Begroting 2025 en meerjarenraming 2026
Tekst van het document
72
• • •
• • • • •
We blijven aangehaakt op de ontwikkelingen in het Haven Industrieel Complex (Novex Havengebied) en leggen verbindingen met andere overheden, externe partners en stakeholders hieromtrent; Versterking economische positie door het versterken van het vestigingsklimaat (incl het voorkomen van ondermijnende activiteiten) en ruimte maken voor bedrijven met intensieve werkgelegenheid; Het in overleg met de agrarische sector en natuurbeherende organisaties komen tot een toekomstperspectief voor duurzame landbouw op Voorne Putten, waarbij mogelijk een nieuwe balans in het ruimtegebruik noodzakelijk is. Een en ander vindt plaats binnen het proces van het Nationaal Plan Landelijk Gebied ( NPLG/ ZH-NPLG). Van planvorming naar realisatie voor een techniek-/ zorgcampus, mede in relatie tot de Regio Deal Zuid Hollandse Delta. Bevordering aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt voor jongeren en ouderen door nieuwe vormen van leven lang ontwikkelen en het versterken van competenties en vaardigheden. Samenwerking met ondernemers(-verenigingen), de besturen van de Bedrijven Investeringszones en kennisinstellingen; We zetten ons in om het voorzieningenniveau in de kernen op peil te houden en ondernemerschap te stimuleren, ook wanneer wij geen formele positie hebben.
We houden vinger aan de pols in bijvoorbeeld winkelcentrum Slandshof in Zuidland; Het bevorderen van inkoop door de gemeente bij lokale ondernemers.
Wat mag het thema kosten?
Bedragen x € 1.000 "-" = voordeel
Rekening 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten
876
3.364
979
977
976
971
Baten
-501
-2.280
-488
-488
-488
-488
Totaal saldo van baten en lasten (excl. mutaties reserves)
375
1.084
491
488
488
482
Mutaties reserves
-76
-526
0
0
0
0
Totaal thema
300
558
491
488
488
482
Financiële toelichting Naast de loon- en prijsstijging 2025 en de vastgestelde begrotingswijzigingen lichten wij bijgaande financiële verschillen op dit thema toe. • In 2024 is budget overgeheveld uit 2023 in het kader van de Economische Visie van € 226.439 ten laste van de reserve NN2040. • In 2024 is incidenteel budget beschikbaar van € 203.500 per jaar Halfweg/Molenwatering voor de ontwikkeling van bedrijventerreinen. Een bedrag van € 100.000 hiervan is overgeheveld uit 2023 in het kader van Beter Benutten. • In 2024 is incidenteel budget van € 50.000 beschikbaar voor een gevelfonds voor de Voorstraat. • In 2024 is incidenteel op de lasten en de baten een bedrag van € 1.248.000 geraamd in het kader van de specifieke uitkering Impuls Winkelgebieden. • Vanaf 2024 is er budget geraamd van € 67.000 oplopend naar € 79.000 voor de exploitatie van de kentekencamera's in het centrum.
73
• •
In 2024 is op de lasten en de baten een bedrag van € 544.000 voor de doorsteek van de Kopspijker. In het kader van de bezuinigingen is de bijdrage aan het Economic Board Voorne Putten van € 13.000 vanaf 2025 gestopt.
Portefeuillehouder(s) Wethouder Mijnans Wethouder Mijnans
Wethouder Hamerslag Wethouder Hamerslag
Commissie Commissie Leefomgeving
Verbonden partijen Metropoolregio Rotterdam Den Haag Relevante documenten op themaniveau Kadernota Economie Nissewaard Economisch Profiel Voorne-Putten Detailhandelsvisie Nissewaard Herijking Meerjarenvisie Stadscentrum Spijkenisse Spijkenisse Centrum, koersdocument en uitvoeringsprogramma voor transitie van 'winkelgebied' naar 'stadshuiskamer Rapport Economische Visie Nissewaard, Kuipers Regiodeal
Cultuur Kunst en cultuur hebben we hoog in het vaandel staan in Nissewaard. We zijn trots op onze culturele infrastructuur, het brede cultuuraanbod en de grote hoeveelheid kunstwerken in onze openbare ruimte. De onderhoudskosten voor deze kunstwerken proberen wij zoveel mogelijk op te vangen binnen bestaande budgetten. We vinden het belangrijk alle inwoners van Nissewaard kansen voor ontwikkeling, ontplooiing en ontmoeting te bieden en zien het als een uitdaging daar alle (culturele) identiteiten bij te betrekken. De beleving van kunst en cultuur staat voor ons niet op zichzelf, maar biedt ook tal van mogelijkheden voor een maatschappelijk rendement, dat bijdraagt aan de doelstellingen in het sociaal domein. Zowel de grote culturele instellen als de culturele verenigingen en stichtingen van vrijwilligers en de lokale initiatieven zijn daarvoor onmisbaar.
Wat willen we bereiken? • • •
Een breed en gevarieerd cultuuraanbod, waar zowel professionele culturele instellingen als verenigingen van amateurs en vrijwilligers aan bijdragen. Een cultuuraanbod dat aansprekend is voor kinderen én jongeren. Behoud van het cultuurhistorisch besef, zowel in de historische dorpskernen als in het stadscentrum. 74
• • • •
Een voor alle inwoners aantrekkelijk aanbod van kunstwerken in de openbare ruimte, inclusief Streetart. Een verdere doorontwikkeling van bibliotheek De Boekenberg naar een modern kennis- en educatiecentrum voor alle inwoners van Nissewaard. Een breed, voor de verschillende doelgroepen, toegankelijk programma met voldoende ruimte voor amateurkunsten in theater De Stoep. Een breed, laagdrempelig activiteitenaanbod voor vrije tijd en voor het onderwijs vanuit het Centrum voor de Kunsten.
Beleidsindicatoren Indicator Toelichting Cultuur, recreatie en toerisme
Percentage inwoners dat tevreden is over het recreatieve, culturele aanbod en de voorzieningen.
Bron Nissewaardpeiling 2024
Realisatie 2023
Begroting 2024
Streefwaarde 2025
50%
55%
55%
Wat gaan we daarvoor doen? • • • • • •
•
We actualiseren de subsidieregel voor cultuursubsidies, implementeren deze zodat per 2026 van de nieuwe regeling gebruik gemaakt kan worden. We blijven de culturele verenigingen ondersteunen met de Combinatiefunctionarissen cultuur zodat we goed zicht houden op de ontwikkelingen daarin. We blijven inzetten op een breed aanbod voor binnen- en buitenschoolse activiteiten. Middels een startnotitie cultuurhistorie willen de we de bestaande activiteiten en evenementen en nieuwe initiatieven borgen. Door gebruik te maken van lopende programma's, zoals de Wijkimpuls en de kansen voor externe financiering uit te zoeken, willen we meer StreetArt projecten mogelijk maken. We ronden het besluitvormingsproces voor de uitvoering van een meerjarig beheer- en onderhoudsplan plan af en maken daarbij gebruik van een uitgebreide inventarisatie van de ruim zeventig kunstobjecten in de openbare ruimte. We blijven aandacht houden voor het maken van goede (financiële) afspraken met de drie grote culturele organisaties. Met De Boekenberg onderzoeken we in hoeverre de dienstverlening binnen de financieringsmogelijkheden verder kan worden uitgebreid. Door de voorgenomen fusie van De Boekenberg met de Bibliotheek Zuid-Hollandse Delta per 1 januari 2025 moeten bestaande subsidie afspraken tegen het licht worden gehouden en kunnen we deze vastleggen in een subsidieregeling of subsidieovereenkomst.
Op basis van een evaluatie over het convenant met Theater De Stoep bereiden we besluitvorming voor over mogelijkheden voor de uitvoering van het bedrijfsplan. De mogelijke uitbreiding van de grote zaal met meer stoelen biedt kansen voor het programmeren van grotere producties voor een breed publiek. De verbouwing en uitbreiding van het Centrum voor de Kunsten wordt naar verwachting in de tweede helft van 2025 afgerond. Daarmee wordt het aanbod aan diensten vergroot en een breder publiek bereikt. 75
Wat mag het thema kosten?
Bedragen x € 1.000 "-" = voordeel
Rekening 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten
9.607
10.102
9.710
9.748
9.811
9.821
Baten
-2.893
-2.564
-2.390
-2.524
-2.589
-2.634
Totaal saldo van baten en lasten (excl. mutaties reserves)
6.715
7.538
7.321
7.224
7.222
7.187
366
-395
-14
0
0
0
7.080
7.143
7.307
7.224
7.222
7.187
Mutaties reserves Totaal thema
Financiële toelichting Naast de loon- en prijsstijging 2025 en de vastgestelde begrotingswijzigingen lichten wij bijgaande financiële verschillen op dit thema toe. • In 2024 is incidenteel budget beschikbaar van € 153.000 voor het afboeken van boekwaarden van investeringen als gevolg van het verkorten van de levensduur. Dit budget is overgeheveld uit 2023 en komt ten laste van de Algemene reserve. • In 2024 en 2025 zijn incidentele baten en lasten geraamd van €158.000 in 2024 en € 28.000 in 2025 in het kader van Cultuureducatie met Kwaliteit (CMK). • Op het budget van de Bibliotheek zijn in 2023 diverse overhevelingen (incidenteel) naar 2024 vastgesteld voor in totaal € 209.509 en voor 2025 € 68.750, waaronder de eenmalige specifieke uitkering voor toekomstbestendige lokale bibliotheekvoorzieningen 2023-2025. • Voor het onderhoud van kunst in de buitenruimte is in 2024 incidenteel € 151.000 onttrokken aan de Algemene Reserve (1e Turap 2024). Daarnaast is voor het opvangen van de structurele jaarlijkse onderhoudskosten van € 10.000 voor de jaren 2025 tot en met 2027 een taakstelling opgenomen. Bekeken moet worden hoe dit binnen de bestaande budgetten Kunst & Cultuur kan worden opgevangen.
Portefeuillehouder(s) Wethouder Postma Wethouder Postma
Commissie Commissie Sociaal Domein
Verbonden partijen Niet van toepassing
Relevante documenten op themaniveau Subsidieregel cultuur Subsidieregel BCE Uitvoeringsprogramma Cultuurnota
76
Recreatie & toerisme We zetten in op het behouden, versterken en benutten van onze unieke ligging en de kwaliteiten van ons landschap (natuur en cultuurhistorie). Deze bieden volop recreatieve mogelijkheden. We benutten onze verbindende positie op de grens van de Metropoolregio, Voorne-Putten en de regio Zuid-Hollandse Delta.
Wat willen we bereiken? • • • • • • •
Het kwaliteitsniveau van ons landschap is verder verhoogd, en de recreatieve mogelijkheden die het landschap op verschillende locaties over heel Nissewaard biedt worden beter benut. Het Bernissegebied is een recreatiegebied met natuurwaarden, waarbij actievere recreatie en evenementen mogelijk zijn. Uiteraard in balans met de rust- en de natuurbeleving van het gebied. De beleving van het Bernissegebied is versterkt door de kernen meer met de Bernisse te verbinden. De recreatieve waarden binnen het natuur- en recreatiegebied de Uitwaayer zijn versterkt De bekendheid van de recreatiegebieden als het Bernissegebied en de Uitwaayer is vergroot. De recreatieve waarde van de Maasboulevard is versterkt. De recreatie- en natuurverbindingen van Nissewaard met de Zuid-Hollandse Delta zijn versterkt.
Beleidsindicatoren Bij dit thema zijn geen beleidsindicatoren van toepassing.
Wat gaan we daarvoor doen? • •
•
•
•
• •
We maken duidelijke afspraken met het Recreatieschap Voorne-Putten, het waterschap Hollandse Delta en de provincie over de aansturing van het beheer en onderhoud van onze recreatiegebieden. In opdracht van het recreatieschap is een onderzoek uitgevoerd naar de kansen voor boscompensatie op Voorne-Putten. We werken samen met het recreatieschap aan de nadere uitwerking van deze kansen. Hierbij zal worden ingezet op uitbreiding van bos in het Bernissegebied en de opgaven in de Uitwaayer. We werken samen met andere gemeenten binnen het samenwerkingsverband ZuidHollandse Delta aan projecten binnen de Regiodeal. Waarmee de natuur- en recreatieve waarden om en nabij het Haringvliet worden versterkt. Er wordt gewerkt aan nieuwe projecten voor de vijfde tranche en een aantal projecten uit de derde tranche worden afgerond, zoals de upgrade van de mountainbikeparcours en de steigers in het Bernissegebied. Ook wordt uitvoering gegeven van de uitkomsten van het onderzoek naar de sport- en beweegmogelijkheden van de recreatiegebieden van Voorne-Putten ( die in beheer en of eigendom zijn van het Recreatieschap Voorne-Putten). Hierbij wordt de samenwerking gezocht met de lokale sport- en beweegorganisaties. Het Bernissegebied is een recreatiegebied met natuurwaarden, waarbij actievere recreatie en evenementen mogelijk zijn. Uiteraard in balans met de rust- en natuurbeleving van het gebied.
In samenwerking met diverse partijen zetten we in op de ontwikkelkansen van het Bernissegebied. Samen met de ondernemers in en rondom het Bernissegebied maken we het Bernissegebied meer bekend en beleefbaar. We organiseren eens per jaar het Beleef Bernisse festival. We werken samen met het Recreatieschap Voorne-Putten aan de versterking van de recreatieve waarden van de Uitwaayer, zoals de upgrade van de mountainbikeroute en optimalisatie van andere recreatieve routes. 77
• • •
•
We werken samen met diverse partijen, waaronder de Stichting Fluisterboot, binnen de Erfgoedtafel Historisch Haringvliet aan projecten die het erfgoed van de Bernisse, en de kernen die hieraan gelegen zijn, kunnen versterken. Er wordt onderzocht hoe de recreatieve beleving en gebruik van de Maasboulevard kan worden versterkt. We werken samen met andere gemeenten en ondernemers op Voorne-Putten op het gebied van marketing en promotie van het gebied. We dragen bij aan de financiering van de Marketingorganisatie Voorne-Putten zolang we dit samen doen met alle gemeenten op Voorne-Putten. We werken samen met diverse organisaties, overheden en ondernemers aan het opzetten van en de uitvoering van het Leaderprogramma. Op deze manier willen we projecten die ondersteunend zijn aan het versterken van natuur- en recreatieve waarden in het buitengebied faciliteren.
Wat mag het thema kosten?
Bedragen x € 1.000 "-" = voordeel
Rekening 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten
1.390
1.645
1.215
1.163
1.163
1.159
Baten
-430
-345
-421
-454
-454
-454
Totaal saldo van baten en lasten (excl. mutaties reserves)
960
1.300
795
709
709
705
0
-430
0
0
0
0
960
869
795
709
709
705
Mutaties reserves Totaal thema
Financiële toelichting Naast de loon- en prijsstijging 2025 en de vastgestelde begrotingswijzigingen lichten wij bijgaande financiële verschillen op dit thema toe. • In 2024 is incidenteel budget overgeheveld uit 2023 van € 450.000 voor de mountainbikeroute, de Maasboulevard, voorfinanciering bomen de Uitwaayer, camperplekken en het project Brug omhoog en voor het Leaderprogramma. Dit budget komt ten laste van de Algemene reserve. • In het kader van de bezuinigingen is het budget voor de deelnemersbijdrage aan het Recreatieschap verlaagd met € 65.000 vanaf 2025, omdat het budget ruimer was dan de bijdrage. • Gezien de omvang van de bezuinigingen waar Nissewaard (en andere gemeenten) zich voor gesteld zien, ligt het in de lijn dat ook de Gemeenschappelijke regelingen hier een bijdrage aan leveren. Voor het Recreatieschap Voorne Putten is een taakstelling opgenomen van € 19.000 vanaf 2026. • In het kader van de bezuinigingen is afgesproken, in samenwerking met gemeente Voorne aan zee, afgesproken om vanaf 2026 geen bijdrage meer te doen in het gezamenlijke stimuleringsfonds recreatieve voorzieningen Voorne-Putten van € 32.000. • In het kader van de bezuinigingen komt het budget voor het Leaderprogramma (dat tot en met 2027 loopt) en de daarbij behorende formatie vanaf 2028 te vervallen. Dit betreft een bedrag van € 70.000.
• Er worden meer inkomsten voor de toeristenbelasting verwacht. Het aantal overnachtingen van de hotels stijgt (na de coronaperiode) weer snel boven oude niveaus. Ook de 78
toeristenbelasting voor kamerverhuur aan arbeidsmigranten neemt toe. Daarnaast zorgt de inhaalslag van de indexering opcenten van het recreatieve deel toeristenbelasting vanaf 2026 voor een extra opbrengst.
Portefeuillehouder(s) Wethouder Hamerslag Wethouder Hamerslag
Commissie Commissie Leefomgeving
Verbonden partijen Recreatieschap Voorne-Putten Relevante documenten op themaniveau Visie recreatie en toerisme Nissewaard Ontwikkelperspectief bossen recreatieschap VP
Cultureel erfgoed Het beschermde cultureel erfgoed in Nissewaard omvat in totaal 194 monumenten, 97 gemeentelijke monumenten en 97 rijksmonumenten, en vier rijks beschermde stads- en dorpsgezichten. Onder de rijksmonumenten bevinden zich vier archeologische monumenten. Daarnaast heeft Nissewaard een rijk cultuurlandschap, archeologisch bodemarchief en uiteraard ook roerend en immaterieel erfgoed. Dit alles levert een belangrijke bijdrage aan de identiteit en de ruimtelijke kwaliteit van de gemeente. Daarom willen we ons cultureel erfgoed behouden, versterken en benutten.
Wat willen we bereiken? •
Wij willen het cultureel erfgoed (de beschermde monumenten, de beschermde stads- en dorpsgezichten, het archeologisch bodemarchief, het cultuurlandschap en ons roerend en immaterieel erfgoed) behouden, versterken, benutten en de bescherming hiervan eventueel uitbreiden.
Beleidsindicatoren Bij dit thema zijn geen beleidsindicatoren van toepassing.
Wat gaan we daarvoor doen? •
•
•
Bij ruimtelijke ontwikkelingen hebben we aandacht voor cultuurhistorische waarden. We benutten deze waarden als een kans om tot een kwalitatief en gedragen ontwikkeling te komen. We geven uitvoering aan de beschermde regelingen voor monumenten, stads- en dorpsgezichten en het archeologisch bodemarchief. Daarnaast zorgen we goed voor ons roerend en immaterieel erfgoed. We zetten in op het beleefbaar maken van monumenten door in samenwerking met een comité van vrijwilligers de Open Monumentendag te organiseren en erfgoedlocaties op te 79
• • •
•
• •
• •
nemen in het aanbod voor 'binnenschoolse cultuureducatie' (de kosten zijn opgenomen in het thema 'cultuur '). We willen ons beschermde erfgoed beter zichtbaar maken voor de burgers door middel van overzichtskaarten op het internet. We verstrekken subsidie voor het onderhoud en de restauratie van gemeentelijke monumenten. We informeren eigenaren over de mogelijkheden om hun monument te verduurzamen (zie: www.nissewaardwoont.nl/verduurzaming ). Hier proberen we een extra impuls aan te geven door een herbezinning op ons huidige beleid hierin. We hebben samen met kerkeigenaren, bewoners- en erfgoedorganisaties een integrale toekomstvisie op het totale kerkenbestand in Nissewaard ontwikkeld, de zogenaamde kerkenvisie. We doen onderzoek naar ons gebouwd erfgoed en indien hiervoor aanleiding is, wijzen we nieuwe gemeentelijke monumenten of beschermde dorpsgezichten aan. We hebben aandacht voor de jonge architectuur binnen de gemeente Nissewaard zoals de wederopbouw architectuur en post 65 architectuur. We inventariseren wat hiervan het behouden waard is. We nemen deel aan het erfgoedlijnen-netwerk van de provincie Zuid-Holland. We zetten ons in voor het beheer en onderhoud van de monumentale accommodaties die in ons eigendom zijn (de kosten zijn opgenomen in het thema 'accommodaties en parkeren ').
Wat mag het thema kosten?
Bedragen x € 1.000 "-" = voordeel
Rekening 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten
114
193
135
135
135
135
Baten
-4
0
0
0
0
0
110
193
135
135
135
135
-5
-61
0
0
0
0
105
132
135
135
135
135
Totaal saldo van baten en lasten (excl. mutaties reserves) Mutaties reserves Totaal thema
Financiële toelichting Naast de loon- en prijsstijging 2025 en de vastgestelde begrotingswijzigingen lichten wij bijgaande financiële verschillen op dit thema toe. • In 2024 is incidenteel € 10.500 beschikbaar vanuit de overheveling uit 2023 voor de Kerkenvisie. Dit budget komt ten laste van de Algemene reserve. • In 2024 is incidenteel € 39.000 beschikbaar vanuit de overheveling uit 2023 voor de cultuurhistorische verkenning. Dit budget komt ten laste van de Algemene reserve.
Portefeuillehouder(s) Wethouder Postma Wethouder Postma
Commissie Commissie Leefomgeving 80
Verbonden partijen Niet van toepassing
Relevante documenten op themaniveau Erfgoedverordening Nissewaard 2016 Subsidieregeling gemeentelijke monumenten Nissewaard Verordening Commissie Ruimtelijke Kwaliteit Welstandsnota 2017
Sport Sporten is goed voor je. Bewegen maakt ons fit, zorgt voor een goede conditie en vermindert het risico op gezondheidsproblemen. Door te sporten voelen we ons fysiek, sociaal en mentaal sterker. Sport is daarmee niet alleen goed voor het individu, maar ook voor een gezonde en gelukkige samenleving. En sport speelt dan ook steeds vaker een rol in preventieve aanpakken voor kwetsbare doelgroepen. Nissewaard heeft een groot verenigingsleven. Een belangrijk fundament van een sterke samenleving. Op de club ontstaan vriendschappen, ervaar je het belang van vrijwilligerswerk, leer je samen te werken, successen te vieren en teleurstellingen te verwerken. Hier kijk je naar elkaar om en kom je letterlijk in beweging. Belangrijk dat we ons verenigingsleven gezond, inclusief en toegankelijk houden. Ook zien we dat andere takken van sport een stevigere positie verwerven binnen het totale landschap van beweegaanbod. Onze buitenruimte is als het ware ook één grote sport- en beweegplek. Sporten op openbare beweegplekken is niet meer weg te denken. In Nissewaard kunnen ongeorganiseerde sporters hun hart ophalen op steeds meer plekken. Behalve het traditionele verenigingslidmaatschap, zien we dat de volgende generatie ook graag beweegt op andere manieren. De behoefte aan vernieuwende vormen van lidmaatschappen groeit.
Hier spelen we steeds vaker op in vanuit wijk-, school- of naschools aanbod. Sport in Nissewaard: iedereen doet mee!
Wat willen we bereiken? Welke doelen streven wij na? 1. Verhoging van de algemene sportdeelname en een verhoging van het aantal kinderen dat voldoet aan de richtlijn voldoende bewegen; 2. Bevorderen dat ieder kind de basisschool verlaat met minimaal een zwemdiploma A; 3. Sportverenigingen zijn gezond, toekomstbestendig en hebben hun basis op orde. Minimaal 90% van de verenigingen vult de vitaliteitsscan in; 4. Iedereen doet mee: voor iedere inwoner van Nissewaard is een beweegaanbod beschikbaar; 5. We hebben een aanbod van voldoende en kwalitatief goede accommodaties, met oog voor verduurzaming.
81
Beleidsindicatoren Indicator Toelichting
Bron
Realisatie 2023
Begroting 2024
Streefwaarde 2025
Percentage niet sporters
Het percentage van de bevolking van 19 jaar en ouder dat niet minstens één keer per week aan sport doet.
Gezondheidsm onitor volwassenen (waarstaatjege meente.nl)
53,9% (2022)
<58%
<53%
Percentage norm gezond bewegen
Het percentage van de bevolking van 19 jaar en ouder dat voldoet aan de norm gezond bewegen.
CBS, RIVM (waarstaatjege meente.nl)
43,2% (2022)
>42%
>45%
Wat gaan we daarvoor doen? 1. Verhoging van de algemene sportdeelname en een verhoging van het aantal kinderen dat voldoet aan de richtlijn voldoende bewegen • Samen met sportaanbieders en maatschappelijke partners voeren we het 'sportakkoord II sport versterkt Nissewaard' uit. We versterken het netwerk dat binnen het sportplatform samen komt. • Het High Five jaarprogramma is (ook) gericht op het activeren van kinderen. We zetten in op het toeleiden naar verenigingen. En we volgen de trends en kijken naar doorontwikkeling van alternatieve vormen van georganiseerd beweegaanbod, zoals wijk- of schoolsport. • We organiseren ook zelf evenementen en activiteiten die hieraan bijdragen. Bijvoorbeeld programmering in de openbare ruimte om inwoners te inspireren (vaker) zelf actief te worden op deze plekken, voor zichzelf en/of voor de buurt. • We stimuleren het onderwijs om kinderen tijdens schooluren meer in beweging te brengen. Waar mogelijk ondersteunen we scholen als zij hun locatie beweegvriendelijk willen (her)inrichten en hun schoolplein buiten schooltijd in willen zetten als speelplein. • Bij renovatie of nieuwbouw van schoolgebouwen verwerken we het thema sport en bewegen vooraf in het (ver)bouw- en inrichtingsplan. • We blijven inzetten op naschools aanbod. 2.
Bevorderen dat ieder kind de basisschool verlaat met minimaal een zwemdiploma A • We blijven samenwerken met het Jeugdfonds. • We houden de zwemvangnetregeling in stand voor kinderen die door andere omstandigheden dan een laag gezinsinkomen niet deelnemen aan reguliere zwemlessen. • We ondersteunen initiatieven vanuit het onderwijs rondom schoolzwemmen. • Samen met het onderwijs, de JGZ en andere maatschappelijke partners brengen we het belang van het zwem ABC en het Jeugdfonds onder de aandacht. 3. Sportverenigingen zijn gezond, toekomstbestendig en hebben hun basis op orde. Minimaal 90% van de verenigingen vult de vitaliteitsscan in • We evalueren het eerste jaar van de subsidieregeling Sport in Nissewaard en passen evt verbeteringen toe. 82
•
•
Binnen het team van combinatiefunctionarissen zijn verenigingsondersteuners verbonden aan alle sportverenigingen. Hun aanpak baseren we mede op de uitkomst van de vitaliteitsscan. We ondersteunen fusiewensen van verenigingen waar mogelijk en zetten in op multisportterreinen voor een toekomstbestendig verenigingsleven.
4. Iedereen doet mee: voor iedere inwoner van Nissewaard is een beweegaanbod beschikbaar. • Vanuit het sportakkoord werken we met (commerciële) sportaanbieders en maatschappelijke partners aan doel(groep)gericht aanbod. • We houden de Hier! boekjes up to date. • We benutten de online sociale kaart Thuis in Nissewaard om het aanbod in beeld te brengen. • We stimuleren en faciliteren sportdeelname door aangepaste sporters, senioren en kwetsbare inwoners en maken verbinding met partners uit het sociaal domein. We draaien een pilot waarin we sport als (preventie)middel inzetten voor een specifieke kwetsbare groep inwoners. • Binnen het team van combinatiefunctionarissen is een medewerker die zich specifiek inzet op het gebied van aangepast sporten. 5. Aanbod van voldoende en kwalitatief goede accommodaties • We zetten in op het onderhoud en de verduurzaming van de gemeentelijke accommodaties.
Wat mag het thema kosten?
Bedragen x € 1.000 "-" = voordeel
Rekening 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten
2.327
2.753
1.941
1.769
1.221
1.220
Baten
-1.418
-1.270
-563
-530
-2
-2
909
1.483
1.377
1.238
1.219
1.218
0
-186
-25
0
0
0
909
1.297
1.352
1.238
1.219
1.218
Totaal saldo van baten en lasten (excl. mutaties reserves) Mutaties reserves Totaal thema
Financiële toelichting Naast de loon- en prijsstijging 2025 en de vastgestelde begrotingswijzigingen lichten wij bijgaande financiële verschillen op dit thema toe. • Exploitatie Rivièrabad Er is sprake van onderbesteding op dit budget. Vanaf 2026 is om die reden een bezuiniging ingeboekt ter grootte van € 100.000 structureel. De gestegen energielasten van het zwembad zijn in deze nog wel een punt van aandacht. • Preventie en Welzijn Op dit terrein is een taakstelling ingeboekt van structureel € 100.000 vanaf 2026. Over de wijze van invulling wordt nog nader geadviseerd.
83
Portefeuillehouder(s) Wethouder Postma Wethouder Postma
Commissie Commissie Leefomgeving
Verbonden partijen Niet van toepassing
Relevante documenten op themaniveau Kadernota Sport Lokaal akkoord sport en bewegen 2.0 Plan van aanpak Gezonde generatie in 2040
84
Leren, participeren en ondersteunen Kernboodschap Leren, participeren en ondersteunen Iedereen doet zo goed mogelijk mee in Nissewaard. Dat is de ambitie van dit programma. De meeste mensen kunnen en doen dit. Inwoners die hier moeite mee hebben, geven wij een steuntje in de rug. We willen bereiken dat kinderen gezond, kansrijk en veilig opgroeien, zodat ze hun plek vinden in de samenleving. Ook willen we dat inwoners voor zichzelf en hun directe sociale omgeving zorgen. Dat doen we door voorzieningen dichtbij hun leefomgeving in te richten en er zo vroeg mogelijk bij te zijn, om problemen te voorkomen. Voor kwetsbare inwoners zorgen we dat de beschikbare ondersteuning zo licht is als het kan en zo zwaar als nodig. Door inwoners te activeren om zelf te zoeken naar oplossingen, wordt hun eigen inbreng in de wijk zichtbaar.
Wat mag het programma kosten? Bedragen x € 1.000 "-" = voordeel
Rekening 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten
197.431
217.335
196.151
186.893
181.542
181.039
Baten
-69.314
-58.142
-55.152
-54.767
-50.581
-50.581
Saldo lasten en baten
128.117
159.193
140.999
132.126
130.961
130.457
Mutaties reserves
-314
-21.536
-799
-465
-219
0
Totaal programma
127.803
137.657
140.199
131.661
130.742
130.457
Onderwijs We willen dat iedereen zijn talent kan ontwikkelen. Daarom streven we met de onderwijsinstellingen naar kwalitatief goed en bereikbaar onderwijs. Het onderwijs begint al op de voorschool om gelijke kansen te kunnen bieden. Waar nodig wordt er passende zorg en ondersteuning geboden. Een goede aansluiting van het onderwijs op de arbeidsmarkt vergroot de kans op het verkrijgen van passend werk, zodat leren loont. Een randvoorwaarde voor goed onderwijs is voldoende en goede onderwijshuisvesting. Nissewaard staat voor een grote vervangingsopgave van schoolgebouwen, vooral in het primair onderwijs. Om onze doelen te kunnen bereiken, voeren we allereerst onze wettelijke taken uit. We zorgen dat er voldoende onderwijshuisvesting is en plaatsen desnoods tijdelijke noodlokalen. In het kader van handhaving van de leerplicht, voeren we preventieve activiteiten uit en handhaven we de Leerplichtwet. Voor de Wet Kinderopvang toetsen we de kwaliteit van kinderopvangvoorzieningen. We bieden leerlingenvervoer aan kinderen die naar speciale vormen van onderwijs gaan en hier niet op andere wijze naartoe kunnen komen. Ook voeren we, in samenspraak met het onderwijs, zorgtaken uit voor jeugdigen met problematiek, zodat de jeugdigen hun schoolcarrière zoveel mogelijk kunnen blijven doorlopen.
Binnen het thema Onderwijs hebben we naast de doorlopende wettelijke taken, speerpunten benoemd met onze doelen en maatregelen in de beleidsstukken. Binnen de uitvoering van de taken op het gebied van onderwijs is aandacht voor wat er past binnen de financiële mogelijkheden in relatie tot de bezuinigingsopdracht.
Wat willen we bereiken? • •
85% van de doelgroepkinderen neemt deel aan een aanbod voor voor- en vroegschoolse educatie. Het percentage voortijdig schoolverlaters ligt eind 2026 binnen de range van 50% meest gemiddelde gemeenten. 85
•
Een bij ‘goed onderwijs’ passende capaciteit schoolgebouwen die zoveel mogelijk voldoet aan gezamenlijk met schoolbesturen opgestelde kwaliteitskenmerken; (bijna) energieneutrale, frisse scholen.
Beleidsindicatoren Indicator Toelichting
Bron
Realisatie 2023
Begroting 2024
Streefwaarde 2025
Absoluut verzuim
Ingrado
0,9 (2019)
< 0,9
< 0,9
Ingrado
2 (2023)
< 56
< 56
Ingrado
2,94% (2022)
< 2,4%
<2,4%
Aantal per 1.000 leerlingen van 5 - 18 jaar Betreft het aantal leerplichtigen dat niet staat ingeschreven op een school.
Relatief verzuim
Aantal per 1.000 leerlingen van 5 - 18 jaar Betreft het aantal leerplichtigen dat wel staat ingeschreven op een school maar ongeoorloofd afwezig is.
Voortijdig schoolverlaters (VSV-ers) zonder startkwalificatie (VO en MBO)
Het percentage van het totaal aantal leerlingen (12 - 23 jaar) dat zonder startkwalificatie het onderwijs verlaat.
Wat gaan we daarvoor doen? • • •
•
We werken met de regio Zuid Hollandse Eilanden aan de doorontwikkeling van het doorstroompunt waarbij een extra doorstroomcoach wordt aangenomen. We werken met lokale onderwijspartners aan een effectieve aanpak rondom schoolverzuim en thuiszitters We werken in samenwerking met het onderwijs en samenwerkingsverband (passend onderwijs) en de kinderopvang aan het doorontwikkelen van de onderlinge verbinding door inzet van de LEA (Lokaal Educatieve Agenda) en de REA (Regionale Educatieve Agenda) en overleg met de Kinderopvangorganisaties. We continueren en evalueren samen met de partners het vastgestelde VVE (Voor,- en vroegschoolse educatie) beleid en OAB (onderwijsachterstanden beleid).
86
• • • •
• •
•
•
•
•
Het vergroten van het bereik van de doelgroepkinderen voor VVE is één van de speerpunten van het VVE-beleid. Voorwaarde om zicht op het bereik te krijgen is dat er betrouwbare data is. We regelen een monitor in die kan voorzien van deze data. Om de doorgaande lijn van voorschool (voorafgaand aan basisschool) naar vroegschool (eerste jaren basisschool) te verbeteren wordt een groeidocument 'kwalitatieve afspraken doorgaande lijn' met de kinderopvang en het onderwijs geïmplementeerd. We zetten ons in om de NPO (Nationaal programma onderwijs) middelen met een looptijd tot 1 augustus 2025 verder uit te voeren en af te ronden We voorkomen en bestrijden onderwijsachterstanden en laaggeletterdheid. Dit doen we door in te zetten op professionalisering in de kinderopvang en het onderwijs in het werken kinderen met taalachterstanden en door ouderbetrokkenheid van deze kinderen te vergroten. We organiseren twee themamiddagen per kalenderjaar ter professionalisering. In de periode 2021 tot en met 2025 is voor scholen subsidie beschikbaar om bestaande schoolpleinen te vergroenen. Vanuit programma Nissewaard naar 2040 zijn er plannen voor herinrichting van het gebied rondom de Heijwegenlaan in Spijkenisse. Onderdeel hiervan is de herhuisvesting van het Voortgezet Onderwijs. Dit is ook opgenomen in het Bestuurlijk Akkoord Voortgezet Onderwijs.
Zowel voor MY college als de gezamenlijke Penta mavo (samenvoeging van Scala Rietvelden en Charles de Foucauld) realiseren we vervangende nieuwbouw aan de Groene Kruisweg. Volgens de huidige planning worden de scholen eind 2025 , begin 2026 opgeleverd. Ter vervanging van de twee schoolgebouwen in de wijk De Schenkel (Hoeksteen en Piramide) wordt een nieuw Integraal Kind Centrum (IKC) Elementen-Schenkel gerealiseerd aan de Hongerlandsedijk. Volgens huidige planning verwachten we het IKC 1e kwartaal 2026 op te leveren. Mei 2023 is het nieuwe Integraal Huisvesting Programma (IHP) voor primair onderwijs vastgesteld door de raad. Het programma bevat een planning voor de periode 2023-2042, onderverdeeld in raadsperioden van 4 jaar. voor de eerste raadsperiode heeft de raad voldoende budget beschikbaar gesteld om de in die periode geplande bouwmaatregelen te kunnen uitvoeren. Het beleid en de strategische keuzes in dit IHP gaan verder dan wat de huidige wet- en regelgeving voorschrijft. Met dit IHP beoogt de gemeente een toekomstbestendig en integraal uitvoeringsplan voor de hele gemeente, niet alleen voor onderwijshuisvesting. In formele zin laat de gemeente hiermee zien haar zorgplicht, op grond van de taak die zij heeft in het voorzien van huisvesting voor het funderend onderwijs, zoveel mogelijk te willen combineren met andere uitdagingen in de verschillende wijken en kernen.
Dit houdt in dat het IHP prevaleert boven de verordening. Onlangs zijn ook de gesprekken opgestart met het voortgezet onderwijs (VO) om het huidige bestuurlijk akkoord met het VO te actualiseren.
87
Wat mag het thema kosten?
Bedragen x € 1.000 "-" = voordeel
Rekening 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten
9.924
13.066
9.729
11.176
11.626
11.714
Baten
-6.242
-7.783
-5.049
-4.993
-4.993
-4.993
Totaal saldo van baten en lasten (excl. mutaties reserves)
3.682
5.283
4.680
6.183
6.633
6.721
Mutaties reserves
-295
-268
427
-4
-138
0
Totaal thema
3.387
5.015
5.107
6.179
6.495
6.721
Financiële toelichting Naast de loon- en prijsstijging 2025 en de vastgestelde begrotingswijzigingen lichten wij bijgaande financiële verschillen op dit thema toe. Onderwijs Achterstanden Beleid De lasten van het budget Onderwijs Achterstanden Beleid (OAB) zijn in 2024 incidenteel hoger dan vanaf 2025. Aangezien het specifieke middelen betreft, is het resterende OAB-budget 2023 ad € 2,1 miljoen overgeheveld naar 2024. Dit maakt dat in 2024 € 6,3 miljoen staat begroot en vanaf 2025 € 4,2 miljoen. Aangezien het een doeluitkering betreft is deze post per saldo neutraal. Nationaal Programma Onderwijs Het budget Nationaal Programma Onderwijs (NPO) betreft een incidenteel budget. Het gaat om een onderwijs breed steunprogramma gericht op herstel en ontwikkeling van het onderwijs en op het inhalen/compenseren van vertragingen ontstaan door de gevolgen van het coronavirus. Vanuit de rijksoverheid ontvangt Nissewaard voor de bestedingsperiode augustus 2021 t/m juli 2025 een totaalbedrag van € 1,5 miljoen. Aangezien het specifieke middelen betreft, is het resterende NPObudget ad € 407.000 overgeheveld naar 2024. Dit maakt dat voor het jaar 2024 € 615.000 is begroot en voor 2025 € 56.000. Aangezien het een doeluitkering betreft is deze post per saldo neutraal.
Budget Zorg- en Techniek/ICT Campus In het Coalitieakkoord ‘Samen bouwen op Nissewaard’ is opgenomen dat op het bedrijventerrein Halfweg Molenwatering ruimte wordt geboden aan de verbinding tussen onderwijs en arbeidsmarkt, bijvoorbeeld door de mogelijke vestiging van een Zorg- en Techniek/ICT-campus. Hiervoor waren incidentele middelen geraamd in 2023 en 2024. Aangezien er nog geen realisatie was, zijn de middelen 2023 overgeheveld naar 2024. Voor 2024 staat incidenteel een bedrag ad € 157.930 begroot. Onderwijshuisvesting • De middelen voor onderwijshuisvesting zijn in de meerjarenbegroting opgenomen volgens de laatste stand van zaken naar aanleiding van de vastgestelde huisvestingsplannen voor het primair en voortgezet onderwijs. Door inzet van de vrijvallende kapitaallasten voor MY college voor de tijdelijke huisvesting is een daling te zien van € 430.000. Daarnaast is € 1.250.000 gestort in de reserve Onderwijshuisvesting. Ten opzichte van 2024 is de stelpost IHP in 2025 € 1.640.000 lager. • Voor het Programma en overzicht onderwijshuisvesting is structureel € 100.000 opgenomen. Ten opzichte van 2024 is de raming in 2025 e.v. € 100.000 hoger. 88
•
Ten opzichte van 2024 is de storting in de reserve onderwijshuisvesting in 2025 € 1.843.000 hoger. Voor € 593.000 zijn dit middelen vanuit de stelpost IHP (vrijvallende kapitaallasten IKC De Elementen) en de eerder genoemde € 1.250.000.
Portefeuillehouder(s) Wethouder Stengs-Nijhof Wethouder Stengs-Nijhof
Wethouder Postma Wethouder Postma
Commissie Commissie Sociaal Domein
Verbonden partijen Niet van toepassing
Relevante documenten op themaniveau - Bestuurlijk akkoord onderwijshuisvesting primair onderwijs 2023-2042 Integraal Huisvesting Plan PO 2023-2042 -Bestuurlijk akkoord onderwijshuisvesting voortgezet onderwijs Bestuurlijk akkoord Integraal Huisvesting Plan VO - Verordening voorziening huisvesting onderwijs Nissewaard 2015 verordening onderwijshuisvesting - Beleidsregel bekostiging lokalen bewegingsonderwijs beleidsregel bewegingsonderwijs - Verordening leerlingenvervoer gemeente Nissewaard: verordening bekostiging leerlingenvervoer - Startnotitie doelgroepenvervoer en harmonisatie doelgroepenvervoer op Voorne Putten doelgroepenvervoer - Handhavingsbeleid kinderopvang & peuterspeelzaalwerk Nissewaard 2016 handhaving kinderopvang - Onderwijskansenbeleid Onderwijskansenbeleid 2022-2026 - VVE beleid 2021-2026 VVE-Beleid - LEA Samenwerkingskader 2021-2026 LEA Samenwerkingskader 2021-2026 - Ambtsinstructie leerplicht Nissewaard 2018: ambtsinstructie leerplicht
89
- Visie en Missie leerplicht Nissewaard: Visie en Missie leerplicht Nissewaard
Thuis in Nissewaard Een sterke samenleving bestaat uit gezonde verenigingen en netwerken, uit inwoners die zich voor andere mensen inzetten en uit organisaties die dit versterken en faciliteren. Er vinden veel activiteiten plaats die bijdragen aan het welbevinden en de ontwikkeling van inwoners, problemen worden samen opgelost en kwetsbare inwoners vinden ondersteuning bij zaken die voor hen lastig zijn. Het is een inclusieve samenleving, waarin iedereen een volwaardige plek heeft en naar vermogen kan meedoen. Deze wijze van versterken van de samenleving noemen we Thuis in Nissewaard. Thuis in Nissewaard staat voor: - hét startpunt en de wegwijzer voor inwoners met vragen over vrije tijd, opvoeden en zelfstandig (blijven) functioneren via een website waarop activiteiten te vinden zijn en organisaties die hulp bieden én via een digitale en telefonische Ingang TiN die inwoners verder kan helpen als informatie van de website onvoldoende is; - het samenwerkingsverband tussen de gemeente en een aantal kernpartners o dat invulling geven aan het basisaanbod (algemeen toegankelijke) ondersteuning; o en dat samenwerkt aan de volgende aandachtsgebieden : het bevorderen van een inclusieve samenleving, het verbeteren van het basisaanbod van professionele diensten, het opzetten en verder ontwikkelen van een integrale aanpak en een integrale ingang.
Via de Thuis in Nissewaard partners richten we ons op het versterken van het eigen oplossend vermogen van inwoners en hun sociale netwerk, op preventie, op vroegtijdige signalering en we ondersteunen bijvoorbeeld vrijwilligers(-organisaties) en mantelzorgers. Zo houden we de ondersteuning van inwoners betaalbaar en versterken we de kwaliteit van dienstverlening in het sociaal domein.
Wat willen we bereiken? • • • • • •
Er is een vastgestelde gedeelde visie op het sociaal domein als geheel, waar in de praktijk naar wordt gehandeld (Handelingskader voor de uitvoeringspraktijk). We hebben een visie op inclusie waarin we uitdragen dat iedereen, jong en oud, kan meedoen in onze lokale samenleving, zichzelf kan zijn en zich betrokken voelt bij buurt, wijk of kern. We hebben sterke netwerken, door voor tenminste 10 netwerken/verbonden partijen betere afspraken vast te leggen over doel, samenstelling, resultaat, rolverdeling en werkwijze. In 2026 is meer dan 75% van de verenigingen gezond. Dat wil zeggen dat een vereniging toekomstperspectief heeft met een goed bestuur en voldoende vrijwilligers. Het aantal mantelzorgers dat met ondersteuningsaanbod wordt bereikt is minimaal 10% groter dan in 2021. Door inzet op ‘enigszins eenzame inwoners’ voelen niet méér mensen zich sterk eenzaam dan het Nederlands gemiddelde.
90
Beleidsindicatoren Indicator Toelichting
Bron
Realisatie 2023
Begroting 2024
Streefwaarde 2025
Participatie en zelfredzaamheid
Nissewaard Peiling
34% (2020)
> 35%
> 35%
Nissewaard Peiling
20% (2020)
> 21%
> 21%
Nissewaard Peiling
65% (2020)
> 67%
>67%
Participatie en zelfredzaamheid Participatie en zelfredzaamheid
Percentage inwoners dat vrijwilligerswerk verricht. Percentage inwoners dat mantelzorg geeft. Percentage inwoners dat informele hulp geeft.
Wat gaan we daarvoor doen? •
•
•
• • • • • •
Nadat we in 2023 het beleidskader sociaal domein en bijbehorende regelgeving hebben vastgesteld, blijven we ons in 2025 inzetten op de uitvoering daarvan in de praktijk, onder andere door het doorleven van het handelingskader door uitvoerende medewerkers van gemeente en de samenwerkingspartners die actief zijn in het sociaal domein. In 2024 is de subsidieregeling ondersteuning en participatie Nissewaard 2024 aan het nieuwe beleid aangepast. In 2025 zetten we ons in op de toepassing en monitoring van de nieuwe subsidieregeling. Het verbeteren van de (resultaat)afspraken met partijen die veel subsidie ontvangen, hangt nu samen met het doorvoeren van veranderingen en bezuinigingen in het voorzieningenniveau 2026. Gezien de strakke financiële beperkingen werken we actief aan snelle wijzigingen in de algemene voorzieningen vanaf 2026. Bij het herzien of reduceren van het voorzieningenniveau streven we ernaar de negatieve impact op burgers zoveel mogelijk te beperken, zowel nu als in de toekomst, en tegelijkertijd onze zorgplicht zo goed mogelijk te vervullen. Gelet op de omvang van de subsidies, concentreren we ons voornamelijk op professionele ondersteunende diensten zoals algemeen maatschappelijk werk, schoolmaatschappelijk werk, cliëntondersteuning, opvoedondersteuning, en ouderenadvies.
Om de nadelige effecten voor kwetsbare burgers te minimaliseren en de impact van professionele hulp te vergroten, is het cruciaal om de banden met preventie- en welzijnsgerichte vrijwilligersorganisaties te versterken en veranderingen in de gemeenschap rondom de kwetsbare burger te bevorderen. Dagbesteding als algemene voorziening wordt tot uitvoering gebracht. Deze nieuwe vorm vraagt om extra monitoring op gewenste effecten en zo nodig aanpassingen in het startjaar. In 2024 is het plan ontmoeten opgesteld. De ambities/wensen uit dit plan worden in 2025 verwerkt in een uitvoeringsplan. We verbeteren in de praktijk de werking van de integrale ingang sociaal domein en de gemeentelijke toegang zodat deze (in samenhang) optimaal gaan functioneren. De integrale visie op sociale inclusie inclusief de inclusie-agenda die in 2024 is vastgesteld, geven we in de praktijk vorm. We voeren communicatiecampagnes uit voor diverse doelgroepen, met als doel de samenleving sterker te maken. Hierbij gebruiken we begrijpelijke taal. We geven vorm en inhoud aan een verbeterde sociale kaart en voorzien in het actueel houden van de informatie; we onderzoeken daarbij ook mogelijkheden om het gebruik ervan door inwoners, vrijwilligers en professionals te vergroten. 91
• • • • • •
We realiseren een digitaal 'extranet' waar (vrijwilligers)organisaties digitaal kunnen samenwerken en informatie kunnen uitwisselen. We blijven onze zichtbaarheid in buurten, wijken en kernen vergroten, onder andere door er activiteiten uit te voeren. We herijken het vrijwilligersbeleid en maken afspraken met verenigingen op welke wijze ze hun toekomstbestendigheid kunnen vergroten. We versterken de vrijwilligersondersteuning. In 2024 is het uitvoeringsplan mantelzorg opgesteld. In 2025 wordt doorgegaan met de uitvoering van dit plan. We blijven ons in 2025 inzetten om het uitvoeringsplan eenzaamheid (Elkaar Waard), opgesteld in 2024, uit te voeren. We blijven Welzijn op recept via de partners van Thuis in Nissewaard doorontwikkelen. Het aantal deelnemende huisartsen dat werkt volgens deze werkwijze wordt vergroot en de doelgroep wordt verbreed naar 0-100 jaar.
Wat mag het thema kosten?
Bedragen x € 1.000 "-" = voordeel
Rekening 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten
8.436
7.234
1.156
2.699
1.328
961
Baten
-4.533
0
0
0
0
0
Totaal saldo van baten en lasten (excl. mutaties reserves)
3.903
7.234
1.156
2.699
1.328
961
118
-5.337
-250
0
0
0
4.020
1.897
906
2.699
1.328
961
Mutaties reserves Totaal thema
Financiële toelichting Naast de loon- en prijsstijging 2025 en de vastgestelde begrotingswijzigingen lichten wij bijgaande financiële verschillen op dit thema toe. • Financiële toelichtingen Ontwikkelbudget SD Het ontwikkelbudget is een structureel budget van € 450.000 voor innovatie en het financieren van projecten voor transformatie of (toekomstige) kostenbesparing. In de perspectiefnota 2025 is dit budget vanaf 2026 komen te vervallen (bezuinigingsmaatregel). De middelen zijn incidenteel opgehoogd met respectievelijk €260.000 in 2024 en € 100.000 in 2025 voor onderzoeken (eigen bijdrage voorzieningen), beleid (handhavingsbeleid, woonzorg visie) en implementatie (ingang/toegang en woon-zorg visie) in het kader van de Wmo. Daarnaast zijn de niet bestede middelen van 2023 ad € 93.000 overgeheveld naar 2024 via de reserve sociaal domein. Inloop GGZ Het budget voor inloop GGZ in 2024 is incidenteel € 180.000 hoger vanwege de kosten voor verbouwing van een nieuw (vervangend) inloop/activeringscentrum voor kwetsbare inwoners. De incidentele middelen worden onttrokken aan de reserve Sociaal domein. Toekomstbestendig sociaal domein In dit thema zijn incidentele middelen opgenomen voor het budget "toekomstbestendig sociaal domein. In de begroting 2024 is, na overheveling, nog een budget geraamd van € 185.000. Vanaf 2025 zijn hiervoor geen middelen meer geraamd in de begroting.
92
Implementatie vraagverheldering Ingang In het coalitieakkoord en in de Ontwikkelagenda is opgenomen dat een integrale Ingang wordt gerealiseerd voor het sociaal domein. De Ingang is het startpunt voor het sociaal domein, waar informatie & advies wordt gegeven en vraagverheldering wordt uitgevoerd. Om de ingang met voldoende omvang van start te kunnen laten gaan, zijn tijdelijk extra middelen nodig voor de implementatie op het gebied van de vraagverheldering, omdat de verschuiving van formatie door frictietijd nog niet volledig plaats kan vinden. De verwachting is namelijk dat formatie die nu ingezet wordt voor indicatiestelling en basisaanbod, straks deels ingezet kan worden in de ingang, omdat een (beperkt) deel van het werk in de ingang wordt gedaan. Omdat deze tijdwinst er nu nog niet is, is een overbruggingsperiode nodig voor vraagverheldering. Om te zorgen dat we voor ‘ravijnjaar’ 2026 effecten kunnen gaan zien van de ingang, wordt tijdelijk 2 fte te gefinancierd door middel van een subsidie in de jaren 2024 en 2025 voor € 250.000 per jaar. Deze middelen worden onttrokken aan de reserve sociaal domein. •
Stelpost Sociaal Domein Binnen het sociaal domein is als sluitpost de “stelpost sociaal domein” in de begroting opgenomen. Deze stelpost is opgenomen in het thema Thuis in Nissewaard. Het betreft een momentopname (zoals nu bij de begroting 2025-2028) en deze post wijzigt zodra er bijstellingen nodig zijn op de lasten of baten binnen het sociaal domein. De mutaties in de perspectiefnota 2025 hebben een per saldo negatief effect op de stelpost. Naast de mutaties knelpunten in de perspectiefnota 2025 is een pakket aan maatregelen/ bezuinigingen opgenomen die weer ten gunste komen van het saldo van de stelpost sociaal domein. De gevolgen van de meicirculaire 2024 zijn positief. Dit voordeel wordt voor een groot deel verklaard door 37% van het saldo van de hoeveelheidsverschillen en de taakmutaties. Het onbestemde deel uit de meicirculaire is negatief (met uitzondering van het jaar 2026) waardoor dit een dempend effect heeft op het voordelig saldo. Naast bovengenoemde mutaties is in de begroting nog één mutatie doorgevoerd en dat is een aanvullend nadeel op de begroting van de GRJR. Deze mutatie wordt toegelicht in de financiële samenvatting van het thema Jeugd binnen dit programma. Na verwerking van alle mutaties, ziet het saldo van de stelpost Sociaal Domein er voor de jaren 2025 - 2028 als volgt uit.
Bedragen x € 1.000 (“-” = nadelig) Saldo stelpost SD Saldo stelpost voor PPN 2025 PPN2025 mutaties/knelpunten PPN2025 Bezuinigingen SD Saldo stelpost na PPN 2025 Effecten meicirculaire 2024 Begroting 2025 mutatie specialistische jeugdhulp Stelpost Sociaal Domein begroting 2025
2025 1.684 -8.568 1.368 -5.516 683 -327 -5.161
2026 -4.393 -8.399 9.317 -3.475 2.217 -348 -1.606
2027 -4.246 -8.640 9.317 -3.569 971 -372 -2.969
2028 -4.426 -8.671 9.317 -3.599 662 -399 -3.336
Het saldo van de stelpost Sociaal Domein is samen met het saldo voor de Algemene Dienst bepalend voor het totale begrotingssaldo. 93
•
Taakstellingen Sociaal Domein Naast de stelpost sociaal domein zijn taakstellingen in de begroting 2025-2028 opgenomen. Vanuit de perspectiefnota 2025 zijn een deel van de bezuinigingen als taakstelling aangemerkt, dit is het geval wanneer verdere uitwerking van de bezuiniging noodzakelijk is. In de meicirculaire 2024 is de taakstelling vanuit het Rijk “Lagere lasten Jeugd” voor het jaar 2025 komen te vervallen (vanuit het Rijk is de gemeente hiervoor gecompenseerd in de meicirculaire 2024). In de betreffende thema's worden de taakstellingen nader toegelicht. Indien een taakstelling niet (volledig) kan worden gerealiseerd heeft dit een nadelig effect op de stelpost sociaal domein. Daarnaast kan het zijn dat er nog meer wordt bespaard dan de geraamde taakstelling, in dat geval heeft dit een positief effect op de stelpost SD. Op dit moment zijn de volgende taakstellingen in de begroting 2025-2028 opgenomen.
Bedragen x € 1.000 Taakstellingen SD begroting 2025-2028 Thema Thuis in Nissewaard: 1.Verdere uitwerking doelen en inspanningen 2.Subsidies Wmo 3.Clientondersteuning 4.Ontwikkelbudget SD 5.Eenzaamheidsbestrijding Totaal Thuis in Nissewaard Taakstellingen in andere thema's: Totaal Maatwerk Jeugd Totaal Maatwerk Volwassenen Totaal Werk, Inkomen, Inburgering en armoede Totaal Volksgezondheid Totaal opgenomen taakstellingen SD Begroting 2025
2025
2026
2027
2028
PM 50 0 0 0 50
PM 978 100 28 19 1.125
PM 978 100 28 19 1.125
PM 978 100 28 19 1.125
692 500 8 0 1.250
8.455 3.417 927 18 13.942
10.300 3.592 927 18 15.962
12.875 3.672 927 18 18.618
(*) Taakstelling vanuit Rijksoverheid Hieronder worden de taakstellingen in het thema Thuis in de Nissewaard toegelicht. 1. Verdere uitwerking doelen en inspanningen In de ontwikkelagenda sociaal domein zijn doelen en inspanningen opgenomen. Enkele inspanningen hebben een specifieke taakstelling opgelegd gekregen, welke inmiddels nagenoeg allemaal zijn gerealiseerd. Om te zorgen dat de financiële besparingsmogelijkheden van inspanningen ten volle worden onderzocht, is deze taakstelling PM opgenomen. 2. Subsidies Wmo (algemene voorziening) Subsidies diverse SD In het pakket met bezuinigingsvoorstellen met betrekking tot Maatwerk volwassenen zijn enkele voorstellen opgenomen ten aanzien van het beperken van te verstrekken subsidies. De verwachting is dat voor een bedrag van € 50.000, dit reeds met ingang van 2025 kan worden ingevoerd. Het college heeft in dit verband besloten de subsidies voor 2025 niet te indexeren. Hierover zal nog nader worden geadviseerd. Subsidies Wmo (maatschappelijke dienstverlening en mantelzorg)
94
Dit betreft een taakstelling op het budget maatschappelijke dienstverlening en mantelzorg van 50%. Deze 50% is de maximale bezuinigingsmogelijkheid om niet in de knel te komen met wettelijke taken. Over de exacte invulling zal nog nader worden geadviseerd. Met deze bezuiniging zal voor de inwoner merkbaar gesneden worden in het voorzieningenpakket en zal dus minder preventief aanbod en aanbod ter versterking van de samenleving beschikbaar zijn. Om meer dan 5% bezuiniging mogelijk te maken, heeft het college besloten hiertoe voor 1 juni aan de organisaties die vallen onder de desbetreffende subsidieregeling een beschikking te sturen waarin de aankondiging wordt gedaan dat de subsidies worden afgebouwd, alsmede voor 2025 de subsidie niet wordt geïndexeerd. 3. Cliëntondersteuning De besparing op cliëntondersteuning is onderdeel van bestaande inspanning 'optimaliseren van basisaanbod' dat in 2024 wordt gestart. Het bepalen van de effecten vergt tevens nog nader onderzoek. 4. Ontwikkelbudget SD Dit betreft een structureel budget voor innovatie en het financieren van projecten voor transformatie of (toekomstige) kostenbesparing. Van de totale bezuiniging van € 483.000 is € 455.000 ingevuld door het verlagen van het budget. Over het restant ad € 28.000 volgt nadere advisering. 5.
Eenzaamheidsbestrijding Eenzaamheidsaanpak is een onderdeel van veel activiteiten die vanuit een ander kader worden gefinancierd. Door dit zichtbaarder te maken (in bijvoorbeeld een uitvoeringsplan) kan eenzaamheid worden aangepakt zonder specifiek budget. Van de totale bezuiniging ad € 39.000 is € 20.000 reeds gerealiseerd (onderbesteding van het budget). Over het restant van de bezuiniging volgt nadere advisering.
Portefeuillehouder(s) Wethouder Postma Wethouder Postma
Wethouder Stengs-Nijhof Wethouder Stengs-Nijhof
Commissie Commissie Sociaal Domein
Verbonden partijen Niet van toepassing
Relevante documenten op themaniveau - Programma Toekomstbestendig Sociaal Domein, Ontwikkelagenda Ontwikkelagenda deel 1 Ontwikkelagenda deel 2 - integraal beleidskader sociaal domein Beleidskader sociaal domein - Emancipatie Beleidsplan Regenbooggelden 2019-2022
95
Maatwerk jeugd De meeste jeugdigen groeien veilig en gezond op en kunnen hun talenten ontwikkelen. Daar waar er vragen zijn over hun ontwikkeling of hun opvoeding, zijn ouders in de eerste plaats zelf verantwoordelijk voor het vinden van een oplossing. Ouders en (school)omgeving bieden het kind de mogelijkheden zich te ontwikkelen, talenten en voorkeuren te leren kennen en op te groeien tot zelfstandige volwassenen. Zij kunnen hierbij gebruik maken van hun sociale netwerk. We faciliteren en stimuleren de samenleving hiertoe en bieden ondersteuning als opvoed- en opgroeiproblemen ‘het normale’ overstijgen. Deze ondersteuning past bij de problematiek en de draagkracht van het gezin en is gericht op duurzame oplossingen binnen de sociale omgeving. Nissewaard zet in op goede jeugdhulp om te voorkomen dat er een kind tussen wal en schip valt. Bij vormen van jeugdhulp valt te denken aan begeleiding of (dag)behandeling, maar ook intensievere vormen zoals opname in een instelling. Er is een landelijke en lokale hervorming nodig in de jeugdhulp, om te zorgen dat kwetsbare gezinnen de zorg op maat krijgen die ze verdienen, tegen redelijke kosten. Deze inzet is weergegeven in de landelijke Hervormingsagenda jeugd door VWS en regionaal en lokaal vertaald in inspanningen om de maatregelen die hierin benoemt zijn uit te kunnen voeren met de gewenste besparingen.
Om kwetsbare jeugdigen en hun ouders te ondersteunen, voeren we vele activiteiten uit. Zo voeren we preventief jeugdbeleid, financieren we jeugdgezondheidszorg, schoolmaatschappelijk werk, jongerenwerk, zetten we praktijkondersteuners jeugd bij de huisarts in en zetten we met het programma ‘geweld hoort nergens thuis’ in op een veilige thuissituatie. We kopen vele (persoonsgebonden) jeugdhulpvoorzieningen in en zorgen met contractmanagement en rechtmatigheidstoezicht dat de voorzieningen goed worden uitgevoerd. Zo nodig passen we, in overleg met de aanbieders, de voorwaarden aan zodat dit beter aansluit op onze beleidsvisie en op de behoeften van onze inwoners. Voor de specialistische jeugdhulp, werken we samen in de Jeugdhulpregio Rijnmond (GR JR), waar de inkoop van specialistische voorzieningen plaatsvindt en afstemming tussen gemeenten op niveau van beleid en uitvoering wordt gefaciliteerd. Naast andere wettelijke verwijzers, zorgen we als gemeente voor de toegang tot persoonsgebonden voorzieningen als dit noodzakelijk is. Binnen het thema Maatwerk jeugd hebben we naast de doorlopende taken, speerpunten benoemd met onze doelen en maatregelen.
Wat willen we bereiken? •
• • •
Er is aantoonbaar preventief en algemeen aanbod dat wordt gebruikt door professionals, waarmee we willen voorkomen dat gezinnen en kinderen/jongeren problemen ervaren in opgroeien en opvoeden, die ze niet zelf (met hun omgeving) kunnen oplossen. Dit doen we door met Thuis in Nissewaard het basisaanbod gerichter in te richten samen met partners waarbij de bezuinigingsopdracht wordt meegenomen. We zetten jeugdhulp effectief en doelmatig in, waardoor het aantal jeugdigen met jeugdhulp tot 18 jaar zich binnen de range van 50% meest gemiddelde gemeenten bevindt. Kinderen groeien in een veilige omgeving op en crisissituaties in gezinnen worden voorkomen, waardoor het percentage jeugdhulp met verblijf binnen de range ligt van 50% meest gemiddelde gemeenten. We hebben een grote bezuinigingsopgave binnen het sociaal domein en zeker binnen de jeugdhulp. We blijven ons inzetten de meest kwetsbare kinderen en gezinnen kwalitatief te kunnen blijven helpen, maar daarbij specifiek te kijken naar de inzet.
96
Beleidsindicatoren Indicator Toelichting
Bron
Realisatie 2023
Begroting 2024
Streefwaard e 2025
Jongeren met jeugdhulp
Percentage van alle jongeren tot 18 jaar
CBS
14,6
< 14%
<14%
Jongeren met delict voor de rechter
Percentage jongeren van 12 21 jaar
CBS
2% 2022 (2023 n.n.b.)
< 2%
<2%
Jongeren met jeugdbescherming
Percentage van alle jongeren tot 18 jaar
CBS
1,4%
< 1,1%
<1,0%
Jongeren met jeugdreclassering
Percentage van alle jongeren van 12 22 jaar
CBS
1,0%
< 0,9% <0,9%
Wat gaan we daarvoor doen? • • • •
•
We voeren de maatregelen uit de landelijke Hervormingsagenda jeugd uit inclusief de beoogde besparingen vanuit het ministerie van VWS. We zetten met de regio Rijnmond een pakket van maatregelen in om de kosten te kunnen blijven beheersen. We zetten lokaal de Taskforce jeugd in die uitvoering geeft aan de landelijke, regionale en lokale maatregelen. Bovenstaande maatregelen zijn onder andere: Afbakening van de reikwijdte van de jeugdhulp (vooruit lopend op de wetswijziging) door de verordening aan te passen. Inzet op hulp aan kinderen vanuit de juiste wetgeving in te zetten, zoals onderwijs, Wet langdurige zorg (Wlz), Zorgverzekeringwet (Zw), Wmo of beschermd wonen. Dit doen we door afwegingskaders te maken en afspraken met het onderwijs specifiek te omschrijven. Specifiek inzet te plegen op jeugdigen met jeugdhulp die 18 jaar worden (doelgroep 18-/ 18+) en te zorgen voor een goede overdracht zodat deze jongeren niet onnodig in de verlengde jeugdwet komen maar zorg krijgen vanuit de passende wettelijke kaders. Specifiek te kijken naar wanneer kinderen alleen jeugdhulp nodig hebben of wanneer sprake is van gekoppelde ouderproblematiek. Jeugdhulp is duurzaam alleen effectief als de opvoedtaak van ouders gelijktijdig verbetert als daar een oorzaak van problematiek ligt. Strakke inzet en controle op indiceren van jeugdhulp en declaraties daarop aangepaste werkprocessen.
Inzet op samenwerking met huisartsen door de Praktijkondersteuners jeugd (POH coördinatoren) en aan te sluiten op de werkwijze van huisartsen (zorgdomein). Data gestuurd werken door keuzes te maken in applicaties en signalen en werkprocessen daarop aan te passen. We stellen een convenant schoolveiligheid op voor zowel het basisonderwijs, voortgezet onderwijs als het middelbaar beroepsonderwijs. 97