouw Nissewaard! - zorgt voor de ruggengraat van de samenleving. We vragen inwoners met ons mee te denken, staan open voor initiatieven en maken deze mogelijk. Onze inwoners moeten niet alleen betrokken worden, maar zich ook gehoord voelen. Onze dienstverlening is snel, transparant en goed en sluit aan bij de behoeften van onze inwoners. Wat digitaal kan, doen we digitaal. Maar er is ook oog voor de mens: persoonlijk geholpen worden, blijft altijd mogelijk. Wij doen wat we beloven in onze servicenormen, We zijn ons ervan bewust dat we werken met gevoelige gegevens en zorgen ervoor dat we deze gegevens beschermen. We doen wat we zeggen en zeggen wat we doen. Wij staan voor transparantie.

Wat mag het programma kosten? Bedragen x € 1.000 "-" = voordeel

Rekening 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Lasten

8.080

6.634

6.976

6.941

6.750

6.690

Baten

-2.189

-1.820

-2.115

-2.259

-2.108

-2.108

Saldo lasten en baten

5.892

4.813

4.861

4.683

4.643

4.582

Mutaties reserves

-153

-40

0

0

0

0

Totaal programma

5.739

4.773

4.861

4.683

4.643

4.582

Bestuur Wij willen samen met onze inwoners en partners de gemeente Nissewaard verder vormen en ontwikkelen. Wij vinden het belangrijk dat onze inwoners weten dat ze op ons kunnen bouwen en vertrouwen. Transparantie en openbaarheid staan bij ons hoog in het vaandel. Wij werken niet alleen voor onze inwoners, maar ook met onze inwoners.

Wat willen we bereiken? • • • • •

We maken zo veel mogelijk overheidsinformatie actief openbaar. Onze informatiehuishouding is duurzaam toegankelijk, vindbaar, juist, volledig en betrouwbaar. We stimuleren betrokkenheid van de inwoners bij de toekomst van onze gemeente. We gebruiken de kracht van (regionale) samenwerking, om lokaal meerwaarde te creëren. Met ‘Maak het jouw Nissewaard’ dragen we bij aan een nieuw imago en een verbrede naamsbekendheid van Nissewaard bij bewoners, bedrijven, bezoekers en partners Onze ICT is efficiënt en stelt de organisatie in staat onze inwoners de dienstverlening te bieden die wij beloven. 36

Beleidsindicatoren Bij dit thema zijn geen beleidsindicatoren van toepassing.

Wat gaan we daarvoor doen? •

• •

•

•

Onze informatiehuishouding is duurzaam toegankelijk, vindbaar, juist, volledig en betrouwbaar. Dit doen we door het juist en tijdig toepassen van nieuwe landelijke regelgeving en steeds meer databewust te zijn in onze processen. Deze brengen wij in kaart en voorzien wij van risico's en dataclassificatie. We gebruiken de wijze van participatie die het meest passend is. We maken daarvoor gebruik van nieuwe participatievormen. Met “maak het jouw Nissewaard” roepen wij onze inwoners op om actief mee te denken over de toekomst van onze gemeente. We spelen een actieve rol binnen samenwerkingsverbanden zoals de MRDH, de regio Rotterdam Rijnmond en de Zuid Hollandse Eilanden. Daarnaast werken we bijvoorbeeld samen met andere Newtowns om kansen te creëren om de uitdagingen het hoofd te kunnen bieden en de kansen die er zijn te benutten. We zetten met elkaar het merk Nissewaard neer door te bouwen aan een goede naamsbekendheid en een positief imago Nissewaard. Het ontwikkelen en beklijven hiervan is een proces van de lange adem. Het is integraal bouwen aan naamsbekendheid en imago. De implementatie van het merk Nissewaard zal bestaan uit verschillende met elkaar samenhangende activiteiten waaraan we met elkaar de komende jaren gaan werken.

We blijven aansluiten bij passende technologische ontwikkelingen en kansen, zodat maximale ondersteuning en meerwaarde gerealiseerd wordt voor ons als gemeente. Dit doen we door het aanscherpen van de balans tussen ambities en inzet van mensen en middelen, in te zetten op de doorontwikkeling van de digitale dienstverlening en het verder vormgeven van het werken met data.

Wat mag het thema kosten? Bedragen x € 1.000 "-" = voordeel

Rekening 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Lasten

4.840

3.772

3.702

3.555

3.540

3.540

Baten

-127

0

0

0

0

0

Totaal saldo van baten en lasten (excl. mutaties reserves)

4.713

3.772

3.702

3.555

3.540

3.540

0

-40

0

0

0

0

4.713

3.732

3.702

3.555

3.540

3.540

Mutaties reserves Totaal thema

Financiële toelichting Naast de loon- en prijsstijging 2026 en de vastgestelde begrotingswijzigingen lichten wij bijgaande financiële verschillen op dit thema toe. • In de begroting van 2025 zit het restantbudget van het samenwerkingsverband VP van 2024 verwerkt. Dit is incidenteel geld en daarom niet opgenomen in de begroting van 2026 en verder.

37

Portefeuillehouder(s) Burgemeester Lamers Burgemeester Lamers

Commissie Commissie Bestuur

Verbonden partijen Streekarchief Voorne-Putten Relevante documenten op themaniveau Uitvoeringsprogramma Placebranding https://nissewaard.raadsinformatie.nl/document/12436786/2#search=%22placebranding%22 Inspraak en Participatieverordening https://nissewaard.raadsinformatie.nl/document/8296143/1#search=%22inspraak%20en%20partici patieverordening%22

Burgerzaken De inwoners van Nissewaard kunnen bij Burgerzaken terecht voor veel producten, zoals het vernieuwen van reisdocumenten en rijbewijzen, uittreksels aanvragen, een geboorte aangeven of een nieuw adres doorgeven. Jaarlijks gaat het om tienduizenden klantcontacten. Steeds meer producten kunnen via het digitale loket worden aangevraagd. Persoonlijk contact met de gemeente blijft echter mogelijk of is zelfs noodzakelijk als voor een aanvraag de identiteit van de aanvrager dient te worden vastgesteld. Daarnaast zetten we in op het continu verbeteren van de basisregistratie personen (BRP), een primaire taak van de gemeente als beheerder van de BRP. Binnen die taak valt ook het opsporen en voorkomen van identiteits- en adresfraude. Een integrale aanpak van de adresonderzoeken met ketenpartners is hierbij het uitgangspunt.

Wat willen we bereiken? • • •

Verbetering adreskwaliteit BRP Doorontwikkeling digitale dienstverlening Burgerzaken Optimalisatie processen Burgerzaken

Beleidsindicatoren Indicator Toelichting Waardering dienstverlening Burgerzaken

Zelfevaluatie BRP

Betreft de fysieke balies in de centrale hal van het stadhuis Jaarlijkse audit op uitvoering werkprocessen en

Bron

Realisatie 2024

Begroting 2025

Streefwaarde 2026

Diverse bronnen

n.v.t.

8,6

8,6

Rijksdienst voor Identiteitsg egevens

95,80%

100%

100%

38

Zelfevaluatie Reisdocumenten

(informatie)bev eiliging Score >90%= voldoende Score >95%= goed

99,20%

100%

100%

Wat gaan we daarvoor doen? Verbetering kwaliteit basisregistratie personen (correcte registratie inwoners Nissewaard) • Huisbezoeken in samenwerking met interne en externe stakeholders (o.a. politie, belastingdienst) ter ondersteuning van het adresonderzoek. • Integrale samenwerking met ketenpartners, zowel intern als extern. • Gedegen document- en identiteitscontrole bij baliecontacten. • Continue opleiden en ontwikkelen medewerkers burgerzaken. • Procesoptimalisatie.

Wat mag het thema kosten? Bedragen x € 1.000 "-" = voordeel

Rekening 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Lasten

3.158

2.691

3.175

3.288

3.112

3.052

Baten

-2.062

-1.820

-2.115

-2.259

-2.108

-2.108

Totaal saldo van baten en lasten (excl. mutaties reserves)

1.097

871

1.060

1.029

1.004

944

Mutaties reserves

-153

0

0

0

0

0

Totaal thema

944

871

1.060

1.029

1.004

944

Financiële toelichting Naast de loon- en prijsstijging 2026 en de vastgestelde begrotingswijzigingen lichten wij bijgaande financiële verschillen toe. •

Financiële toelichtingen Reisdocumenten De cijfers van de omzet documenten (reisdocumenten en rijbewijzen) zijn aangepast op basis van de meest recente prognoses. Dat geldt zowel voor de gemeentelijke leges (baten) als de afdracht van de Rijksleges (lasten). Vanaf 2024 zien we al dat er voor een periode van vijf jaren veel aanvragen worden verwacht als gevolg van de verlenging van de geldigheidsduur naar 10 jaar in 2014. De hogere inkomsten zijn deels nodig om de extra personele lasten te dekken om alle aanvragen tijdig te kunnen afhandelen. Verkiezingen In de begroting 2026-2029 wordt per jaar rekening gehouden met de te verwachten verkiezingen die door de gemeente worden georganiseerd. In de jaren 2026 t/m 2029 is

39

budget voor jaarlijks één verkiezing. De vergoeding voor het organiseren van de Waterschapsverkiezingen wordt jaarlijks (25%) uitgekeerd via het Gemeentefonds. Gerealiseerde bezuinigingen in de Begroting 2026-2029: In de Begroting 2026-2029 worden de volgende bezuinigingen gerealiseerd: Bedragen x € 1.000 Ingevulde bezuiniging Burgerzaken Thema Burgerzaken Automatische uitgifte documenten Online verlengen documenten Totaal ingevulde bezuiniging Burgerzaken

2026

2027

2028

2029

60 60 120

60 60 120

60 60

0

Hieronder worden de ingevulde taakstellingen in het thema Burgerzaken toegelicht. Automatische uitgifte documenten De bezuiniging voor 2026 (en wellicht ook 2027) kan niet gerealiseerd worden. Deze taakstelling wordt daarom voor 2026 en 2027 afgeboekt van de extra besparing bij de taakstelling VRR (thema Openbare Orde en Veiligheid). De leverancier van de Burgerzakenapplicatie ontwikkelt een selfservice afhaalsysteem voor aangevraagde reisdocumenten. Hierdoor is r minder capaciteit benodigd voor deze taak. Het systeem is echter nog in ontwikkeling bij de leverancier en zit momenteel in de pilotfase. Landelijke implementatie vindt op zijn vroegst in 2027 plaats. Online verlengen documenten Voor 2026 en 2027 kan nog geen bezuiniging worden gerealiseerd. Voor 2028 is dit ook nog een onzekere factor. Deze taakstelling wordt daarom voor 2026 t/m 2028 afgeboekt van de extra besparing bij de taakstelling VRR (thema Openbare Orde en Veiligheid). Dit komt omdat de wetgeving die het mogelijk maakt online te kunnen verlengen, nog in voorbereiding is. Dit neemt naar verwachting nog enkele jaren in beslag. Wanneer het online vernieuwen van documenten mogelijk is zal dit geleidelijk gemeengoed worden, zowel bij rijbewijzen als bij de reisdocumenten. Eén bezoek aan het stadhuis volstaat dan. Hierdoor is minder capaciteit benodigd voor deze taak.

Openstaande bezuinigingen in de Begroting 2026-2029: In het thema Burgerzaken zijn de volgende openstaande taakstellingen opgenomen. Bedragen x € 1.000 Taakstellingen Burgerzaken Thema Burgerzaken 1.Automatische uitgifte documenten 2.Online verlengen documenten Totaal taakstellingen Burgerzaken

2026

2027

2028

2029

0 0 0

0 0 0

60 0 60

60 60 120

Hieronder worden de openstaande taakstellingen in het thema Burgerzaken toegelicht.

40

Automatische uitgifte documenten Vanaf 2028 handhaven we de openstaande bezuiniging omdat vanaf dat jaar minder capaciteit benodigd is voor deze taak. De leverancier van de Burgerzakenapplicatie ontwikkelt een selfservice afhaalsysteem voor aangevraagde reisdocumenten. Hierdoor is er minder capaciteit benodigd voor deze taak. Het systeem is nog in ontwikkeling bij de leverancier en zit momenteel in de pilotfase. Landelijke implementatie vindt op zijn vroegst in 2027 plaats. De bezuinigingen voor 2026 en 2027 zijn ingevuld vanuit de hogere opbrengsten op de taakstelling VRR (thema Openbare Orde en Veiligheid). Online verlengen documenten Vanaf 2029 handhaven we de openstaande bezuiniging omdat vanaf dat jaar minder capaciteit benodigd is voor deze taak. Om reisdocumenten online te kunnen verlengen is wetgeving in voorbereiding. Het wetgevingsproces neemt naar verwachting nog enkele jaren in beslag. Het online vernieuwen van documenten zal geleidelijk gemeengoed worden, zowel bij rijbewijzen als bij de reisdocumenten. Eén bezoek aan het stadhuis volstaat dan. Hierdoor is er minder capaciteit benodigd voor deze taak. De bezuinigingstaakstellingen voor 2026, 2027 en 2028 zijn ingevuld vanuit de hogere opbrengsten op de taakstelling van de VRR (thema Openbare Orde en Veiligheid).

Portefeuillehouder(s) Burgemeester Lamers Burgemeester Lamers

Commissie Commissie Bestuur

Verbonden partijen Syntrophos Relevante documenten op themaniveau Verordening BRP Reglement burgerlijke stand

Dienstverlening Wij bieden onze inwoners moderne, snelle en klantvriendelijke dienstverlening. Door te monitoren wat onze inwoners willen, verbeteren en vernieuwen we onze dienstverlening. We bieden onze dienstverlening het liefst zoveel mogelijk digitaal aan, maar persoonlijk contact voor wie dat nodig heeft blijft uiteraard mogelijk.

Wat willen we bereiken? • • • •

Inwoners kunnen meer zaken digitaal met de gemeente regelen en de voortgang van een aanvraag volgen. De kwaliteit van onze dienstverlening is hoog en afgestemd op de behoeften van onze inwoners. Vragen worden zoveel mogelijk in het eerste contact afgehandeld. Producten worden snel geleverd.

41

Beleidsindicatoren In 2022 zijn de servicenormen bestuurlijk vastgesteld met de volgende indicatoren:

Klanttevredenheid Als beleidsindicator voor de klanttevredenheid over de algehele dienstverlening wordt een 7, toewerkend naar een 8, gehanteerd. De uitkomsten van de Nissewaard Peiling 2024 geven richting aan de verdere doorontwikkeling in 2026. De scores van de Nissewaard Peiling 2024 zijn positief. Een 7,2 voor dienstverlening algemeen en een 7,5 voor de digitale dienstverlening. Hiermee voldoen we aan het doel dat we hierboven gesteld hebben.

Wat gaan we daarvoor doen? We werken steeds aan verbetering van onze dienstverlening volgens de vijf pijlers van de visie Dienstverlening: 1. onze dienstverlening draait om mensen; 2. digitaal waar het kan; 3. met ons is het eenvoudig zaken doen; 4. onze dienstverlening is snel en goed; 5. we werken als één organisatie. In 2026 richten we ons op het verder verbeteren van de digitale dienstverlening. We sturen aan op de verbeterpunten die voortkomen uit de toegankelijkheidsaudits van websites en applicaties. Daarmee vergroten we het gebruikersgemak voor álle inwoners en voldoen we aan de wetgeving. Daarnaast zorgen we dat openbare informatie, bekendmakingen en datagegevens voor algemeen gebruik makkelijker te vinden zijn op de website. We zetten met datagestuurd werken in op ontzorging van inwoners, dat zij tijdig een reactie op terugbelnotities, meldingen of aanvragen krijgen.

42

Begrijpelijke taal op B1-niveau wordt steeds meer de standaard, zodat informatie voor zoveel mogelijk inwoners toegankelijk is. Ook digitale brieven en formulieren zetten wij om in begrijpelijke taal. We blijven inwoners helpen als het digitaal niet lukt en verwijzen door naar het Informatiepunt Digitale Overheid voor training en ondersteuning. Daarbij zorgen we voor begeleiding die past bij de vraag, zodat iedereen mee kan blijven doen.

Wat mag het thema kosten?

Bedragen x € 1.000 "-" = voordeel

Rekening 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Lasten

82

171

99

99

99

99

Totaal saldo van baten en lasten (excl. mutaties reserves)

82

171

99

99

99

99

Mutaties reserves

0

0

0

0

0

0

Totaal thema

82

171

99

99

99

99

Financiële toelichting Naast de loon- en prijsstijging 2026 en de vastgestelde begrotingswijzigingen zijn in dit thema geen bijzonderheden te melden.

Portefeuillehouder(s) Wethouder Hottentot Wethouder Hottentot

Commissie Commissie Bestuur

Verbonden partijen Niet van toepassing.

Relevante documenten op themaniveau Visie op dienstverlening 2025-2027

43

Schoon, heel en veilig Kernboodschap Schoon, heel en veilig We willen dat onze inwoners zich thuis voelen in onze gemeente. Nissewaard is een plek waar je lekker kunt wonen, werken en leven. Aan de basis hiervan staat een prettige leefomgeving. Een leefomgeving waar je veilig bent op straat en in de gebouwen. Een plek waar het opgeruimd is en waar het er groen en netjes uitziet. Kortom, Nissewaard is een plek waar je je thuis voelt.

Wat mag het programma kosten? Bedragen x € 1.000 "-" = voordeel

Rekening 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Lasten

86.580

95.152

91.781

90.401

90.364

90.402

Baten

-37.298

-34.360

-35.892

-36.086

-35.820

-35.932

Saldo lasten en baten

49.281

60.791

55.889

54.315

54.544

54.470

Mutaties reserves

3.532

-6.685

-2.212

-811

-915

-594

Totaal programma

52.813

54.107

53.678

53.504

53.630

53.876

Openbare orde & veiligheid De gemeente Nissewaard wordt in algemene zin als veilig ervaren. De objectieve veiligheid is de afgelopen jaren toegenomen. Desondanks blijven criminaliteit en overlast – waaronder jeugdgroepen, ondermijning en woonoverlast – aandachtspunten die het veiligheidsgevoel van inwoners negatief kunnen beïnvloeden. De gemeente treedt krachtig op bij misstanden en werkt daarbij nauw samen met ketenpartners, zoals politie, justitie, het RIEC en woningcorporaties. Zowel bestuursrechtelijke als strafrechtelijke instrumenten worden ingezet om de veiligheid te borgen. Het vigerende Integraal Veiligheidsplan 2023–2026 “ Samen bouwen aan een veilig Nissewaard”, vormt het beleidskader voor de inzet op veiligheid. Op basis van dit plan worden jaarlijks dynamische uitvoeringsplannen opgesteld, die – indien omstandigheden daarom vragen – kunnen worden aangepast. Preventie en samenwerking vormen daarbij belangrijke uitgangspunten.

Wat willen we bereiken? • • • • • • • • •

Implementatie en uitvoering van het Uitvoeringsplan Veiligheid 2025–2026; Versterken van de integrale samenwerking met partners, waaronder het sociaal domein op het gebied van Zorg en Veiligheid en de aanpak van jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit; Intensivering van de aanpak van georganiseerde criminaliteit en ondermijning; Implementatie van Bibob en toepassing van geactualiseerde beleidsregels binnen de gemeentelijke organisatie; Realiseren van een veilige woonomgeving door een integrale aanpak gericht op woon overlastsituaties; Toepassen van passende bestuurlijke maatregelen bij (dreiging van) ernstige verstoringen van de openbare orde en veiligheid; Bevorderen van de veiligheid in en rondom de avond- en nachthoreca; Waarborgen van een flexibele, goed getrainde en paraat staande crisisorganisatie, in samenwerking met de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond. Verkenning uitvoeren rond het thema weerbaarheid, het volgen van de landelijke ontwikkelingen op dit thema en indien nodig hierop inzetten.

44

Beleidsindicatoren Indicator

Toelichting

Bron

Realisati e 2024

Begroting 2025

Streefwaarde 2026

Verwijzingen Halt

Aantal per 10.000 jongeren van 12 17 jaar

Bureau Halt

12

< 10

< 10

Winkeldiefstallen

Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners

Politiedata

1,9

<2

<2

Politiedata

1,6

<1

<1

Politiedata

4,4

4,4

<4

Per 1.000 inwoners In Nissewaard

Politiedata

5,4

<5

<5

Politiedata

37

< 25

< 25

Openbare orde en veiligheid

Percentage dat zich wel eens onveilig voelt in de eigen buurt

Nissewaard Peiling

6,7

6,8

6,8

Openbare orde en veiligheid

Rapportcijfer veiligheidsgevoel

Nissewaard Peiling

6,8

7,0

7,0

Openbare orde en veiligheid

Meldingen van bewoners over overlast jeugd

politiedata

387

< 400

< 400

Diefstallen uit woningen Vernielingen en beschadigingen in de openbare ruimte Geweldsmisdrijven Overvallen en straatroven

Zie voor meer op data.politie.nl (link)

Wat gaan we daarvoor doen? • • • • •

Uitvoering geven aan de reguliere, wettelijk voorgeschreven taken op het gebied van handhaving van openbare orde en veiligheid conform de gemeentelijke prioriteiten en landelijke wetgeving; Herijking en afstemming van uitvoeringsplannen in nauwe samenwerking met interne afdelingen en externe partners gericht op een meer integrale aanpak van veiligheidsthema’s. Versterkte inzet op vroegtijdige en betekenisvolle interventies bij complexe casuïstiek op het snijvlak van Zorg en Veiligheid, voor kwetsbare personen met verward gedrag of meervoudige problematiek. Proactieve inzet op vroegsignalering van jongeren met risico op overlast of criminaliteit, in samenwerking met het sociaal domein, jongerenwerk, politie, Halt en andere ketenpartners, met gebruik van bewezen effectieve interventies; Doorontwikkeling van de aanpak jeugdoverlast, onder andere via de thematafel Jeugd en Veiligheid, waardoor de doelgroep beter in beeld is en integrale samenwerking is geïntensiveerd. 45

• • • •

Bestuurlijke handhaving ter bestrijding van ondermijning en georganiseerde criminaliteit, in samenwerking met onder andere politie, het RIEC, woningcorporaties. Voortzetting van de aanpak van High Impact Crimes, in samenwerking met buurtpreventie, BOA’s en politie; Inzet van horecastewards (SUS-team) op vrijdag- en zaterdagnacht in het centrum van Spijkenisse ter bevordering van de veiligheid en het veiligheidsgevoel; Actieve participatie in de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond, inclusief structurele deelname aan trainingen, rampenoefeningen en crisisvoorbereidingen, gericht op het waarborgen van een goed functionerende gemeentelijke crisisorganisatie.

Wat mag het thema kosten? Bedragen x € 1.000 "-" = voordeel

Rekening 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Lasten

10.919

12.023

12.097

11.820

11.679

11.734

Baten

-166

-458

-460

-258

-56

-56

10.753

11.564

11.637

11.563

11.623

11.679

0

-169

0

0

0

0

10.753

11.396

11.637

11.563

11.623

11.679

Totaal saldo van baten en lasten (excl. mutaties reserves) Mutaties reserves Totaal thema

Financiële toelichting Naast de loon- en prijsstijging 2026 en de vastgestelde begrotingswijzigingen lichten wij bijgaande financiële verschillen op dit thema toe. •

Financiële toelichtingen GR Veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond Ten opzichte van 2025 stijgt de bijdrage aan de Veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond (VRR) structureel met € 142.369. Dat is € 435.461 minder dan volgens de indexering van 5,2% voor gemeenschappelijke regelingen is geraamd. De oorzaak is dat de VRR een bezuinigingstaakstelling van 4% heeft doorgevoerd. Ook de laatste tranche van de ontwikkelagenda is hierin verwerkt. Hiermee kan de taakstelling van € 169.372 op deze GR ingevuld worden. Daarnaast resteert dan nog een bedrag van € 266.089 wat in 2026 en 2027 jaarlijks voor € 120.000 en in 2028 voor € 60.000 wordt aangewend voor de taakstelling Burgerzaken (automatische uitgifte documenten en online verlenging documenten). Horeca stewards Daling van de lasten in 2027 met € 75.000 ten opzichte van 2025 wordt veroorzaakt door een vermindering van de inzet horeca stewards als onderdeel van de bezuinigingen besloten in de PPN2025. Spuk Preventie met Gezag De middelen voor de regeling Preventie met gezag zijn in een aantal tranches beschikbaar tot en met het begrotingsjaar en vallen daarna weg. Ten opzichte van 2025 dalen de lasten in 2026 met € 149.407 (overheveling van 2024 naar 2025), in 2027 met € 351.584 en vanaf 2028 met € 553.762. 46