Adviesrecht en participatie bij omgevingsvergunningen voor een Bopa; raadsvoorstel

Burgemeester en Wethouders

Aan de Raad Aan de Raad datum 8 oktober 2025

zaaknummer 4520708

bijlagen 3

eenheid Vergunningen, Toezicht en Handhaving

betreft

Adviesrecht en participatie bij omgevingsvergunningen voor een Bopa

Samenvatting: Gevraagd Raadsbesluit: De raad wordt voorgesteld te besluiten om: 1. De gewijzigde lijsten (bijlage I) met categorieën van activiteiten, inclusief de toelichting daarbij, vast te stellen, waarvoor; a) advies van de gemeenteraad nodig is voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit, conform artikel 16.15a lid b onder 1 Omgevingswet, en b) participatie verplicht is bij een buitenplanse omgevingsplanactiviteit, conform artikel 16.55 lid 7 van de Omgevingswet; 2. De oude lijsten (vastgesteld in de openbare vergadering van de gemeenteraad van Nissewaard d.d. 23 februari 2022) met de categorieën van activiteiten waarvoor het advies van de gemeenteraad nodig is en de participatie door derden verplicht is, in te trekken gelijktijdig met de inwerkingtreding van de nieuwe lijsten met categorieën van activiteiten; 3. Het beleid ‘participatie door derden bij omgevingsvergunningen voor de buitenplanse omgevingsplan activiteiten’ vast te stellen. 1.Inleiding Aanleiding Uw raad heeft op 23 februari 2022 de lijsten met gevallen voor verplichte participatie en het bindend adviesrecht van de raad vastgesteld in de voorbereiding op de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Aan uw raad is bij de vaststelling toegezegd te evalueren, nadat de Omgevingswet inwerking is getreden. Deze evaluatie is in het najaar van 2024 opgestart waarbij -naast de lijstenook het proces is betrokken.

Nadat ook bij uw raad op 21 november 2024 input is opgehaald voor deze evaluatie, is dit raadsvoorstel tot stand gekomen. In de raadsvergadering van 2 juli 2025 is dit voorstel aangehouden en verzocht om een tekstuele wijziging van de lijsten met gevallen. Daarop is het voorstel aangepast en zijn de tekstuele wijzigingen in de lijsten met gevallen doorgevoerd. Vanwege de verzochte aanpassing van de lijsten is het intrekken van de oude lijsten als extra beslispunt nodig.

datum

8 oktober 2025

zaaknummer

4520708

pagina

2 van 4

Bestuurlijk belang De categorieën op de lijst voor de verplichte participatie verplichten initiatiefnemers om voorafgaande aan de vergunningaanvraag te participeren. Heldere kaders vooraf over wat onder deze inspanningsverplichting voor de initiatiefnemers wordt verstaan dragen bij aan een goed participatieproces. Dit kader heeft vorm gekregen in het nieuwe beleid participatie door derden bij omgevingsvergunningen voor de buitenplanse omgevingsplan activiteiten. De categorieën op de lijst voor het adviesrecht geven de raad een bindend adviesrecht als sprake is van een buitenplanse omgevingsplan activiteit. Wijziging van de omschrijving van de categorieën in deze lijsten uit 2022 is beperkt nodig. Ter verduidelijking is een toelichting toegevoegd. Centrale vraag Kan de raad instemmen met het vaststellen van de lijsten met categorieën voor het adviesrecht en verplichte participatie en de nieuwe toelichting daarbij? Verder geeft het nieuwe beleid voor participatie door derden vooraf heldere kaders voor toepassing van het participatie proces? 2.Beoogd maatschappelijk resultaat De gemeenteraad geeft via de omgevingsvisie en het omgevingsplan kader voor de fysieke leefomgeving. Daarin worden de verschillende opgaven en belangen afgewogen.

Voor de plannen die niet zonder meer passen in het kader van het omgevingsplan is het college bevoegd met een omgevingsvergunning af te wijken van het omgevingsplan. Dit is de omgevingsvergunning voor de buitenplanse omgevingsplanactiviteit, en wordt ook wel aangeduid als de Bopa. De gemeenteraad kan gevallen aanwijzen waarin participatie een verplichting is en daarnaast wanneer het bindend advies van de raad aan de orde is. Dit geldt alleen bij een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (Bopa). Met name initiatieven met een grote impact voor de omgeving staan op de lijsten met categorieën die de raad heeft vastgesteld. Toelichting bij de lijsten met categorieën De raad van de gemeente Nissewaard heeft een op 23 februari 2022 een lijst met gevallen van verplichte participatie en een lijst met gevallen voor het adviesrecht van de raad vastgesteld. Op deze lijsten staan de categorieën van gevallen beknopt beschreven, zonder definities. Het ontbreken van definities en een toelichting kan onduidelijkheid geven. Dit heeft bestuurlijke en juridische risico’s.

Want wanneer is ‘het aanleggen / bouwen van grootschalige infrastructurele (kunst)werken’ grootschalig? En als het gaat om het toevoegen van 20 of meer woningen in de bebouwde kom, kunnen we dan 10.000 woningen slopen en 10.019 terug bouwen, zonder adviesrecht van de raad? Met een beperkte wijziging van omschrijving van de categorieën in de lijsten en met een toelichting daarbij ontstaat meer duidelijkheid bij wat met de categorieën bedoeld is. De oude lijsten uit 2022 moeten worden ingetrokken als de nieuwe gewijzigde lijst is vastgesteld. Beleid participatie door derden bij een Bopa De Omgevingswet heeft de samenwerking tussen de gemeente, initiatiefnemers en inwoners gewijzigd. In sommige gevallen is participatie door initiatiefnemers zelfs verplicht, volgens regels die de gemeenteraad heeft vastgesteld. De beleidsnotitie uit 2022 bleek onvoldoende aanknopingspunten te bieden door het ontbreken van heldere kaders over participatie bij een Bopa. Om vooraf duidelijk te maken hoe dit werkt is nieuw beleid opgesteld: ‘Participatie door derden bij omgevingsvergunningen voor een Bopa’. Dit beleid legt uit hoe de gemeente tegen participatie door initiatiefnemers aankijkt. Want wanneer is ‘voldoende geparticipeerd’? Wanneer begin je daarmee? Wie heeft welke rol? Deze vragen komen terug in het nieuwe beleid.

datum

8 oktober 2025

zaaknummer

4520708

pagina

3 van 4

Dit beleid gaat over de verplichte participatie door initiatiefnemers bij een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit. Met dit beleid geeft de gemeente initiatiefnemers richtlijnen om het participatieproces goed te organiseren. Het college beoordeeld of voldoende inspanning is verricht voor participatie. Deze beoordeling door het college beoordeling vindt plaats bij de ontvankelijkheidstoets van een aanvraag omgevingsvergunning voor een Bopa. Dit beleid bevat de beoordelingskaders. De onderwerpen in het beleid geven invulling aan vooraf heldere kaders over participatie voor initiatiefnemers. Dit beleid participatie door derden bij een Bopa gaat dus niet over participatie door de gemeente zelf bij bredere beleidsplannen, zoals de omgevingsvisie of het omgevingsplan. Daarop blijft de ‘beleidsnotitie participatie 2021’ van toepassing (zie: https://nissewaard.notubiz.nl/document/11081632/1/s21id020091_33_47404_tds?connection_type =1&connection_id=6585989). Het nieuwe voorliggende beleid is een nadere uitwerking op deze beleidsnotitie uit 2022, voor wat betreft de omgevingsvergunningen voor een Bopa betreft. 3.Kader De Omgevingswet geeft het wettelijk kader voor het adviesrecht van de raad en de verplichte participatie.

In de toelichting bij het Omgevingsbesluit is verwoord wat de wetgever onder participatie verstaat: “Het in een vroegtijdig stadium betrekken van belanghebbenden (burgers, bedrijven, maatschappelijke organisaties en andere overheden) bij het proces van de besluitvorming over een project of activiteit” (Stb. 2018, 290, p. 134). Het adviesrecht van de raad is bindend voor het college dat op de aanvraag voor de omgevingsvergunning moet beslissen. Participatie is (slechts) een indieningsvereiste bij de aanvraag omgevingsvergunning. De wet biedt geen ruimte om participatie mee te laten wegen in de beoordeling van een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit. 4.Argumentatie De lijsten met de categorieën die de raad op 23 februari 2022 vaststelde gaan over de initiatief met grote impact op de omgeving. Ter verduidelijking van de categorieën en de definities is geeft de voorliggende nadere toelichting daarbij meer duidelijkheid. Heldere kaders over participatie door derden bij omgevingsvergunningen voor een Bopa waren onvoldoende aanwezig. Het nieuwe beleid ‘Participatie door derden bij een omgevingsvergunningen voor een Bopa’ draagt bij aan heldere kaders voorafgaande aan het participatie proces door derden.

5.Maatschappelijk draagvlak Het adviesrecht van de raad geeft een democratische legitimiteit aan besluitvorming over plannen met een grote impact in de fysieke leefomgeving. Een goed participatieproces, met vooraf heldere kaders, draagt bij aan het in een vroeg stadium betrekken van belanghebbenden bij de besluitvorming over de fysieke leefomgeving. 6.Financiële consequenties Niet van toepassing. 7.Communicatie van het besluit Na besluitvorming door de gemeenteraad worden de lijst met gevallen -inclusief de nadere toelichting- en het nieuwe beleid over participatie door derden bij een Bopa gepubliceerd. Verder zal de tekst op de website van de gemeente worden aangepast voor participatie. Op de website komt de informatie ook informatie gericht op bewoners waarmee geparticipeerd wordt.

datum

8 oktober 2025

zaaknummer

4520708

pagina

4 van 4

8.Realisatie van het besluit De oude lijsten met categorieën die in 2022 zijn vastgesteld worden ingetrokken, gelijktijdig met de inwerkingtreding van de nieuwe lijsten. De nieuwe lijsten met categorieën voor adviesrecht en participatie en de toelichting op deze lijsten treedt inwerking na publicatie ervan. Het beleid participatie door derden bij een bopa treedt inwerking na de publicatie ervan. De verdere uitvoering van het beleid is voor een ieder in rol die gegeven is. 9.Bijlagen - Lijsten met categorieën voor het adviesrecht van de raad en de verplichte participatie, inclusief de toelichting daarbij (4631981). - Beleid ‘Participatie door derden bij omgevingsvergunningen voor een Bopa’ (450709). - Verslag thema-avond participatie en adviesrecht 21 november 2024 (4523450). 10.Advies Commissie Met in achtneming van het advies van de commissie leefomgeving van 11 juni 2025 en de beraadslaging in de raadsvergadering van 2 juli 2025 stelt het college dit aangepast voorstel aan de raad van 15 oktober 2025 voor. de secretaris,

M. Visscher

de burgemeester,

C.H.J. Lamers