Begroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029

Tegenover de daling van de lasten voor de regeling Preventie met gezag is er ook een daling van de baten. Ten opzichte van 2025 dalen de baten in 2027 met € 202.177 en in 2028 e.v. met € 402.895. Ten opzichte van 2025 is er ook een daling van de onttrekking aan de reserves. Dit betreft de overheveling van 2024 naar 2025 van het budget actieplan wapens en jongeren € 19.410 en de eerder genoemde middelen voor Preventie met gezag € 149.407. •

Taakstellingen In de Begroting 2026-2029 is nog de volgende openstaande bezuinigingstaakstelling opgenomen:

Bedragen x € 1.000 Openstaande bezuiniging Openbare Orde & Veiligheid Thema Openbare Orde & Veiligheid VRR Dienstovereenkomst Totaal openstaande bezuiniging Openbare Orde & Veiligheid

2026

2027

2028

2029

-146

-146

-206

-266

-146

-146

-206

-266

Hieronder wordt de openstaande bezuinigingstaakstelling in het thema Openbare Orde & Veiligheid toegelicht. Korting GR VRR Deze bezuiniging is ingevuld en heeft structureel meer opgeleverd dan was voorzien. De taakstelling was 2,5% en gerealiseerd is 4%. Bovenop de taakstelling resteert dan nog een bedrag van € 266.089 wat in 2026 en 2027 jaarlijks voor € 120.000 en in 2028 voor € 60.000 wordt aangewend voor de taakstelling Burgerzaken (automatische uitgifte documenten en online verlenging documenten). De (negatieve) bedragen in bovenstaande tabel zijn opgenomen in het overzicht Openstaande bezuinigingstaakstellingen waarmee eventueel niet (volledig) behaalde bezuinigingen kunnen worden gedekt.

Portefeuillehouder(s) Burgemeester Lamers Burgemeester Lamers

Wethouder Mijnans Wethouder Mijnans

Wethouder Postma Wethouder Postma

Commissie Commissie Bestuur

Verbonden partijen Veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond

47

Relevante documenten op themaniveau Crisisbeheersing Beleidsplan VRR 2023-2027 Regionaal Risicoprofiel VRR 2020-2024 Regionaal Crisisplan VRR 2020-2024 Openbare orde en veiligheid Integraal Handhavingsbeleid Fysieke Leefomgeving Algemeen Plaatselijke Verordening Nissewaard 13b Beleidsregels Opiumwet Nissewaard Veilig 2023-2026

Beheer openbare ruimte De openbare ruimte is het visitekaartje van Nissewaard. Ze vormt de publieke verblijfs- en ontmoetingsplek, bepaalt de leef- en werkomgeving en draagt bij aan de algemene gezondheid en sociale veiligheid. Nissewaard is een voormalige groeikern die de komende jaren blijft investeren in de grote vervangingsopgave van de kapitaalgoederen in de openbare ruimte.

Wat willen we bereiken? • • • • •

Op basis van beheer- en uitvoeringsplannen juiste keuzes maken voor onderhoud en vervanging van onze kapitaalgoederen. De focus ligt hierbij op een schoon, heel, veilig en klimaatadaptieve buurt. Inwoners, ondernemers en overige partners in de kernen en wijken van Nissewaard vroegtijdig en actief betrekken bij werken in de openbare ruimte. Doorgaan met het verbeteren van afvalscheiding om hergebruik van schaarse grondstoffen mogelijk te maken en verbranden van afval te minimaliseren. Versterken van het gebruik van kleur in de openbare ruimte. Meer regie op de werkzaamheden van kabels & leidingen.

Beleidsindicatoren Indicator Toelichting Omvang huishoudelijk restafval

Kg per inwoner

Bron

Realisatie 2024

Begroting 2025

Streefwaarde 2026

CBS

206

<170

<170

Betreft niet gescheiden ingezameld huishoudelijk afval.

Wat gaan we daarvoor doen? • • • •

De laatste werken en projecten van het uitvoeringsplan beheer openbare ruimte 2020-2024 (met uitloop 2025) integraal uitvoeren. Het voorbereiden van de werken van groot onderhoud en vervangingen van het uitvoeringsplan 2025. Het verder uitwerken van het uitvoeringsplan 2026-2035. Bij werken en projecten van groot onderhoud en vervanging maatregelen in het kader van klimaatadaptatie, energietransitie en circulaire economie indien mogelijk toepassen. 48

• • • • • • •

De vervanging van de openbare verlichting vindt plaats met LED. Meer inzetten van (social) media met heldere uitleg wat we doen, wanneer en waarom we dit doen. Verder ontwikkelen van digitale mogelijkheden voor het betrekken van bewoners bij inloopavonden. Zorgen voor het verder verbeteren en verfijnen van het meldingensysteem. De mogelijkheden voor meer kleur in de openbare ruimte opnemen en uitvoeren in lopende projecten. De werkzaamheden op het gebied van kabels & leidingen verbeteren door te blijven inzetten op een betere samenwerking met de nutsbedrijven. Doorgaan met het omgekeerd inzamelen van afval, aangevuld met het actieplan dat in uitvoering gaat in 2026.

Wat mag het thema kosten? Bedragen x € 1.000 "-" = voordeel

Rekening 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Lasten

48.964

54.908

51.470

51.181

51.655

51.545

Baten

-26.426

-24.550

-25.785

-25.882

-25.840

-25.952

Totaal saldo van baten en lasten (excl. mutaties reserves)

22.538

30.359

25.684

25.300

25.815

25.593

Mutaties reserves

2.159

-5.349

-927

-652

-786

-467

Totaal thema

24.697

25.010

24.757

24.648

25.029

25.126

Financiële toelichting Naast de loon- en prijsstijging 2026 en de vastgestelde begrotingswijzigingen lichten wij bijgaande financiële verschillen op dit thema toe. •

Financiële toelichtingen Overheveling budgetten van 2024 naar 2025: Meer groen, meer bomen In 2025 zijn incidenteel budgetten opgenomen die zijn overgeheveld uit 2024, waaronder € 108.000 voor meer groen en bomen in het centrum. Veilige schoolomgevingen In 2025 is er op de lasten en baten incidenteel budget van respectievelijk € 151.000 en € 59.500 opgenomen voor veilige schoolomgevingen wat is overgeheveld uit 2024. Beleidsplan Groen In 2024 zijn de geplande werkzaamheden uit het beleidsplan Groen opgepakt. Hiervoor zijn incidenteel middelen beschikbaar gesteld uit de reserve Groot Onderhoud Beheer. De werkzaamheden lopen door in 2025, waarvoor het budget ad € 100.000 is overgeheveld van 2024 naar 2025.

49

Speelplaatsen Bij de Perspectiefnota 2021 is een meerjaren uitvoeringsplan voor speelplaatsen opgesteld. De uitvoering is in 2024 nog niet volledig afgerond vanwege de Europese aanbesteding die is doorlopen. Het restantbudget is overgeheveld naar 2025 (€ 176.000). Damwanden In 2024 is gestart met de voorbereiding voor het groot onderhoud aan de damwanden in de IJsselstraat. De uitvoering zal plaatsvinden in 2025, waarvoor het budget is overgeheveld naar 2025 (€ 232.000). Straatmeubilair De vervanging van straatmeubilair loopt door in 2025. Dekking van de extra incidentele middelen verloopt via de egalisatiereserve beheer. en zijn overgeheveld van 2024 naar 2025 (€ 50.000). Parkenvisie Voor de Parkenvisie is het restantbudget uit 2024 ad € 167.000 overgeheveld naar 2025. Hartelpark Voor het onderhoud van het Hartelpark is budget ad € 349.000 overgeheveld van 2024 naar 2025 vanuit de reserve Beheer. Bomen Voor het planten van bomen is € 100.000 overgeheveld van 2024 naar 2025 vanuit de reserve Beheer. Verschillen reserves beheer openbare ruimte: Reserve Groot Onderhoud Beheer Speelplaatsen Bij de Perspectiefnota 2021 is een meerjaren uitvoeringsplan voor speelplaatsen opgesteld. In 2025 moeten nog een aantal speelplaatsen extra worden opgepakt die niet in het uitvoeringsplan waren opgenomen. De kosten hiervoor ad € 700.000 worden gedekt uit de reserve Groot Onderhoud.

De benodigde middelen waren in de begroting opgenomen op een stelpost en zijn nu nader toegewezen aan de specifieke budgetten. Groenprojecten De kosten voor de groenprojecten van groot onderhoud ad € 525.000zijn gereserveerd in reserve Groot Onderhoud Beheer. Het gaat om de herinrichting van de A. van Nootstraat, het vervangen van de knotwilgen in Landgoed en vervangen van de oevers en groen aan o.a. het Bonnetpad, het Dupres- en Rousselpad. De benodigde middelen waren in de begroting opgenomen op een stelpost en worden nu nader toegewezen aan de specifieke budgetten. Groenstructuurvisies Conform het vastgestelde beleidsplan groen worden in 2025 de groenstructuurvisies verder uitgewerkt en wordt invulling gegeven aan de aanpak van ecologie in de wijken. Hiervoor is budget ad € 100.000 beschikbaar uit de reserve Groot Onderhoud Beheer. De benodigde middelen waren in de begroting opgenomen op een stelpost en worden nu nader toegewezen aan de specifieke budgetten. Baggeren Voor het baggeren van de watergangen zijn in 2026 t/m 2028 extra middelen nodig ad € 119.000 welke zijn gereserveerd in de reserve Groot Onderhoud. De benodigde middelen zijn 50

in de begroting opgenomen op een stelpost en worden nu nader toegewezen aan de specifieke budgetten. Begraafplaats Voor het onderhoud van de begraafplaats is in 2026 t/m 2028 extra budget beschikbaar uit de reserve Groot Onderhoud Beheer van respectievelijk € 165.000, € 65.000 en € 200.000. Reserve Beheer Parkenvisie In 2025 is een bedrag van € 500.000 opgenomen voor de parkenvisie. Dit bedrag wordt onttrokken aan de reserve Beheer. Schadeherstel In 2025 is incidenteel een bedrag van € 75.000 opgenomen voor schadeherstel aan verharding door nutsbedrijven. Dit bedrag is onttrokken aan de reserve Beheer. Overige verschillen: Wegmarkeringen Vanaf 2026 is een deel van de bezuinigingstaakstelling Assetmanagement ingevuld door het budget voor wegmarkeringen te verlagen met € 100.000. Metro-busstation Vanaf 2026 is in de Perspectiefnota 2026 extra budget toegekend van € 60.000 voor het onderhoud van het gerenoveerde metro-busstation op A kwaliteit. Frictiekosten In de Perspectiefnota 2026 is een bedrag van € 50.000 beschikbaar gesteld uit de reserve Frictiekosten t.b.v. de implementatiekosten van de bezuinigingstaakstelling GEO/Data. Kapitaallasten Vanaf 2026 is de investering in van het Theaterplein afgeschreven en staan er vanaf 2026 geen kapitaallasten ad € 99.500 meer geraamd.

Groenonderhoud De bezuinigingstaakstelling op Groen van € 500.000 is ingevuld door lagere aanbestedingsresultaten op de bestekken van onderhoud renovatie groen, onderhoud groen en vaste planten, maaien gazons, bermen en watergangen en aanplanten en watergeven van bomen. De budgetten voor onderhoud groen en onderhoud bomen zijn verlaagd. Wijkaanpak de Hoek In 2025 is incidenteel budget beschikbaar ad € 128.000 voor de speelplaatsen in de Hoek in het kader van de wijkaanpak. Dit budget is overgeheveld uit 2024. Wijkaanpak de Akkers en Waterland In 2025 is incidenteel een bedrag van € 1.000.000 en € 500.000 beschikbaar gesteld uit de reserve Herstructurering wijken voor respectievelijk de wijkaanpak in de Akkers en Waterland.

51

Beheersystemen Ten opzichte van 2025 is er in 2026 e.v. een daling van de lasten in verband met de Beheersystemen. De extra middelen in 2025 hebben betrekking op de invoering van het GEO data systeem. •

Stelpost Beheer Het verloop van de stelpost Beheer is de komende jaren als volgt: 2026 2027 2028 2029 € 269.156 € 28.083 € 564.052 € 693.113 De stelpost Beheer wordt ingezet om kapitaallasten te dekken van de vervangingsinvesteringen van wegen, openbare verlichting, beschoeiingen, verkeersregelinstallaties, sportvoorzieningen en civieltechnische kunstwerken. Hieronder vallen de verdere reconstructies in Noord en Waterland. Om hiervoor voldoende budget beschikbaar te hebben, is deze stelpost vanaf 2028 aangevuld met € 500.000.Met ingang van 2029 is in de Perspectiefnota 2026 € 100.000 extra beschikbaar gesteld. Verkeerslichten Vanaf 2025 is er € 96.000 oplopend naar € 180.000 in 2028 extra opgenomen voor de kapitaallasten van de vervanging van verkeerslichtinstallaties. Deze extra middelen zijn ten laste gekomen van de stelpost Beheer.

•

Taakstellingen

In het thema Beheer openbare ruimte worden de volgende taakstellingen in de begroting gerealiseerd: Bedragen x € 1.000 Ingevulde bezuinigingen Beheer openbare ruimte Thema Beheer openbare ruimte Reinis niet-DVO-taken Onderhoud groen Kwaliteitsimpuls openbare ruimte (te verwachte subsidie) Totaal ingevulde taakstellingen

2026

2027

2028

2029

222 500 125

252 500 125

252 500 125

252 500 125

847

877

877

877

Hieronder wordt de openstaande bezuinigingstaakstelling in het thema Beheer openbare ruimte toegelicht. Beheer openbare ruimte Reinis - niet-DVO-taken Deze bezuiniging wordt als volgt ingevuld. - Een vermindering van de inzet van de centrumconciërge. Hierbij is wel uitgesproken de inzet van de centrumconciërge te willen behouden op drukke winkeldagen en braderieën. - Daarnaast kan een deel van de bezuiniging opgevangen worden in het eigen budget van Reinis, op basis van efficiencywinst op veegtaken. - Restant SUP-subsidie (Single Use Plastic), namelijk € 60.000 per jaar. In 2025 bedraagt dit meer, aangezien ook het restant voor 2024 nog wordt uitbetaald.

52

- Verder kan een bezuiniging op korte termijn gevonden worden door het opzeggen van de achtervang door Klok om ondersteuning te bieden bij extreme sneeuwval/gladheidsbestrijding (€ 30.000 voor 2026 en € 60.000 voor 2027 e.v. jaren). Afgesproken is dat Reinis de overeenkomst met Klok schriftelijk opzegt. Een voordelig analyseverschil ad € 7.000 bij het opstellen van de begroting 2026 – 2029. Daarmee resteert nog een in te vullen bedrag van € 89.000 in 2026 en € 59.000 voor 2027 en verder. Daarbij wordt gedacht aan: vermindering schoonmaken kolken, het in de markt zetten van gladheidsbestrijding en onderzoek naar het efficiënter maken van het wagenpark. Hierover wordt nog nader geadviseerd. Onderhoud groen De opgenomen maatregelen in het beheerplan Groen zijn verwerkt in de groenbestekken voor onderhoud van bomen, bossen, parken en plantsoenen. Volgens de besteksramingen is de bezuiniging realiseerbaar door onder andere: - graskanten maaien/knippen 1x per jaar in plaats van 2x jaar; - verlagen frequentie schoffelen boomspiegels. Na aanbesteding van de volgende groenbestekken in 2025 is de uitkomst dat de bezuiniging is te realiseren: - onderhoud renovatie groen; - onderhoud groen en vaste planten; - maaien gazons, bermen en watergangen; - aanplanten en watergeven van bomen.

Kwaliteitsimpuls openbare ruimte (te verwachten subsidie) Deze taakstelling wordt ingevuld met de jaarlijks te ontvangen SUP-subsidie (Single Use Plastic). Deze bedraagt € 185.000 per jaar, waarvan € 125.000 wordt ingezet voor de bezuinigingsopgave 25. Kwaliteitsimpuls openbare ruimte, en € 60.000 wordt ingezet voor de bezuinigingsopgave 20. Reinis niet DVO-taken. In de Begroting 2026-2029 zijn nog de volgende openstaande bezuinigingstaakstelling opgenomen: Bedragen x € 1.000 Openstaande bezuiniging Beheer openbare ruimte Thema Beheer openbare ruimte GEO/data op orde Reinis niet-DVO-taken Totaal openstaande bezuiniging Beheer openbare ruimte

2026

2027

2028

2029

-205 -89 -294

-205 -59 -264

-205 -59 -264

-205 -59 -264

Hieronder wordt de openstaande bezuinigingstaakstelling in het thema Beheer openbare ruimte toegelicht. Beheer openbare ruimte GEO /data op orde Door meer te investeren op datasturing kan er beter worden aanbesteed. Ook meerwerk wat tegen hogere prijzen in rekening wordt gebracht, wordt verminderd.

53

Reinis niet-DVO-taken Dit betreft het restant van deze bezuiniging. Qua invulling wordt gedacht aan: vermindering schoonmaken kolken, het in de markt zetten van gladheidsbestrijding en onderzoek naar het efficiënter maken van het wagenpark. Hierover wordt nog nader geadviseerd.

Portefeuillehouder(s) Wethouder Mijnans Wethouder Mijnans

Commissie Commissie Leefomgeving

Verbonden partijen NV Reinis Relevante documenten op themaniveau IBOR

Accommodaties & Parkeren De gemeente Nissewaard beschikt over 244 accommodaties, (peildatum 30-06-2025) waaronder de werkgebouwen, wijkcentra en ander maatschappelijk vastgoed, binnen- en buitensportaccommodaties, parkeergarages en portefeuille iconen als De Boekenberg, Theater de Stoep en het Stadhuis. Met het gemeentelijk vastgoed wordt maatschappelijk rendement bewerkstelligd. Hierbij gaat het om: • Het middels vastgoed ondersteunen van het zo effectief mogelijk vervullen van de verplichte wettelijke taken. • Het huisvesten van de doelgroepen en functies die voortkomen uit beleidsdoelstellingen. • Het huisvesten van de eigen organisatie. • Het ondersteunen van maatschappelijk ondernemen door partijen te verbinden in gezamenlijke huisvesting. Het bezit van vastgoed is dus geen doel op zich. Het integraal beheer gaat zowel om de technische instandhouding, verbetering, verduurzaming en/of vervanging van het vastgoed, maar ook over effectief en efficiënt beheer en exploitatie van de gemeentelijke vastgoedportefeuille en het via het bieden van huisvesting kunnen realiseren van het hieraan gerelateerde beleid. Het programma Schoon, Heel en Veilig: Accommodaties & Parkeren geeft een omschrijving van de doelstellingen die voortvloeien uit bovenstaande, het coalitieakkoord en gemeentelijke klimaat ambities.

Wat willen we bereiken? • • • •

Verdere verduurzaming gemeentelijke accommodaties Optimaliseren inzet en gebruik Vastgoed portefeuille Financieel management Vastgoed portefeuille Parkeren

Beleidsindicatoren Met een jaarlijkse afname van 6% CO2 uitstoot wordt het tussentijdse doel van 55% totale afname (t.o.v. 2018) in 2030 behaald. 54

Wat gaan we daarvoor doen? •

Verdere verduurzaming gemeentelijke accommodaties

Vanuit de gemeentelijke duurzaamheidsdoelstellingen om in 2050 een energie neutrale, CO2-arme, klimaatbestendige en circulaire samenleving gerealiseerd te hebben zijn met name de meer ingrijpende verduurzamingsmaatregelen over de gemeentelijke vastgoedportefeuille in beeld gekomen. Op pand-niveau worden de verplichte en erkende verduurzamingsmaatregelen (conform EML: Erkende Maatregelenlijsten energiebesparing) verder uitgelijnd met de meerjaren onderhoudsplannen (MJOP's, zodat verduurzaming en planmatig onderhoud zoveel mogelijk integraal worden uitgevoerd. Deze omzetting van de op onderhoud en instandhouding gerichte MJOP’s naar DMJOP’s (Duurzame Meerjaren Onderhoud Plannen) wordt ook in 2026 vervolgd. Uitvoering van onderhoud op natuurlijke momenten staat centraal. Daarnaast worden energielabels van panden verder vernieuwd. Mede op basis hiervan en de geïmplementeerde Green Buildingstool worden ook gefaseerd passende verduurzamingsmaatregelen voor panden bepaald. Hiermee wordt ook in 2026 verder bijgedragen aan de duurzaamheidsambitie voor 2050 en aan het tussentijdse doel van 55% CO2 reductie in 2030 (op korte termijn). •

Optimaliseren inzet en gebruik vastgoedportefeuille

Het in bezit hebben van vastgoed is geen gemeentelijk doel op zich. De gemeentelijke vastgoed portefeuille ondersteunt door het bieden van huisvesting gemeentelijke beleidsthema's en keuzes. Ook in 2026 zal het zo effectief en efficiënt mogelijk inzetten van het vastgoed een belangrijk aandachtspunt zijn. Continue wordt gestreefd naar een efficiënte inzet van de beschikbare panden en de daarbij noodzakelijke financiële (instandhoudings)middelen. Een belangrijk aandachtspunt voor Vastgoed in 2026 blijft aansluiting bij de actuele beleidsvraag, mede gekoppeld aan de ontwikkelingen van Nissewaard 2040. Vanuit de deelportefeuille onderwijs blijft het voornemen om multifunctionele gebouwen neer te zetten waar, naast de schoolfunctie, ook andere maatschappelijke functies een plek krijgen. Aandachtspunten hierbij zijn de problematiek 55

omtrent de netcongestie, die bepalend kan zijn in omvang en tempo en anderzijds continu gekeken naar de meest optimale beheer- en exploitatievariant. In 2026 wordt in het verlengde van het IHP de vervangingsopgave van gym-/sportzalen verder uitgewerkt. Mede vanuit de levensloopopbouw van de portefeuille en de daaruit volgende vervangingsvraagstukken/ koppelkansen wordt ook in 2026 actief gestuurd op de vastgoedportefeuille. Dit om te blijven aansluiten bij de behoefte van de interne klantvraag vanuit de verschillende beleidsdomeinen. •

Financieel management vastgoed portefeuille

Grip op de financiële begrotingen en investeringsschema’s zijn de doelen. De beschikbare budgetten voor onderhoud (en verduurzaming) worden jaarlijks besteed op basis van nut en noodzaak. Vanaf 2026 wordt gestuurd op een planhorizon van 10 jaar op het onderhoud. Hierbij wordt vanuit de vervangings- en verduurzamingsopgave van de portefeuille gekeken naar betaalbaarheid door clustering, indikking van functies en mogelijke koppelkansen. Tegelijkertijd wordt gewerkt aan een herziening van de binnen- en buitensporttarieven, zodat de kwaliteit en de continuïteit van de exploitatie van de sport kan worden gewaarborgd. •

Parkeren

Voor Parkeerbeheer geldt dat in de afgelopen jaren is geïnvesteerd in gastvrij parkeren en wordt het P+R terrein metrostation Spijkenisse centrum opgeleverd. Daarnaast worden mogelijkheden voor uitbreiding van de truckparking onderzocht, in samenwerking met de provincie, en wordt doorgegaan met het verduurzamen van de parkeergarages, waarbij op korte termijn LED-verlichting wordt aangebracht.

Wat mag het thema kosten? Bedragen x € 1.000 "-" = voordeel

Rekening 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Lasten

26.696

28.220

28.215

27.399

27.031

27.123

Baten

-10.706

-9.352

-9.647

-9.947

-9.924

-9.924

Totaal saldo van baten en lasten (excl. mutaties reserves)

15.990

18.868

18.568

17.453

17.106

17.199

Mutaties reserves

1.372

-1.167

-1.285

-159

-128

-127

Totaal thema

17.363

17.701

17.283

17.293

16.978

17.071

Financiële toelichting Naast de loon- en prijsstijging 2026 en de vastgestelde begrotingswijzigingen lichten wij bijgaande verschillen op dit thema toe. •

Financiële toelichtingen Kapitaallasten Ten opzichte van 2025 is in 2026 een stijging te zien van de kapitaallasten van € 830.600 en dit loopt terug naar € 781.600 in 2029. Hier was grotendeels al rekening mee gehouden in het meerjareninvesteringsschema dan wel komt de dekking uit de stelpost 56

Onderwijshuisvesting/Integraal huisvestingsplan (IHP). Dit heeft betrekking op de volgende onderdelen: • de investeringen in het parkeren (C2000/Parkeer management systeem/CCTV) worden geactiveerd vanaf 2026 (€ 84K in 2026 nr € 193K in 2029). • nieuwbouw van de school en gymzaal De Elementen (€ 510K in 2026 nr € 463K in 2029) • vervangingsinvesteringen Accommodaties (€ 129K in 2026 nr € 184K in 2029) • investeringen in de buitensport ( 84K in 2026 nr 273K in 2029) Dit betreft voornamelijk buitensport Maasboulevard en vervanging toplaag kunstgrasvelden. Onderhoud gemeentelijke accommodaties Ten opzichte van 2025 zijn de kosten voor onderhoud aan de gemeentelijke accommodaties in 2026 € 490.177 vanaf 2027 e.v. € 1.015.302 lager. In 2027 wordt vooralsnog alleen het reguliere beschikbare budget geraamd en na schouwing begin 2026 (verwerking via PPN2027) wordt voor 2027 een zo'n actueel mogelijke raming planmatig onderhoud opgenomen. Tegenover deze verlaging staat een lagere onttrekking aan de reserve onderhoud gebouwen. Tijdelijke huisvesting onderwijs De middelen voor tijdelijke huisvesting onderwijs zijn in 2027 € 366.000 lager ten opzichte van 2025. Voor 2028 e.v. is de raming € 489.000 leger dan in 2025.

Dit wordt veroorzaakt door extra middelen die in 2025 zijn opgenomen voor tijdelijke onderwijshuisvesting voor huisvesting ISK en voor diverse scholen basisonderwijs (Vlasbloem, Jan Campert, De Rank, De Hoeksteen en Mgr Bekkers). De tijdelijke huisvesting eindigt op het moment dat er een structurele oplossing is gevonden dan wel dat er nieuwbouw gerealiseerd is. Zie hiervoor ook programma 5 Onderwijshuisvesting. Verduurzamen vastgoed Ten opzichte van 2025 stijgen de kosten voor verduurzamen vastgoed in 2026 met € 248.000. Dit komt omdat dit bedrag in 2025 is toegevoegd aan de reserve verduurzaming en ingezet tbv de dakisolatie van het stadhuis. Parkeeropbrengsten De parkeeropbrengsten garages en buitenparkeren vallen vanaf 2027 € 300.000 hoger uit ten opzichte van 2025. In het kader van de bezuinigingen worden de tarieven in 2027 nogmaals verhoogd. Reserve onderhoud gebouwen Ten opzichte van 2025 is er in 2026 e.v. een daling van de storting reserve onderhoud gebouwen ivm het IKC De Elementen. Het voordelig saldo op de exploitatie is eenmalig in 2025 ten gunste gebracht van de reserve onderhoud gebouwen. Ten opzichte van 2025 is de onttrekking aan de reserve onderhoud gebouwen in 2027 € 1.126.000 lager. Het planmatig onderhoud voor 2027 e.v.

is nog niet geraamd omdat begin 2026 de gebouwen opnieuw worden geschouwd en zodoende een zo actueel mogelijke raming voor 2027 kan worden opgenomen. Daardoor wordt in 2027 e.v. alleen het reguliere budget geraamd en wordt er nog geen onttrekking voorzien.

57

Reserve verduurzaming vastgoed Ten opzichte van 2025 is er een daling in de storting reserve verduurzaming vastgoed . Dit wordt veroorzaakt doordat de stelpost verduurzaming in 2025 is afgeboekt ten gunste van deze reserve. Ten opzicht van 2025 is in 2026 de onttrekking aan de reserve verduurzaming gebouwen lager. In 2025 is eenmalig een onttrekking gedaan ivm energielabels. Algemene Reserve Ten opzichte van 2025 is de onttrekking aan de algemene reserve in 2026 € 150.000 lager. Dit betreft de overheveling vanuit 2024 voor inhuur ivm ziekte. Reserve kapitaallasten buitensportfaciliteit Maasboulevard Ten opzichte van 2025 is de onttrekking aan de reserve kapitaallasten buitensportfaciliteit Maasboulevard in 2026 structureel € 101.000 hoger ivm de activering per 1-1-2026 van deze investering. Openstaande bezuinigingen in de begroting 2026-2029 In de begroting 2026-2029 is nog de volgende openstaande bezuinigingstaakstelling opgenomen. Bedragen x € 1.000 Taakstelling begroting 2026-2029 Thema Accommodaties en Parkeren Inhuur Parkeercontrole Totaal opgenomen taakstelling

2026

2027

2028

2029

77 77

77 77

77 77

77 77

Hieronder worden de openstaande taakstellingen in het thema Accommodaties en Parkeren toegelicht. Accommodaties en parkeren Controle op betalen parkeerbelasting uitvoeren via elektrische scooter Momenteel wordt deze taak verricht door parkeerwachters te voet in een koppel. Op de donderdag zijn dit twee koppels in verband met de koopavond. In totaal zijn er 6 mensen parttime aan de slag. Deze worden ingehuurd via het bedrijf Handhavingsupport. Voorgesteld wordt om de controle op een scooter te gaan doen. Per scooter kan een groter aantal controles worden uitgevoerd.

Portefeuillehouder(s) Wethouder Hamerslag Wethouder Hamerslag

Commissie Commissie Bestuur

Verbonden partijen Niet van toepassing.

Relevante documenten op themaniveau Parkeer- en parkeerbelastingverordening Algemene Voorwaarden Parkeergarages Algemene Voorwaarden vrachtwagenparkeerterrein 58

Duurzaam ontwikkelen en wonen Kernboodschap Duurzaam ontwikkelen en wonen Nissewaard heeft te maken met sociaaleconomische, maatschappelijke, ruimtelijke en infrastructurele vraagstukken die op elkaar inwerken. De ambitie van het ontwikkelperspectief Nissewaard naar 2040 is het worden van een aantrekkelijke stad, waar het plezierig is om te wonen, te werken, te ontmoeten en te recreëren. Tegelijkertijd is er volop aandacht om de kernen in haar landschappelijke omgeving vitaal en krachtig te houden. Door in samenhang te werken aan meer gedifferentieerd wonen, het versterken van de economie en het onderwijs, het verbeteren van de (interne) bereikbaarheid en meer gebruik te maken van het groen wordt een impuls gegeven aan de gewenste ontwikkeling van Nissewaard. Nissewaard, en Spijkenisse in het bijzonder als ex-groeikern, heeft een meer gebalanceerde en diverse woningvoorraad nodig. Hierdoor kunnen huidige inwoners doorstromen binnen Nissewaard en zijn we aantrekkelijk voor starters en nieuwe doelgroepen. Er wordt ingezet op meer geschikte huisvesting voor ouderen en op specifieke (betaalbare) woningsegmenten. Op verschillende plekken worden woningen toegevoegd, zoals: transformatie van bestaande panden naar woningen voor jongeren, eerst en vooral in het stadscentrum.

Er komt nieuwbouw in de directe omgeving van Metro-busstation Centrum en onderzocht wordt wat de ontwikkelmogelijkheden zijn voor het huidige Spijkenisse Medisch Centrum en het naastgelegen parkeerterrein. Met de plannen Vredehofstraat en Nieuw Zuid wordt de zuidelijke rand van het Centrum versterkt. Om tot realisatie van kenmerkende initiatieven zoals Haven Noord en de ontwikkelingen nabij Metro-busstation Centrum te komen is er aansluiting bij provinciale- en Rijksinstrumenten. Tevens wordt een kwaliteitsimpuls gegeven aan de wijken De Hoek, Waterland, De Akkers en is er de gebiedsontwikkeling Noord, beginnend met de verbouw van het kantoorgebouw aan de Hoogwerfsingel tot wonen. Wonen is meer dan alleen gebouwen neerzetten. Het vergroenen van de omgeving en het gebruikmaken van voorzieningen zoals het park in het centrum dragen bij aan de ontmoeting en het verblijfsklimaat wat de leefbaarheid versterkt. De economische belangen worden benadrukt door het versterken van het kernwinkelgebied, het toevoegen van gemengde functies van wonen en werken in gebiedsontwikkelingen en het met de ondernemers beter benutten en mogelijk uitbreiden van de bedrijventerreinen. Hiermee wordt de balans van wonen en werken, ook in relatie tot het havengebied versterkt.

Wij beseffen dat we deze uitdagingen niet alleen aankunnen en zijn ons zeer bewust van onze omgeving waarin de bouw- en energiekosten en de inflatie de initiatieven onder druk hebben gezet. Daarnaast verandert de samenleving in een razendsnel tempo en verwachten onze inwoners en partners dat de overheid duidelijk is en betrouwbare informatie ter beschikking stelt. Wij willen dat initiatiefnemers en inwoners zich serieus genomen voelen omdat wij hen actief betrekken bij (de voorbereiding van) besluiten en goed op de hoogte zijn van wat er speelt in de samenleving. We moedigen waardevolle, creatieve en innovatieve ideeën uit de samenleving aan, omdat deze bijdragen aan wat goed is voor Nissewaard voor nu en op langere termijn. Aanvullend op het ontwikkelperspectief Nissewaard naar 2040 is gewerkt aan een ontwikkelperspectief Vitale Kernen. Het ontwikkelperspectief Vitale Kernen richt zich met name op de manier waarop de kernen vitaal kunnen zijn en blijven. Complexe ruimtelijke ontwikkelingen in de kleine kernen worden - met gebruik van de methodiek van Nissewaard naar 2040 - integraal en gebiedsgericht opgepakt. Voorbeelden hiervan zijn de woningbouwontwikkelingen in Heenvliet, Zuidland, Abbenbroek en Simonshaven. Er is tevens aandacht voor het landelijk gebied waar naast natuur ruimte is voor een toekomstbestendige landbouw. Het ontwikkelperspectief Nissewaard naar

59

2040 en het ontwikkelperspectief Vitale kernen vormen gezamenlijk een basis voor de Omgevingsvisie. Omgevingsplan Op 1 januari 2024 is de wet in werking getreden. Vooralsnog heeft dit op het gebied van vergunningverlening geen noemenswaardige problemen opgeleverd. Echter zijn we er nog niet. Het opstellen van een integrale, gebied dekkend Omgevingsplan is voorlopig nog niet gereed en zal, gezien de complexiteit, een doorlooptijd hebben tot 2032. Eerder heeft de raad een plan vastgesteld waarin is uitgewerkt hoe we dit gaan oppakken. Op dit moment wordt gekeken of we verder kunnen met het vastgestelde plan van aanpak gelet op het feit dat de aanbesteding voor het omgevingsplan niet is gelukt. De structurele financiële effecten van de Omgevingswet blijven nog onzeker. Deze hangen immers af van de wijze waarop wij als decentrale overheid gebruik maken van de extra ruimte en keuzemogelijkheden die de Omgevingswet biedt. Hoe meer de gemeente wil regelen in een omgevingsplan en de daarbij behorende vergunningsvrije, meldingen en vergunningsplichtige activiteiten hoe hoger de kosten. Het opstellen van een gebiedsdekkend omgevingsplan vraagt de nodige expertise. Die expertise hebben we veelal niet allemaal in huis. Dit betekent dat de implementatie van de wet niet per 1 januari 2024 voltooid was, maar de daadwerkelijke implementatie dan pas is begonnen.

Wat mag het programma kosten? Bedragen x € 1.000 "-" = voordeel

Rekening 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Lasten

32.991

59.083

22.518

15.908

13.894

13.388

Baten

-30.015

-48.023

-16.837

-10.724

-8.699

-8.095

2.976

11.061

5.681

5.184

5.195

5.293

Mutaties reserves

438

-4.647

-164

-194

-193

-208

Totaal programma

3.413

6.413

5.517

4.990

5.002

5.085

Saldo lasten en baten

Ruimtelijke ontwikkeling Op 1 januari 2024 is de omgevingswet in werking getreden. De komende periode wordt gewerkt aan het opstellen van een integrale, gebiedsdekkende Omgevingsvisie en een Omgevingsplan. Dat vraagt zowel van de gemeenteraad, het college maar ook van de ambtelijke organisatie een flexibele houding omdat het echt gaat om een nieuwe manier van werken. Totdat de omgevingsvisie is vastgesteld vormen het ontwikkelperspectief NN2040 en Ontwikkelperspectief Vitale Kernen het ruimtelijk afwegingskader. Zij vormen de basis voor de omgevingsvisie. Het benoemt de kansen op het fysieke, sociale, sociaaleconomische en infrastructurele vlak. Het vertalen van deze kansen naar een ruimtelijke opgave vindt plaats in het ontwikkelraamwerk, gebiedspaspoorten en in de wijkatlassen. Deze werkdocumenten zijn nodig om weloverwogen keuzen te maken van wat waar moet gebeuren om tot een schokbestendig Nissewaard te komen. Niet de ontwikkelplot staat meer centraal, maar de gemeente als geheel staat centraal. Hierdoor zijn we in staat om niet alleen reactief maar ook proactief een ontwikkeling tot stand te brengen. Dus actief (markt)partijen benaderen om een gewenste ontwikkeling tot stand te brengen.

Dit vraagt om een integrale benadering van de fysieke leefomgeving waarbij wij ook vroegtijdig de samenleving betrekken bij ontwikkelingen in hun directe omgeving en het sluit aan op de manier waarop we gaan werken met de Omgevingswet. 60

Wat willen we bereiken? • • • • •

We zetten conform de pijlers van Nissewaard naar 2040 in op gebieds- en wijkontwikkelingen in het Centrum van Spijkenisse als ook in de wijken De Hoek, Waterland, De Akkers en in het gebied Spijkenisse Noord. We zetten conform de pijlers van het ontwikkelperspectief Vitale Kernen in op ontwikkelingen in de kernen. We zetten in op meer efficiency als het gaat om onze processen in het fysiek domein en het werken volgens de beleidscyclus met een integrale Omgevingsvisie waar onze (strategische) visies in op zullen gaan. We zetten in op de dienstverlening richting de inwoners en initiatiefnemers daar waar het gaat om betere en snellere antwoorden maar ook de klantbeleving en de begrijpelijkheid van informatie. Wij kunnen efficiënter en met data onderbouwd re- en proactief ingaan op initiatieven/initiatieven tot stand brengen en betrekken daar de betreffende stakeholders bij (omwonenden, ondernemers en partners).

Beleidsindicatoren Bij dit thema zijn geen beleidsindicatoren van toepassing.

Wat gaan we daarvoor doen? • •

• •

•

In 2026 wordt de gebiedsdekkende Omgevingsvisie voor Nissewaard na een participatief proces vastgesteld door de raad. We gaan aan de slag met het opstellen van een gebiedsdekkend Omgevingsplan waarin de ambities uit de Omgevingsvisie in regels worden door vertaald. Dit doen wij aan de hand van het door de raad vastgestelde plan van aanpak. De aanbesteding is in 2024 niet gelukt voor het gebiedsdekkend omgevingsplan dus hiervoor zal een nieuwe aanpak en planning worden voorbereid om toch het omgevingsplan op tijd te kunnen vaststellen. Daarbij wordt ook gekeken naar mogelijkheden om activiteiten vergunningsvrij te maken. Ook wordt gekeken om wijzigen te kunnen doen om projecten te faciliteren. We hebben inmiddels het verplichte omgevingsprogramma Geluid vastgesteld. De Omgevingswet vraagt gemeenten naast het opstellen van de verplichte kerninstrumenten ook om op een andere manier te gaan werken. De komende jaren ligt de focus op de verdere uitwerking hiervan, zoals het verder digitaliseren en het verbeteren van de dienstverlening. We gaan aan de slag met een verkenning voor het invoeren van een flitsvergunning: het invoeren van een versneld proces voor de afhandeling van eenvoudige aanvragen omgevingsvergunning. Deze vergunning moet worden opgenomen in het verplichte omgevingsplan.

Daarnaast evalueren wij een aantal zaken die voorafgaand aan de invoeringsdatum al zijn ingevoerd, zoals de inzet van de gemeentelijke adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit en de lijst die de raad heeft vastgesteld over verplichte participatie en (verzwaard) adviesrecht.

61

Wat mag het thema kosten? Bedragen x € 1.000 "-" = voordeel

Rekening 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Lasten

5.728

11.922

2.285

1.774

1.774

1.774

Baten

-3.530

-8.774

-37

-37

-37

-37

Totaal saldo van baten en lasten (excl. mutaties reserves)

2.199

3.148

2.248

1.737

1.737

1.737

0

0

0

0

0

0

2.199

3.148

2.248

1.737

1.737

1.737

Mutaties reserves Totaal thema

Financiële toelichting Naast de loon- en prijsstijging 2026 en de vastgestelde begrotingswijzigingen lichten wij bijgaande financiële verschillen op dit thema toe. •

Financiële toelichtingen Energiehub Halfweg/Molenwatering In 2025 zijn incidenteel lasten en baten opgenomen voor het onderzoek naar de energiehub Halfweg/ Molenwatering van respectievelijk € 226.400 en € 123.200. SImonshaven In 2025 zijn incidentele lasten opgenomen van € 131.000 voor de herinrichting van de oude voetbalvelden Simonshaven. Budgetten Duurzaamheid In het kader van de bezuinigingen is het structurele budget met betrekking tot duurzaamheid vanaf 2027 met € 180.000 verlaagd. Dit betekent dat de lasten in het kader van de opgave duurzaamheid gezocht moeten worden binnen de bestaande lijnbudgetten. Dit geldt ook voor eventueel benodigde cofinanciering. De ambitie van de gemeente Nissewaard om in 2050 energieneutraal, klimaatadaptief en circulair te zijn zal daarmee vertraagd worden. Overheveling Duurzaamheid In het kader van duurzaamheid zijn er middelen overgeheveld van 2024 naar 2025. Hierdoor is in 2025 een incidenteel budget beschikbaar van € 634.000. Versnellingsbijdrage In 2025 zijn incidenteel lasten en baten opgenomen voor de specifieke uitkerig Versnellingsbijdrage voor Haven Noord en het metro-busstation van € 8.615.281.

Portefeuillehouder(s) Wethouder Hottentot Wethouder Hottentot Wethouder Mijnans (Nn2040) Wethouder Mijnans

Commissie Commissie Leefomgeving 62

Verbonden partijen Metropoolregio Rotterdam Den Haag Dienst Centraal Milieubeheer Rijnmond Relevante documenten op themaniveau Visiedocument Nissewaard naar 2040 Programmaplan Omgevingswet (fase 2 2023) Omgevingsvisie voor het centrum van Spijkenisse Handboek en PvA Omgevingsplan Participatiebeleid januari 2022

Bereikbaarheid & mobiliteit Nissewaard heeft een unieke ligging ten opzichte van de haven, het groene achterland, de zee en Rotterdam. Om prettig te kunnen wonen, werken, ondernemen en recreëren, is een goede bereikbaarheid voor ons allen van groot belang. Maar Nissewaard ligt ook op een eiland en dat geeft ons regelmatig (nieuwe) uitdagingen op het gebied van bereikbaarheid en mobiliteit. Naast de externe ontsluiting van Nissewaard zijn er ook lokale, interne opgaven waar wij ons op blijven richten, zoals verkeersveiligheid, fietsgebruik en openbaar vervoer.

Wat willen we bereiken? • • • • • •

Goede interne bereikbaarheid Goede externe bereikbaarheid Goede ontsluiting met het openbaar vervoer van alle kernen en woongebieden Optimale verkeersveiligheid Stimuleren fietsgebruik Bijdragen aan duurzame mobiliteit

Beleidsindicatoren Bij dit thema zijn geen beleidsindicatoren van toepassing.

Wat gaan we daarvoor doen? • • • • • • •

Wij werken samen met andere partijen aan realisatie van het maatregelpakket t.b.v. de regionale bereikbaarheid (BO MIRT) We zetten in op maximale hinderbeperking bij de renovatie van bruggen (o.a. Spijkenisserbrug) en interne onderhoudsprojecten. We zorgen voor goede inpassing van verkeer en vervoer in de ruimtelijke ordening (verkeersbesluiten, ontheffingen, meldingen en klachten, etc.). We zetten in op behoud en versterking van het openbaar vervoer: weekendmetro, BOB-bus, P&R, vernieuwing metrostation. We verbeteren de verkeersveiligheid (campagnes, verkeersveilige weginrichting). We optimaliseren fietsroutes (bij weginrichting, Trambaanpad). We faciliteren de aanvraag en plaatsing van laadinfrastructuur.

63

Wat mag het thema kosten? Bedragen x € 1.000 "-" = voordeel

Rekening 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Lasten

90

211

55

55

55

55

Baten

-10

-9

-9

-9

-9

-9

Totaal saldo van baten en lasten (excl. mutaties reserves)

80

202

46

46

46

46

Mutaties reserves

60

-381

0

0

0

0

Totaal thema

140

-179

46

46

46

46

Financiële toelichting Naast de loon- en prijsstijging 2026 en de vastgestelde begrotingswijzigingen lichten wij bijgaande financiële verschillen op dit thema toe. •

Financiële toelichtingen Lobby A4-zuid In 2025 is incidenteel budget geraamd op de lasten en de baten van € 81.000 voor de lobby met betrekking tot de A4-zuid. Dit budget is overgeheveld uit 2024. Wijziging bebouwde kom grenzen Groene Kruisweg In 2025 is incidenteel geld beschikbaar gesteld ad € 275.000 voor de wijziging van de bebouwde kom grenzen op de Groene Kruisweg. De lasten zijn geraamd op programma 2 en de onttrekking aan de reserve Bereikbaarheid VP is op dit thema opgenomen.

Portefeuillehouder(s) Wethouder Hottentot Wethouder Hottentot

Wethouder Mijnans Wethouder Mijnans

Commissie Commissie Leefomgeving

Verbonden partijen Metropoolregio Rotterdam Den Haag Relevante documenten op themaniveau • •

Kadernota OV (Metropoolregio Rotterdam Den Haag) Strategische Agenda Metropoolregio Rotterdam Den Haag 2023-2026

64

Duurzaamheid De realisatie van de opgave Duurzaamheid is volop in ontwikkeling op internationaal, landelijke, regionaal én lokaal niveau. De gemeente Nissewaard heeft de ambitie om in 2050 energieneutraal, aardgasvrij, klimaatbestendig, waterrobuust en circulair te zijn. Deze ambitie is in de lijn met het Akkoord van Parijs, de Klimaatwet, het Klimaatakkoord, het Klimaatplan, het Deltaprogramma en Deltaplannen op het gebied van Waterveiligheid, Zoetwater en Ruimtelijke Adaptatie en het landelijk kader Circulariteit. Samen met inwoners, maatschappelijke organisaties, ondernemers en mede-overheden werken we aan een toekomstbestendig Nissewaard. Wij verwerken de inspanningen integraal met de reguliere werkzaamheden van de gemeente. Op deze manier werken we om deze ambitie steeds dichterbij te brengen.

Wat willen we bereiken? In de huidige collegeperiode wordt ingezet op de volgende strategische doelen; energieneutraal, aardgasvrij, klimaatbestendig, waterrobuust en circulair. Door middel van het behalen van de volgende operationele doelen maakt de gemeente stappen naar de realisatie van deze ambities. De komende periode werkt de gemeente toe naar het behalen van deze doelen als onderdeel van de reguliere werkzaamheden van de gemeente. In 2026 is Nissewaard meer energieneutraal • wordt 150 GWh van de elektriciteitsvraag in Nissewaard lokaal en duurzaam opgewekt (om in 2050 energieneutraal te zijn is 444 GWh nodig). • is 25% van de geschikte grote (>15 kWp) en kleine (>15 kWp) daken en grote parkeerplaatsen belegd met zonnepanelen. • wordt gewerkt aan het behandelen en afgeven van de benodigde vergunningen voor realisatie zon- en windprojecten (streefdatum 1 januari 2026, eind termijn Windconvenant); • is er ten minste 25% lokaal eigendom, met een streven naar 50%, gerealiseerd bij planontwikkeling bij wind- en zonprojecten. In 2026 is Nissewaard meer aardgasvrij(ready) • is voor vijf wijken een wijkwarmteplan vastgesteld en in uitvoering, en is het gemeentelijk warmteprogramma ontwikkeld en vastgesteld, als herijking van de bestaande Warmtetransitievisie Voorne-Putten. • is op bedrijventerrein Halfweg Molenwatering 10% minder energie gebruikt (t.o.v. niveau 2021).

• heeft 70% van de huishoudens een energiebesparende maatregel genomen (t.o.v. niveau 2021). • is 10% van alle woningen met een D/E/F of G-label verbeterd tot minimaal label C (t.o.v. niveau 2021). In 2026 is Nissewaard meer klimaatbestendig en waterrobuust ingericht • voldoen alle nieuwbouwplannen aan de landelijke maatlat groene klimaatadaptieve bebouwde omgeving en ander landelijk beleid en wetgeving. • voldoen alle plannen voor verduurzaming van gemeentelijk vastgoed aan de landelijke maatlat groene klimaatadaptieve bebouwde omgeving en ander landelijk beleid en wetgeving. • is voor 20% van alle particuliere gebouwen en percelen in deze collegeperiode een significante nieuwe klimaatadaptieve maatregel genomen.

65

• •

voldoet al het nieuwe beleid en alle projecten in de openbare ruimte aan de landelijke maatlat groene klimaatadaptieve bebouwde omgeving en ander landelijk beleid en wetgeving. Werken we samen in de DPRA werkregio (Nissewaard, Voorne aan Zee, Waterschap Hollandse Delta en provincie als agendalid) aan gemeente-overstijgende onderwerpen op het gebied van klimaatadaptatie.

In 2026 is Nissewaard meer Circulair • is de hoeveelheid huishoudelijk afval minder dan 150 kg per jaar. • is de hoeveelheid afval van bedrijven in Nissewaard met de grootste stromen afgenomen. • is circulariteit onderdeel van alle gemeentelijke inkooptrajecten en is 10% van de trajecten optimaal circulair. • is circulariteit onderdeel van alle gebiedsontwikkelingsplannen en alle nieuwbouw, beheeren renovatieplannen in de openbare ruimte, maatschappelijk vastgoed en corporatiewoningen. Hierbij is van de nieuwbouwplannen 10% optimaal circulair en bij beheer- en renovatieplannen 5% optimaal circulair. • is er 10% minder lokale grondstromen (zand, grond, bagger, water) verloren gegaan. • is het aantal agrarische bedrijven dat werkt volgens circulaire principes toegenomen.

Beleidsindicatoren De indicatoren van duurzaamheid zijn te verdelen in 3 categorieën: (E): (P): (T):

Effectindicatoren: monitoren van het doel. Dit type indicatoren tonen de voortgang op de doelstellingen Prestatie-indicatoren: monitoren van het middel. Dit type indicatoren maken prestaties meetbaar, maar zeggen op zichzelf niks over de (voortgang op de) beoogde doelen. Transitie-indicatoren: monitoren van de randvoorwaarden. Dit type indicatoren maken de voortgang van een transitieproces meetbaar. Met transitie-indicatoren wordt gemonitord in hoeverre de randvoorwaarden voor een transitie worden gerealiseerd.

In 2026 is Nissewaard meer energieneutraal De ambitie in 2050 is 444 gigawattuur en de ambitie voor deze collegeperiode is 150 gigawattuur. Het startpunt in 2021 is 22,22 gigawattuur. Indicator Duurzame energieopwek (E)

Toelichting

Duurzame opwek elektriciteit (150 GWh in verhouding tot streefdoel) Percentage Percentage van geschikte daken geschikte grote en en kleine daken parkeerplaatsen en grote met parkeerplaatsen zonnepanelen met (E) zonnepanelen.

Bron

Realisatie Begroting Streefwaarde 2024 2025 2026

Klimaatmonitor 41 GWh

46,5GWh

> 54 GWh

Zon potentie monitor van het kadaster

15%

25%

66

9,6%*

Aantal onherroeplijke vergunningen (T)

Aantal onherroepelijk afgegeven vergunningen voor realisatie van zon- en windprojecten voor 1 januari 2025

Project specifieke monitoring

1

1

>1

* zonpotentie monitor zijn nog gegevens uit 2023. De versie voor 2024 is nog niet actueel. In 2026 is Nissewaard meer aardgasvrij(ready) De ambitie in 2050 is 0 TJ aardgasverbruik in de gebouwde omgeving. De ambitie voor 2023 is 1150 TJ, het startpunt in 2021 is 1692 TJ.

Indicator

Toelichting

Aantal Planvorming wijkwarmteplannen om Nissewaard (T) met wijkaanpak aardgasvrij te maken Aantal bedrijven op Bedrijven met Halfwegeen slecht Molenwatering met energielabel een D/E/F of Gverduurzamen label (E) naar minimaal label C

Bron

Realisatie 2024

Begroting 2025

Project specifieke monitoring

3 in de 5 5 vastgesteld maak vastgesteld 2 vastgesteld

EP Online

22 bedrijfspanden

<22 bedrijfspanden

Streefwaarde 2026

<22 bedrijfspanden

Aardgasverbruik voor woningen in hele gemeente (P) Aantal woningen met een D/E/F of G-label (E)

Aardgasverbruik Klimaatmonitor 965 TJ 5% daling 7% daling moet in 2050 0 TJ zijn Woningen met RVO, 8.201 6.156 6.100 een slecht dashboard NSA energielabel Geldfit* verduurzamen naar minimaal label C * RVO beschikt alleen over openbare data van de energielabels die definitief zijn gemaakt door de bewoners. Alle overige energielabels hebben de status ‘voorlopig’ en hier is geen openbare data van beschikbaar. Ongeveer 40% van de huishoudens binnen Nissewaard beschikt niet over een definitief energielabel. De indicator baseert zich op de definitieve energielabels en extrapoleert deze naar 100% om de beweging naar minimaal energielabel C in kaart te brengen. In 2026 is Nissewaard meer klimaatbestendig en waterrobuust ingericht Op dit moment is er nog geen kwantificeerbaar inzicht in waar we staan op het gebied van klimaatbestendig en waterrrobuust. Het eerder gerapporteerde percentage bomen- en groenoppervlak van particulier gebied en het aantal m2 groene daken worden daarom ook niet verder gemonitord. 67

In de 2e helft van 2025 en in 2026 werken we aan een nieuwe cyclus van stresstesten en risicodialogen en wordt de strategie van 2019 herzien. In dit proces werken we samen met het rijk aan het concretiseren van de doelen voor een klimaatbestendig en waterrobuuste gemeente. Daarna worden nieuwe indicatoren opgesteld.

Indicator

Toelichting

Bron

Realisatie 2024

Begroting 2025

Streefwaarde 2026

Percentage bomen- en groenoppervlak van particulier gebied (E)

Totaal percentage groen per buurt (groen + boom, exclusief agrarisch)

klimaat effectatlas

gemiddeld 35% particulier groen en boomkronen per buurt (2021)

n.v.t.

n.v.t.

M2 groene Vierkante daken aangelegd meter groen met subsidie dak groene daken (E)

eigen data

1954,2 m2

n.v.t.

n.v.t.

In 2026 is Nissewaard meer circulair De circulaire transitie is te complex en te moeilijk meetbaar om te vatten in een enkele cijfers. Toch hebben we een aantal indicatoren opgenomen die iets zeggen over de circulaire economie.

Indicator

Toelichting

Bron

Realisatie 2024

Begroting 2025

Streefwaarde 2026

Huishoudelijk afval (P)

Huishoudelijk restafval per inwoner per jaar

CBS

206 kg per inwoner

<170 kg per inwoner

<170 kg per inwoner

LMA

1,1%

<1,1%

<1,1%

KvK

63 bedrijven

63> bedrijven

63> bedrijven

Bedrijfsafval (P)

Circulariteit bij bedrijven (T)

Betreft niet gescheiden ingezameld huishoudelijk afval Aandeel gestort of verbrand afval van meldingsplichtige afvalstromen van bedrijven op HalfwegMolenwatering Aantal bedrijven op HalwegMolenwatering dat circulaire activiteiten uitvoert

68

Wat gaan we daarvoor doen? Inspanningen Duurzaamheid 2025/2026: • We geven uitvoering aan de Regionale Energiestrategie (RES) 1.0, samen met de gemeente Voorne aan Zee en zetten stappen voor realisatie zon- en of windpark binnen het RESzoekgebied (Noordrand). • We nemen in het samenwerkingsverband van de energieregio Rotterdam - Den Haag actief deel aan het opdrachtgeversteam RES en meedenk werkgroepen in de energietransitie. • We hebben een dashboard Zon op Dak en dakenstrategie gerealiseerd. Op basis van de data analyse, routekaart geven we sturing aan de realisatie van deze opgave. • We faciliteren de ontwikkeling van windenergie op de Brielse Maasdijk. • We faciliteren de ontwikkeling van zonne-energie drijvend op water bij het drinkwaterbedrijf Evides aan de Berenplaat. • We zetten de in op het stimuleren van energiebesparing in woningen en gebouwen:  We stellen energiecoaches beschikbaar voor de inwoners en breiden het aantal vrijwillig opgeleide energiecoaches uit.  Met de vanuit het Nationaal Isolatieprogramma beschikbaar gestelde middelen voeren we een meerjarige isolatie-aanpak uit, zodat eigenaren van woningen met een DEFG-label kunnen verduurzamen naar minimaal label C.  We geven uitvoering aan het project energiearmoede om huishoudens in energiearmoede structureel te helpen de energierekening te verlagen.

• We onderzoeken, samen met andere gemeenten (Voorne-Putten en/of RES-regio), potentiële duurzame warmtebronnen of en hoe deze gekoppeld kunnen worden aan warmtenetten. • We geven uitvoering aan het vastgestelde Warmteprocesplannen voor de wijken De Hoek en Vogelenzang-Zuid/Akkers-Centrum, en de dorpskernen Geervliet, Heenvliet en Abbenbroek. • We ontwikkelen de Warmtetransitievisie door tot een Warmteprogramma, met daarin een strategie om te komen tot een warmtenet voor Spijkenisse en de mogelijke rol voor de gemeente. • Verder implementeren van de Landelijke maatlat groene klimaatadaptieve bebouwde omgeving in werkprocessen RO incl. bestemmingsplan/ verordening/omgevingsplan. In lijn met de ontwikkelingen binnen RO. • Inrichtingsnormen- en adviezen uit de Maatlat zijn onderdeel van het LIOR, zodat vervanging/renovatie in de openbare ruimte waterrobuust en klimaatadaptief gebeurt. • Klimaatadaptatiebeleid vastgesteld in het Integraal Waterplan • Opgave klimaatbestendig stedelijk watersysteem en waterbalans bekend. • werkzaamheden uit het Actieplan Groene Tuinen wordt structureel ondergebracht in de organisatie. • Landelijke maatlat ander landelijk beleid/wetgeving uitwerken met woningcorporaties • Voor gemeentelijk vastgoed aan de hand van de Landelijke maatlat en ander landelijk beleid bepalen wat de opgave is en welke maatregelen nodig zijn.

• Als DPRA werkregio werken we aan een nieuwe cyclus van stresstesten en risicodialogen en wordt de strategie uit 2019 herijkt. De mogelijkheden voor verdere samenwerking met werkregio's Hoekse Waard en Goeree Overflakkee worden verkend. • De opgave in het bestaand stedelijk gebied om in 2050 waterrobuust en klimaatbestendig te zijn is inzichtelijk. • We faciliteren initiatieven en experimenten die gericht zijn op hoogwaardigere verwerking of voorkomen van huishoudelijk afval. • Samen met onze partners realiseren we het Circulair Centrum Nissewaard en gaan we aan de slag met het voorbereiden van de tweede fase (van alleen educatie en arbeidsontwikkeling in de eerste fase naar een volwaardig CCN in de tweede met toevoeging van bijv. een grondstoffenhub). 69

• • • • • • • •

•

Mede op basis van de resultaten van het werken met de inkooptool bepalen we hoe we duurzaam inkopen verder de norm kunnen maken in de gemeentelijk organisatie We vervullen samen met onze partners op de Zuid-Hollandse eilanden een aanjaagfunctie op het thema circulair bouwen door het mede mogelijk maken van een ketensamenwerkingprogramma in de bouw en het opschalen van biobased isoleren. We brengen de interventies volgend uit het onderzoek rond het circulair toepassen van een aantal grondstromen tot uitvoering. We verkennen circulaire kansen in de eventuele ontwikkeling van nieuw bedrijventerrein. We zorgen ervoor dat Duurzaamheid in brede zin onderdeel wordt van de Omgevingsvisie Nissewaard. In beeld brengen en ontwikkelen van financierings- en stimuleringsregelingen We zorgen ervoor dat Duurzaamheid in brede zin verder verankerd blijft in de prestatieafspraken met de woningcorporaties. We voeren de Green Deal Halfweg-Molenwatering uit die begin 2022 gesloten is, en doelen, samenwerkingsafspraken en activiteiten voor de komende jaren op het gebied van energie, circulariteit en klimaatadaptatie bevat. We verkennen daarnaast of en hoe we de Green Deal een vervolg geven, gezien deze eind 2025 formeel afloopt. We verbreden onze communicatie- en participatiestrategie om onze inwoners een perspectief te bieden wat zij kunnen doen om te verduurzamen.

Wat mag het thema kosten? Bedragen x € 1.000 "-" = voordeel

Rekening 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Lasten

6.549

10.298

3.414

3.414

3.414

3.414

Baten

-3.891

-7.644

-1.604

-1.578

-1.578

-1.578

Totaal saldo van baten en lasten (excl. mutaties reserves)

2.658

2.654

1.809

1.836

1.836

1.836

Mutaties reserves

-266

-1.553

0

0

0

0

Totaal thema

2.392

1.101

1.809

1.836

1.836

1.836

Financiële toelichting Naast de loon- en prijsstijging 2026 en de vastgestelde begrotingswijzigingen lichten wij bijgaande financiële verschillen op dit thema toe. •

Financiële toelichtingen Algemeen budget duurzaamheid In 2025 is incidenteel budget opgenomen in het kader van duurzaamheid dat is overgeheveld uit 2024 van € 286.500 ten laste van de Algemene reserve. CDOKE middelen Voor de uitvoering van het klimaatakkoord zijn vanuit het rijk extra gelden beschikbaar gesteld (CDOKE middelen). Deze lasten en baten bedragen op dit thema € 1.470.000 in 2026 t/m 2029.

70

Tevens zijn de resterende middelen 2024 van € 758.000 dit budget overgeheveld naar 2025 en is in 2025 een extra bedrag ontvangen door herziening van de beschikking van € 1.448.000. Regionale Energie Strategie In 2025 zijn incidenteel middelen geraamd voor de Regionale Energie Strategie van € 248.000. Deze middelen zijn overgeheveld vanuit 2024. Impuls Klimaatadaptatie Voor de Impuls Klimaatadaptatie zijn in 2025 incidenteel lasten en baten geraamd van respectievelijk € 894.000. Dit budget is overgeheveld uit 2024. Isolatieaanpak Voor de Isolatieaanpak zijn in 2025 lasten en baten geraamd van € 893.500. Deze middelen zijn overgeheveld uit 2024.Voor de Isolatieaanpak 2e tranche zijn in 2025 lasten en baten geraamd van € 2.313.600. Reserve Duurzaamheid In 2025 zijn incidenteel extra middelen ad € 420.000 beschikbaar gesteld uit de reserve Duurzaamheid voor het uitvoeringsplan. •

Taakstellingen In de begroting 2026-2029 is nog de volgende openstaande bezuinigingstaakstelling opgenomen.

Bedragen x € 1.000 Taakstelling begroting 2026-2029 Thema Duurzaamheid DCMR DVO Totaal opgenomen taakstelling

2026

2027

2028

2029

-20 -20

-20 -20

-20 -20

-20 -20

Hieronder worden de openstaande taakstellingen in het thema Duurzaamheid toegelicht. Korting GR DCMR De bezuiniging is ingevuld en heeft in plaats van de geraamde bezuiniging van € 33.000 een groter bedrag opgeleverd. Hiermee komt de openstaande bezuiniging op € - 19.873 structureel. Dit bedrag kan worden toegepast om eventuele andere openstaande bezuinigingen te dekken.

Portefeuillehouder(s) Wethouder Hottentot Wethouder Hottentot

Commissie Commissie Leefomgeving

Verbonden partijen Metropoolregio Rotterdam Den Haag Dienst Centraal Milieubeheer Rijnmond 71

GGD Rotterdam-Rijnmond Stedin Relevante documenten op themaniveau • • • • • • • • • • • • • •

Dakenstrategie zon op dak en routekaart, vastgesteld april 2025 Warmteprocesplan Akkers-Centrum, Vogelenzang-Zuid en de Hoek, vastgesteld april 2023 Warmteprocesplan Geervliet, Heenvliet Abbenbroek, vastgesteld juni 2025 Herzien Plan van aanpak RES 2022-2026 Rotterdam – Den Haag, vastgesteld april 2023 Samenwerkingsovereenkomst Klimaatadaptatie Voorne-Putten, vastgesteld november 2022 Programmaplan Duurzaamheid Nissewaard 2023-2024, vastgesteld april 2022 Laadstrategie, uitvoerend beleid openbaar laden en locatiekaart concept-laadlocaties, vastgesteld juli 2021 Regionale Energie Strategie (RES) regio Rotterdam - Den Haag 1.0, vastgesteld juni 2021 Leidraad Windenergie Voorne-Putten, vastgesteld oktober 2018 Strategie Klimaatadaptatie Voorne-Putten, vastgesteld april 2021 Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie Nissewaard, vastgesteld april 2021 Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie Voorne-Putten, vastgesteld april 2021 Warmtetransitievisie Voorne-Putten, vastgesteld mei 2020 Klimaatstresstest Voorne-Putten, vastgesteld april 2020

Wonen Nissewaard is al vele jaren de thuisbasis van inwoners die binnen onze gemeente werken, maar daarnaast de plek waar vele mensen die in de haven en elders in de regio werken thuiskomen. Een gevarieerd aanbod aan diverse woon- en leefmilieus moet onze inwoners huisvesten en potentieel nieuwe inwoners aantrekken. We beogen een woningvoorraad die kwalitatief in balans is en die bijdraagt aan de leefbaarheid in Nissewaard. We hebben gezinsvriendelijke wijken en dorpen en liggen op mooie afstand van het strand en de stad. Je vindt in de dorpskernen de rust en ruimte, maar Nissewaard biedt ook de voordelen van een middelgrote stad als Spijkenisse. We anticiperen op veranderende woonwensen en bieden voldoende aanbod voor alle levensfasen en de sociale doelgroep.

Wat willen we bereiken? • • • • • • •

We streven naar een woningvoorraad die in balans is en werken aan een aantrekkelijk woon- en leefklimaat. We stimuleren doorstroming op de woningmarkt creëren en mogelijkheden voor het maken van wooncarrière. Streven naar leefbare wijken en kernen. We breiden de sociale woningvoorraad in absolute zin licht uit en spreiden deze evenwichtiger over de gemeente. We realiseren voldoende passende woonruimte voor specifieke aandachtsgroepen. We benutten kansen om in elke kern of wijk bij te bouwen, op potentiële ontwikkellocaties. De meeste woningen worden toegevoegd in/rond het stadscentrum en rondom OV-knooppunten, met name Spijkenisse-Centrum. We vermarkten Nissewaard als een aantrekkelijk woongebied, in samenwerking met Voorne aan Zee.

72

Beleidsindicatoren Indicator

Toelichting

Bron

Realisatie 2024 279