Begroting 2025 en meerjarenraming 2026
Tekst van het document
47
• • • •
•
• • • •
In het kader van de bezuinigingen is het budget voor onderhoud van de civiele kunstwerken vanaf 2025 met € 13.000 verlaagd. In het kader van de bezuinigingen is het budget voor dagelijks onderhoud verhardingen vanaf 2025 met € 60.000 verlaagd. Vanaf 2026 zijn extra middelen ter beschikking gesteld van € 225.000 voor de vervangingsinvesteringen in het kader van de openbare ruimte. De stelpost Beheer wordt ingezet om kapitaallasten te dekken van de vervangingsinvesteringen van wegen, openbare verlichting, beschoeiingen, verkeersregelinstallaties, sportvoorzieningen en civieltechnische kunstwerken. Hieronder vallen de verdere reconstructies in Noord en Waterland. Om hiervoor voldoende budget beschikbaar te hebben, is deze stelpost vanaf 2028 aangevuld met € 500.000. Voor het uitvoeringsplan groot onderhoud beheer openbare ruimte 2024-2027 zijn extra middelen beschikbaar gesteld voor 2023 t/m 2027 van respectievelijk € 883.000, € 1.772.000, € 1.194.000, € 1.333.000 en € 1.207.000. Deze middelen zijn onttrokken uit de reserve Beheer en gestort in de voorziening Groot Onderhoud Beheer. In 2024 en 2025 is binnen het Watertakenplan een bedrag van € 100.000 opgenomen voor de subsidie van groene daken. Dit bedrag komt ten laste van de voorziening Riolering.
De btw-component in de rioolheffing is door de gestegen kosten van baggeren en beschoeiing (voor een derde toegerekend aan de rioolheffing) gestegen t.o.v 2024 met € 127.000. In het kader van de bezuinigingen is vanaf 2026 een taakstelling opgenomen van € 500.000 met betrekking tot assetmanagement. In het kader van de bezuinigingen is vanaf 2026 een taakstelling opgenomen van € 200.000 met betrekking tot data op orde.
Portefeuillehouder(s) Wethouder Mijnans Wethouder Mijnans
Commissie Commissie Leefomgeving
Verbonden partijen NV Reinis Relevante documenten op themaniveau IBOR
Accommodaties & Parkeren De gemeente Nissewaard beschikt over 231 accommodaties, (peildatum 01-07-2024) waaronder de werkgebouwen, wijkcentra en ander maatschappelijk vastgoed, binnen- en buitensportaccommodaties en portefeuille iconen als De Boekenberg, Theater de Stoep en het Stadhuis, parkeergarages. Met het gemeentelijk vastgoed wordt maatschappelijk rendement bewerkstelligd. Hierbij gaat het om: • Het middels vastgoed ondersteunen van zo effectief mogelijk vervullen van de verplichte wettelijke taken. • Het huisvesten van de doelgroepen en functies die voortkomen uit beleidsdoelstellingen. • Het huisvesten van de eigen organisatie.
48
•
Het ondersteunen van maatschappelijk ondernemen door partijen te verbinden in gezamenlijke huisvesting.
Het bezit van vastgoed is dus geen doel op zich. Het integraal beheer gaat zowel om de technische instandhouding, verbetering, verduurzaming en/of vervanging van het vastgoed, maar ook over effectief en efficiënt beheer en exploitatie van de gemeentelijke vastgoedportefeuille en het via het bieden van huisvesting kunnen realiseren van het hieraan gerelateerde beleid. Het programma Schoon, Heel en Veilig: Accommodaties & Parkeren geeft een omschrijving van de doelstellingen die voortvloeien uit bovenstaande, het coalitieakkoord en gemeentelijke klimaat ambities.
Wat willen we bereiken? • • • •
Verdere verduurzaming gemeentelijke accommodaties Optimaliseren inzet en gebruik Vastgoed portefeuille Aanscherpen financieel management Vastgoed portefeuille Gastvrij Parkeren
Beleidsindicatoren Bij dit thema zijn geen beleidsindicatoren van toepassing.
Wat gaan we daarvoor doen? •
Verdere verduurzaming gemeentelijke accommodaties
Vanuit de gemeentelijke duurzaamheidsdoelstellingen om in 2050 een energie neutrale, CO2-arme, klimaatbestendige en circulaire samenleving gerealiseerd te hebben zijn vanaf 2024 met name de meer ingrijpende verduurzamingsmaatregelen over de gemeentelijke vastgoedportefeuille in beeld gekomen. Op pand-niveau worden de verplichte en erkende verduurzamingsmaatregelen (conform EML: Erkende Maatregelenlijsten energiebesparing) verder uitgelijnd met de meerjaren onderhoudsplannen (MJOP's, zodat verduurzaming en planmatig onderhoud zoveel mogelijk integraal worden uitgevoerd. Deze omzetting van de op onderhoud en instandhouding gericht MJOP’s naar DMJOP’s (Duurzame Meerjaren Onderhoud Plannen) wordt ook in 2025 vervolgd. Uitvoering van onderhoud op natuurlijke momenten staat centraal. Daarnaast zullen energielabels van panden vernieuwd worden en zullen mede op basis hiervan ook gefaseerd passende verduurzamingsmaatregelen voor panden worden bepaald. Ook wordt in 2025 verder invulling gegeven aan het verder optimaliseren van het gemeentelijk vastgoed door de plaatsing van bijvoorbeeld zonnepanelen en andere aanvullende erkende maatregelen. Hiermee wordt verder bijgedragen aan de duurzaamheidsambitie voor 2050 en (op korte termijn) aan het verlagen van de energielasten voor gemeentelijk vastgoed. •
Optimaliseren inzet en gebruik vastgoedportefeuille
Het in bezit hebben van vastgoed is geen gemeentelijk doel op zich. De gemeentelijke vastgoed portefeuille ondersteunt (middels het bieden van huisvesting) andere gemeentelijke beleidsthema's en keuzes. Ook in 2025 zal het zo effectief en efficiënt mogelijk inzetten van het vastgoed een belangrijk aandachtspunt zijn. Continue wordt gestreefd naar een efficiënte inzet van de beschikbare panden en de daarbij noodzakelijke financiële instandhoudingsmiddelen. 49
Een belangrijk aandachtspunt voor Vastgoed in 2025 blijven de ontwikkelingen in het kader van het Integraal Huisvestingsplan (IHP) (mede gekoppeld aan de ontwikkelingen van Nissewaard 2040). Belangrijk hierbij is het voornemen om multifunctionele gebouwen neer te zetten waar, naast de schoolfunctie, ook andere maatschappelijke functies een plek gaan krijgen. Aandachtspunt hierbij is de problematiek omtrent de net congestie die bepalend kan zijn in omvang en tempo. Anderzijds wordt bij de onderwijs vervangingsopgave continu gekeken naar de meest optimale beheer- en exploitatievariant, waarbij een school mogelijk in juridisch eigendom binnen de vastgoedportefeuille komt. In 2024 is gestart met het in beeld brengen van de vervangingsopgave van gym-/sportzalen. Dit wordt in 2025 in het verlengde van het IHP verder uitgewerkt. In 2024 is, na afronding van het afstoten van 33 panden in 11 jaar, een extra accent komen te liggen op de interne klantvraag vanuit de verschillende beleidsdomeinen. Mede vanuit de levensloopopbouw van de portefeuille en de daaruit volgende vervangingsvraagstukken/ koppelkansen wordt in 2025 actief gestuurd om te kunnen blijven voldoen aan deze behoefte. Dit met een goed passend aanbod van vastgoed, inclusief de bijbehorende financiële middelen. •
Aanscherpen financieel management vastgoed portefeuille
Transparantie in budgetten en grip op financiële begrotingen en investeringsschema’s zijn de doelen. De beschikbare budgetten voor onderhoud (en verduurzaming) worden jaarlijks besteed (op basis van nut en noodzaak). De betrouwbaarheid van de begrotingen is ten minste 90%. De 10% afwijking wordt veroorzaakt door financiële tegen- of meevallers bij aanbestedingen, de economische situatie of tegenvallers in het onderhoud. Vanaf 2025 wordt gewerkt aan het invoeren van een onderhoudsvoorziening. Met het instellen van een onderhoudsvoorziening worden vanaf 2025 extreme afwijkingen op onderhoudsuitgaven opgevangen, waarmee de onttrekkingen (en dotaties) aan de onderhoudsreserve worden afgevlakt. Vanaf 2025 wordt ook gestuurd op een planhorizon van 10 jaar op het onderhoud, waardoor de gemiddelde onderhoudsbehoefte jaarlijks lager ligt terwijl het ambitieniveau nagenoeg gelijk blijft. Tegelijkertijd wordt gewerkt aan een herziening van de binnen- en buitensporttarieven, zodat de kwaliteit en de continuïteit van de exploitatie van de sport kan worden gewaarborgd. •
Gastvrij Parkeren
De afgelopen jaren is verder geïnvesteerd in gastvrij parkeren, door onder andere het uitrollen van kenteken-parkeren en de realisatie van het digitaal loket voor aanvragen van parkeerproducten. Komend jaar wordt verder gewerkt aan gastvrij parkeren door ander andere de realisatie van een OV P+R en fietsenstalling in Spijkenisse. Met de realisatie van het P+R terrein begin 2025 bij het metrostation Spijkenisse Centrum wordt het voor reizigers mogelijk om gratis te parkeren wanneer zij verder reizen met het OV. Ook wordt er een grote fietsenstalling gerealiseerd voor OV-reizigers. Daarnaast worden mogelijkheden voor uitbreiding van de truckparking verder onderzocht in samenwerking met de Provinciale Staten Zuid-Holland. Verder wordt doorgegaan met het verduurzamen van de parkeergarages door met name de verlichting compleet te vervangen door LED. De doelstelling om een optimale balans te creëren tussen de hoogte van de parkeertarieven en noodzakelijke kostendekking is onverminderd van toepassing.
50
Wat mag het thema kosten?
Bedragen x € 1.000 "-" = voordeel
Rekening 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten
24.851
26.563
27.699
26.877
26.467
26.215
Baten
-9.747
-9.510
-9.181
-9.180
-9.480
-9.480
Totaal saldo van baten en lasten (excl. mutaties reserves)
15.104
17.053
18.519
17.697
16.987
16.735
Mutaties reserves
-2.190
30
-1.123
-77
-77
-77
Totaal thema
12.914
17.083
17.396
17.621
16.910
16.659
Financiële toelichting Naast de loon- en prijsstijging 2025 en de vastgestelde begrotingswijzigingen lichten wij bijgaande verschillen op dit thema toe. •
•
• •
• • •
In 2026 is er ten opzichte van 2024 bij de afschrijvingslasten/investeringsschema een toename te zien van € 510.000 teruglopend in 2028 naar € 498.000. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door de investering in de nieuwbouw school + gymzaal De Elementen/Schenkel en Sterrenkwartier. Deze lasten worden gedekt door de stelpost IHP onderwijshuisvesting. Zie hiervoor programma 5. Ten opzichte van 2024 zijn de kosten voor onderhoud aan de gemeentelijke accommodaties in 2025 € 1.842.355 hoger. Tegenover deze verhoging staat een hogere onttrekking aan de reserve onderhoud gebouwen. De onttrekking aan de reserve is minder hoog dan dat de hogere onderhoudskosten zou doen vermoeden. Dit heeft te maken met de extra onderhoudsmiddelen die in de PPN2023 zijn toegekend en die het beeld hierdoor vertekenen. Vanaf 2026 zijn de kosten 674.000 hoger. Hierbij is de bezuinigingstaakstelling van € 300.000 vanaf 2026 reeds verwerkt. Ten aanzien van 2024 stijgen de kapitaallasten van het parkeerbedrijf in 2028 met € 175.923. Dit wordt grotendeels afgedekt door de geraamde kapitaallasten mjis investeringsschema. Het restant betreft de kapitaallasten voortvloeiend uit de geplande investeringen in 2027. De middelen voor tijdelijke huisvesting onderwijs zijn in 2025 € 239.000 lager ten opzichte van 2024. Voor 2026 e.v. loopt het verschil op tot € 729.000 in 2028.
Dit wordt veroorzaakt door extra middelen die in 2024 zijn opgenomen voor tijdelijke onderwijshuisvesting voor huisvesting ISK en voor diverse scholen basisonderwijs (Vlasbloem, Jan Campert, De Rank, De Hoeksteen en Mgr Bekkers). De kosten voor ISK € 350.000 zijn in 2024 in 1 keer ten laste gebracht van de algemene reserve/Reserve Oekraïne maar zijn de kosten tot en met schooljaar 25/26. De tijdelijke huisvesting eindigt op het moment dat er een structurele oplossing is gevonden dan wel dat er nieuwbouw gerealiseerd is. Zie hiervoor ook programma 5 Onderwijshuisvesting. In 2024 is er een eenmalige bijdrage geraamd € 80.000 (vanuit de overheveling 2023/2024) voor de renovatie van de fundering molen Zuidland. Dit valt in 2025 weg. In 2024 zijn kosten ad. € 265.000 geraamd voor ventilatie sporthal De Akkers. Dit valt in 2025 weg. In 2024 zijn eenmalig kosten (vanuit de overheveling 2023/2024) opgenomen voor de compensatie verduurzaming sportverenigingen ad. € 74.800. Dekking komt uit de reserve verduurzaming gem. accommodaties.
51
• • • •
• • • •
• •
In 2024 is eenmalig extra budget € 93.734 opgenomen voor hogere kosten VVE Lenteakker. Dekking komt uit de reserve onderhoud gebouwen. Voor 2025 e.v. is dit vooralsnog P.m. opgenomen. In 2024 is de Newtonweg 1A afgestoten en is de boekwaarde afgeboekt. De eenmalige kosten in 2024 zijn € 291.411 en vallen vanaf 2025 e.v. weg. Voor de verduurzaming gemeentelijke gebouwen gaat het budget ten opzichte van 2024 met € 71.836 in 2025 en met € 142.104 in 2026 e.v. omhoog. De parkeeropbrengsten garages en buitenparkeren vallen € 300.000 hoger uit dan oorspronkelijk geraamd door toename bezoek aan het centrum daarnaast wordt € 300.000 extra opbrengsten verwacht door een tariefsverhoging. Totaal ten opzichte van 2024 in 2025 en 2026 een toename van € 600.000. Daarnaast gaan in het kader van de bezuinigingen ten opzichte van 2024 door ophoging van de tarieven in 2027 en 2028 de inkomsten parkeren nogmaals omhoog met € 300.000. De stijging in 2027 en 2028 is ten opzichte van 2024 € 900.000. In 2024 zijn de panden aan de Newtonweg 1A en de Voorstraat 45 verkocht. De eenmalige verkoopopbrengsten ad. € 665.000 en € 330.000 vallen in 2025 e.v. weg. In 2024 is het overschot van de middelen voor onderwijshuisvesting toegevoegd aan de reserve onderwijshuisvesting toegevoegd. Het betreft een bedrag van € 163.893. Dit valt in 2025 e.v. weg en is dus een voordeel.
De verkoop van de Newtonweg 1A en de Voorstraat 45 heeft geleidt tot een dotatie aan de reserve verkoopresultaat van € 519.000. In 2025 e.v. valt dit weg. Ten opzichte van 2024 is de onttrekking aan de reserve onderhoud gebouwen in 2025 € 1.298.000 hoger. In 2024 is door de mutatie in de 1e tussenrapportage/PPN2025 sprake van een storting van € 232.000 terwijl in 2025 sprake is van een onttrekking van € 1.066.000. Per saldo dus een verschil van € 1.298.000. Het verschil in 2026 e.v. ten opzichte van 2024 is een lagere storting in de reserve van € 232.000. Dit heeft te maken dat het planmatig onderhoud jaarlijks wordt geraamd en in 2026 e.v. nog niet tot een onttrekking of storting heeft geleid. In 2025 is de onttrekking aan de reserve verduurzaming gemeentelijk gebouwen € 94.800 lager. Dit betreft de compensatie verduurzaming sportverenigingen en daarnaast € 20.000 voor verduurzaming buitenzwembaden. In 2024 heeft een onttrekking aan de algemene reserve plaatsgevonden van € 726.000. Dit betreft ventilatie kinderdagverblijven € 265.000, € 350.000 huisvesting ISK vanuit de Oekraïne gelden en € 111.000 uit de overheveling Databeheer. Dit valt in 2025 e.v. weg.
Portefeuillehouder(s) Wethouder Hamerslag Wethouder Hamerslag
Commissie Commissie Bestuur
Verbonden partijen Niet van toepassing.
Relevante documenten op themaniveau Parkeer- en parkeerbelastingverordening Algemene Voorwaarden Parkeergarages Algemene Voorwaarden vrachtwagenparkeerterrein
52
Duurzaam ontwikkelen en wonen Kernboodschap Duurzaam ontwikkelen en wonen Nissewaard heeft te maken met een aantal vraagstukken van sociaal economische, maatschappelijke, ruimtelijke en infrastructurele aard. Om deze opgaven het hoofd te bieden en om Nissewaard naar de toekomst toe schokbestendig te maken, is het ontwikkelperspectief Nissewaard naar 2040 opgesteld. Het ontstijgen van de ex-groeikernstatus betekent onder andere een betere balans te vinden in wonen, werken en bereikbaarheid. Tenslotte wordt ingezet op het beter benutten van de recreatieve waarde van het landschap voor het vestigingsklimaat van Nissewaard. Nissewaard streeft naar een meer gebalanceerde en diverse woningvoorraad. Het doel is dat inwoners kunnen doorstromen binnen Nissewaard en dat de gemeente nieuwe doelgroepen aantrekt. Er wordt ingezet op meer geschikte huisvesting voor ouderen en op onderbelichte woningsegmenten. Toevoegen binnen die segmenten moet voor doorstroming en meer kansen voor starters zorgen. Daarnaast worden, onder andere voor jongeren, kansen gezien in transformatie van bestaande panden naar woningen, eerst en vooral in het stadscentrum. Om tot realisatie van kenmerkende initiatieven zoals Haven Noord en de ontwikkelingen nabij Metro-busstation Centrum te komen is er aansluiting bij provinciale en Rijksinstrumenten.
Tevens wordt in deze collegeperiode ingezet op de wijkontwikkeling in met name De Hoek, Waterland, de Akkers en de gebiedsontwikkeling Noord. De gemeente Nissewaard heeft de ambitie om in 2050 energieneutraal, aardgasvrij, klimaatbestendig, waterrobuust en circulair te zijn. Dit betekent onder andere dat ontwikkelingen die plaatsvinden in de gebouwde omgeving, zowel bij transitie van bestaande bouw als bij nieuwbouw, een substantiële bijdrage leveren aan die ambitie. De opgaven die van buiten op ons als organisatie afkomen vragen om een andere manier van werken. Die andere manier van werken sluit aan bij de transitie die met de komst van de Omgevingswet wordt beoogd. Vanaf 1 januari 2024 is deze wet van kracht. De essentie van de Omgevingswet draait om het creëren van betere, integrale regelgeving, het verminderen van regelgeving, het bieden van meer ruimte voor goede initiatieven, het versnellen van besluitvormingsprocessen en het vergroten van de betrokkenheid van de samenleving. Wij beseffen dat we deze uitdagingen niet alleen aankunnen en zijn ons zeer bewust van onze omgeving. De samenleving verandert namelijk in een razendsnel tempo en verwacht dat de overheid daadkrachtig optreedt en toegang biedt tot snelle, duidelijke en betrouwbare informatie, 24 uur per dag en 7 dagen per week.
Wij willen dat initiatiefnemers en inwoners zich serieus genomen voelen omdat wij hen actief betrekken bij (de voorbereiding van) besluiten en goed op de hoogte zijn van wat er speelt in de samenleving. We moedigen waardevolle, creatieve en innovatieve ideeën uit de samenleving aan, omdat deze bijdragen aan het creëren van een nog betere leefomgeving in Nissewaard waar het prettig is om te wonen, werken en te leven.
53
Wat mag het programma kosten? Bedragen x € 1.000 "-" = voordeel
Rekening 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten
35.832
50.389
20.251
23.600
15.505
15.472
Baten
-29.453
-40.841
-13.567
-17.856
-10.214
-10.214
Saldo lasten en baten
6.379
9.548
6.684
5.744
5.291
5.258
Mutaties reserves
-1.015
-3.446
-420
0
0
0
Totaal programma
5.364
6.102
6.264
5.744
5.291
5.258
Ruimtelijke ontwikkeling Op 1 januari 2024 is de omgevingswet in werking getreden. Gelet op de complexiteit van het Omgevingsplan geldt een transitieperiode tot 2032. De raad heeft een plan vastgesteld waarin is uitgewerkt hoe we dit gaan oppakken. De komende periode wordt gewerkt aan het opstellen van een integralen, gebied dekkende Omgevingsvisie en een Omgevingsplan. Dat vraagt zowel van de gemeenteraad, het college maar ook van de ambtelijke organisatie een flexibele houding omdat het echt gaat om een nieuwe manier van werken. Totdat de omgevingsvisie is vastgesteld vormen het ontwikkelperspectief NN2040 en Ontwikkelperspectief Vitale Kernen het ruimtelijk afwegingskader. Zij vormen de basis voor de omgevingsvisie. Het benoemt de kansen op het fysieke, sociale, sociaaleconomische en infrastructurele vlak. Het vertalen van deze kansen naar een ruimtelijke opgave vindt plaats in het ontwikkelraamwerk, gebiedspaspoorten en in de wijkatlassen. Deze werkdocumenten zijn nodig om weloverwogen keuzen te maken van wat waar moet gebeuren om tot een schokbestendig Nissewaard te komen. Niet de ontwikkelplot staat meer centraal, maar de stad staat centraal. Hierdoor zijn we in staat om niet alleen reactief maar ook proactief een ontwikkeling tot stand te brengen. Dus actief (markt)partijen benaderen om een gewenste ontwikkeling tot stand te brengen.
Dit vraagt om een integrale benadering van de fysieke leefomgeving waarbij wij ook vroegtijdig de samenleving betrekken bij ontwikkelingen in hun directe omgeving en het sluit aan op de manier waarop we gaan werken met de Omgevingswet. De structurele financiële effecten van de Omgevingswet zijn nog steeds onzeker. Deze hangen immers af van de wijze waarop wij als decentrale overheid gebruik maken van de extra ruimte en keuzemogelijkheden die de Omgevingswet biedt. Denk daarbij bijvoorbeeld aan de beslissing om al dan niet ‘flitsvergunningen’ in te voeren of bepaalde zaken vergunningvrij te maken. Dat wordt ook de komende jaren besloten door de gemeenteraad.
Wat willen we bereiken? • • •
We zetten conform de pijlers van Nissewaard naar 2040 in op gebieds- en wijkontwikkelingen in het Centrum van Spijkenisse alsook in de wijken De Hoek, Waterland, De Akkers en in het gebied Spijkenisse Noord. We zetten conform de pijlers van het ontwikkelperspectief Vitale Kernen in op ontwikkelingen in de kernen. We zetten in op meer efficiency als het gaat om onze processen in het fysiek domein en het werken volgens de beleidscyclus met een integrale Omgevingsvisie waar onze (strategische) visies in op zullen gaan. 54
• •
We zetten in op de dienstverlening richting de inwoners en initiatiefnemers daar waar het gaat om betere en snellere antwoorden maar ook de klantbeleving en de begrijpelijkheid van informatie. Wij kunnen efficiënter en met data onderbouwd re- en proactief ingaan op initiatieven/initiatieven tot stand brengen en betrekken daar de betreffende stakeholders bij (omwonenden, ondernemers en partners).
Beleidsindicatoren Bij dit thema zijn geen beleidsindicatoren van toepassing.
Wat gaan we daarvoor doen? • •
• • •
In 2025 wordt de gebied dekkende Omgevingsvisie voor Nissewaard na een participatief proces vastgesteld door de raad. We gaan aan de slag met het opstellen van een gebied dekkend Omgevingsplan waarin de ambities uit de Omgevingsvisie in regels wordt door vertaald. Dit doen wij aan de hand van het door de raad vastgestelde plan van aanpak. Daarbij wordt ook gekeken naar mogelijkheden om activiteiten vergunning vrij te maken. Ook gaan we experimenteren met het opstellen van een (verplicht) Omgevingsprogramma (bevoegdheid college). De Omgevingswet vraagt gemeenten naast het opstellen van de verplichte kerninstrumenten ook om op een andere manier te gaan werken. De komende jaren ligt de focus op de verdere uitwerking hiervan, zoals het verder digitaliseren en het verbeteren van de dienstverlening. We gaan aan de slag met een verkenning voor het invoeren van een flitsvergunning: het invoeren van een versneld proces voor de afhandeling van eenvoudige aanvragen omgevingsvergunning. Daarnaast evalueren wij een aantal zaken die voorafgaand aan de invoeringsdatum al zijn ingevoerd, zoals de inzet van de gemeentelijke adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit en de lijst die de raad heeft vastgesteld over verplichte participatie en (verzwaard) adviesrecht.
Wat mag het thema kosten?
Bedragen x € 1.000 "-" = voordeel
Rekening 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten
6.404
16.957
2.044
1.879
1.648
1.637
Baten
-4.669
-15.282
-125
0
0
0
Totaal saldo van baten en lasten (excl. mutaties reserves)
1.735
1.674
1.919
1.879
1.648
1.637
-8
0
0
0
0
0
1.727
1.674
1.919
1.879
1.648
1.637
Mutaties reserves Totaal thema
Financiële toelichting Naast de loon- en prijsstijging 2025 en de vastgestelde begrotingswijzigingen lichten wij bijgaande financiële verschillen op dit thema toe. • In 2023 t/m 2025 zijn incidenteel lasten en baten opgenomen voor het project Windturbines locatie M van respectievelijk € 346.000, € 367.000 en € 125.000. • In 2024 zijn incidenteel lasten en baten opgenomen voor de specifieke uitkering Energiearmoede van respectievelijk € 1.128.000 en € 557.000 55
• • •
Voor het onderhouden van het omgevingsplan is in 2024 en 2025 € 22.000 beschikbaar gesteld. In 2024 zijn incidenteel lasten en baten opgenomen voor de Woningbouwimpuls van € 3.151.000, de Versnellingsbijdrage voor de Haven van € 7.694.000 en de Versnellingsbijdrage voor het metro-busstation van € 3.514.000. De komende jaren wordt inzet gepleegd op het stimuleren van klimaatadaptief handelen en beleid te verankeren op de verschillende plaatsen in de organisatie. Hiervoor is in de Perspectiefnota 2025 € 250.000 per jaar beschikbaar gesteld voor de periode tot en met 2028. Deze kosten zijn ten laste worden gebracht van de voorziening Riolering.
Portefeuillehouder(s) Wethouder Hottentot Wethouder Hottentot Wethouder Mijnans (Nn2040) Wethouder Mijnans
Commissie Commissie Leefomgeving
Verbonden partijen Metropoolregio Rotterdam Den Haag Dienst Centraal Milieubeheer Rijnmond Relevante documenten op themaniveau Visiedocument Nissewaard naar 2040 Programmaplan Omgevingswet (fase 2 2023) Omgevingsvisie voor het centrum van Spijkenisse Handboek en PvA Omgevingsplan Participatiebeleid januari 2022
Bereikbaarheid & mobiliteit Nissewaard heeft een unieke ligging, de haven, het groene achterland, de zee en Rotterdam. Om prettig te kunnen wonen, werken, ondernemen en recreëren, is een goede bereikbaarheid voor ons allen van groot belang. Maar Nissewaard ligt ook op een eiland en dat geeft ons regelmatig (nieuwe) uitdagingen. Daarom zal ook in 2025 de lobby voor een robuuste bereikbaarheid, zoals een A4- of N4-zuid, worden voortgezet. Naast de externe ontsluiting van Nissewaard zijn er ook lokale, interne opgaven waar wij ons op blijven richten, zoals verkeersveiligheid, fietsgebruik en openbaar vervoer. Zowel interne als externe bereikbaarheid dient integraal onderdeel te zijn van nieuwe bouwprojecten. Nieuwbouwprojecten moeten gepaard gaan met adequate verkeersontsluiting en de toekomstige invulling van de parkeerbehoefte.
Wat willen we bereiken? • • • •
Goede interne bereikbaarheid Goede externe bereikbaarheid Goede ontsluiting met het openbaar vervoer van alle kernen en woongebieden Optimale verkeersveiligheid 56
• •
Stimuleren fietsgebruik Bijdragen aan duurzame mobiliteit
Beleidsindicatoren Indicator Toelichting Verkeer en vervoer
Percentage bushaltes openbaar vervoer die integraal toegankelijk zijn voor alle inwoners.
Bron
Realisatie 2023
Begroting 2024
Streefwaarde 2025
74%
77%
78%
Eigen gegevens
Wat gaan we daarvoor doen? • • • • • • • •
Wij werken samen met andere partijen aan realisatie van het maatregelpakket t.b.v. de regionale bereikbaarheid (BO MIRT) We zetten in 2025 de lobby voor een robuuste bereikbaarheid, zoals een A4- of N4-zuid, voort. We willen maximale hinderbeperking bij de renovatie van bruggen en interne onderhoudsprojecten, o.a. inzet mobiliteitsmanagement, stimuleren OV (o.a. vaste spitslijnen en probeerpas) en fiets (probeeraanbod) We willen goede inpassing van verkeer en vervoer in de ruimtelijke ordening (verkeersbesluiten, ontheffingen, meldingen en klachten, etc.) Wij willen het openbaar vervoer behouden en versterken (weekendmetro, BOB-bus, P&R, vernieuwing metro- en busstation, buslijn Blankenburgverbinding, etc.) Wij willen de verkeersveiligheid verder verbeteren (campagnes, schoolomgevingen, oversteken) Fietsroutes optimaliseren (breder, faciliteiten toevoegen waaronder laadpunten) Wij faciliteren de aanvraag en plaatsing van laadinfra
Wat mag het thema kosten?
Bedragen x € 1.000 "-" = voordeel
Rekening 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten
87
220
105
54
54
54
Baten
-10
-9
-9
-9
-9
-9
Totaal saldo van baten en lasten (excl. mutaties reserves)
77
212
96
45
45
45
Mutaties reserves
-129
-118
0
0
0
0
Totaal thema
-51
94
96
45
45
45
57
Financiële toelichting Naast de loon- en prijsstijging 2025 en de vastgestelde begrotingswijzigingen lichten wij bijgaande financiële verschillen op dit thema toe. • In 2024 en 2025 is € 50.000 beschikbaar gesteld voor de lobby met betrekking tot de A4-zuid.
Portefeuillehouder(s) Wethouder Hottentot Wethouder Hottentot
Wethouder Mijnans Wethouder Mijnans
Commissie Commissie Leefomgeving
Verbonden partijen Metropoolregio Rotterdam Den Haag Relevante documenten op themaniveau • •
Kadernota OV (Metropoolregio Rotterdam Den Haag) Strategische Agenda Metropoolregio Rotterdam Den Haag 2023-2026
Duurzaamheid De realisatie van de opgave Duurzaamheid is volop in ontwikkeling op internationaal, landelijke, regionaal én lokaal niveau. De gemeente Nissewaard heeft de ambitie om in 2050 energieneutraal, aardgasvrij, klimaatbestendig, waterrobuust en circulair te zijn. Deze ambitie is in de lijn met het Akkoord van Parijs, de Klimaatwet, het Klimaatakkoord, het Klimaatplan, het Deltaprogramma en Deltaplannen op het gebied van Waterveiligheid, Zoetwater en Ruimtelijke Adaptatie en het landelijk kader Circulariteit. Samen met inwoners, maatschappelijke organisaties, ondernemers en mede-overheden bouwen we aan een duurzaam Nissewaard. De gemeente Nissewaard heeft ervoor gekozen om de opgave Duurzaamheid programmatisch op te pakken. Het programma Duurzaamheid heeft de afgelopen jaren de opgave in beeld gebracht en producten en werkwijzen ontwikkeld waarmee de ambtelijke organisatie de doelen op het gebied van duurzaamheid integraal kan aanpakken. De komende tijd werkt de gemeentelijke organisatie toe naar het integreren van de werkzaamheden op het gebied van duurzaamheid en het behalen van de doelen als onderdeel van de reguliere werkzaamheden van de gemeente.
Wat willen we bereiken? Het programma Duurzaamheid draagt bij aan de ambities van het college. In de huidige collegeperiode wordt ingezet op de programmalijnen; energieneutraal, aardgasvrij, klimaatbestendig, waterrobuust en circulair. Door middel van het behalen van de volgende operationele doelen maakt de gemeente stappen naar de realisatie van deze ambities. Komende periode werkt het programma toe naar het behalen van deze doelen als onderdeel van de reguliere werkzaamheden van de gemeente.
58
In 2026 is Nissewaard meer energieneutraal • wordt 150 GWh van de elektriciteitsvraag in Nissewaard in 2050 (444 GWh) lokaal en duurzaam opgewekt. • is 25% van de geschikte grote (>15 kWp) en kleine (>15 kWp) daken en grote parkeerplaatsen belegd met zonnepanelen. • wordt gewerkt aan het behandelen en afgeven van de benodigde vergunningen voor realisatie zon- en windprojecten (streefdatum 1 januari 2025); • is er ten minste 25% lokaal eigendom, met een streven naar 50%, gerealiseerd bij planontwikkeling bij wind- en zonprojecten. In 2026 is Nissewaard meer aardgasvrij(ready) • is er voor zes wijken een wijkwarmteplan vastgesteld en in uitvoering. Voor nog eens twee wijken wordt er gewerkt aan een wijkwarmteplan. • is op bedrijventerrein Halfweg Molenwatering 10% minder energie gebruikt (t.o.v. niveau 2021). • heeft 70% van de huishoudens een energiebesparende maatregel genomen (t.o.v. niveau 2021). • is 10% van alle woningen met een D/E/F of G-label verbeterd tot minimaal label C (t.o.v. niveau 2021). In 2026 is Nissewaard meer klimaatbestendig en waterrobuust ingericht • voldoen alle nieuwbouwplannen aan de landelijke maatlat groene klimaatadaptieve bebouwde omgeving en ander landelijk beleid en wetgeving.
• voldoen alle plannen voor verduurzaming van gemeentelijk vastgoed aan de landelijke maatlat groene klimaatadaptieve bebouwde omgeving en ander landelijk beleid en wetgeving. • is voor 20% van alle particuliere gebouwen en percelen in deze collegeperiode een significante nieuwe klimaatadaptieve maatregel genomen. • voldoet al het nieuwe beleid en alle projecten in de openbare ruimte aan de landelijke maatlat groene klimaatadaptieve bebouwde omgeving en ander landelijk beleid en wetgeving. • Werken we samen in de DPRA werkregio (Nissewaard, Voorne aan Zee, Waterschap Hollandse Delta en provincie als agendalid) aan gemeente-overstijgende onderwerpen op het gebied van klimaatadaptatie. In 2026 is Nissewaard meer Circulair • is de hoeveelheid huishoudelijk afval minder dan 150 kg per jaar. • is de hoeveelheid afval van bedrijven in Nissewaard met de grootste stromen afgenomen. • is circulariteit onderdeel van alle gemeentelijke inkooptrajecten en is 10% van de trajecten optimaal circulair. • is circulariteit onderdeel van alle gebiedsontwikkelingsplannen en alle nieuwbouw, beheeren renovatieplannen in de openbare ruimte, maatschappelijk vastgoed en corporatiewoningen. Hierbij is van de nieuwbouwplannen 10% optimaal circulair en bij beheer- en renovatieplannen 5% optimaal circulair. • is er 10% minder lokale grondstromen (zand, grond, bagger, water) verloren gegaan.
• is het aantal agrarische bedrijven dat werkt volgens circulaire principes toegenomen.
Beleidsindicatoren De indicatoren van duurzaamheid zijn te verdelen in 3 categorieën: (E):
Effectindicatoren: monitoren van het doel. Dit type indicatoren tonen de voortgang op de doelstellingen 59
(P): (T):
Prestatie-indicatoren: monitoren van het middel. Dit type indicatoren maken prestaties meetbaar, maar zeggen op zichzelf niks over de (voortgang op de) beoogde doelen. Transitie-indicatoren: monitoren van de randvoorwaarden. Dit type indicatoren maken de voortgang van een transitieproces meetbaar. Met transitie-indicatoren wordt gemonitord in hoeverre de randvoorwaarden voor een transitie worden gerealiseerd.
In 2026 is Nissewaard meer energieneutraal De ambitie in 2050 is 444 gigawattuur en de ambitie voor deze collegeperiode is 150 gigawattuur. Het startpunt in 2021 is 22,22 gigawattuur. Indicator
Toelichting
Duurzame energieopwek (E)
Duurzame opwek elektriciteit (150 GWh in verhouding tot streefdoel) Percentage Percentage van geschikte daken geschikte grote en en kleine daken parkeerplaatsen en grote met parkeerplaatsen zonnepanelen met (E) zonnepanelen. Aantal Aantal onherroeplijke onherroepelijk vergunningen afgegeven (T) vergunningen voor realisatie van zon- en windprojecten voor 1 januari 2025
Bron
Realisatie Begroting Streefwaarde 2023 2024 2025
Klimaatmonitor 38 GWh (2022)
46,5GWh
> 54 GWh
Zon potentie monitor van het kadaster
11,3
13,1%
Project specifieke monitoring
9,5%
1
1
>1
In 2026 is Nissewaard meer aardgasvrij(ready) De ambitie in 2050 is 0 TJ aardgasverbruik in de gebouwde omgeving. De ambitie voor 2023 is 1150 TJ, het startpunt in 2021 is 1692 TJ.
Indicator
Toelichting
Bron
Aantal Planvorming om Project wijkwarmteplannen Nissewaard met specifieke (T) wijkaanpak monitoring aardgasvrij te maken
60
Realisatie 2023
Begroting 2024
Streefwaarde 2025
2 in de maak 0 vastgesteld
2 in de maak 2 vastgesteld
2 in de maak 4 vastgesteld
Aantal bedrijven met een D/E/F of G-label (E)
Bedrijven met Klimaatmonitor 140 bedrijven 40 bedrijven minder dan 40 een slecht en RVO bedrijven energielabel verduurzamen naar minimaal label C Aardgasverbruik Aardgasverbruik Klimaatmonitor 1153 TJ 1095 TJ 5% daling voor woningen in moet in 2050 0 hele gemeente (P) TJ zijn Aantal woningen Woningen met RVO, 8.936 8.712 8.488 met een D/E/F of een slecht dashboard NSA G-label (E) energielabel Geldfit* verduurzamen naar minimaal label C * RVO beschikt alleen over openbare data van de energielabels die definitief zijn gemaakt door de bewoners. Alle overige energielabels hebben de status ‘voorlopig’ en hier is geen openbare data van beschikbaar. Ongeveer 40% van de huishoudens binnen Nissewaard beschikt niet over een definitief energielabel. De indicator baseert zich op de definitieve energielabels en extrapoleert deze naar 100% om de beweging naar minimaal energielabel C in kaart te brengen.
In 2026 is Nissewaard meer klimaatbestendig en waterrobuust ingericht Op dit moment is er nog geen kwantificeerbaar inzicht in waar we staan op het gebied van klimaatbestendig en waterrrobuust. Het eerder gerapporteerde percentage bomen- en groenoppervlak van particulier gebied en het aantal m2 groene daken worden daarom ook niet verder gemonitord. Met de uitvoering van het programmaplan 2023-2024 komt dit inzicht beschikbaar.
Indicator
Toelichting
Bron
Realisatie 2023
Begroting 2024
Streefwaarde 2025
Percentage bomen- en groenoppervlak van particulier gebied (E)
Totaal percentage groen per buurt (groen + boom, exclusief agrarisch)
klimaat effectatlas
gemiddeld 35% particulier groen en boomkronen per buurt (2021)
n.v.t.
n.v.t.
M2 groene Vierkante daken aangelegd meter groen met subsidie dak groene daken (E)
eigen data
1954,2 m2
n.v.t.
n.v.t.
In 2026 is Nissewaard meer Circulair Op dit moment is circulair te complex om te vatten in een enkel cijfer. Monitoring vindt plaats verschillende indicatoren die op dit moment ontwikkeld worden om een circulair Nissewaard inzicht te maken.
61
Indicator
Toelichting
Huishoudelijk Huishoudelijk afval (P) restafval per inwoner per jaar
Bron
Realisatie 2023
Begroting Streefwaarde 2025 2024
CBS
200 kg per inwoner
175 kg per inwoner
<175 kg per inwoner
Betreft niet gescheiden ingezameld huishoudelijk afval
Wat gaan we daarvoor doen? Inspanningen Duurzaamheid 2023/2024: • We geven uitvoering aan de Regionale Energiestrategie (RES) 1.0, samen met de gemeente Voorne aan Zee en zetten stappen voor realisatie zon- en of windpark binnen de RESzoekgebieden (Noordrand, Stadsranden en Open landschap). • We nemen in het samenwerkingsverband van de energieregio Rotterdam - Den Haag actief deel aan het opdrachtgeversteam RES en meedenk werkgroepen in de energietransitie. • We zijn actief aan de slag met de realisatie van een dashboard Zon op Dak en dakenstrategie. Op basis van de data analyse, maken we een prioritering van doelgroepen en handelingsperspectief. • We faciliteren de ontwikkeling van windenergie op de Brielse Maasdijk. • We faciliteren de ontwikkeling van zonne-energie drijvend op water bij het drinkwaterbedrijf Evides aan de Berenplaat. • We zetten de in op het stimuleren van energiebesparing in woningen en gebouwen: We stellen energiecoaches beschikbaar voor de inwoners en breiden het aantal vrijwillig opgeleide energiecoaches uit. Met de vanuit het Nationaal Isolatieprogramma beschikbaar gestelde middelen voeren we een meerjarige isolatie-aanpak uit, zodat eigenaren van woningen met een DEFG-label kunnen verduurzamen naar minimaal label C.
We geven uitvoering aan het project energiearmoede om huishoudens in energiearmoede structureel te helpen de energierekening te verlagen. • We onderzoeken, samen met andere gemeenten (Voorne-Putten en/of RES-regio), potentiële duurzame warmtebronnen of en hoe deze gekoppeld kunnen worden aan warmtenetten. • We geven uitvoering aan het vastgestelde Warmteprocesplan voor de wijken De Hoek en Vogelenzang-Zuid/Akkers-Centrum, zodat deze in 2030 'aardgasvrij-ready' zijn. Daarnaast zijn we gestart met planvorming in Geervliet, Heenvliet en Abbenbroek. • We ontwikkelen de Warmtetransitievisie door tot een Warmteprogramma, met daarin een strategie om te komen tot een warmtenet voor Spijkenisse en de mogelijke rol voor de gemeente. • Implementeren van de Landelijke maatlat groene klimaatadaptieve bebouwde omgeving in werkprocessen RO incl. bestemmingsplan/ verordening/omgevingsplan. • Inrichtingsnormen- en adviezen uit de Maatlat zijn onderdeel van het LIOR, zodat vervanging/renovatie in de openbare ruimte waterrobuust en klimaatadaptief gebeurt. • De opgave in het bestaand gebied om in 2050 waterrobuust en klimaatbestendig te zijn is inzichtelijk. 62
• • • • • • • • • • • • • • • • • • •
Uitvoeringsplan klimaatbestendige openbare ruimte (KbOR) opstellen en uitvoeren: maatregelen om alle knelpunten voor 2050 op te lossen. Opgave klimaatbestendig stedelijk watersysteem en waterbalans bekend. Actieplan Groene Tuinen (inclusief bewustwording en participatie) Subsidieregeling groene daken / klimaatadaptieve maatregelen. Landelijke maatlat ander landelijk beleid/wetgeving uitwerken met woningcorporaties Voor gemeentelijk vastgoed aan de hand van de Landelijke maatlat en ander landelijk beleid bepalen wat de opgave is en welke maatregelen nodig zijn. we gaan een nieuwe samenwerking aan in de DPRA werkregio. We faciliteren initiatieven en experimenten die gericht zijn op hoogwaardigere verwerking of voorkomen van huishoudelijk afval. We gaan een samenwerkingsovereenkomst aan met de partners waarmee we gekomen zijn tot het idee voor het Circulair Centrum Nissewaard en werken met hen het projectplan en de business case uit, die moet leiden tot realisatie van het centrum. We implementeren een interne tool die duurzaam inkopen toegankelijk en eenduidig maakt. We vervullen samen met onze partners op de Zuid-Hollandse eilanden een aanjaagfunctie op het thema circulair bouwen. We onderzoeken van een aantal grondstromen of en hoe we die (meer) circulair kunnen maken en voeren haalbare interventies uit. We verkennen het thema kringlooplandbouw.
We verkennen de ruimtelijke implicaties van de circulaire economie. We zorgen ervoor dat Duurzaamheid in brede zin onderdeel wordt van de Omgevingsvisie Nissewaard. In beeld brengen en ontwikkelen van financierings- en stimuleringsregelingen We zorgen ervoor dat Duurzaamheid in brede zin verder verankerd wordt in de prestatieafspraken met de woningcorporaties. We voeren de Green Deal Halfweg-Molenwatering uit die begin 2022 gesloten is, en doelen, samenwerkingsafspraken en activiteiten voor de komende jaren op het gebied van energie, circulariteit en klimaatadaptatie bevat. We verbreden onze communicatie- en participatiestrategie om onze inwoners een perspectief te bieden wat zij kunnen doen om te verduurzamen.
Wat mag het thema kosten?
Bedragen x € 1.000 "-" = voordeel
Rekening 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten
3.718
7.700
4.274
3.640
3.433
3.429
Baten
-1.265
-4.078
-1.501
-1.514
-1.487
-1.487
Totaal saldo van baten en lasten (excl. mutaties reserves)
2.453
3.622
2.774
2.126
1.946
1.942
Mutaties reserves
-423
-1.328
-420
0
0
0
Totaal thema
2.030
2.294
2.354
2.126
1.946
1.942
Financiële toelichting Naast de loon- en prijsstijging 2025 en de vastgestelde begrotingswijzigingen lichten wij bijgaande financiële verschillen op dit thema toe. 63
• • • • • • •
• • • •
In 2024 is incidenteel budget opgenomen in het kader van duurzaamheid dat is overgeheveld uit 2023 van € 824.000 ten laste van de Algemene reserve. Voor de uitvoering van het klimaatakkoord zijn vanuit het rijk extra gelden beschikbaar gesteld (CDOKE middelen). Deze lasten en baten bedragen op dit thema € 1.470.000 in 2024 t/m 2028. In 2024 zijn incidenteel middelen geraamd voor de Regionale Energie Strategie van € 349.000. Deze middelen zijn overgeheveld vanuit 2023. Voor de Impuls Klimaatadaptatie zijn in 2024 en 2025 incidenteel lasten en baten geraamd van respectievelijk € 1.050.000 en € 894.000. Voor de Isolatieaanpak zijn in 2025 lasten en baten geraamd van € 1.280.000. In 2024 en 2025 wordt incidenteel € 420.000 onttrokken aan de reserve Duurzaamheid voor het uitvoeringsplan. In het kader van de bezuinigingen is het structurele budget met betrekking tot duurzaamheid vanaf 2027 met € 180.000 verlaagd. Dit betekent dat de lasten in het kader van de opgave duurzaamheid gezocht moeten worden binnen de bestaande lijnbudgetten. Dit geldt ook voor eventueel benodigde cofinanciering. De ambitie van de gemeente Nissewaard om in 2050 energieneutraal, klimaatadaptief en circulair te zijn zal daarmee vertraagd worden. In het kader van de bezuinigingen is het structurele budget voor personele capaciteit met betrekking tot duurzaamheid vanaf 2026 verlaagd met € 150.000.
Deze capaciteit wordt nu bekostigd uit de rijksgelden voor de uitvoering van het klimaatakkoord (CDOKE middelen). In 2024 is € 108.486 aan extra budget beschikbaar voor de DCMR overgeheveld vanuit 2023. Dit valt in 2025 e.v. weg. Ten opzichte van 2024 stijgt de bijdrage aan de DCMR in 2025 e.v. met € 93.000 door indexatie en extra middelen uit de algemene uitkering voor richtlijn EPBD. In het kader van de bezuinigingen is vanaf 2025 een bedrag van € 33.000 opgenomen ter bezuiniging gemeenschappelijke regelingen DCMR.
Portefeuillehouder(s) Wethouder Hottentot Wethouder Hottentot
Commissie Commissie Leefomgeving
Verbonden partijen Metropoolregio Rotterdam Den Haag Dienst Centraal Milieubeheer Rijnmond GGD Rotterdam-Rijnmond Stedin Relevante documenten op themaniveau -
Warmteprocesplan Akkers-Centrum, Vogelenzang-Zuid en de Hoek, vastgesteld april 2023 Herzien Plan van aanpak RES 2022-2026 Rotterdam – Den Haag, vastgesteld april 2023 Samenwerkingsovereenkomst Klimaatadaptatie Voorne-Putten, vastgesteld november 2022 Programmaplan Duurzaamheid Nissewaard 2023-2024, vastgesteld april 2022 Laadstrategie, uitvoerend beleid openbaar laden en locatiekaart concept-laadlocaties, vastgesteld juli 2021 Regionale Energie Strategie (RES) regio Rotterdam - Den Haag 1.0, vastgesteld juni 2021 Leidraad Windenergie Voorne-Putten, vastgesteld oktober 2018 64
-
Strategie Klimaatadaptatie Voorne-Putten, vastgesteld april 2021 Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie Nissewaard, vastgesteld april 2021 Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie Voorne-Putten, vastgesteld april 2021 Warmtetransitievisie Voorne-Putten, vastgesteld mei 2020 Klimaatstresstest Voorne-Putten, vastgesteld april 2020
Wonen Nissewaard is al vele jaren de thuisbasis van inwoners die binnen onze gemeente werken, maar daarnaast de plek waar vele mensen die in de haven en elders in de regio werken thuiskomen. Een gevarieerd aanbod aan diverse woon- en leefmilieus moet onze inwoners huisvesten en potentieel nieuwe inwoners aantrekken. We beogen een woningvoorraad die kwalitatief in balans is en die bijdraagt aan de leefbaarheid in Nissewaard. We hebben gezinsvriendelijke wijken en dorpen en liggen op mooie afstand van het strand en de stad. Je vindt in de dorpskernen de rust en ruimte, maar Nissewaard biedt ook de voordelen van een middelgrote stad als Spijkenisse. We anticiperen op veranderende woonwensen en bieden voldoende aanbod voor alle levensfasen en de sociale doelgroep.
Wat willen we bereiken? • • • • • • •
We streven naar een woningvoorraad die in balans is en werken aan een aantrekkelijk woon- en leefklimaat. We stimuleren doorstroming op de woningmarkt creëren en mogelijkheden voor het maken van wooncarrière. Streven naar leefbare wijken en kernen We breiden de sociale woningvoorraad in absolute zin licht uit en spreiden deze evenwichtiger over de gemeente We realiseren voldoende passende woonruimte voor specifieke aandachtsgroepen. We benutten kansen om in elke kern of wijk bij te bouwen, op potentiële ontwikkellocaties. De meeste woningen worden toegevoegd in/rond het stadscentrum en rondom OV-knooppunten, met name Spijkenisse-Centrum. We vermarkten Nissewaard als een aantrekkelijk woongebied, in samenwerking met Voorne aan Zee.
Beleidsindicatoren Indicator
Toelichting
Bron
Gemiddelde WOZ waarde van woningen
X 1.000 euro
CBS
Nieuw gebouwde woningen
Aantal per 1.000 woningen
Basisregistratie adressen en gebouwen
Demografische druk
Aandeel jongeren (< 20 jaar) en ouderen (> 65 jaar) t.o.v. de groep 20 tot 65 jaar
CBS
65
Realisatie 2023 279
Begroting 2024 285
Streefwaarde 2025 285-290
10
10
10-12
73,9%
74,0%
74,0%
Gemeentelijke woonlasten eenpersoonsh uishouden
In euro's
COELO
837
911
876
Gemeentelijke woonlasten meerpersoons huishouden
In euro's
COELO
837
911
876
Wonen
Tevredenheid met de woning
Nissewaard Peiling
7,4 (2020)
7,5
7,5
Wijk- en kerngericht werken
Stabiliteit/ toename leefbaarheid in wijken en kernen
Nissewaard Peiling
7,5 (2020)
7,4
7,4
Wat gaan we daarvoor doen? • • • • • • • • • •
We geven uitvoering aan het Regioakkoord Wonen en de doorvertaling daarvan in de Woondeal. Hierin zijn afspraken opgenomen over het aantal te bouwen woningen en de onderverdeling daarvan. We bouwen ook bij in woningbouwsegmenten die op kern- of gemeenteniveau onderbelicht zijn en brengen daarmee de woningvoorraad meer in balans. Om doorstroming te bevorderen bouwen we (middel)dure eengezinswoningen en (levensloopbestendige) appartementen. We vergroten het aantal starterswoningen en we transformeren bestaand vastgoed, indien passend binnen de kaders, tot woningen. We streven naar een toename van onderscheidende woonvormen zoals flexwonen, woon-werkwoningen, tiny houses en hofjeswoningen. Bij woningbouwprojecten maken we maatwerkafspraken met ontwikkelaars over percentages betaalbare- en middensegment woningen. We ontwikkelen een uitvoeringsprogramma van de Woonzorgvisie voor senioren en zorgbehoevende inwoners. We handhaven de Starterslening voor jonge starters op de koopmarkt. We zetten sturingsmiddelen in om de leefbaarheid in de wijken en kernen te versterken. Dit zijn middelen zoals de zelfbewoningsplicht, de Rotterdamwet en de Wet Goed Verhuurderschap. Op zowel lokaal als subregionaal niveau werken aan de marketing van ons gebied als aantrekkelijke woonregio.
We voeren onze (wettelijke) taken uit op het gebied van onder meer prestatieafspraken met de corporaties, de Huisvestingswet, de Woningwet, vergunningverlening en (boven)regionale afspraken over de woningmarkt.
66
Wat mag het thema kosten?
Bedragen x € 1.000 "-" = voordeel
Rekening 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten
4.832
5.521
2.984
2.793
2.752
2.734
Baten
-2.310
-1.275
-816
-816
-816
-816
Totaal saldo van baten en lasten (excl. mutaties reserves)
2.522
4.246
2.168
1.977
1.936
1.918
Mutaties reserves
-459
-2.000
0
0
0
0
Totaal thema
2.064
2.246
2.168
1.977
1.936
1.918
Financiële toelichting Naast de loon- en prijsstijging 2025 en de vastgestelde begrotingswijzigingen lichten wij bijgaande financiële verschillen op dit thema toe. • In 2024 is op de lasten en baten een bedrag opgenomen van € 366.000 voor de 2e fase Herstructurering Sterrenkwartier. Dit bedrag is overgeheveld uit 2023. • In 2024 is een storting naar de reserve Herstructurering Sterrenkwartier opgenomen van € 950.000 om de herstructurering af te ronden. Voor deze storting wordt er een zelfde bedrag onttrokken aan de Algemene reserve. • In 2024 zijn incidenteel middelen opgenomen voor het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie van € 261.000. • In 2024 zijn incidenteel middelen opgenomen voor het opstellen van de Omgevingsvisie van € 124.000. • Ten opzichte van 2024 zijn de kosten voor inhuur t.b.v. de Omgevingswet in 2025 e.v. met € 94.000 verlaagd. Daartegenover zijn ook de inkomsten Omgevingswet met eenzelfde bedrag naar beneden bijgesteld. Per saldo neutraal.
Portefeuillehouder(s) Wethouder Mijnans Wethouder Mijnans
Wethouder Hottentot Wethouder Hottentot
Commissie Commissie Leefomgeving
Verbonden partijen Metropoolregio Rotterdam Den Haag Relevante documenten op themaniveau Woonvisie Nissewaard Nissewaard naar 2040
67
Bouwprojecten & grondexploitatie Dit thema behandelt de wijze waarop de gemeente invulling geeft aan haar grondbeleid. Belangrijke onderwerpen hierbij zijn: • De ontwikkelingen van bouwprojecten op eigen grond. • Het faciliteren van private ontwikkelingen. • Het beheer van gronden. • De verkoop van blote eigendommen.
Wat willen we bereiken? Uitvoering geven aan Nissewaard naar 2040 middels actief en faciliterend grondbeleid.
Beleidsindicatoren Bij dit thema zijn geen beleidsindicatoren van toepassing.
Wat gaan we daarvoor doen? Nissewaard naar 2040: • Voor kansen op eigen grondgebied nieuwe grondexploitaties openen. • Voor kansen op particulier grondgebied in gesprek gaan met partners en, waar nodig, partners met elkaar verbinden. Versterken economische positie: • Verkoopbeleid m.b.t. de verkoop van blote eigendommen voeren. • Grip houden op grondexploitaties en kansen benutten. Omgaan met netcongestie • Alternatieve oplossingen zoeken voor lopende projecten die geen stroom dreigen te krijgen en het opstellen van een handelingsperspectief in bredere zin. • Een samenwerkings- en escalatiestructuur opzetten en samenwerkingsafspraken maken met Stedin.
Wat mag het thema kosten?
Bedragen x € 1.000 "-" = voordeel
Rekening 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten
20.791
19.990
10.844
15.234
7.618
7.617
Baten
-21.199
-20.196
-11.116
-15.517
-7.901
-7.901
-408
-206
-272
-283
-284
-285
3
0
0
0
0
0
-405
-206
-272
-283
-284
-285
Totaal saldo van baten en lasten (excl. mutaties reserves) Mutaties reserves Totaal thema
Financiële toelichting Naast de loon- en prijsstijging 2025 en de vastgestelde begrotingswijzigingen lichten wij bijgaande financiële verschillen op dit thema toe. • De begroting 2024 en de meerjarenraming 2025-2028 zijn aangepast naar aanleiding van de herziening van de Nota Grondexploitaties 2024. 68
•
In 2024 zijn incidenteel kosten voor het afboeken van de boekwaarde van € 550.000 en opbrengsten van € 550.000 geraamd van verkopen gronden.
Portefeuillehouder(s) Wethouder Hamerslag Wethouder Hamerslag
Wethouder Hottentot Wethouder Hottentot
Wethouder Mijnans Wethouder Mijnans
Commissie Commissie Leefomgeving
Verbonden partijen Dienst Centraal Milieubeheer Rijnmond Elementen BV Spijkenisse Relevante documenten op themaniveau Notitie Grondexploitaties 2019 Commissie BBV Nissewaard naar 2040
69
Ondernemen en ontspannen Kernboodschap Ondernemen en ontspannen Met dit programma dragen we bij aan de verdere ontwikkeling van Nissewaard als een aantrekkelijke gemeente met een hoog voorzieningenniveau waar het goed wonen, werken, ontspannen en recreëren is. Samen met ondernemers, kennisinstellingen en regiogemeenten versterken en behouden we werkgelegenheid en bedrijvigheid en bereiden we ons voor op nieuwe manieren van produceren, consumeren en opleiden waarin duurzaamheid, vergroening, digitalisering, een goede aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt en een leven lang ontwikkelen centraal staan. We benutten onze sterke punten, zoals de unieke ligging en de kwaliteiten van ons landschap, ons cultureel erfgoed en gevarieerde verenigingsleven. Dit alles vormt een divers aanbod voor sport en ontspanning, dat tegelijkertijd kansen biedt voor ontplooiing en participatie in de samenleving. Het beeld is dat er zonder onderbreking crises of onzekerheden elkaar opvolgen of kunnen versterken. De geopolitieke ontwikkelingen, de effecten van de inflatie en de milieuenergievraagstukken zijn voor ondernemers en inwoners manifest. Tegelijkertijd is er in veel sectoren een groot (dreigend) personeelstekort waardoor verder ontwikkeling van nieuwe bedrijvigheid belemmerd wordt.
Voor Nissewaard is het van belang hier blijvend aandacht aan te geven en te doen wat mogelijk is op gemeenteniveau voor de onderdelen van dit programma, zowel het ondernemen als het ontspannen. Er is en blijft - mede vanuit Nissewaard 2040 - ingezet worden op een herkenbaar economisch profiel voor Nissewaard in combinatie met scholingsmogelijkheden. Concrete initiatieven worden opgepakt om het economische vestigingsklimaat te versterken, de bestaande bedrijventerreinen beter te benutten, de compensatie van de transformatie van het bedrijventerrein Haven Noord naast Halfweg Molenwatering. Daarnaast is er de zoektocht naar nieuwe en of uitbreiding van bestaande bedrijventerreinen voor extra werkgelegenheid, waardoor de uitgaande pendel wordt verminderd. Ondersteuning van het netwerk aan vrijwilligers(organisaties) is essentieel om een aantrekkelijke gemeente te blijven om te wonen en te ontspannen. Kunst en cultuur hebben we hoog in het vaandel staan in Nissewaard. We zijn trots op onze culturele infrastructuur, trots op het brede cultuuraanbod en trots op de grote hoeveelheid kunstwerken in onze openbare ruimte. We vinden het belangrijk alle inwoners van Nissewaard kansen voor ontwikkeling, ontplooiing en ontmoeting te bieden en zien het als een uitdaging daar alle (culturele) identiteiten bij te betrekken.
De beleving van kunst en cultuur staat voor ons niet op zichzelf maar biedt ook tal van mogelijkheden voor een maatschappelijk rendement dat bijdraagt aan de doelstellingen in het sociaal domein. Kunst en cultuur zijn van belang vanwege de bijdrage aan het leefklimaat in de kernen en de wijken en vanwege de kansen op ontwikkeling en ontplooiing voor inwoners door middel van cultuureducatie en –participatie. We zien het groeiende belang van bewegen. Voor de gezondheid en het geluk van onze inwoners. Maar ook als fundament voor een sterke samenleving en als ingrediënt voor een gezonde generatie in 2040 en een toekomstbestendig sociaal domein. Een gezond verenigingsleven, een beweegvriendelijke leefomgeving en een lage drempel voor kwetsbare inwoners om mee te doen. Samen met ons grote netwerk van sportaanbieders en maatschappelijke partners brengen we iedereen in beweging.
70
Wat mag het programma kosten? Bedragen x € 1.000 "-" = voordeel
Rekening 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten
14.314
18.057
13.981
13.791
13.306
13.306
Baten
-5.246
-6.459
-3.862
-3.996
-3.533
-3.578
Saldo lasten en baten
9.069
11.598
10.119
9.795
9.773
9.728
Mutaties reserves
285
-1.598
-39
0
0
0
Totaal programma
9.353
10.000
10.080
9.795
9.773
9.728
Economie De ontwikkelingen rondom digitalisering, robotisering en verduurzaming leiden tot een nieuwe economie en vernieuwing van de werkgelegenheid. Het rapport Economische Visie Nissewaard van Kuipers (januari 2020) geeft aangrijpingspunten om het economisch profiel van Nissewaard te versterken vanuit het concept Service Valley. Deze zijn met ondernemers vertaald in een Handelingsperspectief Bedrijventerreinen (AT Osborne, oktober 2021). Nissewaard zet in op het versterken van de economische structuur door het hebben van een uitnodigend woon- en vestigingsklimaat en een goed opgeleide beroepsbevolking. De gemeente streeft naar het uitbreiden van het areaal aan bedrijventerreinen. Dit omdat de huidige terreinen volledig zijn uitgegeven, intensivering slechts in beperkte mate ruimte op zal gaan leveren, er transformatie opgaven spelen en de behoefteramingen van de provincie en regio aangeven dat de vraag naar bedrijfskavels groot is en het aanbod beperkt. Onze uitbreidingsideeën zijn reeds door de provincie en regio geagendeerd.
In 2025 gaan we onderzoeken hoe we het beste tegemoet kunnen gaan komen aan de vraag naar nieuwe bedrijfskavels vanuit het bedrijfsleven In de achterliggende periode is er intensief overleg geweest met de agrarische sector, de natuurbeherende organisaties en andere betrokken over het toekomstperspectief voor Voorne Putten voor zowel de agragrische sector als de natuur en recreatie. Een en ander vindt plaats binnen het proces van het Nationaal Plan Landelijk Gebied ( NPLG/ ZH-NPLG). De komende periode zal hier nadrukkelijk een vervolg op gegeven worden om de verschillende belangen en ruimteclaims te kunnen afwegen, waarbij sprake is en blijft van een toekomst voor een duurzame agrarische sector op Voorne Putten. Dit kan en wil Nissewaard niet alleen bereiken, daarvoor is samenwerking met ondernemers, kennisinstellingen, inwoners en andere overheden noodzakelijk. Deze regionale samenwerking is er op Voorne Putten, in de regio MRDH alsook die van de Zuid-Hollandse Delta.
Wat willen we bereiken? • • • •
Een compact en levendig stadscentrum dat optimaal economisch functioneert en toekomstbestendig is. We willen onze werklocaties zodanig vormgeven vanuit het concept Service Valley, dat dit bijdraagt aan behoud en uitbreiding van werkgelegenheid en ontwikkeling van een duurzame en circulaire economie. De relatie tussen ondernemers en gemeente onderhouden. We houden de dienstverlening richting ondernemers up-to-date met ons ondernemersloket. We willen dat de werknemers up-to-date blijven door een goede aansluiting van het onderwijs (leven lang ontwikkelen) op de arbeidsmarkt. 71
•
Nissewaard als regionale broedplaats voor nieuwe vormen van zorginnovatie, technologieën en onderwijs.
Beleidsindicatoren Indicator Toelichting
Bron
Realisatie 2023
Begroting 2024
Streefwaarde 2025
Functiemenging
De functiemengingsind ex geeft de verhouding weer tussen banen en woningen en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen.
LISA
37%
37%
37%
Vestigingen van bedrijven
Aantal per 1.000 inwoners
KvK
102
95
100
Economie
Leegstandspercent age stadscentrum Spijkenisse
Locatus
11%
10%
10%
Economie
Leegstandspercent age werklocaties Nissewaard
Leegstandsm onitor Nissewaard
5,8%
5,5%
5,5%
Wat gaan we daarvoor doen? Naast het verrichten van de reguliere taken voor en met ondernemers (waaronder de agrarische sector), zoals binnen het bedrijven-en ondernemersloket , wordt ingezet op: • Stadscentrum: Er wordt uitvoering gegeven aan het koersdocument van 'winkelgebied' naar 'stadhuiskamer', het 'rondje dorp' in het stadscentrum Spijkenisse met daarbij kernwaarden als gezelligheid, herkenbaarheid en veiligheid willen we versterken in een compacter centrum; • Vanuit Nissewaard 2040 zetten we in op: het beter benutten van Halfweg Molenwatering (inclusief de compensatie voor de transformatie van Haven Noord) en Harregat; het verkennen van een landschappelijk ingepaste uitbreiding van een duurzaam ingericht bedrijvenpark en het differentiëren van de woningvoorraad icm het versterken van de interne (stads-)economie; • Vanuit Nissewaard 2040 zetten we met ondernemers en onderwijs in op het concept Service Valley voor het bedrijventerrein Halfweg-Molenwatering en de andere bedrijventerreinen vanuit een gedragen ontwikkelagenda voor de komende 10 jaar;