56.Memo cliëntervaringsonderzoek WMO 2022; IO Research - Rapport
Tekst van het document
Ceo Wmo over 2022; gemeente Nissewaard
Rapport I&O Research
www.ioresearch.nl
Colofon Uitgave I&O Research Piet Heinkade 55 1019 GM Amsterdam
Rapportnummer 2023/concept
Datum mei 2023
Opdrachtgever Gemeente Nissewaard
Auteurs
Teije ten Den Denise Kroese
Copyright Het overnemen uit deze publicatie is toegestaan, mits de bron duidelijk wordt vermeld.
Ceo Wmo over 2022; gemeente Nissewaard
2 van 24
Inhoudsopgave Samenvatting _________________________________________________________________________________ 4 1
Inleiding _____________________________________________________________________________ 7
2
Wmo _______________________________________________________________________________ 10 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6
De hulpvraag _____________________________________ 10 Omgaan met de hulpvraag _____________________________ 13 Het keukentafelgesprek ______________________________ 14 De ontvangen ondersteuning ___________________________ 16 Effect van de ondersteuning ____________________________ 19 Mantelzorg(ondersteuning) ____________________________ 21
Ceo Wmo over 2022; gemeente Nissewaard
3 van 24
Samenvatting De gemeente Nissewaard voerde in 2023 een cliëntervaringsonderzoek (ceo) uit om inzicht te krijgen in de (effecten van) hulp en ondersteuning van Wmo-cliënten binnen de gemeente. De gemeente voldoet hiermee aan de wettelijke verantwoordingsverplichting. De doelgroep van het ceo Wmo zijn cliënten die in 2022 van de gemeente een individuele Wmo-maatwerkvoorziening ontvingen. In totaal ontvingen 1008 cliënten een uitnodigingsbrief met het verzoek om deel te nemen aan het onderzoek, waarvan 426 cliënten de vragenlijst volledig hebben ingevuld; een respons van 42 procent. Deze samenvatting presenteert de belangrijkste resultaten van dit onderzoek.
Driekwart van die cliënten weet waar zij moeten zijn Driekwart van de cliënten uit Nissewaard (75%) weet voorafgaand waar zij terecht kunnen met hun hulpvraag. De bekendheid is daarmee vergelijkbaar met 2021 (77%). Gemiddeld genomen is in 2022 ruim de helft van de cliënten in Nissewaard (60%) tevreden over de snelheid waarmee zij worden geholpen nadat zij zich melden met een hulpvraag. Dit is lager dan de afgelopen jaren (2019; 73%, 2020; 66%), maar vergelijkbaar met 2021 (58%). De meest tevreden cliënten zijn te vinden in de wijken van het gebied Zuid-West en de minst tevreden cliënten in Kernen. De bekendheid van onafhankelijke cliëntondersteuning is met 26 procent hoger dan de afgelopen jaren (2019; 21%, 2020; 22%, 2021; 21%).
Cliënt voelt zich in Nissewaard serieus genomen De cliënten zijn over het algemeen positief over hoe de gemeente met de hulpvraag omgaat. Vergeleken met vorig jaar is dit vergelijkbaar. Een ruime meerderheid van 90 procent van de cliënten vindt dat zij serieus werden genomen. De overgrote meerderheid van de cliënten (82%) merkt op dat er in het gesprek samen naar een oplossing voor de hulpvraag wordt gezocht.
Keukentafelgesprek wordt goed gewaardeerd Een ruime meerderheid van de cliënten vindt dat het keukentafelgesprek goed is verlopen. Het meest tevreden is men over de manier waarop er geluisterd werd door de medewerker tijdens het gesprek (83%) en het contact met de medewerker (86%). Circa acht op de tien cliënten zijn tevreden over de gekozen oplossing en de deskundigheid van de medewerker. De tevredenheid over het contact met de medewerker is ten opzichte van 2021 licht toegenomen. De tevredenheid over de manier waarop er geluisterd werd, de gekozen oplossing en de deskundigheid van de medewerker is licht afgenomen in vergelijking met het vorige jaar.
Ruime meerderheid vindt kwaliteit van de ondersteuning goed Men is doorgaans positief over de kwaliteit van de ondersteuning. Circa driekwart vindt deze goed (74%) en passend bij de hulpvraag die men had (79%). Zowel de kwaliteit als passendheid is licht afgenomen vergeleken met 2021 (79% en 83%). Ruim acht op de tien cliënten vinden dat de ondersteuning die zij nu krijgen ook de best passende oplossing voor hun hulpvraag is. Cliënten die dat niet vinden zijn ontevreden met de hoeveelheid, consistentie of kwaliteit van de hulp.
Ceo Wmo over 2022; gemeente Nissewaard
4 van 24
Goed rapportcijfer voor zorgaanbieders Bijna iedereen (93%) is tevreden over de ondersteuning die zij hebben ontvangen van de zorgaanbieder. Zes op de tien cliënten geven een 8 of hoger. Een derde vindt de ondersteuning die zij ontvangen een 6 of 7 waard. De tevredenheid is vrijwel gelijk gebleven met vorige jaren.
Cliënten ondervinden positieve effecten door de ondersteuning Cliënten ervaren positieve effecten van de ontvangen ondersteuning. Ruim driekwart (77%) kan zich beter redden. Iets minder cliënten (71%) zeggen dat ze een betere kwaliteit van leven hebben. Dit is beide licht afgenomen ten opzichte van de vorige jaren. Zeven op de tien cliënten (72%) kunnen beter de dingen doen die zij willen, dit is vergelijkbaar met 2021 (70%), maar nog lager dan de jaren ervoor. Ook heeft de ondersteuning effect op het dagelijkse leven van cliënten, bijvoorbeeld het onderhouden van sociale contacten of het op orde houden van het huishouden.
Niet iedereen is bekend met mogelijkheden voor mantelzorgondersteuning Naast ondersteuning uit een Wmo-maatwerkvoorziening ontvangen veel cliënten ook op een andere manier ondersteuning. Iets meer dan de helft (53%) krijgt mantelzorg van de partner, buren of van familieleden. Meer dan vijf op de tien cliënten (56%) die mantelzorg ontvangen, denken dat diegene de zorg voor hen wel aan kan. Een aanzienlijk kleinere groep cliënten maakt gebruik van een particuliere schoonmaakdienst, algemene voorzieningen of een vrijwilliger, maatje of coach. Cliënten zijn niet altijd bekend met de mogelijkheden voor mantelzorgondersteuning. Ondersteuning in de vorm van een mantelzorgconsulent en het Steunpunt Mantelzorg zijn het minst bekend.
Ceo Wmo over 2022; gemeente Nissewaard
5 van 24
Inleiding
Ceo Wmo over 2022; gemeente Nissewaard
6 van 24
1
Inleiding
Achtergrond De gemeente Nissewaard is in het kader van de Wmo 2015 wettelijk verplicht om ieder jaar een cliëntervaringsonderzoek (ceo) uit te voeren onder haar cliënten. De gemeente Nissewaard verkrijgt daarmee inzicht in de ervaringen van haar Wmo-cliënten met de ondersteuning die zij ontvangen, de toegang naar deze ondersteuning én welke effecten deze heeft op de kwaliteit van leven van de cliënten. I&O Research voert in opdracht van de gemeente het ceo uit. Dit biedt de basis om de voortgang van de toegang, uitvoering en effecten van de Wmo 2015 te monitoren en om vast te stellen of de uitvoering van de Wmo in Nissewaard aan de verwachtingen voldoet of dat er aanleidingen zijn om het beleid bij te stellen of aan te scherpen. Daarnaast voldoet de gemeente met de uitvoering van dit onderzoek aan de wettelijke verantwoordingsverplichting.
Continu meten Vanaf 2019 maakt de gemeente Nissewaard gebruik van de methode ‘continu meten’. Hierbij verstuurt de gemeente twee keer per jaar dezelfde vragenlijst naar cliënten die in de eerste en tweede helft van het jaar een vorm van ondersteuning hebben gevraagd. Voordeel van deze methode is dat de cliënten niet worden bevraagd over een aanvraag die zij mogelijk meer dan een jaar eerder hebben gedaan. Zij worden sneller na het contactmoment bevraagd. Verondersteld wordt dat dit een positief effect heeft op de kwaliteit van de antwoorden en de hoogte van de respons.
Werkwijze en respons De doelgroep voor dit onderzoek zijn cliënten die, in het kader van de Wmo 2015, in 2022 van de gemeente Nissewaard een maatwerkvoorziening kregen. Hierbij is het mogelijk dat een cliënt al langer ondersteuning kreeg en in 2022 een herindicatie of aanvullende voorziening ontving. Voorbeelden van individuele maatwerkvoorzieningen zijn: hulp bij het huishouden, een collectief vervoerspasje, begeleiding, een scootmobiel of rolstoel en woonvoorzieningen. In maart 2023 ontvingen Wmo-cliënten uit Nissewaard een brief met het verzoek deel te nemen aan het onderzoek. In totaal ontvingen 1008 Wmo-cliënten een uitnodiging. Een schriftelijke vragenlijst werd meegestuurd, maar cliënten kregen ook de mogelijkheid om de vragenlijst online in te vullen met een persoonlijke inlogcode. Na twee weken ontvingen de cliënten die de vragenlijst nog niet hadden ingevuld een herinneringsbrief. Tabel 1.1 hieronder laat de respons zien. De vragenlijst werd vooral schriftelijk ingevuld (80%), de rest vulde hem online in. Tabel 1.1 Responsoverzicht Uitgenodigd
Respons
Responspercentage
1008
426
42%
Ceo Wmo over 2022; gemeente Nissewaard
7 van 24
Vragenlijst In 2015 ontwikkelden VNG en het Ministerie van VWS in samenspraak met gemeenten een voorgeschreven aanpak voor het cliëntervaringsonderzoek Wmo. Er is hiervoor een verplichte set met vragen opgesteld, bestaande uit tien verplichte basisvragen over de toegankelijkheid en de kwaliteit van de maatschappelijke ondersteuning en het ervaren effect op de zelfredzaamheid. Vanaf 2021 heeft het ceo Wmo een nieuwe stijl. Gemeenten worden vrijgelaten in de methode, onder voorwaarde dat de drie aspecten uit de basisvragen terugkomen. De gemeente Nissewaard heeft ervoor gekozen om de vragenlijst hetzelfde te houden als vorig jaar: de voorheen verplichte tien basisvragen en vragen over onder meer: het contact met de gemeente, ervaringen met het keukentafelgesprek en de gesproken consulent(en), in hoeverre de ondersteuning voorziet in de wensen en behoeften van cliënten, dienstverlening van de zorgaanbieder, effecten van de ondersteuning en mantelzorg(ondersteuning).
Analyse De antwoordcategorieën ‘weet niet’, ‘geen antwoord’ en ‘niet van toepassing’ zijn, mits anders aangegeven, buiten de analyse gehouden. Indien de percentages niet optellen tot 100 procent is dit het gevolg van afrondingsverschillen. De vragenlijst bestaat voornamelijk uit gesloten vragen. Op enkele plaatsen in de vragenlijst bestond de mogelijkheid om een toelichting of reactie te plaatsen over de ontvangen ondersteuning. Sommige van deze toelichtingen zijn in het rapport als geanonimiseerde citaten gebruikt.
Vergelijking Waar mogelijk worden de resultaten vergeleken met de uitkomsten van voorgaande jaren. De resultaten over de jaren 2016 en 2017 zijn verkregen via de database van waarstaatjegemeente.nl. We spreken van verschillen als deze 3 procent of groter zijn (bij percentages) en 0,3 punt (bij rapportcijfers). Naast een vergelijking over verschillende jaren wordt waar mogelijk een vergelijking gemaakt op achtergrondvariabelen. Voorbeelden zijn de verschillende vormen van ondersteuning, leeftijd of ‘Thuis in de Wijk’-gebied. De gemeente Nissewaard is opgedeeld in vier van deze ‘Thuis in de Wijk’-gebieden. Tabel 1.2 geeft een overzicht van de respons per gebied. Een vergelijking op basis van achtergrondvariabelen is door de absolute aantallen cliënten per categorie indicatief. Tabel 1.2 Respons van Thuis in de Wijk gebied Kernen
Noord
Zuid-Oost
Zuid-West
Onbekend
52
147
134
69
24
Ceo Wmo over 2022; gemeente Nissewaard
8 van 24
Wmo
Ceo Wmo over 2022; gemeente Nissewaard
9 van 24
2
Wmo
2.1
De hulpvraag
Tabel 2.1 Achtergrond cliënten: over wie hebben we het? Geslacht
%
Woonsituatie
%
Beperking (type)
%
Man
30%
Zelfstandig
87%
Bewegen en verplaatsen
65%
Vrouw
70%
Aangepaste woning
3%
Lichamelijk
42%
Bij ouders/verzorgers
2%
Geheugen- en oriëntatie
18%
Leeftijd
Tehuis/instelling
1%
Psychisch functioneren
13%
t/m 34 jaar
3%
Bij kinderen
1%
Zintuigelijk
8%
35 – 54 jaar
7%
Anders
5%
Sociale contacten
7%
55 – 74 jaar
32%
Gedrag
2%
75 jaar e.o.
58%
Verstandelijk
2%
Anders
22%
Rondkomen (€) Goed
50%
Redelijk
37%
Niet of nauwelijks
9%
Onbekend
4%
Beperking Ja
78%
Nee
22%
Driekwart van die cliënten weet waar zij moeten zijn Van de cliënten uit Nissewaard weet driekwart voorafgaand waar zij terecht kunnen met hun hulpvraag. Dit percentage is vergelijkbaar met 2021 (77%). Achttien procent heeft hier geen uitgesproken mening over. Dit aandeel is ten opzichte van 2021 gestegen (13%). Het deel van de cliënten die niet weten waar zij terecht kunnen met hun hulpvraag is 8 procent. Dit is licht afgenomen in vergelijking met 2021 (11%). Figuur 2.1 Bekend waar men moest zijn met de hulpvraag 5%
11% 15%
46%
15% 13%
8% 15%
15% 12%
11%
8%
13%
18%
(helemaal) mee oneens neutraal 74%
72%
77%
73%
77%
75%
(helemaal) mee eens
49%
2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022
Ceo Wmo over 2022; gemeente Nissewaard
10 van 24
Huishoudelijke taken niet aankunnen is voornaamste reden om ondersteuning te zoeken Meer dan de helft van de cliënten neemt contact op met de gemeente Nissewaard omdat ze het huishoudelijk werk niet meer aankunnen (53%). Dit is sterk afgenomen ten opzichte van 2021 (73%), maar vergelijkbaar met 2020 (56%). Bijna vier op de tien cliënten hadden zelf geen vervoersmogelijkheid en zochten daarom ondersteuning. Dit is toegenomen ten opzichte van vorig jaar en op hetzelfde niveau als in 2020. Overbelasting als mantelzorger is voor 12 procent een reden om ondersteuning te zoeken, een verdubbeling ten opzichte van 2021. Moeite met wassen en kleden is als reden is afgenomen tot 4 procent in vergelijking met 9 procent in 2021. Andere redenen liggen dicht bij elkaar en zijn vergelijkbaar met 2021. Geen dagbesteding hebben wordt de afgelopen jaren het minst vaak genoemd. Een kwart noemt een andere reden waarom men contact opneemt met de gemeente. Dit is bijvoorbeeld omdat men minder mobiel is geworden, een ziekte heeft gekregen of een naaste niet meer kan helpen. Figuur 2.2 Redenen waarom men contact opneemt met de gemeente 51% 54% 56%
huishoudelijk werk niet meer aankunnen
53%
geen vervoer
29%
73%
50% 43% 38% 38%
18% 11% 14% 10% 9%
moeite met problemen oplossen
moeite met wassen en kleden
15% 12% 11% 9% 4%
wil meer contact met anderen
15% 13% 11% 8% 6%
overbelasting als mantelzorger
10% 11% 10% 6% 12%
2018 2019 2020 2021 2022
9% 7% 8% 6% 4%
kan niet meer binnenshuis rondlopen of rijden
17% 6% 10% 5% 5%
moeite met financiën en administratie
8% 6% 6% 2% 3%
geen dagbesteding
23% 22% 27% 21% 25%
anders 0%
Ceo Wmo over 2022; gemeente Nissewaard
20%
40%
60%
80%
100%
11 van 24
Vier op de tien nemen (ook) contact op omdat de omgeving hen niet meer kan ondersteunen Cliënten zijn gevraagd naar andere redenen die meespeelden om contact op te nemen met de gemeente. (Bijna) vier op de tien cliënten zeggen dat de omgeving hen niet meer kon ondersteunen bij hun hulpvraag en kloppen daarom aan bij de gemeente (38%). Ruim een derde van de cliënten nam contact op met de gemeente omdat men niet wist waar en hoe zij ondersteuning konden regelen (36%). Circa drie op de tien cliënten werden naar de gemeente doorverwezen door de huisarts of andere zorgverlener. Als laatst overzagen bijna een kwart van de cliënten (24%) het probleem en de keuzes rondom hun hulpvraag en de mogelijkheden voor ondersteuning niet meer, en zocht hierbij hulp van de gemeente. Tabel 2.2 Redenen die meespeelden om contact met de gemeente te zoeken 2018
2019
2020
2021
2022
Omgeving kan niet meer ondersteunen
45%
45%
47%
54%
38%
Onbekend met regelen ondersteuning
40%
41%
41%
47%
36%
Doorverwezen huisarts/zorgverlener
42%
35%
38%
40%
29%
Geen overzicht probleem en keuzes
32%
32%
36%
38%
24%
Bekendheid onafhankelijke cliëntondersteuning stijgt Als Wmo-cliënt is het mogelijk om een onafhankelijke cliëntondersteuner in te schakelen die informatie, advies en algemene ondersteuning geeft. Ook kan deze aansluiten bij het keukentafelgesprek. In 2022 is in Nissewaard 26 procent bekend met deze mogelijkheid. Dit is gestegen ten opzichte van de afgelopen jaren (2021; 21%, 2020; 22%, 2019; 21%). Dit aandeel is het hoogste sinds 2016. Figuur 2.3 Bekendheid onafhankelijke cliëntondersteuning 40% 30% 20%
22%
25%
26%
21%
22%
21%
2019
2020
2021
16%
10%
0% 2016
2017
2018
Ceo Wmo over 2022; gemeente Nissewaard
2022
12 van 24
Meerderheid van de cliënten wordt snel geholpen Gemiddeld genomen is in 2022 ruim de helft van de cliënten in Nissewaard (60%) tevreden over de snelheid waarmee zij worden geholpen nadat zij zich melden met een hulpvraag. Dit is vergelijkbaar met 2021 (58%), maar lager dan de voorgaande jaren (2020; 66%, 2019; 73%, 2018; 70%). Ruim twee op de tien cliënten (23%) zijn niet tevreden met de snelheid waarmee zij geholpen zijn. De meest tevreden cliënten zijn te vinden in de wijken in het gebied Noord en de minst tevreden cliënten in de wijken in het gebied Zuid-West (Tabel 2.3). De verschillen tussen de gebieden zijn echter niet significant. Door de lage aantallen respondenten per gebied zijn de cijfers indicatief. Tabel 2.3 Toegang uitgesplitst naar Thuis in de Wijk gebied Kernen
Noord
Zuid-Oost
Zuid-West
Wist waar ik moest zijn met mijn hulpvraag
67%
80%
74%
61%
Snel geholpen
63%
66%
55%
50%
Medewerker nam mij serieus
94%
88%
90%
89%
Samen naar oplossing gezocht
82%
90%
81%
67%
2.2
Omgaan met de hulpvraag
Tevredenheid over bejegening blijft hoog De cliënten zijn over het algemeen positief over hoe de gemeente met de hulpvraag omgaat. Ten opzichte van 2016 is de tevredenheid in de jaren erna flink toegenomen. Vergeleken met vorig jaar is de tevredenheid ongeveer gelijk gebleven. Een ruime meerderheid van 90 procent van de cliënten vindt dat zij serieus werden genomen. De overgrote meerderheid van de cliënten (82%) merkt op dat er in het gesprek samen naar een oplossing voor de hulpvraag wordt gezocht. Figuur 2.4 Tevredenheid over bejegening tijdens toegang 85%
88%
90%
85%
91%
90% 74%
76%
78%
84% 74%
82%
53% 41%
medewerker nam de cliënt serieus 2016
2017
Ceo Wmo over 2022; gemeente Nissewaard
er is samen naar een oplossing gezocht 2018
2019
2020
2021
2022
13 van 24
2.3
Het keukentafelgesprek
Gesprekken worden vaker met naaste gevoerd Van de Wmo-cliënten hadden in 2022 ongeveer drie op de tien (29%) een gesprek met een medewerker van de gemeente over zorg en ondersteuning, bij hen thuis of op het gemeentehuis. Dit is een afname ten opzichte van 2021 (37%) en een toename ten opzichte van 2020 (26%). Ruim de helft van de gesprekken werd met de cliënt zelf gevoerd (55%). Dit is aanzienlijk lager dan in 2021 (68%), maar nog hoger dan in de voorgaande jaren (2020; 46%, 2019; 36%). Slechts 5 procent maakte gebruik van een onafhankelijke cliëntondersteuner. Dit percentage is vergelijkbaar met de afgelopen jaren. Figuur 2.5 Anderen aanwezig bij keukentafelgesprek 50%
naaste
27%
46%
56%
40%
7% 10% 8% 4% 2%
iemand anders
2018
2019 2020
5% 3% 2% 3% 5%
onafhankelijke cliëntondersteuner
2021 2022 36%
gesprek alleen gevoerd
43% 46% 55%
0%
Ceo Wmo over 2022; gemeente Nissewaard
20%
40%
60%
68%
80%
14 van 24
Ruime meerderheid tevreden over verloop en uitkomst van het keukentafelgesprek Een ruime meerderheid van de cliënten vindt dat het keukentafelgesprek goed is verlopen en is tevreden met de gekozen oplossing. Het meest tevreden is men over het contact met de medewerker, namelijk 86 procent. De tevredenheid is over het contact met de medewerker is licht toegenomen ten opzichte van 2021. Er is een lichte afname in de manier waarop er geluisterd werd, de gekozen oplossing en de deskundigheid van de medewerker. Het percentage cliënten dat ontevreden is, is vergelijkbaar met 2021. Figuur 2.6 Tevredenheid over verloop keukentafelgesprek de manier waarop er geluisterd werd (2022)
83%
11% 6%
(2021)
86%
8% 6%
(2020)
83%
6% 11%
(2019)
85%
7% 8%
(2018)
77%
de gekozen oplossing (2022)
81%
9%
14% 14%
6%
(2021)
86%
(2020)
81%
9%
(2019)
83%
11% 6%
(2018)
7% 7%
74%
10%
14%
12%
contact met de medewerker (2022)
86%
9% 5%
(2021)
83%
11% 7%
(2020)
81%
8%
11%
(2019)
81%
11%
8%
(2018)
71%
15%
15%
deskundigheid van de medewerker (2022)
78%
18%
(2021)
82%
12% 6%
(2020)
83%
6% 10%
(2019)
83%
11% 6%
(2018)
74%
0%
20%
(helemaal) mee eens
Ceo Wmo over 2022; gemeente Nissewaard
13%
80%
4%
14%
40%
60%
100%
neutraal
(helemaal) mee oneens
15 van 24
2.4
De ontvangen ondersteuning
De helft van de Wmo-cliënten maakt gebruik van collectief vervoer. Iets minder dan de helft van de cliënten (48%) ontvangt hulp bij het huishouden en 15 procent ontvangt een scootmobiel of een ander vervoersmiddel. Andere soorten van ondersteuning worden door minder dan een op de tien cliënten ontvangen, zie Tabel 2.4. Tabel 2.4 Ontvangen ondersteuning % Collectief vervoer (VP Flexvervoer)
50%
Hulp bij het huishouden
48%
Scootmobiel of ander vervoersmiddel
15%
Begeleiding
9%
Rolstoel
7%
Woonvoorziening/-aanpassing
6%
Financiële vergoeding voor vervoer
1%
Beschermde woonvorm
1%
Logeervoorziening
0%
Anders
13%
Van welke zorgaanbieder krijgt u begeleiding of dagbesteding? • • • •
Dagbesteding: 53%; GGZ: 14%; Zorgboerderij: 3%; Anders, namelijk: 42% (men noemt hier veelal een specifieke zorgaanbieder).
Ceo Wmo over 2022; gemeente Nissewaard
16 van 24
Ruime meerderheid vindt kwaliteit van de ondersteuning goed Men is doorgaans positief over de kwaliteit van de ondersteuning, zoals huishoudelijke ondersteuning, collectief vervoer, begeleiding, vervoer, rolstoel of woonvoorziening. Circa driekwart van de cliënten vindt deze goed (74%). Dit is licht afgenomen ten opzichte van 2021 (79%). Dat geldt ook voor de passendheid. Iets minder dan acht op de cliënten vinden de ontvangen ondersteuning passend bij de hulpvraag (79%), in 2021 waren dit nog meer dan acht op de tien cliënten (83%). Figuur 2.7 Tevredenheid met kwaliteit ondersteuning 65%
goede kwaliteit
81% 78% 83% 83% 79% 74%
67%
ondersteuning passend
0%
25%
50%
75%
79% 80% 86% 83% 83% 79%
2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022
100%
83% van de cliënten zegt dat de hulp of begeleiding die zij ontvangen hebben voor hen de beste oplossing is. Cliënten die dat niet vinden zijn ontevreden met de hoeveelheid, consistentie of kwaliteit van de hulp.
Ceo Wmo over 2022; gemeente Nissewaard
17 van 24
Bij ruime meerderheid voldoet de ondersteuning (grotendeels) aan de wensen De ondersteuning voldoet bij de meeste cliënten aan hun wensen en behoeften. Ruim acht op de tien cliënten zeggen dat de ondersteuning grotendeels of helemaal aan hun verwachtingen voldoet. Dit is licht afgenomen ten opzichte van 2021. Volgens 4 procent sluit de ondersteuning niet aan op hun wensen en volgens 3 procent sluit de ondersteuning niet aan op hun behoeften. Figuur 2.8 Mate waarin ondersteuning aan wensen en behoeften voldoet ondersteuning voldoet aan wensen (2022)
47%
(2021)
50%
37%
12% 4%
38%
9% 3%
(2020)
55%
34%
9% 3%
(2019)
57%
31%
10% 2%
(2018)
59%
28%
8% 6%
ondersteuning voldoet aan behoeften (2022)
46%
(2021)
50%
39%
8% 3%
(2020)
52%
34%
10% 3%
(2019)
53%
33%
11% 3%
(2018)
57%
29%
8% 6%
0%
20%
ja, helemaal
39%
40% grotendeels
60%
11% 3%
80%
een beetje
100%
helemaal niet
Aan ontevreden cliënten is gevraagd wat er moet gebeuren om de ondersteuning wel aan de wensen of behoeften te laten voldoen. Hieronder volgen een aantal aanbevelingen van cliënten: • ‘’Beter taxi vervoer. Laat [naam organisatie] het regelen, niet een landelijke organisatie.’’ • ‘’Meer uren hulp in de huishouding.’’ • ‘’De huishoudelijk hulp (organisatie) bevalt niet goed. Veel ziek en geen vervanging.’’ • ‘’De schoonmaakhulp is 2 uur per week. Dit is te weinig voor een eengezinswoning. Zeker als degene die helpt graag praatjes maakt en langzaam is.’’ • ‘’Ik zou het prettig vinden als ik een afspraak maak bij flex vervoer dat hun dan ook op tijd komen, ik moet heel vaak heel lang wachten.’’
Goed rapportcijfer voor zorgaanbieders Een grote meerderheid van 93 procent is (zeer) tevreden over de ondersteuning die zij hebben ontvangen van de zorgaanbieder. Zes op de tien cliënten geven een 8 of hoger. Een derde vindt de ondersteuning die zij ontvangen een 6 of 7 waard. De tevredenheid is gelijk gebleven met vorige jaren, maar meer cliënten geven aan het meer voldoende te vinden dan goed. Tabel 2.5 Verdeling rapportcijfers ondersteuning 2018
2019
2020
2021
2022
Goed (8-10)
61%
63%
67%
60%
60%
Voldoende (6-7)
32%
33%
28%
35%
33%
Onvoldoende (<6)
7%
4%
5%
6%
7%
Ceo Wmo over 2022; gemeente Nissewaard
18 van 24
7,5 Cliënten geven gemiddeld een 7,5 voor de ondersteuning die zij krijgen van hun zorgaanbieder. In 2018 en 2019 was dit een 7,7, in 2020 een 7,9 en in 2021 een 7,6.
Gekeken naar de verschillende vormen van ondersteuning, valt op dat cliënten over elk type ongeveer even tevreden zijn. De scootmobiel en begeleiding krijgen met een 7,8 het hoogste rapportcijfer. Daarop volgen de hulp bij het huishouden en collectief vervoer met een 7,5. De rolstoel krijgt een 7,1 en de woonvoorziening/woningaanpassing wordt gewaardeerd met een 7. Vanwege lage absolute aantallen worden de overige ondersteuningsvormen niet getoond. Tabel 2.6 Rapportcijfer naar type ondersteuning Rolstoel
Scootmobiel
Hulp bij het
Woonvoorziening/
Collectief
huishouden
woningaanpassing
vervoer
Begeleiding
Gemiddelde
7,1
7,8
7,5
7,0
7,5
7,8
% onvoldoende (<6)
13%
4%
7%
14%
4%
11%
2.5
Effect van de ondersteuning
Cliënten ondervinden positieve effecten door de ondersteuning De ruime meerderheid van de cliënten ervaart positieve effecten van de ontvangen ondersteuning. Ruim zeven op de tien cliënten kunnen beter de dingen doen die zij willen, dit is vergelijkbaar met 2021 (70%). Meer dan driekwart kan zich beter redden, dit is iets afgenomen ten opzichte van 2021 (80%). Iets minder cliënten (71%) zeggen dat ze een betere kwaliteit van leven hebben. Dit is licht afgenomen ten opzichte van de afgelopen jaar (74%). Figuur 2.9 Effect van de ondersteuning
68%
77% 77% 76% 77%
70% 72%
72%
kan beter de dingen doen die hij/zij wil 2016
83% 80% 80% 81% 80%
66%
kan zich beter redden 2017
Ceo Wmo over 2022; gemeente Nissewaard
78%
77%
2018
2019
2020
72% 74% 75% 74% 71%
heeft een betere kwaliteit van leven 2021
2022
19 van 24
Cliënten ervaren het meeste effect op het gebied van het onderhouden van contacten Naast het feit dat ondersteuning een positief effect kan hebben op de kwaliteit van leven en de zelfredzaamheid, kan ondersteuning ook bijdragen aan heel concrete effecten. Voorbeelden zijn het onderhouden van sociale contacten doordat men vaker op bezoek kan gaan bij familie en vrienden, het beter op orde houden van het huishouden en financiën en verbeterde mobiliteit in en om het huis. Figuur 2.10 laat zien dat cliënten de ondersteuning vooral vinden bijdragen aan het onderhouden van sociale contacten, het op orde houden van het huishouden en het op orde houden van financiën. Figuur 2.10 Effect van ondersteuning op dagelijkse leven sociale contacten onderhouden
19%
huishouden op orde houden
16%
financiën op orde houden
16%
9%
binnen en buiten lopen/rijden
14%
18%
persoonlijke verzorging
8%
8%
werken en leren 3%2%2%
ja, helemaal
21%
20%
16%
6%
6%
12%
11%
37%
15%
33%
21%
17%
47%
15%
36%
22%
56%
28%
65%
0% 20% 40% 60% grotendeels een beetje nee, helemaal niet
80% 100% niet van toepassing
De ondersteuning draagt het minst bij aan het helpen van anderen of werken en leren. De lage score op de laatste twee categorieën houdt mogelijk verband met de hoge gemiddelde leeftijd van de cliënt. Een meerderheid van 71 procent van de cliënten merkt ten minste een van de voorgelegde positieve effecten ten gevolge van de ondersteuning, zoals te zien is in Tabel 2.7. De genoemde effecten passen mogelijk niet altijd bij het doel van de ontvangen ondersteuning. Dit is een mogelijke verklaring voor waarom niet iedereen deze effecten opmerkt. Tabel 2.7 Stapeling effecten 2018
2019
2020
2021
2022
Geen effect gemerkt
33%
31%
29%
26%
29%
1 effect
23%
26%
27%
21%
19%
2 effecten
16%
14%
13%
17%
15%
3 effecten
9%
11%
11%
14%
12%
4 effecten
7%
8%
8%
9%
9%
5 effecten of meer
11%
9%
12%
9%
10%
Ceo Wmo over 2022; gemeente Nissewaard
20 van 24
2.6
Mantelzorg(ondersteuning)
Ruime helft krijgt hulp van partner, buren of familie Naast ondersteuning uit een Wmo-maatwerkvoorziening ontvangen veel cliënten ook op een andere manier ondersteuning. Voor iets meer dan de helft (53%) van de cliënten komt deze overige ondersteuning in de vorm van mantelzorg door de partner, buren of van familieleden. Dit is toegenomen ten opzichte van 2021 (47%) en vergelijkbaar met 2020 (55%). Een aanzienlijk kleinere groep cliënten maakt gebruik van algemene voorzieningen (15%). Het aantal cliënten dat gebruik maakt van particuliere schoonmaak is 9 procent. Dit is licht toegenomen ten opzichte van 2021 (6%) en op het niveau van 2020. Slechts een klein deel van de cliënten maakt gebruik van een vrijwilliger, maatje of coach (4%), net als in 2021 en 2020.
Heeft u deze overige hulp geregeld naar aanleiding van het keukentafelgesprek? • • •
Ja 19% (2021: 21%; 2020: 12%; 2019: 18%; 2018: 16%) Nee 68% (2021: 65%; 2020: 75%; 2019: 72%; 2018: 71%) Weet ik niet (meer) 13% (2021: 15%; 2020: 13%; 2019: 11%; 2018: 13%)
Figuur 2.11 Overige ondersteuning naast de Wmo 62% 62%
hulp van partner, buren of familie
55% 47% 53% 15% 18% 11% 14% 15%
algemene voorzieningen
particuliere schoonmaak
17% 13% 9% 6% 9%
hulp van een vrijwilliger
6% 6% 4% 4% 4%
0%
20%
2018 2019 2020 2021 2022
40%
60%
80%
56% denkt dat zijn of haar mantelzorger de zorg goed aan kan. Circa een kwart (23%) denk het tegenovergestelde en 21 procent weet het niet.
Ceo Wmo over 2022; gemeente Nissewaard
21 van 24
Cliënten niet bekend met de website www.nissewaardvoorelkaar.nl Een ruime meerderheid van de cliënten die te maken heeft met mantelzorg van vrienden, familie en/of buren kent de website Nissewaard Voor Elkaar niet. Bijna negen op de tien cliënten zeggen nog nooit van de website gehoord te hebben. Twaalf procent kent het wel maar maakt er geen gebruik van en twee procent zegt wel gebruik van de website te maken. Figuur 2.12 Bekendheid website Nissewaard Voor Elkaar 12%
2%
Niet mee bekend Mee bekend, maar geen gebruik gemaakt Mee bekend en gebruik gemaakt
87%
Niet iedereen is bekend met mogelijkheden voor mantelzorgondersteuning Cliënten zijn niet altijd bekend met de mogelijkheden voor mantelzorgondersteuning. Ondersteuning in de vorm van een mantelzorgconsulent en het Steunpunt Mantelzorg zijn het minst bekend: bijna acht op de tien cliënten weten niet dat deze dienst bestaat. Ook is bijna driekwart onbekend met het zorgverlof of andere afspraken met de eigen werkgever. Het inzetten van een beroepskracht (bijvoorbeeld een wijkverpleegkundige) is de meest bekende en gebruikte vorm van mantelzorgondersteuning onder cliënten. Daarna volgt opvang buitenshuis. In Tabel 2.8 staat een weergave van deze verschillen.
Ceo Wmo over 2022; gemeente Nissewaard
22 van 24
Tabel 2.8 Bekendheid mantelzorgondersteuning Niet bekend met ondersteuning
Bekend met ondersteuning, maar geen
Bekend met ondersteuning, en gebruik van
gebruik gemaakt
gemaakt
2018
2019
2020
2021
2022
2018
2019
2020
2021
2022
2018
2019
2020
2021
2022
Hulp van een beroepskracht
54%
59%
58%
54%
58%
31%
32%
29%
34%
31%
15%
8%
12%
12%
12%
Opvang buitenshuis
62%
54%
63%
62%
62%
30%
34%
31%
30%
33%
8%
12%
5%
7%
5%
Hulp van een vrijwilliger
65%
62%
66%
64%
66%
30%
31%
32%
31%
31%
6%
8%
3%
4%
3%
Alzheimercafé
64%
62%
63%
65%
65%
33%
35%
35%
35%
33%
3%
2%
3%
1%
1%
Cursus voor mantelzorgers
70%
73%
72%
75%
74%
24%
24%
26%
24%
25%
6%
3%
2%
1%
0%
Zorgverlof of andere
70%
69%
75%
76%
72%
28%
27%
23%
22%
26%
2%
4%
2%
1%
2%
Steunpunt Mantelzorg
73%
77%
76%
80%
77%
23%
21%
22%
18%
21%
3%
2%
2%
1%
2%
Ondersteuning door
76%
77%
79%
82%
78%
21%
21%
20%
16%
21%
3%
2%
2%
2%
2%
afspraken met de eigen werkgever
mantelzorgconsulent
Ceo Wmo over 2022; gemeente Nissewaard
23 van 24
Contactgegevens I&O Research Enschede Zuiderval 70 Postbus 563 7500 AN Enschede 053 - 200 52 00 KVK-nummer 08198802 info@ioresearch.nl www.ioresearch.nl
I&O Research Amsterdam Piet Heinkade 55 1019 GM Amsterdam 020 – 308 48 00 info@ioresearch.nl www.ioresearch.nl
Ceo Wmo over 2022; gemeente Nissewaard
24 van 24