Beantwoordingsbrief schriftelijke vragen Jong Nissewaard; Jeugdzorg

College van burgemeester en wethouders

Aan de fractie van Jong Nissewaard T.a.v. dhr Korbee

Datum

pagina

18 maart

1 van 6

uw kenmerk

ons kenmerk

Uw brief d.d. 24 februari 4433205

aantal bijlagen

Betreft

Beantwoording schriftelijke vragen eenheid

behandelaar

Ontwikkeling MO

M.F. Romijn - Grimm

Geachte Jong Nissewaard, Op 24 februari heeft u namens uw fractie schriftelijke vragen gesteld over het rapport 'Groeipijn' van de deskundigheidscommissie van Ark. Met deze brief geven wij antwoord op uw vragen. Vraag 1 Deelt het college de stelling van de deskundigencommissie dat de Hervormingsagenda onvoldoende is voor een succesvolle transformatie van de jeugdhulp? a. Zo ja, wat acht het college naast de Hervormingsagenda nodig qua lokale maatregelen om een dergelijke transformatie te laten plaatsvinden? b. Zo nee, waarom niet? Antwoord Ja, het college deelt deze stelling. Wij onderschrijven de hoofdboodschap van de deskundigencommissie dat er meer nodig is dan de huidige afspraken van de Hervormingsagenda. De problematiek is complex en structurele hervormingen zijn noodzakelijk. Lokale maatregelen die genomen zijn zitten verwerkt in de Taskforce Jeugd, die in 2024 gestart is.

Postadres Postbus 25, 3200 AA Spijkenisse Bezoekadres Raadhuislaan 106, 3201 EL Spijkenisse Telefoon 14 0181 E-mail gemeente@nissewaard.nl www nissewaard.nl

datum

ons kenmerk

pagina

betreft

18 maart

4433205

2 van 6

Beantwoording schriftelijke vragen

Vraag 2 Deelt het college de stelling van de deskundigencommissie dat “de druk om op korte termijn tot besparingen te komen, het vinden van passende oplossingen in de weg staat?” a. Zo ja, waarom heeft het college er dan toch voor gekozen om de bezuinigingen op de jeugdzorg door te zetten (zowel de lokale als de regionale)? b. Zo nee, waarom niet? Antwoord Het college erkent dat de financiële druk van invloed is op beleidskeuzes, maar benadrukt dat de noodzakelijke besparingen zo veel mogelijk gericht zijn op efficiëntieverbetering en niet op de afbraak van zorg. Hoewel externe druk soms nodig is om daadwerkelijke veranderingen te realiseren, blijven de aanpassingen in lijn met de onderliggende visie. Het college stelt bovendien dat de bezuinigingen op basis van de HAJ niet de enige oorzaak zijn van de tekorten. We waren sowieso genoodzaakt om zaken anders te organiseren. Daarnaast is het inhoudelijk onacceptabel dat er zoveel jeugdigen een beroep doen op jeugdhulp, hetgeen aangeeft dat er meer structurele oplossingen nodig zijn. Tegelijkertijd kijken we ook inhoudelijk waar verbeteringen mogelijk zijn, zodat we zowel op financieel als kwalitatief vlak de zorg kunnen verbeteren.

Vraag 3 Deelt het college de stelling van de deskundigencommissie dat het niet wenselijk noch haalbaar is “om de beoogde besparingen vanaf 2026, zoals opgenomen in het meerjarig financieel kader in de Hervormingsagenda Jeugd, te handhaven.” a. Zo ja, waarom heeft het college er dan toch voor gekozen om de bezuinigingen op de jeugdzorg door te zetten (zowel de lokale als de regionale)? b. Zo nee, waarom niet? Antwoord Het college erkent de bevindingen van de deskundigencommissie met betrekking tot de haalbaarheid en wenselijkheid van de beoogde besparingen op de jeugdzorg vanaf 2026, zoals opgenomen in het meerjarig financieel kader in de Hervormingsagenda Jeugd. Het besluit om naar de kosten in de jeugdzorg te kijken is niet uitsluitend gebaseerd op de Hervormingsagenda. Gemeenten krijgen minder financiële middelen van het Rijk, wat gevolgen heeft voor alle beleidsdomeinen. Het jeugddomein is specifiek een terrein waar bezuinigingen noodzakelijk zijn vanwege de afspraken in de Hervormingsagenda, maar zelfs met deze besparingen blijft de financiële situatie van de gemeente zorgwekkend en is er nog steeds geen sluitende begroting.

Postadres Postbus 25, 3200 AA Spijkenisse Bezoekadres Raadhuislaan 106, 3201 EL Spijkenisse Telefoon 14 0181 E-mail gemeente@nissewaard.nl www nissewaard.nl

datum

ons kenmerk

pagina

betreft

18 maart

4433205

3 van 6

Beantwoording schriftelijke vragen

Vraag 4: Hoeveel bewegingsruimte ziet en heeft het college nog om de bezuinigingen op de jeugd (zowel de lokale als de regionale) terug te draaien (uiteraard indien er dekking is)? Antwoord: Het college heeft beperkte financiële ruimte, maar de bevoegdheid om bezuinigingen op de jeugd terug te draaien ligt uiteindelijk bij de gemeenteraad. Het college zoekt naar mogelijkheden voor optimalisaties binnen de beschikbare middelen, maar de uitvoering hiervan is afhankelijk van de goedkeuring van de gemeenteraad en toekomstige begrotingen en prioriteiten. Eventuele terugdraaiingen kunnen alleen plaatsvinden indien er voldoende dekking is. Vraag 5: Leiden de bevindingen en adviezen van de deskundigencommissie tot nieuwe inzichten over de (lokale) bezuinigingen op de jeugdzorg? a. Zo ja, waarom en is het college bereid om wederom met de raad in gesprek te gaan over deze bezuinigingen? b. Zo nee, waarom niet? Antwoord: Deze bevindingen en adviezen zijn grotendeels jegens het Rijk. Het is aan het Rijk om tot nieuwe inzichten te komen. Adviezen aan de gemeenten leiden op dit moment nog niet tot andere inzichten over onze lokale situatie. Vraag 6: In de beantwoording van de hoofdvraag stelt de deskundigencommissie het volgende.

“Alle goede bedoelingen en inzet van zovelen ten spijt, heeft de commissie er onvoldoende vertrouwen in dat de huidige aanpak en voortgang van de Hervormingsagenda Jeugd en de financiële risicoverdeling die hierover is afgesproken tussen Rijk en gemeenten, tot de beoogde effecten gaan leiden. Doorgaan op dezelfde weg is niet voldoende om een goed werkend, beter beheersbaar en financieel houdbaar jeugdstelsel tot stand te brengen.” Deelt het college deze conclusie? a. Zo ja, tot welke beleidsheroverwegingen leidt die conclusie bij het college? b. Zo nee, waarom niet? Antwoord: Het college deelt de conclusie van de deskundigencommissie dat de huidige aanpak en de financiële afspraken niet voldoende zijn voor een houdbaar jeugdstelsel. Het college acht het systeem waarbij andere partijen verwijzen en de gemeente vervolgens de kosten draagt zonder invloed te hebben op het proces, onwenselijk. Deze situatie roept beleidsheroverwegingen op, maar het college benadrukt dat alleen het Rijk bevoegd is om hierin wijziging aan te brengen. Het college zal blijven pleiten voor structurele aanpassingen op landelijk niveau om het jeugdstelsel toekomstbestendig te maken Ook middels de brief die naar de staatssecretaris is gestuurd heeft het college aandacht gevraagd voor de onhoudbaarheid van het jeugdstelsel.

Postadres Postbus 25, 3200 AA Spijkenisse Bezoekadres Raadhuislaan 106, 3201 EL Spijkenisse Telefoon 14 0181 E-mail gemeente@nissewaard.nl www nissewaard.nl

datum

ons kenmerk

pagina

betreft

18 maart

4433205

4 van 6

Beantwoording schriftelijke vragen

Vraag 7. De deskundigencommissie stelt verder dat er geïnvesteerd moet worden in aanpalende domeinen om zo een sterke lokale infrastructuur te creëren. Ditzelfde wordt door meerdere partijen, waaronder de GRJR, als een belangrijk gegeven genoemd. Hierop lijkt het college dus een goed pad te zijn ingeslagen. Desalniettemin is ons onduidelijk: a. Welke domeinen er precies aan de jeugdzorg als aanpalend worden gezien? Antwoord; Jeugdzorg raakt verschillende aanpalende domeinen, zoals onderwijs, eerstelijnszorg (bijvoorbeeld huisartsen), kinderopvang, schuldhulpverlening en armoedebestrijding. Deze domeinen spelen een cruciale rol in de ondersteuning en ontwikkeling van jeugdigen en hun gezinnen. b. Wat het college (respectievelijk) in deze domeinen nu doet wat de kans op zorgvragen bij de jeugd zal doen dalen? Antwoord; Het college voert de maatregelen uit binnen de Taskforce Jeugd, waarin ook domein-overstijgende maatregelen zijn opgenomen. Voorbeelden hiervan zijn de 18-/18+ overgangsmaatregel, het afwegingskader met het onderwijs en de huisartsenroute. Het Rijk erkent de noodzaak om in meerdere domeinen te investeren. Dit komt onder andere tot uiting in het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). •

•

Het IZA richt zich op een betere samenwerking tussen het sociale domein, welzijn en de medische sector, met als doel vraagstukken zoals vergrijzing, ongezonde leefstijl en mentale gezondheid aan te pakken. Wethouder Postma sluit aan in de regio als vertegenwoordiger van de gemeenten. Het GALA wordt in Nissewaard concreet ingevuld met het project ‘Gezonde Generatie 2040’, dat bijdraagt aan de HAJ.

c. Welke plannen het college nog meer heeft om te investeren in aanpalende domeinen (naast de benoemde plannen met het onderwijs, welke bij de themabijeenkomst Task Force Jeugd aan de orde is gekomen)? Antwoord; Momenteel onderzoekt het college hoe de sociale basis in Nissewaard versterkt kan worden. Het doel is om de raad hier richting de zomer over te informeren en om input te vragen. d. Gezien er ook op preventiemaatregelen bezuinigd is, wordt er überhaupt geïnvesteerd in aanpalende domeinen (de deskundigencommissie constateert namelijk ook dat de tekorten vaak juist ten koste gaan van dergelijke investeringen) en zo ja, hoeveel (graag uitdrukken in een bedrag t.o.v. de bezuinigingen)? Postadres Postbus 25, 3200 AA Spijkenisse Bezoekadres Raadhuislaan 106, 3201 EL Spijkenisse Telefoon 14 0181 E-mail gemeente@nissewaard.nl www nissewaard.nl

datum

ons kenmerk

pagina

betreft

18 maart

4433205

5 van 6

Beantwoording schriftelijke vragen

Antwoord; We investeren in het versterken van de sociale basis, deels vanuit eigen middelen en deels vanuit incidentele middelen, zoals Specifieke uitkeringen (SPUK) vanuit het Rijk. We willen deze middelen inzetten om de basis op orde te houden en tegelijk een beweging te bewerkstelligen voor het versterken van de sociale basis. Vanuit de organisatie zetten wij stevig in om de transformatie te voeden. e. Hoe het college toetst of de investeringen in aanpalende domeinen daadwerkelijk een doorslag hebben op de zorgvraag van jongeren? Antwoord; Het college erkent dat het moeilijk is om direct te toetsen of investeringen in aanpalende domeinen daadwerkelijk een doorslag hebben op de zorgvraag van jongeren. Dit effect zal pas op de lange termijn zichtbaar worden, omdat het veranderingen in de grondhouding van de maatschappij en de samenleving vereist. Het bevorderen van een cultuur waarin jongeren en hun omgeving eerst zelf vragen stellen en problemen proberen op te lossen, zonder onmiddellijk een professional in te schakelen, is een essentiële stap in deze ontwikkeling. Als gemeente kunnen wij deze cultuurverandering stimuleren door passende ondersteuning en middelen te bieden, maar het is niet iets dat wij kunnen opleggen. Het resultaat van deze inspanningen zal pas na verloop van tijd zichtbaar worden.

Vraag 8: Deelt het college de stelling van de deskundigencommissie dat de reikwijdtediscussie vanuit de inhoud gevoerd moet worden en niet budgettair? a. Zo ja, welke inhoudelijke pijlers vindt het college belangrijk om mee te wegen in de discussie? b. Zo nee, waarom niet? Antwoord: Ja, Het college deelt de stelling van de deskundigencommissie dat de reikwijdtediscussie primair vanuit de inhoud gevoerd moet worden en niet vanuit een budgettair perspectief. In deze discussie vindt het college het belangrijk om de verantwoordelijkheid op de juiste plekken te houden, zoals bij ouders en het onderwijs. Daarnaast is het essentieel dat de meest kwetsbare kinderen tijdige en adequate hulp kunnen krijgen, terwijl voor jeugdigen met minder ernstige problemen andere, minder ingrijpende vormen van ondersteuning beschikbaar moeten zijn. Deze inhoudelijke pijlers moeten leidend zijn in de discussie over de reikwijdte van het jeugdstelsel. Vraag 9: Deelt het college de stelling van Jong Nissewaard dat het inperken/afbakenen van de reikwijdte de druk op professionals in de jeugdzorg zal doen toenemen, waarvoor ook de deskundigencommissie waarschuwt? a. Zo ja, hoe pakt het college deze kwestie aan? b. Zo nee, waarom niet?

Postadres Postbus 25, 3200 AA Spijkenisse Bezoekadres Raadhuislaan 106, 3201 EL Spijkenisse Telefoon 14 0181 E-mail gemeente@nissewaard.nl www nissewaard.nl

datum

ons kenmerk

pagina

betreft

18 maart

4433205

6 van 6

Beantwoording schriftelijke vragen

Antwoord: Nee, het college deelt deze stelling niet volledig. Hoewel we het risico erkennen dat de druk op professionals in de jeugdzorg kan toenemen, verwachten we tegelijkertijd dat door het inperken en duidelijk afbakenen van de reikwijdte er minder jeugdigen in de jeugdzorg zullen komen. Het gaat hierbij om de kinderen die daadwerkelijk in het systeem thuishoren en waarbij de zorgvraag passend is voor de inzet van jeugdprofessionals. Daarnaast zien we dat met de hervormingsagenda en de versterking van lokale teams er meer van deze teams gevraagd zal worden. Het college blijft waken over de benodigde middelen en is alert op wat hiervoor nodig is. Een goede sociale basis blijft essentieel om deze veranderingen effectief te ondersteunen. Vraag 10: Heeft het college nog andere noemenswaardige reflecties op het rapport van de deskundigencommissie, bijvoorbeeld over de rol van de gemeente t.o.v. andere overheden? Antwoord: Ander reflecties op het verslag kunt u lezen in de memo ‘Advies deskundigencommissie Hervormingsagenda Jeugd’, die naar u verzonden is. Wij vertrouwen erop uw vragen hiermee voldoende te hebben beantwoord.

Hoogachtend, Namens de burgemeester en wethouders van de gemeente Nissewaard,

de secretaris,

de burgemeester,

M. Visscher

F. van Oosten

Postadres Postbus 25, 3200 AA Spijkenisse Bezoekadres Raadhuislaan 106, 3201 EL Spijkenisse Telefoon 14 0181 E-mail gemeente@nissewaard.nl www nissewaard.nl